LONDON 1874 DAVIS CUP FEDERATION CUP

Size: px
Start display at page:

Download "LONDON 1874 DAVIS CUP FEDERATION CUP"

Transcription

1

2

3 LONDON 1874 DAVIS CUP FEDERATION CUP

4 4 vtorisagan a n vtorisaga a n vtorisaga a n vtorisaga a n vtorisaga a 6 istoriidan CogburTis soflio m n istoriida CogburTis soflio m n istoriida CogburTis soflio m n istoriida CogburTis soflio m n istoriida CogburTis soflio m 9 " ister m " ister m " ister m " ister m " ister m m a l S n d a r G i baj don " i baj don " i baj don " i baj don " i baj don " ( ikardo r ( ikardo r ( ikardo r ( ikardo r ( ikardo r O ANCH P i gonzalez ) i gonzalez ) i gonzalez ) i gonzalez ) i gonzalez ) leiveri jorj odnei(rod) r i leiver jorj odnei(rod) r i leiver jorj odnei(rod) r i leiver jorj odnei(rod) r i leiver jorj odnei(rod) r samprasi it p i sampras it p i sampras it p i sampras it p i sampras it p grafi tefi S i graf tefi S i graf tefi S i graf tefi S i graf tefi S kortebze Tbilisis CogburTelebi ucxoeli amocenili g e kortebz Tbilisis CogburTelebi ucxoeli amocenili g e kortebz Tbilisis CogburTelebi ucxoeli amocenili g e kortebz Tbilisis CogburTelebi ucxoeli amocenili g e kortebz Tbilisis CogburTelebi ucxoeli amocenili g CogburTelebi sauketeso CogburTis anamedrive T i CogburTeleb sauketeso CogburTis anamedrive T i CogburTeleb sauketeso CogburTis anamedrive T i CogburTeleb sauketeso CogburTis anamedrive T i CogburTeleb sauketeso CogburTis anamedrive T CogburTelebi sauketeso drois vela y i CogburTeleb sauketeso drois vela y i CogburTeleb sauketeso drois vela y i CogburTeleb sauketeso drois vela y i CogburTeleb sauketeso drois vela y dasawyissi saukunis XXI CogburTidan wavida in v i dasawyiss saukunis XXI CogburTidan wavida in v i dasawyiss saukunis XXI CogburTidan wavida in v i dasawyiss saukunis XXI CogburTidan wavida in v i dasawyiss saukunis XXI CogburTidan wavida in v mwvrtnelebi da CogburTelebi gamocenili kavsiris sr s i mwvrtneleb da CogburTelebi gamocenili kavsiris sr s i mwvrtneleb da CogburTelebi gamocenili kavsiris sr s i mwvrtneleb da CogburTelebi gamocenili kavsiris sr s i mwvrtneleb da CogburTelebi gamocenili kavsiris sr s organizaciebi saertasoriso ogburtis C i organizacieb saertasoriso ogburtis C i organizacieb saertasoriso ogburtis C i organizacieb saertasoriso ogburtis C i organizacieb saertasoriso ogburtis C istoriidan CogburTis aqartvelos s n istoriida CogburTis aqartvelos s n istoriida CogburTis aqartvelos s n istoriida CogburTis aqartvelos s n istoriida CogburTis aqartvelos s napiridan marcxena mtkvris ogburtelebi C n napirida marcxena mtkvris ogburtelebi C n napirida marcxena mtkvris ogburtelebi C n napirida marcxena mtkvris ogburtelebi C n napirida marcxena mtkvris ogburtelebi C inamoelebi d i inamoeleb d i inamoeleb d i inamoeleb d i inamoeleb d homeri an i i homer an i i homer an i i homer an i i homer an i negrebecki duard e i negrebeck duard e i negrebeck duard e i negrebeck duard e i negrebeck duard e furceli erti ogburtis C i furcel erti ogburtis C i furcel erti ogburtis C i furcel erti ogburtis C i furcel erti ogburtis C mdivani rcil a i mdivan rcil a i mdivan rcil a i mdivan rcil a i mdivan rcil a elerdasvili ano v i elerdasvil ano v i elerdasvil ano v i elerdasvil ano v i elerdasvil ano v kokaia ivi g a kokai ivi g a kokai ivi g a kokai ivi g a kokai ivi g metreveli leqsandre a i metrevel leqsandre a i metrevel leqsandre a i metrevel leqsandre a i metrevel leqsandre a kakulia eimuraz T a kakuli eimuraz T a kakuli eimuraz T a kakuli eimuraz T a kakuli eimuraz T mesxi eila l i mesx eila l i mesx eila l i mesx eila l i mesx eila l abjandaze ena r e abjandaz ena r e abjandaz ena r e abjandaz ena r e abjandaz ena r CogburTSi? qartul aris vin in v? CogburTSi qartul aris vin in v? CogburTSi qartul aris vin in v? CogburTSi qartul aris vin in v? CogburTSi qartul aris vin in v ? saukune) CogburTSi(XXI qartul aris vin in v? saukune) CogburTSi(XXI qartul aris vin in v? saukune) CogburTSi(XXI qartul aris vin in v? saukune) CogburTSi(XXI qartul aris vin in v? saukune) CogburTSi(XXI qartul aris vin in v spartakiadaze xalxta kavsiris ssr aqartvelo s e spartakiadaz xalxta kavsiris ssr aqartvelo s e spartakiadaz xalxta kavsiris ssr aqartvelo s e spartakiadaz xalxta kavsiris ssr aqartvelo s e spartakiadaz xalxta kavsiris ssr aqartvelo s leqsikoni inglisur-qartuli terminebis ogburtis C i leqsikon inglisur-qartuli terminebis ogburtis C i leqsikon inglisur-qartuli terminebis ogburtis C i leqsikon inglisur-qartuli terminebis ogburtis C i leqsikon inglisur-qartuli terminebis ogburtis C wesebi TamaSis ogburtis C i weseb TamaSis ogburtis C i weseb TamaSis ogburtis C i weseb TamaSis ogburtis C i weseb TamaSis ogburtis C vtori a i vtor a i vtor a i vtor a i vtor a sarcevi sarcevi sarcevi sarcevi sarcevi

5 Contents From Author 143 History of Tennis 145 The main events of the world Tennis 148 Donald Budge 150 Pancho Gonzales 152 Rod Laver 158 Symbolical Club of GRAND SLAM 165 Modern strongest tennis players 165 All - Time Great ( ) 167 All - Time Great ( ) 169 Who has abandoned the big tennis in XXI century? 174 Pete Sampras 175 Steffi Graf 179 Outstanding tennis players on Tbilisi courts 181 Novak Djokovic 184 Rafael Nadal 186 Roger Federer 189 From the History of the Georgian tennis 193 Jan Homer, Archil Mdivani 184 The Greatest players of Georgia 196 Who is whi in the Georgian tennis? 198 Who is whi in the Georgian tennis (XXI century) 205 The first rackets of the world (Men) 283 The first rackets of the world (Women) 284 Australian Open 285 French Chamionships 289 Wimbledon 294 US Open 301 Masters Cup and Grand Slam Cup 308 Virginia Slims Championships - Sony Ericsson Championships 309 Pro Tour 312 Davis Cup 316 Fed Cup 318 The Olympic Games 319 Hall of Fame 322 National team of Georgia on draw of Davis Cup 324 National team of Georgia on draw of Fed Cup 326 Author 329 5

6 masinra naxet meleqse da misi mosairoba ra verar mixvdes qartulsa,dauwyos leqsman Zviroba, ar Seamoklos qartuli, ara qmnas sityva_mciroba xel_marjved scemdes Cogansa, ixmaros didi gmiroba SoTa rustaveli avtorisagan me_20 saukunis bolos qartul CogburTs 100 weli Seusrulda. CogburTs saqartvelosi, sportis iset saxeobebtan ertad, rogoricaa fexburti da kalatburti, mravali wlis ganmavlobasi Tavisi mirwevebit ert_erti wamyvani adgili ekava. ukve gasuli saukunis 20_ian wlebsi, qartuli Cogbur- Tis Camoyalibebis adreul periodsi, qartvelma CogburTelebma did warmatebebs miarwies wels sabwota kavsiris xalxta spartakiadaze amierkavkasiis gundma, romelic mtlianad qartveli CogburTelebiT iyo dakompleqtebuli, me_2 adgili daikava. im wlebsi sabwota kavsirsi grgvinavdnen iseti saxelebi, rogoricaa ian homeri, eduard negrebecki, arcil mdivani, Tamar gogolauri, davit guliasvili. miuxedavad imisa, rom im Soreul wlebsi sporti sabwota kavsirsi Caketil struqturas warmoadgenda da kontaqtebi sazrvargaretel sportsmenebtan Zalian SezRuduli iyo, CogburTi saqartvelosi mainc vitardeboda. da, rac metad mnisvnelovania, swori mimartulebit vitardeboda da, rodesac wamyvan CogburTelebs miecat sasualeba sazrvargaretul kortebze gamosuliyvnen, mravalma matganma acvena savsebit Rirseuli TamaSi. CogburTelebis pirvelma generaciam i.homeris TavkacobiT SesZlo safuzveli Caeyara Semdgomi Taobebis warmatebisatvis. ivane elerdasvilis, boris krupenikovis, givi kokaias, viqtor uraevskis, aleqsandre metrevelis, nugzar mzinarisvilis, Teimuraz kakulias, irina riazanova_ermolovas, rena abjandazis, ala ivanovas, nino Tuxarelis, leila mesxis,vladimer gabricizis,davit kawaravas saxelebi oqros asoebitaa Cawerili qartuli sportis istoriasi. qartveli CogburTelebis mirwevebis wyalobit, CogburTi saqartvelosi sportis ert_ert yvelaze popularul saxeobad gadaiqca. sxvadasxva wlebsi ra xelobis kacs ar mousinjavs Tavisi Zalebi CogburTis moedanze?! eseni iyvnen: gamocenili pianisti marina mdivani, cnobili kompozitorebi_grigol kilaze da gia yanceli, mxatvrebi_gigla fircxalava, zurab nijaraze, oleg qocakize, jemal lolua, gogi mesxisvili, mevioline kote vardeli, kinore- Jisorebi_Zmebi eldar da giorgi Sengelaiebi, lana RoRoberiZe, mecnierebi_mate mirianasvili, kote baqraze, vahan mamasaxlisovi, irakli gverdwiteli, quji ZiZiSvili, irakli RuduSauri, vaja lekisvili, Zmebi vaja da arcil okujavebi, Tamaz gamyrelize, iura kapanaze, mixeil omiaze, guram dondua, arcil begiasvili, vaxtang gomelauri, 6

7 WIKIPEDIA FREE ENCYCLOPEDIA ian homeri (d. 31 marti 1898, parizi - g. 12 noemberi 1981, Tbilisi)á äãëôûóôñôúø. áðåð biografia ian homeris cxovreba gajrentili iyo dramatuli movlenebit. advokatis Svili, warmosobit berzeni ertis mxvriv da franko italieli meores mxvriv (deda elisabet bono grimaldi), is Tavis ojaxtan ertad Camovida WiaTuraSi, sadac maestros (bevri ase ezaxda ian homers) mamam jon tarseis xelmzrvanelobit musaoba daiwyo inglisur kompaniasi "Forward and Salinas". masin ingleselebma, WiaTuraSi, saqartvelos teritoriaze CogburTis pirveli korti aasenes. ian homeri swored iq gaecno CogburTs. 13 wlis asaksi ian homeri xdeba qalaqis Cempioni. male ojaxi TbilisSi gadasaxlda mixeilis (mixailovis), axlandeli davit armaseneblis prospeqtze 117 nomersi, sadac im droistvis cnobili sacogburto klubi iyo. WiaTuraSi mirebuli gakvetilebis Semdeg, ian homeri Tavis ostatobasac xvews da imavdroulad mwvrtnelobasac eweva. 10 wlis ganmavlobasi ( ) maestro iani Tbilisis da saqartvelos ucvleli Cempioni iyo. mere is misma mowafeebma Secvales, gamocenilma CogburTelebma eduard negrebeckim da arcil mdivanma wels ian homers wilad xvda pirveli warmateba, rogorc mwvrtnels pirvel sakavsiro spartakiadaze amierkavkasiis gundma, romelic mtlianad saqartvelos CogburTelebiT iyo dakompleqtebuli, me-2 adgili daikava wels ian homeri moskovsa da TbilisSi xvdeba gamocenil frang CogburTels anri koses. masin acuqa didma frangma ian homers Tavisi foto avtografit: "ian homers, CogburTis simpatiur da momtmen profesors, Cemi sauketeso survilebit" wlis miwuruls ert Rames ian homeri Tavis ZmebTan marseltan da JorJTan ertad daapatimres. Zmebi daxvrites, maestros ki miusajes 10 weli sabanako rejimi da Semdeg 5 weli mxolod 1948 wels, amden tanjvagamovlils, neba dartes qutaissi dasaxlebuliyo. aq ian homerma pedagogiur institutsi asfaltis korti moawyo da urtules pirobebsi kargi CogburTelebi arzarda. ian homeris damsaxureba qartuli sportis winase mxolod mravali wlis Semdeg, yvelaze marali partiuli xelmzrvanelobis Carevis Semdeg Rirseulad dafasda wels ian homeris dabadebidan 100 wlistavtan dakavsirebit gaixsna maestros memorialuri dafa (david armaseneblis prospeqti 117), xoli 2006 wels gaixsna axali sacogburto stadioni Jan Homer Stadium.M * * * vladimer goglize - oficialeri saiti : The founder of the Georgian tennis. The deserved trainer of Georgia.The champion of Georgia in The playing trainer in the Games of peoples of the USSR in 1928, when the team of Georgia was the second. First trainer of Eduard Negrebetsky and Archil Mdivani arcil mdivani (d. 30 ivnisi, Tbilisi - g. 13 seqtemberi 1937,ýrepresirebulia) biografia ert erti uzlieresi CogburTeli qartuli CogburTis istoriasi wlebsi sabwota kavsiris Cempioni wyvilta TanrigSi eduard negrebeckistan ertad wlebsi Sedioda ssr kavsiris uzlieres ateulsi. ssr kavsiris Cempioni "dinamo" s gundis SemadgenlobaSi. leningradis otxgzis Cempioni ( ). pirveli qartveli sportis ostati CogburTSi (1936). bavsvobidan arcil mdivans avarjisebda ian homeri. cnobili bolsevikis budu mdivanis ( ) ojaxsi gazrdilma arcilma, bavsvobasi kargi ganatleba miiro, flobda germanul da frangul enebs, magram veravin ifiqrebda, rom misi xanmokle cxovrebis yvelaze did gatacebad CogburTi iqceoda wels arcili da eduard negrebecki sacxovreblad leningradsi gadavidnen (masin leningradi sabwota CogburTis centrad itvleboda). iwyeba arcil mdivanis niwis armavlobis xana. wyvili mdivani negrebecki sabwota CogburTis simbolod iqca wels arcil mdivani brundeba TbilisSi apatimreben mamas wels moskovsi sastumro CSKA - Si apatimreben. ase tragikulad dasrulda gamocenili qartveli CogburTelis sicocxle. is mxolod 26 wlis iyo. arcilis mteli ojaxi ganadgurebuli iqna - mama budu, deda cucunia, Zmebi giorgi, vano, daviti, da -meri wlis bolos daapatimres mwvrtneli ian homeri, romelic mxolod 1955 wels dabrunda TbilisSi wels 30 ivniss saxlze, sadac cxovrobda arcil mdivani gaixsna memorialuri dafa warwerit: "aq cxovrobda legendaruli qartveli CogburTeli arcil mdivani" * * vladimer goglize - oficialeri saiti :* * One of the strongest tennis players in the history of the Georgian tennis. The champion of the USSR in the pair category together with E.Negrebetsky in Was one of the ten strongest players of the USSR( ). In 1937 hi was repressed. First trainer J.Homer 7

8 sandro menabde, giorgi jabua, xvedri inasarize, heidar falavandisvili, guram berisvili, ferando maisaze, irakli geleisvili, duglas ugulava, omar qomurjisvili, nodar xomeriki, lia maxaraze, sergo Cobaniani, qeto mesxi, lili abesaze, mecnieri, sportsmeni da momrerali grigol mamardasvili, cnobili arqiteqtori lado aleqsi_mesxisvili, gamocenili msaxiobi ramaz CxikvaZe, msaxiobi da mwerali givi sixarulize da iseti didi sportsmenebi rogorebic iyvnen: viqtor saneevi, slava metreveli, guram minasvili, levan sanaze, Tamaz antaze, aleqsandre buslaevi, valiko kalmaxelize, da mravali sxva. kortebze mati yofna xels uwyobda aracveulebrivad Tbili atmosferos Seqmnas, rac, TavisTavad, CogburTSi talantebis arzrdaze dadebit gavlenas axdenda wels qartveli CogburTelebis cxovrebasi RirsSesaniSnavi movlena moxda. Seiqmna saqartvelos CogburTis damoukidebeli federacia. federaciis SeqmnasTan ertad, SesaZlebeli gaxda saertasoriso CogburTis organizaciebsi Sesvla wlidan saqartvelo ITF_sa (CogburTis saertasoriso federacia) da ETA_s (CogburTis evropis asociacia) sruluflebiani wevria wlidan Cveni sportsmenebi regularulad ireben monawileobas Davis Cup _isa da Fed Cup _is (mamakacta da qalta Soris gunduri Cempionatebi) gatamasebebsi. axalgazrda CogburTelebi mudmivad monawileoben evropis gundur da pirad CempionatebSi wlidan, federaciis prezidentis_leila mesxis ZalisxmeviT Tbilissa da batumsi profesionalta turnirebi tardeba, rogorc qalta, aseve mamakacta Soris. Aaman axalgazrda qartvel CogburTelebs profesionalur CogburTSi sakutari Zalebis gamocdis sasualeba misca. wignis pirveli nawili msoflio CogburTs ezrvneba, wignsi arwerilia TamaSis ganvitarebis ZiriTadi movlenebi, misi mtavari gmirebi da SejibrebaTa SedarebiT RirsSesaniSnavi Sedegebi. meore nawilsi motxrobilia qartuli CogburTis ganvitarebis rtuli gzebis Sesaxeb, im xalxis Sesaxeb, romlebmac mteli me_20 saukunesi qartul sports dideba moutanes. calke Tavi ezrvneba ssr kavsiris sauketeso CogburTelebs da mwvrtnelebs, romlebtanac SemoqmedebiTi da piradi megobroba gvakavsirebda. wignsi pirveladaa SemoTavazebuli qartuli sacogburto terminologiisa da sayoveltaod mirebuli inglisuri terminologiis Sejerebis mcdeloba. wignis bolo nawili ezrvneba TamaSis ZiriTad wesebs. madlobas vuxdi redaqtorebs Tamaz CantlaZes da koka cxakaias, Cems megobrebs l.gigineisvils,o.ruxazes,n.xantazes,n.koskelasvils,g.kenwosvils, g.mosasvils,a.baidasvils, g.xomeriks, x.kekelias, romlebic proeqtis teqnikur gadawyvetasi damexmarnen. madlobas vuxdi agretve g.kokaias, o.tinikasvils, s.menabdis ojaxs da rus enciklopedists b.fomenkos_unikaluri fotomasalis gadmocemisatvis. 8

9 msoflio CogburTis istoriidan CogburTi msofliosi ert_erti fartod gavrcelebuli da popularuli sportis saxeobaa. misi arseboba oficialurad asiode wlit ganisazrvreba, magram rogorc istoriuli wyaroebi migvanisneben, fesvebi Soreul war- sulsi unda vezebot. uzvelesi droidan adamianebi patara burtebit sxvadasxva TamaSobebSi ejibrebodnen ertmanets. gansakutrebuli popularobit sargeblobda aseti TamaSebi Zvel romsa da saberznetsi. burtit TamaSebi popularuli iyo ufro gviandel epoqasic. XIII_XVI saukuneebsi evropasi didad aris gavrcelebuli TamaSi kort_tenisi (court tennis), romelic xelburts mog- vagonebs. istorikosebis umravlesobis azrit is XIII saukunis safrangetsi Caisaxa, magram dremde gamocanad rceba, Tu vin itvleba am TamaSis namdvil fuzemdeblad. istoriuli wyaroebi mowmoben, rom kort_teniss Ria moednebze an monastris ezoebsi TamaSobdnen. Tavdapirvelad, TamaSis dros motamase burts SiSveli an xeltatmniani xelit urtyamda. TamaSis Semdgomma ganvitarebam moqmedebis diapazonis gafartoebis aucileblobam Cognis msgavsi inventaris gamogonebamde migviyvana. es Cognebi arwerilia italieli antonio skainos nasromsi ~traqtati burtis TamaSis Sesaxeb~, romelic man 1555 wels veneciasi gamoaqveyna. skainos traqtati pirveli nasromia CogburTis Sesaxeb, romelmac Cvenamde moarwia. mogvianebit Cognis rkalze Wimavdnen pergaments, xolo burti, romlitac TamaSobdnen kort_teniss, Salis gorgals warmoadgenda, romedzedac tyavi iyo gadakruli. uzvelesi droidan kort_tenissi angarisis ZiriTadi erteuli iyo ricxvi 15. jer kidev skaino werda, rom mis drosac ki angarisi yoveli mogebuli qulis Semdeg 15_iT izrdeboda. e.i. pirveli mogebuli qulis Semdeg angarisi iyo 15, meore qulis Semdeg _ 30, mesames Semdeg _ 45. ertaderti cvlileba, romelic ganicada qulebis arricxvis sistemam, iyo angarisis Semcireba 45_dan 40_mde, rac uewvelad gaketda angarisis gamocxadebis ubraloebisa da simoklisatvis. rac Seexeba qulebis datvlis am saidumloebit mocul sistemis warmo- Sobas, skaino arnisnavda, rom miuxedavad gulmodgine gamokvlevisa, man veraferi armoacina verc Zvel xelnawerebsi,verc im periodis literaturasi. dres ki bevri istorikosi iziarebs frangi mkvlevaris Jan goslenis Sexedulebas, romelic man 1759 wels daweril traqtatsi gamotqva. gosleni amtkicebs, rom qulebis datvlisas ricxvebi 15, 30 da 45 SemTxveviT ar iyo SerCeuli. isini zomata garkveul sistemas eqvemdebarebian, romelsac, rogorc Cans, CogburTis pionerebi icnobdnen. arsebobs mosazreba, rom am sistemas kavsiri hqondes astronomiastan. XV saukunis dasasruls da XVI saukunis ganmavlobasi kort_tenisi frangi aristokratiis TamaSi gaxda. aseve izrdeboda kort_tenisis popularoba inglissic, gansakutrebit henri VIII_is mefobis (1509_1547) dros. CogburTis Semdgom ganvitarebaze gavlena iqonia agretve Zveleburma inglisurma TamaSma _ ~rekitsma~ (rackets), romelic CogburTis Taviseburi saxesxvaobaa. es TamaSi inglissi XVIII saukunis dasasruls da XIX saukunis 9

10 dasawyissi Caisaxa. is popularuli gaxda kerzo klubebsi. CogburTze gavlena moaxdina badmintonmac, romelic Zalzed popularuli iyo XIX saukunis 50_60_ian wlebis inglissi. CogburTis zogierti elementi arebulia agretve Zveleburi inglisuri TamaSidan ~faifsi~ (fives), romelic Zalian hgavs Tanamedrove xelburts. magram mainc vin gamoigona CogburTis Tanamedrove saxeoba, TamaSisa, romelic ase popularuli gaxda Cvens drosi? istorikosebis umravlesoba Tanamedrove CogburTis mamamtavrad britanetis kavaleriis maiors uolter klopton uingfilds (Walter Clopton Wingfield) miicnevs wlis bolos uingfildma axali TamaSis wesebi gamoaqveyna, romelsac man safuzvlad kort_tenisis principebi daudo. axali wesebi gulisxmobda balaxze TamaSs badmintonis badis gamoyenebit. burti arebuli iyo TamaSi ~faifsidan~, korts hqonda qvisis saatis forma, xolo qulata datvlis sistema arebuli iyo TamaSidan ~rekitsi~. imisatvis, rom gamomgoneblis ufleba SeenarCunebina, uingfildma am TamaSs uwoda ~sferistika~ (sphairistike _ Zveli berznuli sityva da nisnavs ~itamase burti~) wlis dasawyissi uingfildma Tavisi gamogonebisatvis patenti miiro. male axalma TamaSma sayoveltao ariareba moipova inglissi da popularuli gaxda. ramodenime Tvis Semdeg uingfildma gamoaqveyna brosura saxelwodebit ~sferistika an laun_tenisi~, romelsic man mkafiod Camoayaliba axali TamaSis wesebi. SemdgomSi uingfildma termini ~sferistika~ laun_tenisit Secvala weli arsanisnavi etapia CogburTis istoriasi. swored am wels Caeyara safuzveli CogburTis oficialur matianes. CogburTis dabadebis adgilad iqca kriketis moyvarulta klubis balaxit dafaruli moednebi londonis gareubansi,uimbldonsi. swored am klubis moyvarul- Ta iniciativit Catarda CogburTis istoriasi inglisis pirveli Cempionati. SemdgomSi am Sejibrebas uimbldonis turniri ewoda. uimbldonis pirveli turniris iniciatori da organizatori iyo inglisuri Jurnalis ~fildis~ redaqtori uolsi, romelmac turnirsi gamarjvebultatvis gardamavali vercxlis Tasi daaarsa. turniris organizatorebma daxvewes TamaSis wesebi, romelta umravlesobamac gauzlo drois gamocdas da Tanamedrove Cogbur- TSic cocxlobs. da ai, turniris gaxsnis dre dadga _ 1877 wlis 9 ivnisi. turnirsi monawileoba miiro 22 CogburTelma. uimbldonis pirveli mefis gvirgvini ingliselma spenser gorma moi pova. mas sul 48 wuti daswirda,rata finalsi daemarcxebina Tavisi metoqe marsali angarisit 6:1, 6:2, 6:4. gori mravalmxrivi sportsmeni iyo. is SesaniSnavad TamaSobda rekitss, kriketsa da sxva TamaSebs wels pirvelad Catarda uimbldonis turniri qalta Soris. pirvel uimbldonze gaimarjva maud uotsonma. ra Tqma unda, CogburTi, romelsac uimbldonis pionerebi TamaSobdnen, jer kidev Zalian Sors iyo srulyofilebisagan. msoflio CogburTis ganvitareba pirobitad SeiZleba otx periodad daiyos: pirveli _ TamaSis Tavdapirveli gavrceleba; meore _ Camoyalibeba, rogorc sportis saxeobisa; mesame _ ganvitareba, rogorc sportis Camoyalibebuli saxeobisa; meotxe _ CogburTis, rogorc TamaSis yovelmxrivi daxvewa Tanadrouli mecnierul_teqnikuri progresisa da saertasoriso kavsirebis ganvitarebis safuzvelze. pirveli periodi (1875_1890) TamaSis mxolod calkeul qveynebsi gavrcelebis masstabebit xasiatdeba. am periodsi yalibdeba teqnikisa da taqtikis elementaruli safuzvlebi. meore periodisatvis (1891_1905) damaxasia- 10

11 Tebelia TamaSis, rogorc nacionaluri, aseve saertasoriso masstabit gavrceleba. am periodsi xdeba TamaSis teqnikisa da taqtikis Semdgomi Camoyalibeba da daxvewa, safuzveli eyreba varjisebis metodikas. CogburTs rogorc fizikuri arzrdis sasualebas ise iyeneben. iqmneba centralizebuli saerto saxelmwifoebrivi da saertasoriso xelmzrvaneli organizaciebi. mesame periodisatvis (1906_1939) damaxasiatebelia CogburTis ganvitarebis dacqarebuli tempebi, misi gavrcelebis geografiuli masstabebis gafartoeba, rogorc calkeul qveynebsi, aseve mtel msofliosi, CogburTis gadaqceva sportis ert_ert yvelaze ufro gavrcelebul da popularul saxeobad, nacionaluri da saertasoriso Sejibrebebis mkafiod Camoyalibebuli sistemit. meotxe periodi msoflio CogburTis ganvitarebisa iwyeba 1946 wlidan da dremde grzeldeba. am periodisatvis damaxasiatebelia CogburTis, rogorc TamaSis, yovelmxvrivi daxvewa Tanadrouli mecnierul_teqnikuri mirwevebis bazaze, teqnikis, taqtikisa da SejibrebisaTvis CogburTelTa momzadebis sistemasi mecnierebisa da teqnikis mzardi wvlili, CogburTelTa farto wris sportuli ostatoba da atletizmi, aseve saertasoriso kavsirebis gafartoeba da ganmtkiceba. CogburTis moyvarulta didi nawili Tvlis, rom saertasoriso TamaSebi CogburTSi 1900 wels daiwyo, devisis Tasis gatamasebit, magram ukve 1880 wels ingliselma vudxausma okeane gadalaxa da amerikis Cempionis wodeba moipova wels amerikelebi gaemgzavrnen CogburTis samsoblosi inglissi, sadac Sexvdnen Zmebs rensouebs da... damarcxdnen. CogburTis popularoba im dros imdenad gaizarda, rom is 1896 wlis atenis olimpiuri TamaSebis programasi iqna Setanili. XX saukunis dasawyissi safuzveli Caeyara saertasoriso Sejibrebebis kalendars, romlis Seqmnasac xeli Seuwyo rogorc inglisis, avstraliis, ass_is da odnav mogvianebit safrangetis Ria Cempionatebis Catarebam, aseve msoflios uzlieres mamakacta gundebs Soris 1900 wels amerikeli duait devisis mier daarsebuli Tasis gatamasebam. im dros bevr qveyanasi Seiqmna CogburTis federaciebi da asociaciebi, romlebic erovnuli CogburTis ganvitarebaze iyvnen pasuxismgebelni. CogburTis ganvitarebis mzafrma zrdam ganapiroba Seqmniliyo mmartveli organo, romelic nacionaluri federaciebis koordinirebas moaxdenda saertasoriso arenaze. ase Seiqmna saertasoriso laun_tenisis federacia (ILTF),SemdgomSi _ CogburTis saertasoriso federacia (I TF). CogburTis ganvitarebis yovel periods hyavda Tavisi gmirebi. eseni iyvnen: uimbldonis pirveli Cempioni spenser gori, Zmebi vili da ernest rensouebi,zmebi reji da lauri doxertebi,avstralieli toni ualdingi,amerikeli moris makluglini. me_20 saukunis 20_ian da 30_ian wlebsi kortebze brwyinavdnen amerikelebi bol tildeni, elsvort vainsi, don baji, frangebi anri kose,jan borotra,rene lakosti,ingliseli fred peri,avstralieli jek kroufordi, germaneli baroni gotfrid fon krami. qalta Soris gansakutrebul Sedegebs miarwies siuzan lenglenma da amerikelma elen uils_mudma. 40_ian da 50_ian wlebsi Tavisi TamaSiT gamoirceodnen avstralielebi frenk sejmeni, liu houdi,ken rozuoli,amerikelebi jek krameri, toni traberti, rikardo (panco) gonzalesi, Cexi ian drobni, qalebsi ki amerikelebi mourin konoli da altea gibsoni. me_20 saukunis meore naxevarsi saertasoriso CogburTSi didi cvlilebebi moxda wels saer- 11

12 saertasoriso federaciis riggarese sesiaze mirebuli iyo gadawyvetileba Ria turnirebis Sesaxeb da ukve aprilis TveSi bernamutsi (inglisi) pirveli Sereuli turniri Catarda. daiwyo Tanadrouli CogburTis axali era wels daarsda profesional CogburTelebis asociacia (Association of Tennis Profesionals) da 1973 wels _ qal CogburTelebis asociacia (Women s Tennis Association). 60_ian wlebsi avstralielma rod leiverma «Grand Slam» is orjer mogebit, 1962 da 1969 wlebsi Ddon bajis mirweva gaimeora. r. leiveris garda 60_70 ian wlebsi Tavisi TamaSiT gamoirceodnen roi emersoni (avstralia), jon niukombi (avstralia), toni roci (avstralia), sten smiti (ass), jimi konorsi (ass), jon makenrou (ass), artur esi (ass), ilie nestase (rumineti), «Grand Slam» is mflobeli margaret korti (avstralia), maria bueno (brazilia), bili jin kingi (ass), kris everti (ass), martina navratilova (ass), biorn borgi (SvedeTi), romlebmac msoflio CogburTi sul sxva Tvisobriv doneze aiyvanes. 80_ian wlebsi CogburTSi namdvili revolucia moxda, romelic mecnierul progresze dafuznebuli iyo. CogburTelebma Tanadrouli masalisagan damzadebuli Cognebi miires. mkvetrad imata TamaSis tempma da Cawodebis sizlierem. 80_ian wlebsi kortebze veteranebtan j. makeroustan, j. konorstan, k. evertan, m. navratilovastan ertad axalgazrda Taobis CogburTelebi brwyinaven_ivan lendli (ass), Stefan edbergi (SvedeTi), mats vilanderi (SvedeTi), boris bekeri (germania) da Stefi grafi (germania). S.grafma 1988 wels «Grand Slam»-i da seulis olimpiuri TamaSebi moigo. 90_iani wlebi or didebul CogburTels Soris Seupovari brzolit xasiatdeba. eseni arian pit samprasi da andre agasi wels p. samprasi fenomenalur rekords amyarebs_meeqvsed zedized msoflios pirveli Cogani xdeba, 2000 wels ki me_13 «Grand Slam»-is turniris mogebit xsnis roi emersonis Zvel rekords. a. agasi sxvadasxva wlebsi «Grand Slam»-is yvela turnirs igebs. qalta Soris dominireben S. grafi,m. selesi, l. devenporti,j.kapriati da sruliad axalgazrda m. hingisi. magram debma venus da serena uliamsebma sul sxva safexurze aiyvanes Tanamedrove qalta CogburTi. mamakacta Soris gamocdnen axali varsklavebi leiton hiuitis (avstralia) da marat safinis (ruseti) saxit. da Zalian sainteresoa, sait wava CogburTi _ rogor ganvitardeba TamaSi, romelic inglisuri aristokratiis ubralo gasartobi iyo. msoflio CogburTis enciklopediis avtori bad kolinsi Semdegnairad axasiatebs CogburTis ganvitarebis etapebs : 1874 _ maior uingfildis patenti CogburTis TamaSze; 1877 pirveli uimbldonis turniri; 1881 da 1887 ass_is pirveloba mamakacta da qalta Soris; 1900 duait devisi afuznebs «Davis Cup»-s; 1905 da 1907 pirveli ucxoelebi, amerikeli qali mei satoni da avstralieli norman bruqsi, uimbldons igeben; siuzan lengleni igebs uimbldons; 1920 bil tildeni pirvelad igebs amerikis pirvelobas; 1923 elen uilsis pirveli gamarjveba amerikis pirvelobaze; 1926 suizan lengleni profesionali xdeba; anri kose, rene lakosti, Jan borotra, Jak briunioni 12

13 6_jer zedized igeben «Davis Cup»-s; 1932 ingliseli bani ostini pirvelad gamovida kortze SortebSi 1933 fred peri & Co amarcxeben frangebs «Davis Cip»-is finalsi; 1938 don baji pirvelad CogburTis istoriasi igebs «Grand Slam»_s; 1946_1947 _ jek krameri amerikis da uimbldonis Cempioni xdeba da profesianalebsi gadadis; avstralielebis frenk sajmenis, ken makgregoris, liu houdis, ken rozuolis, rod leveris, nil frezeris, roi emersonis, fred stoles, jon niukombis, toni rocis dominireba msoflio CogburTSi; 1953 mourin konoli msoflio CogburTis istoriasi pirvelad igebs qalta «Grand Slam»_s; 1962 rod leiveri igebs «Grand Slam»-s; 1965 jimi van alenma pirvelad SesTavaze tai_breiki; 1968 Ria eris dasawyisi CogburTSi; rod leiveri ganmeorebit igebs «Grand Slam»-s; 1970 margaret korti igebs «Grand Slam»-s; 1974 axalgazrda CogburTelebis triumfi biorn borgi safrangetis Cempioni, kris everti da jimi konorsi uimbldons igeben; 1976 pirveli Cognebi Tanadrouli masalebidan; 1978 martina navratilovas pirveli gamarjveba uimbldonze; 1979 jon makenrou pirvelad igebs amerikis pirvelobas da 16 wlis treisi ostini amerikis yvelaze axalgazrda Cempioni qalta Soris; 1980 biorn borgis zedized me_5 gamarjveba uimbldonze; wlis boris bekeri uimbldonis Cempioni xdeba; 1988 Stefi grafi «Grand Slam»-s da olimpiur TamaSebs igebs; wlis maikl Cangi safrangetis pirvelobas igebs; wlis pit samprasi amerikis pirvelobas igebs; 1993 giunter parxe hamburgsi monika seless danit ayenebs Wrilobas; 1998 pit samprasi zedized meeqvsed xdeba pirveli Cogani msofliosi; 2000 pit samprasis me_13 gamarjveba «Grand Slam»-is turnirebze; 2002 _ pit samprasis me-14 gamarjveba Grand Slam _is turnitebze rojer federeris domonacia msoflio CogburTSi, rojer federeri msoflios sauketeso sportsmeni rafael nadalis otxi gamarjveba Roland Garros - ze maria Sarapova igebs uimbldonsm justin enenis dominacia msoflio CogburTSi jastin eneni tovebs did sports rafael nadali igebs uimbldons da xdeba 1-li Cogani msofliosi rojer federeri igebs Roland Garros rafael nadali igebs Roland Garros-s,Wimbledon-s da US OPEN-sê ànovak jokovici igebs Australian Open -s,wimbledon-s da US OPEN-sêôó 2000 wlis bolos popularuli amerikuli Jurnali ~TENNIS~_is cnobili specialistebis da Jurnalistebis gamokitxvis safuzvelze gamoqveynda me_20 saukunis 20 sauketeso motamasis sia (10 mamakacis da 10 qalis). eseni arian: bil tildeni (1893_1953), fred peri (1909_1995), don baji (1915_2000), ken rozuoli (1934), roi emersoni (1936), rod leiveri (1938), jimi konorsi (1952), biorn borgi (1956), jon makenrou (1959), pit samprasi (1971), siuzan lengleni (1899_1938), elen uils muudi (1905), mourin konoli (1934_1969), altea gibsoni(1927), margaret korti (1942), bili jin kingi (1943), kris everti (1954), martina navratilova (1956), Stefi grafi (1969) da monika selesi (1973). sxva gamokitxvis mixedvit uzlieresi ateulebi ase gamoiyureba: 13

14 N M e n N W o m e n 1 Pete Sampras 1 Steffi Graf 2 Andre Agassi 2 Monica Selesh 3 Rod Laver 3 Martina Navratilov a 4 Biorn Borg 4 Elen Wills Moodi 5 John Macenroy 5 Bili King 6 Ivan Lendl 6 Kris Evert 7 Roy Emerso n 7 Margaret Kort-Smit h 8 Arhur Ashe 8 Siuzan Lengle n 9 Boris Becker 9 Tresy Ostin 10 Jimmy Connors 10 Margaret Osborn Dupon A MUSEUM OF WIMBLEDON 14

15 mister ~Grand Slam~ ~ _ don baji me_20 saukunis dasasruls cxovrebidan wavidnen gamocenili CogburTelebi, romlebmac didi wvlili Seitanes Tanamedrove CogburTis ganvitarebasi. isini arian _ bil tildeni, anri kose, rene lakosti, Jan borotra, jek kroufordi, rdi, gotfrid fon krami, fred peri, elsvort vainsi, rikardo (panco) gonzalesi, liu houdi, iaroslav drobni. me_20 saukunis 2000 wels gardaicvala ert_erti yvelaze gamocenili CogburTeli don baji (1915_2000). CogburTelTa Soris is iyo pirveli, romelmac SeZlo egret wodebuli ~Grand Slam~_is mopoveba _ gaimarjva sezonis otx mtavar turnirsi avstraliis, safrangetis, amerikis da didi britanetis (uimbldoni) Ria pirvelobebze. mxolod mravali wlis Semdeg misi warmateba orjer, 1962 da 1969 wlebsi gaimeora gantqmulma avstralielma rod leiverma. don bajis ZiriTadi Sedegebi: uimbldonis da ass_is Cempioni 1937_1938 wlebsi, avstraliis da safrangetis 1938 wlis Cempioni. 1937_1938 wlebsi uimbldonis Cempioni wyvilebsi, 1936, 1938 wlebsi _ ass_is Cempioni wyvilta TanrigSi, 1936, 1938 wlebsi _ uimbldonis Cempioni Sereul wyvileb-si da 1937_1938 wlebsi ass_is Cempioni Sereul wyvilebsi. 1937_1938 wlebsi _ ~devisis Tasis~ mflobeli. ~devisis Tasis~ gatamasebasi don bajma 21 Sexvedra Caatara da 19 moigo, wyvilebsi _ 8 da 6 moigo. 1940, 1942 wlebsi msoflio Cempioni profesionalta Soris, 1940, 1941, 1942, 1947, 1949 da 1953 wlebsi profesionalta Soris msoflio Cempioni wyvilebsi. saxelwodeba ~Grand Slam~ kargad aris cnobili CogburTis moyvarultatvis. is, vinc SesZlebs wlis ganmavlobasi CogburTis 4 udides turnirsi, umnisvnelo Sejibrebebis gamarjvebulebi da priziorebi Sin samaxsovro TasebiT da sxva prizebit brundebian. ~Grand Slam~_i ki mxolod simboloa. ki magram, saidan warmoisva dasaxeleba Grand Slam~_i? 1933 wlis Tbil, qarian seqtembris dres niu_iorkis centralur kortze ~Forest-Hills~_ze avstralieli jek kroufordi (1908_1991) inglisel fred peristan (1909_1995) satamasod gamovida ass_s Ria Cempionatis finalsi. matcis win, gazet ~niu_iork Taims~_is mimomxilvelma jon kirenma dawera _ Tu kroufordi moigebs, es iqneba rarac ~Grand Slam~_is msgavsi mogeba. manamde, imave wels kroufordma uimbldoni, safrangetis da avstraliis Cempionatebi moigo. amrigad, is Zalian axlos iyo, rom otxi qveynis Cempioni gamxdariyo. peristan SexvedraSi kroufords mihyavda angarisit 2:1 setebsi da axlos iyo imastan, rom supercempionebis sia gaexsna. magram Sexvedris bolos kroufordi moesva da ori ukaneskneli seti waago angarisit 0:6, 1:6. jon kirenis ~Grand Slam~_ze gakvrit natqvami daviwyebas mieca. da mxolod 1938 wels, rodesac don baji Tavis sanukvar ocnebas uaxlivdeboda, am terminis reanimacia gantqmulma amerikelma sportulma Jurnalistma alison dancigma moaxdina. alison dancigma jon kirenisagan damoukideblad gamoiyena popularuli banqos TamaSis _ brijis termini ~Grand Slam~_i. sityvasityvit ~Grand Slam~_i nisnavs ~Zlier dartymas~, romlitac irbliani brijis motamase erti dartymit nokautsi agdebs Tavis partniorebs. magram 15

16 es isviatad xdeba... manamde terminma ~Grand Slam _i 1933 wlis Semdeg gaielva presasi 1935 wels, rodesac fred perim safrangetis pirveloba moigo. erti wlit adre man avstraliis, inglisis da ass Cempionatebi moigo da msofliosi pirveli CogburTeli gaxda, romelmac msoflio CogburTis es yvelaze Znelad asarebi mwvervalebi daipyro. magram perim es fe-nomenaluri Sedegi ara erti sezonis ganmavlobasi, aramed or sezonsi acvena da amitomac ar itvleba is ~Grand Slam~_is laureatad. rogorc amerikelma Jurnalistma frenk dafordma zustad arnisna _ ~Grand Slam~_i es is Rvinoa, romelic yurznis erti wlis mosavlidan mzaddeba. saxelebi, romlebic simbolur ~Grand Slam~_is klubsi Sedian, cotaa da pirveli,romelmac es mwvervali daipyro 1938 wels, gamocenili amerikeli CogburTeli don baji 1 iyo. baji, jeims donaldi (Budg James Donald) 1915 wels 15 ivniss, oklendsi, kaliforniis StatSi daibada. mamamisi, warmosobit Sotlandieli, ~glazgo reinjersis~ yofili fexberteli iyo da Svils xels uwyobda sportul morvaweobasi. donis arcevanze didi gavlena moaxdina ufrosma Zmam, floidma, romelsac fanatikurad uyvarda CogburTi. 11_dan 15 wlamde doni CogburTs SemTxvevidan SemTxvevamde TamaSobda, magram ertxel Zmam daitanxma, rom mas kaliforniis Cempionatze WabukTa Soris etamasa. da donma yvelastvis moulodnelad gaimarjva. igrzno ra warmatebis gemo, is mteli azartit CaerTo TamaSSi da male did progress miarwia. ukve 30_ani wlebis SuaSi doni amerikis ert_erti uzlieresi CogburTeli xdeba. ass_is mamakacta nacionalur Sejibrebebze es marali (1 m da 85 sm), wituri sportsmeni 1935 wels gamocnda. ass Cempionatze wyvilta TanrigSi jin makostan ertad doni finalsi gavida da mirweuli Sedegebis mixedvit is erovnul nakrebsi Caricxes, romelic ~devisis Tasis~ turnirsi monawileobis misarebad emzadeboda. Semdeg wels don baji ass-s pirvelobas igebs wyvilta TanrigSi, xolo erteulebsi finalsi gadis da mxolod me-5 gadamwyvet setsi agebs gantqmul ingliseltan, fred peristan wels doni risxvad atydeba metoqeebs. is igebs uimbldonis turnirs, ass_s Cempionats da ~devisis Tasis~ mopovebasi nacionalur nakrebs exmareba. atwliani Sesvenebis Semdeg amerikelebma uimbldonis stadionze finalsi inglisis nakrebs mouges. ~me mindoda gameketebina raraca, rac Cemamde aravis gauketebia, gadavatvaliere statistikuri monacemebi da armovacine, rom jerjerobit veravin SeZlo otxive didi turniris mogeba ert sezonsi. avstralieli jek kroufordi 1933 wels sul erti setis manzilze imyofeboda miznisagan. magram fred perim SesZlo misi damarcxeba ass_s Cempionatis finalsi~ _ igonebda don baji. da ai 1938 wels donma gadawyvita gaeketebia is, rac aqamde veravin SesZlo _ ert sezonsi moego otxive mtavari turniri. riti daiwyo es istoriuli armasvla? 23 drian mogzaurobit san-franciskodan avstraliasi. am mogzaurobasi mas Tan axlda megobari da partniori wyvilta TanrigSi jin mako. es iyo ertaderti adamiani, visac don bajma Tavisi ocneba gauziara. adelaidasi, sadac avstraliis Cempionats atarebdnen, sasinlad cxeloda, magram donma es dabrkoleba gadalaxa. finalsi man avstraliel jon bromvics mougo angarisit 6:4, 6:2, 6:1. 16

17 safrangetis Cempionati gantqmuli CogburTelisTvis morigi Sou iyo. is finalsi Cex roderix menzels anadgurebs angarisit 6:3, 6:2, 6:4 da mcire Sesvenebis Semdeg uimbldonis turnirisatvis iwyebs mzadebas. uimbldonis finalsi angarisit 6:1, 6:0, 6:3 ugebs Hhenri ostins. Semdeg is brundeba samsoblosi da nakrebi gundis SemadgenlobaSi ~devisis Tasis~ mflobeli xdeba. finali amerikelebma avstraliis gunds mouges. da bolos dadga ~Grand Slam~_is daskvniti etapi. ass_s Cempionatze baji finalsi Tavis megobar makos winaarmdeg gavida. magram amovardnilma qarisxalma matci erti kvirit gadado. aq minda erti detali gadmogcet, romelic xazs usvams am ori megobris urtiertobas. isini axalgazrdebi iyvnen da finalis molodinsi ar undodat asketurad ecxovrat. ai, amitom megobrebma gadawyvites yoveldriurad SeeTanxmebinaT dris ganrigi da mkacrad daecvat piroba. magram roca finalis dre dadga dons veraferi ver akavebda, jin makostan megobrobac ki. bajma gaimarjva angarisit 6:3, 6:8, 6:2, 6:1. ase iqna mogebuli ~Grand Slam~_i. titulis mopovebisas bajma 24 TamaSi, Caatara, moigo 72 seti da mxolod 4 waago. 1937_1938 wlebsi don bajma 94 matci Caatara, aqedan 92 moigo da 14 turnirsi gaimarjva. moigo yvela tituli da prizi, romelic moyvarulta CogburTSi arsebobda. is 23 wlis asaksi profesionali CogburTeli xdeba. aq unda arvnisnot, rom 1968 wlamde moyvarulta da profesional CogburTelTa Sejibrebebi cal-calke tardeboda da, rogorc ertxel don bajma arnisna, dideba da popularoba moyvarulta mxareze iyo, fuls ki profesionalebi inawilebdnen. don bajis, rogorc profesionali CogburTelis debiuti 1939 wels Sedga ianvarsi, niu_iorksi yvelastvis cnobil ~medison skver garden~-si, sadac man mayureblis winase xis safarze uimbldonis 1932 wlis Cempioni amerikeli elsvort vainsi (1911_1994) daamarcxa. Semdeg amas mohyveba matcebis mteli seria, sadac baji ugebs vainss angarisit 18:3, peris 18:11 da legendarul bil tildens (1893_1953) angarisit 51:7. ass_is samxedro sahaero ZalebSi Caricxvis win doni orjer xdeba msoflio Cempioni profesonalta Soris wels is finalsi ugebs fred peris angarisit 6:3, 5:7, 6:4, 6:3 da 1942 wels 1939 da 1941 wlebis ass_s Cempions bobi rigs (1918_1995) ugebs angarisit 6:2, 6:2, 6:2. me_2 msoflio omsi don baji mzimed daiwra marjvena mxarsi da mxolod 1946 wels SeZlo kortze dabruneba wlamde is kidev gamodioda profesionalur CogburTSi, magram yofili forma verar daibruna. doni otxjer gavida msoflio pirvelobis finalsi profesionalta Soris. 1946, 1947 da 1949 wlebsi baji rigstan agebs, 1953 wels ki _ brwyinvale rikardo (panco) gonzalestan (1928_1995). am tituls gonzalesi 1962 wlamde SeinarCunebs. samagierod baji samjer xdeba Cempioni wyvilta TanrigSi. ai rogor axasiatebs don bajs CogburTis enciklopediasi cnobili amerikeli Jurnalisti bad kolinsi: ~marali, kargi arnagobis, moqnili da mozravi, baji ukana xazzec Zlieri iyo da badestanac. is Zlier, zustad mimartul Cawodebas da brwyinvale TavzeviT dartymas flobda. misi marcxnidan dartyma ert-ert sauketesod itvleba CogburTis istoriasi. mis teqnikur arsenalsi ar moizebneboda susti adgili da metoqeebi Tavs itexdnen rogor SeedginaT bajtan sabrzolo taqtikuri gegma. da kidev erti patara detali, romelic bevrze metyvelebs _ baji TamaSobda yvelaze mzime CogniT (Tavisi klasis CogburTelebs Soris). Cogani iwonida 16 uncias (daaxloebit 450 grams)~. 17

18 Tavis karieris manzilze don bajma araerti brwyinvale matci Caatara. ori mat Soris saukunis 20 sauketeso CogburTis ortabrzolis siasi Sevida. am sias xsnis misi ortabrzola 1937 wlis ~devisis Tasis~ gatamasebasi gamocenil germanel CogburTelTan baron gotfrid fon kramtan (1909_1976). es naxevarfinaluri Sexvedra uimbldonis stadionze tardeboda. atmosfero ukiduresobamde iyo dazabuli. gunduri angarisi 2:2 iyo. don bajis da gotfrid fon kramis ortabrzolasi wydeboda gunduri Sexvedris bedi. germaniis mtavroba imdenad iyo dainteresebuli matcis SedegiT, rom TviT adolf hitlerma daureka TamaSis win gasaxdelsi germanel CogburTels da mas gamarjveba usurva. pirveli ori seti kramma moigo 8:6, 7:5, Semdegi ori _bajma 6:4, 6:2. da ai mexute setsi germaneli CogburTeli win gadis 4:1. doni igebs Tavis Cawodebas da mere dramatul brzolasi metoqis Cawodebasac. angarisi xdeba 3:4. Semdeg TiTeuli angarisamde 6:6 igebs Tavis Cawodebas. da am dros bajma SeZlo kramis Cawodebis mogeba da ukve 7:6 angarisis dros germanelma CogburTelma 5 matcpointis gauvnebelyofa SeZlo, magram meeqvseze yvelaferi damtavrda. sportuli karieris damtavrebis Semdeg bajma mwvrtnelad daiwyo musaoba, regularulad monawileobs veteranebis turnirebsi da rogorc jazis didi moyvaruli saqsafonze sxvadasxva ansamblebsi ukravs wels bajma miuloca rod leivers,romelmac misi unikaluri mirweva gaimeora. amboben, rom bolo turniris finalis win man avstralieli Tavis agarakze miiwvia da mat ara marto kargad isaubres, aramed ori savarjiso seti itamases. don bajma TiTqos gadasca Tavisi simboluri estafetis CiraRdani. albat, simboluria isic,rom 1938 wels,rodesac don bajma Grand Slam _i moipova, am udidesi mirwevis orgzis mflobeli rod leiveri daibada. don baji gardaicvala 2000 wlis 26 ianvars qalaq sqrantonsi pensilvaniis StatSi. 18

19 rikaro alonso (PANCHO) gonzalezi rikardo alonso gonzalezi (Ricardo Alonso Gonzalez) (09/05/ /07/1995) legendaruli amerikeli CogburTeli. me-20 saukunis 50-ian da 60-ani wlebis dasawyissi msoflios pirveli Cogano profesionalta Soris. moyvarulta karierasi moigo 2 Grand Slem - is turniri, profesionalta Soris mogebuli aqvs 15 Pro Slam-is tituli. Tavisi sacogburto karieris ganmavlobasi moigo 113 tituli (17-moyvarulis statusit wlebsi, 85 profesionalta Soris wlebsi da Open Era - Si ). (sruli Sedegebi gverdebze). rodnei (rod) jorj leiveri rodnei (rod) jorj leiveri (Rodney George Rod Laver) (daibada 1938 wels 9 agvistos qalaq rokhemptonsi, avstralia). amjamad cxovrobs ass i qalaq karlsbadsi, kaliforniis StatSi da 1969 wlebsi moigo Grand Slam i. simarle 173 santimetri, wona 68 kilogrami, cacia. Hall of Fame 1981, zedmeti saxeli Rocket. rod leiveri panco gonzaleztan,pit samprastan,biorn borgtan da rojer federertan ertad itvleba, rogorc yvelaze udidesi CogburTeli CogburTis istoriasi. rod leiveris sacogburto kariera iyofa or nawilad 1962 wlamde moyvarulta kariera da 1962 wlidan 1975 wlamde profesionaluri kariera. Rod leiveris pirveli mwvrtneli iyo Carli holis, SemdgomSi leivers avarjisebda gamocenili specialisti gari hopmani. Tavisi sacogburto karieris ganmavlobasi moigo 199 tituli (54-moyvarulis statusit wlebsi, 72 profesionalta Soris wlebsi da Open Era - Si ). (sruli Sedegebi gverdebze) Ricardo (Pancho) Gonzalez Rod Laver 19

20 pit samprasi Video - Sampras-Agassi, US OPEN daibada 12/08/1971. berzeni emigrantis Svilia. mama _ semi, deda _ jorjia. hyavs Zma _ gusi, da ori da _ stela da marioni. coli _ holivudis kinomsaxiobi _ brijit uilsoni. pirveli mwvrtneli doqtori pit fiseri. meore mwvrtneltan tim galiqsontan 1993 wels msofliosi 1_li Cogani gaxda. amjamad pit samprass pol anakone avarjisebs. sxvadasxva dros samprass wvrtnidnen robert lans- dorfi, lari eslai, jo brandi, pat eceberi wlamde marcxnidan ori xelit TamaSobda. moigo Grand Slam -is 14 turniri, mastersis 5, Grand Slam Cup _is 2, 1993_1998 wlebsi pirveli Cogania msofliosi. mogebuli aqvs 64 turniri igi axla sul sxva vinmea es kaci, vinc odesrac Cveulebrivi bavsvi iyo, saxelad pit samprasi. igi gansxvavdeba im genialuri aylayuda ymawvilisganac, romelic ase aurelveblad yrida eisebs otxi kontinentis CogburTis moednebze. igi arc im biws hgavs, vinc nateli SubliT da mcired iribi RimiliT Seabija cxovrebasi, vis saxis iersac odnav gakvirvebulobis elferi gadakravda, rac drodadro lamis iyo da dabneulobasic gadaizrdeboda xolme. dres ki mis garsemo ertgvari aura gacnda, rarac sidiade, romlis gamoc Cven ar SeiZleba Tvali ar gavadevnot da ar davakvirdet pit samprass, rodesac igi geimebs Soris Sesvenebis Semdeg Tavisi skamidan ukana xazisaken miemarteba. ganatebuli wertili, iseti, rogorsac telegadacemebsi iyeneben yuradrebis gasamaxvileblad, TiTqos mas marad Tan dahyveba da dajinebit gaxsenebs rom ragind Seusabamod unda Candes da ragind Zneli unda iyos amis dajereba, es kaci Sengan da Cemgan gansxvavdeba. 26 wlis asaksi erteulebis TanrigSi didi slemis 10 turnirsi gamarjvebulis titulit rac mxolod ori titulit naklebia roi emersonis mteli sportuli karieris dros dagrovili titulebisa samprasi male SeiZleba yvela drois sauketeso CogburTelad mogvevlinos. ise, didi slemis otxidan sam turnirsi gamarjvebulis tituli albat ocnebis mwvervali ar unda iyos yvela motamasisatvis. amitom jer Tavi SevikavoT naadrevi ganacxadebisagan. magram, axla rodesac ianvarsi samprasi apirebs monawileoba miiros avstraliis Ria Cempionatze, modit, SevCerdeT da ufro mnisvnelovani da ufro rtuli sakitxi ganvixilot: ra aris is, ramac samprasi mamakac motamaseebs Soris 25 wlis asaksi umtavresi titulebis yvelaze nayofier mompoveblad aqcia, da es masin, rodesac sazogadod damkvidrebuli Sexedulebis mixedvit, arc ert kacs ar SeuZlia ibatonos Tanamedrove CogburTze, rogorc ert dros don badji, roi emersoni an rod leiveri batonobdnen. am kitxvis ert_erti pasuxi iqneb sidiadis Sesaxeb,im azrebsi vipovot, romelec didma bil tildenma gamotqva Tavis aracveulebriv wignsi CogburTi A-dan Z -mde. am wignis ert TavSi,romelsac martivi satauri aqvs simamace, tildeni wers: sakutari Tavis rwmena TiTqmis aucilebeli ram aris warmatebisatvis, xolo TviTkmayofileba aris is, rac misi mirwevis Sanssac ki klavs. simsvidit miire Seni gamarjvebebic da damarcxebebic, 20

21 fexebi myarad gedgas miwaze, xolo Tavi Sens qudze samjer ufro daipatarave. pit samprasis kariera am sityvebis Sesabamisad warimarta. TavSi avardna savsebit ar Cvevia am, zogiertis azrit, mosawyen pirovnebas. magram mxolod Tavmdabloba ver mogagebinebs Grand Slam -is ert titulsac ki _ piriqit. didebis moyvare sakmao raodenobis adamianebsac moupovebiat es wodeba. magram ati titulis mosagebad ki ara mxolod genialuri TamaSi, aramed didebisatvis mzadyofnas aris sawiro. WeSmariti dideba dakavsirebulia ara TavmdablobasTan, ara ostatobastan, da TviT niwtanac ki, aramed upirveles yovlisa xedvastan mkafio da Sorsgamwvdom xedvastan, romelic Zalas azlevs genioss musuri motminebit misdios Tavis xelovnebas; xedvastan, romelic daculia Seryvnisagan. saxeli da bedi aris danisnulebis adgili, xolo WeSmariti dideba mogzaurobaa. didebis am mogzaurobas gansakutrebulad kargad esadageba pit samprasis, msromeli berzeni emigrantis mzrunveli Svilis, pirovneba. bevri ram SeiZleba Tqva mis mexdamtex marjvena dartymaze, Tavisi sinatifit da simartivit ubadlo Cawodebaze. magram bevr sxva motamasesac aqvs SesaniSnavi dartymebi da miwis Semazanzarebeli Cawodebebi. pit samprasis udidesi niwi da udidesi iarari ganvitarebis unaria, anu mzaoba imisatvis rom Tavisi mogzauroba didebamde miiyvanos. barbara streizandi SesaZloa martali iyo, rodesac andre agasis metad zrdasruli kaci uwoda, magram pit samprasi sxva Camosxmisaa. igi zrdasrulia rogorc CogburTeli, da es saocrad harmoniulad aris Serwymuli misi cxovrebis sxva mxareebtanac. axla Cven SeveCvieT am harmonias, iseve rogorc SeveCvieT pit samprasis pirovnebisa da misi mirwevebis araert aracveulebriv aspeqts. magram SeuZlebelia gaviazrot Tu rogor gaxda samprasi, Tu ar gavixsenebt or SemTxvevas, romelic mas Tavisi karieris dasawyissi gadaxda. im dros jer kidev ar iyo savsebit cxadi, gaxdeboda Tu ara es uarresad niwieri, magram askarad upretenzio axalgazrda, ert_erti wamyvani motamase wels, rodesac samprasi mxolod 20 wlis iyo, magram ukve wina wlis amerikis Ria CempionatSi gamarjvebulis tituls icavda, is jim kuriestan damarcxda US OPEN _is meotxedfinalsi. wagebis Semdeg samprasma iqneb daufiqreblad, magram gulwrfelad ariara TiTqos erti tona aguri momxsnes mxrebidano. sxvadasxva motamaseebma, dawyebuli samprasis megobar jim kuriedan da misi ufrosi Tanamemamule jimi konorsit damtavrebuli, aranakleb mzime tvirti akides samprass, rodesac gaakritikes misi amgvari damokidebuleba warmatebisadmi. dres, rodesac am incidents ixsenebs, samprasi ambobs: Tuki arsebobs raime, rac me mitqvams Cemi karieris ganmavlobasi da minda axla ukan davibruno, swored es gamonatqvamia. magram saqme is aris, rom im etapze me pirovnuladac da TamaSiTac jer kidev sakmaod nedli viyavi. masin martlad vtqvi is, rasac ganvicdidi. me ar viyavi darwmunebuli, rom namdvilad SemeZlo momego momdevno didi slemis tituli. amerikis momdevno Ria Cempionatze samprasma finaluri Sexvedra Stefan edbergtan waago, adamiantan, romelic im dros Tavisi SesaZleblobebis mwvervalze imyofeboda. mistvis es iyo ara mxolod cudi, aramed gamanadgurebeli damarcxebac. am dromde finalsi gasvlas warmatebad arviqvamdi, ambobs samprasi, magram, am TamaSis wagebis Semdeg me gavocdi, rodesac vigrzeni, Tu rogor viwvodi Sinaganad. vixsenebdi matcs da mivxvdi, rom 21

22 rarac momentsi davnebdi. es iyo wamierad, magram es wami sakmarisi armocnda wagebisatvis. me kvlav da kvlav vfiqrobdi: isini xom mxolod ert saxels tvifraven sacempiono prizze. es Rrmad Camijda gulsi. me mivedi im Segnebamde, rom ukve arar aris sakmarisi finalamde misvla. sul erti iyo, vis davamarcxebdi an rogori iqneboda kortis safari. me momiwia wagebis Sokis gadatana imisatvis, rom mivmxvdariyavi naxevarfinalebi da finalebi arar damakmayofilebda. am matcma Cemi kariera Secvala. martlac rom Secvala. aqedan moyolebuli, me vicodi rac mindoda da mis mopovebas veswrafvodi. me mivxvdi, rom ertaderti namdvili mizani aris is romelsac Sen Tavs TviTon dausaxav. CemTvis es mizani aris ara upiratesoba angarissi calkeul motamaseebtan, aramed didi titulebis mopoveba. axla me mowadinebuli var movigo yvela TamaSi. es aris da es. nu ggoniat, rom rames vameteb. me sulac ar mainteresebs Tu ras ityvian Cemze eqspertebi, an mass_media, ara imitom rom me mat azrebs pativs ar vcem, aramed imitom rom me, martivad rom vtqvat, vaketeb imas rac msiamovnebs. Tqven SeiZleba TqvaT, rom me mosawyeni var, magram, SexedeT Cems titulebs! me arasdros msurda vyofiliyavi didi, an araordinaruli, an saintereso kaci, aramed msurda vyofiliyavi kaci, romelic did titulebs igebs. edbergtan am damarcxebis Semdeg samprasi TiTqmis uzleveli gaxda didi slemis yvela im turnirze, romelic miwis safarze ar imarteba. da, rac aseve nisandoblivia, igi uvneblad gadaurca yvela im xafangs, romelic Tan sdevs aset maral statuss. Cvens drosi mxolod edbergs da SiSismomgvrel ivan lendls hqondat msgavsi unari Tavi daecvat kmayofilebisagan da zrda gaegrzelebinat. magram arc erts ar aqvs samprasistana Sedegebi. boris bekerma Tqva: pits aqvs unikaluri, iqneb gaucnobierebeli, metodi, Tu rogor auqcios gverdi sxvadasxva ormoebs, romlebsic sxva bevri motamase vardeba. mas aqvs Tavisi xerxi, Tu rogor daiwiros Tavi Sors im sakitxebisagan, romlebic mis CogburTisadmi siyvaruls da ganwirvas emuqrebian. es bevrs ambobs misi, rogorc CogburTelis, sufta gatacebaze, da es mis, rogorc motamasis, cxovrebas aadvilebs. martlac, rodesac 1996 wlis dasawyissi, tragikulad dairupa misi mwvrtneli tim galiksoni, samprasma mamacurad gadaitana am danakargisagan gamowveuli Soki. man naxevarfinalamde miarwia safrangetis Ria Cempionatze da Semdeg ki amerikis Ria Cempionati moigo. amis Semdeg, Semodgomaze, mxolod ori kviris Tavze mas Semdeg, rac delina mulkahistan urtiertoba gawyvita, samprasma boris bekeri daamarcxa germanelis msobliur kortze da ATP_s msoflio turis Cempionati moigo. mteli am xnis ganmavlobasi piti martlac guldatutquli iyo, _ ambobs samprasis axali mwvrtneli, pol anakone, _ magram mas aqvs unari sizneleebi gadalaxos da winsvla ganagrzos. mas SeuZlia sizneleebis dazleva rogorc mopaeqres, Tumca yoveldriur cxovrebasi erti Cveulebrivi biwivit ganicdis mat. SesaZloa ert_erti mizezi imisa, rom 25 wlis asaksi sportisatvis Tavis danebeba iset motamases mouwia, rogorica biorn borgia, is iyo, rom borgs ar armoacnda zrdis unari mas Semdeg, rac umarles dones miarwia. albat swored am uunarobam gaamwvava misi krizisi. ra Tqma unda dro Seicvala mas Semdeg, rac borgi didebis zenitsi iyo. am cvlilebebma mxolod gaartula vitareba rogorc kortze, ise kortis garet. magram 26 wlis samprasi ara mxolod mxecivit warmate- 22

23 bulia, mis TamaSs sixalisec axlavs. rogorc avstralieli mwvrtneli bob breti SeniSnavs: piti imis mtkicebitaa dakavebuli, rom is SezRudvebi da dabrkolebebi,romlebzec xalxma laparaki mas Semdeg daiwyo,rac borgma sporti miatova da mas Semdeg, rac makinrou gaucinarda jer kidev mwvervalze yofnis dros, sulac ar aris yvelas aucilebeli bediswera. ipovet vinme, vinc sakmaod magaria da Sinaganadac momzadebulia mxari aubas drevandeli sportis ganvitarebas, da ra daabrkolebs mas itamasos 30 an 32 wlamde da 15 Grand Slam _is tituli moigos?!. Tuki arsebobs vinme, visac SeuZlia kliseebi daamsxvrios, romlebitac SezRudulia drevandeli CogburTi, es aris samprasi. mit umetes rom misi TamaSi cincxalia da evoluciis stadiasi imyofeba. rogorc breti ambobs, profesionali biwebis umetesoba did CogburTSi, ukve Camoyalibebuli TamaSiT Semodis da ucvlelad iyenebs mas. piti im TamaSiT Semovida romelsac is avitarebs da romelic, kidev ufro meti, sivrces Seicavs ganvitarebisatvis. pits sxva biwebisagan ara mxolod talanti ganasxvavebs, aramed unaric, rom Tavisi talanti aamoqmedos da ganavrcos. samprasi profesionalur turnirebsi Semovida SesaniSnavi ZiriTadi arsenalit, magram mas Semdeg misma TamaSma mzardi toni SeiZina. adreul periodsi misi TamaSis fundamenti iyo agresiuli TamaSi ukana xazidan, gamaognebeli CawodebiT da momakvdinebeli marjvena dartymit. am dartymis SesaZleblobebi mcirdeboda imis gamo, rom samprass uxdeboda amit Tavisi Zvelmoduri marcxena datrialebuli dartymis kompensacia gaeketebina (topspinis). male samprasma sagrznoblad gaaumjobesa Tavisi marcxena dartyma, ise rom ukve arar swirdeba misi marjvenati Canacvleba. aman misi marjvena dartyma kidev ufro gamacamtverebeli gaxada. xolo brtyelma an mowrilma marcxena dartymam da burtis dabrunebis CaWeri_da_datenes taqtikam sasualeba misca ufro efeqturad da mzardi sixsirit mietana ierisi mowinaarmdegeze. Tumca Grand Slam _is emersoniseuli rekordi gansacvifrebelia, kaci, visac samprasi SeiZleba SevadaroT, aris is meore avstralieli,romlis mibazvasac mas aswavlidnen rod leiveri. am bolo dros piti aketebs imis realizacias, rac Cven, beberma mglebma, gamovimusavet Cveni karierebis dros, ambobs leiveri, romelic savsebit darwmunebulia, rom samprasi emersonis rekords moxsnis. Tu gaqvs sauketeso iletebi, masin mowinaarmdeges advilad aizuleb ufro meti Secdoma dausvas. amit Sen ara marto bevrs igeb, aramed ufro ioladac igeb. anakones azrit, samprass aqvs CogburTis motamasisatvis umnisvnelovanesi da udidesi ganzi _ sakutari TamaSis sirrmiseuli codna. pits SeuZlia umarles doneze itamasos sxvadasxva stilsi. is icnobs Tavis iletebs da icis, romeli matgani gamoiyenos. amitomac sapasuxo TamaSebs is axla ise martavs, rogorc arasdros aqamde. pitis TamaSi imdenad kargad aris gamtlianebuli, rom SeuZlebelia ierisi miitano mis ert komponentze da amit danarcenebic gamoiyvano mwyobridan. axla SeuxameT amas misi Tandayolili siyvaruli Sejibrisadmi, misi unari gonebis mtliani CarTulobiT da Zalebis sruli mobilizaciit itamasos nebismier dres nebismier, rac ginda gamarizianebel mowinaarmdegestan, da Tqvens winasea Tvisebebis martlacda gautexeli kona. istoriuli TvalsazrisiT, leiveris statusi, rogorc ertaderti adamianisa, romelmac orjer moigo Grand Slam _i (1962 da 1969 wlebsi) SesaZloa daupyrobadi simarle armocndes TviT samprasistvisac. magram axlandeli Grand Slam _ic xom gansxvavdeba oci wlis winandelisagan. leiveris dros didi slemis turnirebidan otxidan sami TamaSdeboda 23

24 balaxze,rac yvelaze metad xelsayreli iyo ara mxolod leiveris,aramed samprasis TamaSis stilistvisac. rogorc uimbldonis da amerikis Ria Cempionatis yofili Cempioni, sten smiti ambobs: otxidan sami didi turniri axlac rom balaxze tardebodestqven namdvilad datkbebodit pitis didi slemis mogebis SansebiT am safarze TamaSisas igi martlac magaria. da kidev: cxadia,rod leivers gasasterebeli mirwevebi hqonda,magram sanazleos davdeb Tu vinme SesZlebs orive xelis TiTebze mainc CamoTvalos mis mier natamasebi krizisuli matcebi, im ori wlis ganmavlobasi rodesac man slemi moigo. dres ki, pitma SeiZleba waagos TiTqmis yoveli matci, romelsac TamaSobs. me sulac ar vfiqrob imas, rom pitma aucileblad unda moigos Slam _i imisatvis, rom msoflios yvela drois sauketeso CogburTeli gaxdes, magram me diaxac vfiqrob, rom man ertxel mainc unda gaimarjvos parizis miwis safarze imisatvis,rom zustad leivers amoudges gverdsi. aravin ewvobs, rom samprasi yovelgvarad arwurvilia saimisod, rom gamarjvebuli svla nebismier safarze ganagrzos, miuxedavad imisa rom angarisgasawevi metoqeebis ricxvi izrdeba. yvelas sjera, rom ertxelac iqneba da samprasi parizsi gaimarjvebs, ara Tavisi sidiadis saboloo damtkicebisatvis, aramed imisatvis, rom rogorc motamasem, srulyofilebas miarwio. Tavisi karieris dasawyissi samprasi rarac ucnaur katatagvobanas etamaseboda im gamowvevas, rom roland garosi moego swored zemotnaxsenebi axalgazrduli Tavqarianoba unda yofiliyo misi adaulaxavi dabrkoleba. me ar viyavi momwifebuli imistvis, rom safrangetis Ria Cempionati momego, ariarebs samprasi. simartle rom vtqva, rodesac rvasaatian finalur TamaSs lendlsa da mats vilanders Soris vuyurebdi, sadac monotonuri gadagdeba_gadmogdebis mets arafers aketebdnen, aseti kitxva gamicnda: ki magram, saertod ratom unda mindodes aseti turniris mogeba. axla me sxvanairad vuyureb am ambavs. Tumca akviatebuli ar maqvs azrad parizsi mogeba, codva gamxelili sjobs, me, ra Tqma unda gamexardeboda, rom mqonoda es titulic. es daagvirgvinebda Cems sportul gzas. ise ki, es survili verasdrosac rom ver avisrulo, ar CavTvli, rom Cems karierasi xelmocaruli viyavi. miuxedavad amisa, me mexamuseba mqondes yvela didi turniris tituli da an is, rom gamayvedron : mas safrangetis Ria Cempionati ar mougia samprass askarad araertgvarovani gancda aqvs safrangetis Ria Cempionatis mnisvnelobasa da RirebulebasTan mimartebit. anakones azrit, es SesaZloa misi sauketeso iararic iyos. umtavresi mizezi imisa, Tu ratom SeuZlia mas moigos rolan garosi aris is, rom samprasi am turniris mo-gebas Seecdeba, imisgan gansxvavebulad Tu rogor cdilobda da ver axerxebda ivan lendli uimbldonis mogebas. pitma icis ra unda gaaketos. Zalian kargad icis. magram is Tavs zomaze metad ar daitvirtavs da arc Sepyrobili iqneba am turniris mogebis ideit. is, rac ori wlis win moxda, rodesac timis sikvdilis cota xnis Semdeg da satanado momzadebis garese pitma sami didi motamase ( jim kurie, serjio brugeira da tod martini) daamarcxa da gavida naxevarfinalsi, sauketeso iyo rac ki SeiZleba mas gaeketebina. gulsi pitma icis, rom mas safrangetis Rias ZaluZs mogeba. am codnam im rwmenamde unda migiyvanos, rom Sen moigeb kidec!. Semdeg wels parizsi, samprasi albat meti emociit itamasebs, rac albat waadges. miuxedavad imisa, rom igi inarcunebs Sinaganad uaryofit damokidebulebas yovelgvari keklucobisa da publikaze TamaSisadmi da, aseve, im kritikosebisadmi, romlebsac daujiniat, rom samprasma ufro 24

25 xsirad unda gamoatavisuflos Tavisi grznobebi mainc, cnobilia, rom rac ufro asaksi Sedian motamaseebi, mit ufro iolad gamodian mwyobridan da metad verar ikaveben Tavs imisgan, rom Riad gamoxaton TavianTi emociebi. miuxedavad amisa, nu elit, rom male samprasi Cognebis daxetqebas da burtebis tribunebisken srolas daiwyebs. xalxs iseti gancda aqvs ambobs is rom rodesac me did turnirebs vigeb, amis Semdeg maincdamainc artacebulad ar gamoviyurebi. me vfiqrob, ubralod is, rac mat hgoniat, artacebis Cemi varianti ar aris. Tqven rom naxot, ris datmoba da ra msxverplis gareba mixdeba me Cems yoveldriur cxovrebasi, imisatvis rom aset doneze viasparezo, Zalian ucnauri iqneboda, rom me gamarjvebis Semdeg Tavi Cemeburad artacebulad ar megrzno. sabednierod, sul ufro meti da meti damkvirvebeli ambobs uars Tavis mikerzoebul azrebze da mcdar Sexedulebebze, rodesac samprasi Tavis sasargeblod ganawyobs mat erti yvelaze mzlavri da Seuvali argumentit: Tavisi rekordit. aq upriania arnisnva, rom swored aset damokidebulebas miicnevda imedismomcemad rod leiveri, romlis ertaderti garegnuli gamoxatva raime emociisa burtis gafuwebis Semdeg civi amreza iyo. me es adrec vtqvi da kvlavac vityvi, ambobs leiveri. adamians mravalnairad SeuZlia yuradreba miiqcios, magram namdvili saxelis moxvewa da mastan dakavsirebuli pativiscemis damsaxureba drozea damokidebuli. ase Seqmnil saxels veravin Camoglejs an daiviwyebs. es saxeli pit samprasia. is darceba. Jurnali TENNIS USA,, 1997 wlis, dekemberi. P.S. es statia iyo momzadebuli 1997 wels wels pit samprasi zedized meeqvsed gaxda pirveli Cogani msofliosi da 2000 wels uimbldonze gamarjvebit r. emersonis Zveli rekordi moxsna!... Leiton Hewitt, Pete Sampras, Marat Safin 25

26 Grand Slam - is mogebuli finali US Open (1) 1993 Wimbledon (1) 1993 UA Open (2) 1994 Australian Open (1) 1994 Wimbledon (2) 1995 Wimbledon (3) 1995 US Open (3) 1996 US Open (4) 1997 Australian Open (2) 1997 Wimbledon (4) 1998 Wimbledon (5) 1999 Wimbledon (6) 2000 Wimbledon (7) 2002 US Open (5) Jim Kurie r Goran Ivanishevi c Andre Agassi Sedrik Pioli n Goran Ivanishevi c Andre Agassi Sedrik Pioli n Tod Martin Boris Becker Mikl Chang Karlos Moja Andre Agassi Patrick Rafte r Andre Agassi Grand Slam - is wagebuli finali US Open - Stephan Edberg Australian Open - Andre Agassi US Open - Marat Safin US Open - Leiton Hewit t Masters Series - mogebuli finali Tsintsinat i 1993 Maiami 1994 Indian Well s 1994 Maiami 1994 Roma 1995 Indian Well s 1995 Paris 1997 Tsintsinat i 1997 Paris 1999 Tsintsinat i 2000 Maiami Ivan Lendl Malivai Washingto n Peter Korda Andre Agassi Boris Becker Andre Agassi Boris Becker Thomas Muster Jonas Bjorkman Patrick Rafte r Gustavo Kuerten

27 Masters Series wagebuli finali Tsintsinat i 1991 Paris 1995 Maiami 1995 Montrea l 1996 Stutgar t 1998 Tsintsinat i 1998 Paris 2001 Indian Well s Gi Forge Gi Forge Andre Agassi Andre Agassi Boris Becker Patrick Rafte r Greg Rusedsk y Andre Agassi gansakutrebuli matcebi U S O p e n /4 - I v a n L e n d l - 6-4, 7-6, 3-6, 4-6 US Open 1990 Final - Andre Agassi - 6/4 6/2/ 6/3 US Open 1992 Runner-up - Stefan Eedberg - 3-6, 6-4, 7-6, 6-2 Wimbledon /4 -Andre Agassi - 6-2, 6-2, 3-6, 3-6, 6-4 Wimbledon 1993 Final - Jim Kurier - 7-6, 7-6, 3-6, 6-3 Australian Open /4 - Jim Kurier - 6-7(4), 6-7(3), 6-3, 6-4, 6-3 Australian Open Runner-up - Andre Agassi - 4-6, 6-1, 7-6, 6-4 Wimbledon 1995 Final - Boris Becker - 6-7, 6-2, 6-4, 6-2 US Open 1995 Final - Andre Agassi Wimbledon /4 - Richard Kraichek - 7-5, 7-6, 6-4 (loses) US Open /4 - Alex Koretxa 7-6, 5-7, 5-7, 6-4, 7-6 ATP World Championships 1996 Final - Boris Beckr 3-6, 7-6(5), 7-6(4), 6-7(11), 6-4 US Open /8 - Peter Korda - 6-7, 7-5, 7-6, 3-6, 7-6 (Loses) Wimbledon 1998 Final - Goran Ivanicevic - 6-7, 7-6, 6-4, 3-6, 6-2 Wimbledon 1999 Final - Andre Agassi - 6-3, 6-4, 7-5 Australian Open /2 - Andre Agassi - 6-4, 3-6, 6-7, 7-6, 6-1 (Loses) Wimbledon 2000 Final - Patrick Rafter 6-7(10), 7-6(5), 6-4, 6-2 US Open 2000 Runner-up - Marat Safin - 6-4, 6-3, 6-3 Wimbledon /8- Roger Federer - 7-6(7), 5-7, 6-4, 6-7(2), 7-5 (loses) US Open /4 - Aandre Aagassi - 6-7, 7-6, 7-6, 7-6 US Open /16 - Greg Rusedsky - 7-6, 4-6, 7-6, 3-6, 6-4 US Open 2002 Final - Andre Agassi - 6-3, 6-4, 5-7, 6-4 Stefi grafi daibada 14/06/ wlidan profesionalebsia. simarle _ 175 sm., wona _ 59 kg. 1987_1991, 1993_1995 wlebsi msoflios pirveli Cogani. aqvs mogebuli Grand Slam _is 22 tituli erteulta TanrigSi wels moigo Grand Slam - i da olimpiuri TamaSebi. sul mogebuli aqvs 100_ze meti turniri. gatxovilia andre agasize. hyavs Svili jaden_gili. wlebis ganmavlobasi Stefi grafs cnobili Sveicarieli CogburTeli hainc giunhardi wvrtnida. bevria Zlieri, magram Stefi grafi ubadloa. misi Sromis da Rvawlis litania vagneriseuli Gotterdammerung _is 1 msgavsi ram unda iyos, magram axla modit es mogugune ariebi davadumot da sasualeba mivcet rogorc mis gamaognebel Sedegebs, ise misgan gaognebul motamaseebs mis sidiadeze ilaparakon. grafma, romelic ukanaskneli atwleulis umetes dros, nomeri 1 iyo 27

28 rodesac igi mesame qali gaxda, romelmac Grand Slam _i (avstraliis da safrangetis Ria Cempionatebi,uimbldoni da amerikis Ria Cempionati) moi pova 1988 wels, rasac olimpiuri oqroc daumata seulsi. Semdeg wels grafi margaret kortis rekords daemuqra erteulta TanrigSi Grand Slam -is 24 turnirsi gamarjvebisa, rac ukanaskneli ricxvobrivi dabrkoleba iyo imisatvis, rom igi yofiliyo yvela drois sauketeso motamased ariarebuli. martlac STambeWdavia grafis mier erteulta TanrigSi 22 Grand Slam _is titulis es titulebi. igi TiToeul Grand Slam _is turnirs otx_otxjer, an metjer igebda, xsirad ise, rom brzola uwevda travmebtan, avadmyofobastan, an rogor igebda igi am prizebs. kris everti: umetesoba Cempionebisa TamaSis yvela aspeqtsi sauketeso ar aris. me maklda fizikuri momzadeba, martina navratilovas nervebi mtyunobda, xolo bili jin kings yoveltvis aklda Zala. magram Stefis yvelaferi aqvs nervebi, fizikuri momzadeba da siswrafe. igi CogburTis sauketeso atletia da yvela sxvaze kargad mozraobs. man aseve gamoavlina ufro didi gataceba am sportit, vidre nebismierma sxva motamasem sakmaod xangrzlivi drois periodsi. da igi ubralod ver itans marcxs. treisi ostini: Stefi grafs ori didi iarari aqvs CogburTSi: marjvena dartyma da Cawodeba. amave dros, igi yvelaze swrafi motamasea. magram umtavresi mizezi Stefis sidiadisa aris misi unari ZiriTadi qulebi moigos did TamaSebSi. travmebis drosac ki, mis ubralo survils da unars saqme bolomde miiyvanos Tundac didi zewolis qves myofma, gamouyvania igi mdgomareobidan da mistvis titulebic mougebinebia. martina hingisi: rac Tavi maxsovs, Stefi yoveltvis nomeri 1 iyo. rodesac me mas badis meore mxares vxedav, did pativiscemas vgrznob. hainc giunhardi: (xangrzlivi drois ganmavlobasi grafis mwvrtneli): vmusaob ra graftan wlebis ganmavlobasi, me gaocebuli var, rom igi kvlav aseti SemarTebulia da kvlav mowadinebulia ganvitardes. mas uyvars varjisi. magram is, rac ganasxvavebs mas yvela sxva Cempionisagan es aris misi unari gauketos mteli Tavisi energiis mobilizacia ert mocemul momentsi mxolod erti miznit gaimarjvos. mas aqvs unari koncentracia gaaketos mxolod ert gadamwyvet dartymaze da matci moigos. martina navratilova: grafis marjvena dartyma ert_erti sauketesoa CogburTis istoriasi. massi albat rarac Zrava devs, ramac mas sasualeba misca didi gamarjvebebi did turnirebze moepovebina. man ubralod erti TaviT gauswro yvelas. iana novotna: man qalta CogburTi sxva safexurze aiyvana Tavisi uketesi mozraobit da ufro Zlieri dartymebit da ubralod ufro meti atleturobit kortze. monika selesi: me verasdros daviviwyeb Stefis asparezobas am bolo wlebsi. CemTvis sakvirveli iyo, rom mteli am wlebis Semdeg mas saasparezod aseti SemarTeba da aseti gataceba SerCa. me ert dresac rom mqondes msgavsi ganwyoba, imasac warmatebad CaviTvli. swored esaa misi sizlieris mizezi. igi arasdros ar dundeba, arasdros. 28

29 mariana lukici: me varmertebdi grafs, rodesac vizrdebodi da mindoda ise metamasa, rogorc is TamaSobda. igi udidesi mopaeqrea da arasdros ar nebdeba. yvelaze ufro is momwonda, rom igi yoveltvis mebrzoli iyo. Jurnali TENNIS USA,, 1997 wlis, dekemberi gotterdammerung (germanuli) _ RmerTebis mwuxri Grand Slam - is mogebuli finali French Open 1988 Australian Open 1988 French Open 1988 Wimbledo n 1988 US Open 1989 Austalian Open 1989 Wimbledo n 1989 US Open 1990 Australian Open 1991 Wimbledo n 1992 Wimbledo n 1993 French Open 1993 Wimbledo n 1993 US Open 1994 Australian Open 1995 French Open 1995 Wimbledo n 1995 US Open 1996 French Open 1996 Wimbledo n 1996 US Open 1999 French Open Martina Navratilov a Kris Evert Natasha Zverev a Martina Navratilov a Gabriela Sabatin i Elen Sukova 6464 Martina Navratilov a Martina Navratilov a Mary Fernande z 6364 Gabriela Sabatin i Monika selesh Mary Fernande z Jana Novotna Elen Sukova 6363 Arantxa Sanches Vikari o Arantxa Sanches Vikari o Arantxa Sanches Vikari o Monika Selesh Arantxa Sanches Vikari o Arantxa Sanches Vikari o 6375 Monika Selesh Martina Hingi s Grand Slam - is wagebuli finali Wimbledo n 1987 US Open 1989 French Open 1990 French Open 1990 US Open 1992 French Open 1993 Australian Open 1994 US Open Martina Navratilov a Martina Navratilov a Arantxa Sanches Vikario Monika Selesh Gabriela Sabatin i Monika Selesh Monika Selesh Arantxa Sanches Vikario

30 Ken Rosewall, Pancho Gozalez, Jack Kramer gamocenili ucxoeli CogburTelebi Tbilisis kortebze Cems ojaxsi sportis Tema yoveltvis aqtualuri iyo. Wadraki, fexburti, kalatburti, CogburTi _ es im sportis saxeobebia, romeltanac Cemi bavsvobis mogonebebi aris dakavsirebuli. Wadrakis TamaSi 5 wlis asaksi viswavle, fexburttan damakavsira ezom da iman, rom Tbilisis ~dinamos~ da ~spartakis~ TamaSebs veswrebodi, kalatburttan _ dauviwyarma TamaSebma veris parksi Tbilisis ~dinamos~ da Tbilisis oficerta saxlis gundebs Soris, CogburTTan ki _ Cveni Tanamemamulis eduard negrebeckis gamarjvebam nikolai ozerovtan sabwota kavsiris Cempionatis finalsi 1949 wels. gamocenil CogburTelebze pirvelad Cem msoblebisagan gavige.ggansakutrebit damamaxsovrda gvarebi baji da kose. bajze ambobdnen, rom is aris wituri, 30_iani wlebis daumarcxebeli Cempioni, kose ki Turme TbilisSia namyofi da yvelaze didi STabeWdileba mouxdenia wels CogburTis TamaSi daviwye da Cveni mwvrtneli aram xanguliani yoveltvis gviyveboda gamocenil frangze. Zalian gamimartla, rom 50_ian wlebsi cnobilma Wadrakis ostatma nikolai sorokinma saintereso wigni macuqa _ ~Tanamedrove CogburTi~. am ilustrirebul wignsi motxrobili iyo didi CogburTis Cempionebze. bunebrivia, anri koses didi adgili ekava wignsi. vin aris es anri kose, romelic gamodioda Tbilisis kortebze da romlis TamaSis stilze aqamde kamatoben CogburTis Teoretikosebi. anri koseh(henri Cochet) daibada lionsi,1901 wlis 14 dekembers. misi mama mdivnad musaobda adgilobriv sacogburto klubsi. iq iswavla anrim CogburTis TamaSi. Tavisi karieris manzilze man otxjer moigo safrangetis Cempionati (1926, 1928, 1930, 1932), orjer uimbldoni (1927, 1929) da ertxel ass_is Cempionati (1928),eqvsjer (1927_1932) anri kosem rene lakosttan, Jan borotrastan da Jak briuniontan ertad ~Davis Cup~_i moipova, otxi wlis ganmavlobasi (1928_1931) igi satavesi edga msoflios uzlieresi 30

31 CogburTelebis ateuls wels anri kosem daasrula Tavisi kariera moyvarulebs Soris da profesionalebsi gadavida. profesionalur turnirebsi is isviatad irebda monawileobas, ZiriTadad CogburTis popularizacias da mwvrtnelobas eweoda. im wlebsi man dawera msvenieri wigni ~CogburTi~, romelmac drevandlamde ar daukargavs Tavisi aqtualoba CogburTis taqtikis nawilsi wels kose pirvelad Camodis sabwota kavsirsi, sadac is atarebs mtel rig sacvenebel gamosvlebs moskovsi, leningradsa da kievsi. am TamaSebSi monawileoba miires Cvenma Tanamemamuleebma e. negrebeckim da a. mdivanma wels zafxulsi kosem moskovsi sacogburto skola Camoayaliba. am skolasi monawileobdnen qartveli mwvrtnelebi da CogburTelebi _ ian homeri, aram xanguliani, vaxtang (guguli) didize, vano elerdasvili, davit guliasvili, boris krupenikovi, pavle podporini, nunu xelaia. da ai Cven vkitxulobt Tbilisis gazetebsi, rom 1937 wlis 22_24 agvistos 17 saatze Joresis qucaze mdebare kortebze (dres marjanisvilis quca) Sesdgeba anri koses da wamyvani sabwota CogburTelebis boris novikovis, eduard negrebeckis, evgeni kudriavcevis da nikolai jaksonis gamosvlebi. samwuxarod, monawileebs Soris arar iyo represirebuli brwyinvale arcil mdivani. erteulebsi kosem advilad mougo negrebeckis da novikovs, xolo wyvilta TanrigSi jaksontan ertad man gamarjveba moipova negrebeckize da kudriavcevze wels anri kose arceul iqna CogburTis didebis darbazsi (Hall of Fame). gardaicvala anri kose 1987 wlis 1 aprils, safrangetsi, daba St.Germain_en_Laye_Si. mxolod 24 wlis Semdeg, 1961 wlis ivlissi TbilisSi isev asparezoben msoflios uzlieresi CogburTelebi. 50_ian wlebsi nawilobriv gaixsna rkinis farda. sabwota kavsirsi Camodis leonard bernstaini niu_iorkis simfoniur orkestrtan ertad. Camodian gantqmuli jazmenebi, beni gudmeni da maqs gregeri wels moskovs ewvia gantqmuli profesionaluri sakalatburto gundi ~harlem globtrotersi~, romelsac satavesi edga udidesi uilt Cemberleni wels sabwota kavsirsi turnes atarebs jek krameris gantqmuli profesionaluri sacogburto dasi. TviTon krameri 40_iani wlebis gamocenili CogburTeli iyo _ 1947 wlebsi ass_s Cempioni, 1947 wlis uimbldonis turniris gamarjvebuli. is masinve gadadis profesionalebsi da 1948 wels msoflio Cempioni xdeba. krameris dasis SemadgenlobaSi Sediodnen gamocenili CogburTelebi liu houdi (1934_1994),toni traberti, panco segura, kurt nilseni, bari makkei da batc buhgolci. samwuxarod TbilisSi ver Camovidnen panco gonzalesi da ken rozuoli. bunebrivia mteli yuradreba mi pyrobili iyo or gamocenil CogburTelze avstraliel liu houdze da amerikel toni trabertze. houds 1956 wels cota daaklda, rom Grand Slam _i moepovebina. man zedized gaimarjva avstraliis, safrangetis da uimbldonis CempionatebSi, magram ass_is Cempionatis finalsi Tavis megobartan _ ken rozuoltan waago. toni trabertsac 1955 wels ~Grand 31

32 Slam~_is mogebis SesaZlebloba hqonda, magram avstraliis Cempionatis naxevarfinalsi man isev ken rozuoltan waago. amjamad traberti ass_is televiziis ert_erti wamyvani komentatoria wels is arceuli iqna CogburTis didebis darbazsi. krameris dasis TamaSebi Catarda ~sportis sasaxlesi~ xis safarze da sportis moyvrulta didi interesi gamoiwvia. Zalian STambeWdavi iyo Sexvedra liu houdsa da toni traberts Soris. metoqeebma mwvave, Semtevi CogburTi acvenes. gamarjveba liu houds ergo angarisit 11:9, 9: wels ~dinamo~_s kortebze ~devisis Tasis~ gatamasebis farglebsi sabwota kavsiris da ruminetis CogburTelebi Sexvdnen. ruminetis gundis SemadgenlobaSi gamodioda ass_is 1972 wlis Cempioni, safrangetis 1973 wlis Cempionatis gamarjvebuli da 1973 wlis msoflios pirveli Cogani ilie nestase. marali, kargad ganvitarebuli muskulaturit, man didi STabeWdileba moaxdina CogburTis moyvarulebze. sauketeso teqnikis mflobeli, nestase qadagebda mwvave kombinaciur CogburTs. masin ruminelebma moiges, angarisit 3:2. nestsem gaimarjva a. metreveltan da T. kakulistan, xolo wyvilsi ion ciriaktan ertad a. metrevels da s. lixacovs mouges wels ~sportis sasaxlesi~ Sedga sabwota kavsiris da ass_is gundebs Soris amxanaguri Sexvedra. ass_is gundis SemadgenlobaSi gamodioda gantqmuli CogburTeli bili jin kingi ~Grand Slam~_is turnirebis 12 titulis mflobeli erteulta TanrigSi. TamaSebi Catarda xalicis safarze da bili jin kingma gantqmul rus CogburTels olra morozovas szlia. TbilisSi sxvadasxva dros sxva cnobili CogburTelebic TamaSobdnen wels Tbilisis saertasoriso turnirsi gaimarjva cnobilma ungrelma CogburTelma istvan guiasma wels amxanaguri Sexvedrebi qartvel CogburTelebTan Caatares ~Grand Slam~_is turnirebis gamarjvebulebma wyvilta da Sereul wyvilta TanrigSi bob hiuitma da ouen devidsonma wels ~devisis Tasis~ gatamasebasi sabwota kavsiris da Cexoslovakiis gundebs Soris Sexvedra Tbilisis ~sportis sasaxlesi~ Catarda. SexvedraSi monawileobda 80_ani wlebis msoflios ert_erti uzlieresi CogburTeli, 1988 wlis olimpiuri Cempioni miroslav meciri. Tavisuflebis mopovebis Semdeg, saqartvelosi gantqmuli CogburTelis leila mesxis iniciativit 1997 wlidan tardeba saertasoriso turnirebi. am turnirebze Tbilissa da batumsi gamodiodnen bevri cnobili CogburTelebi. mat Soris utuod unda arvnisnot dres ukve gantqmuli elene dementieva _ 2008 wlis olimpiuri Cempioni da ass_is Cempionatis priziori da anastasia miskina 2004 wlis safrangetis Cempioni. CogburTis turnirebi, romlebic saqartvelosi TandaTan met popularobas izenen, vimedovneb, rom sul male saqartvelos kortebze Tanamedrove CogburTis gamocenil ostatebs vixilavt. Henri Cochet Ken Rosewell, Lew Hoad Tony Trabert 32

33 gamocenili ucxoeli CogburTelebi Tbilisis kortebze anri kise - safrangeti ( ) MAJOR TITLES (15)-French singles, 1926, 28, 30, 32; Wimbledon singles, 1927, 29; U.S. singles, 1928; French doubles, 1927, 30, 32; Wimbledon doubles, 1926, 28; French mixed, 1928, 29; U.S. mixed, DAVIS CUP-1922, 23, 24, 26, 27, 28, 29, 30, 31, 32, 33; record: 34-8 in singles, 10-6 in doubles. SINGLES RECORD IN MAJORS - French (38-4), Wimbledon (43-8), U.S. (15-3). Henri Cochet visited Tbilisi in 1937 Henri Cochet - Eduard Negrebetsky jek kramer - SeerTebuli Statebi ( ) MAJOR TITLES (10)-Wimbledon singles, 1947; U.S. Singles, 1946, 1947; Wimbledon doubles, 1946, 1947; U.S. doubles, 1940, 1941, 1943, 1947; U.S. mixed, Pro singles, 1948; Pro doubles, 1948, 1955, with Pancho Segura; DAVIS CUP- 1939, 1946, 1947; record: 6-0 in singles, 1-2 in doubles. SINGLES RECORD IN MAJORS: Wimbledon (10-1), U.S. (24-5). Jack Kramer visited Tbilisi in 1961 liu houdi - avstralia ( ) MAJOR TITLES (13) - Australian singles, 1956; French singles, 1956; Wimbledon singles, 1956, 1957; Australian doubles, 1953, 1956, 1 957; French doubles, 1953; Wimbledon doubles, 1953, 1955, 1956; U.S. doubles, 1956; French mixed, DAVIS CUP-1953, 1954, 1955, 1956; record: 10-2 in singles, 7-2 in doubles. SINGLES RECORD IN THE MAJORS :Australian (15-5), French (17-5), Wimbledon (32-7), U.S. (21-5). Lew Hoad visited Tbilisi in 1961 Lew Hoad - Tony Trabert toni traberti - SeerTebuli Statebi (1930- ) MAJOR TITLES (10) -French singles, 1954, 1955; Wimbledon singles, 1955; U.S. singles, 1953, 1955; Australian doubles, 1955; French doubles, 1950, 1954, 1955; U.S. doubles, DAVIS CUP (As player)-1951, 1952, 1953,1954,1955; record: 16-5 in singles, 11-3 in doubles; (As captain)-1953, 1976, 1977, 1978, 1979, 1980; Record: 14-3, 2 Cups. SINGLES RECORD IN MAJORS: Australian (4-2), French (18-2), Wimbledon (13-2), U.S. (23-5). Tony Trabert visited Tbilisi in 1961 bili jin kingi - SeerTebuli Statebi (1943- ) MAJOR TITLES (39) - Australian singles, 1968; French singles, 1972; Wimbledon singles, 1966, 1967, 1968, 1972, 1973, 1975; U.S. singles, 1967, 1971, 1972, 1974; French doubles, 1972; Wimbledon doubles, 1961, 1962, 1965, 1967, 1968, 1970, 1971, 1972, 1973, 1979; U.S. doubles, 1964, 1967, 1974, 1977, 1980; Australian mixed, 1968; French mixed, 1967, 1970; Wimbledon mixed, 1967, 1971, 1973, 1974; U.S. mixed, 1967, 1971, 1973, FEDERATION CUP(As player)-1963, 1964, 1965, 1966, 1967, 1976, 1977, 1978, 1979; record 25-4 in singles, 27-0 in doubles; (As captain)-1965, 1976, 1995, 1996; record: 12-2, 2 Cups. WIGHTMAN CUP-1961, 1962, 1963, 1964, 1965, 1966, 1967, 1970, 1977, 1978; record: 14-2 in singles, 7-3 in doubles. SINGLES RECORD IN MAJORS: Australian (17-4), French (21-6), Wimbledon (95-15), U.S. (58-14). Billie Jean King - Olga Morozova bob hiuiti - avstralia (1940-) MAJOR TITLES (15) - Australian doubles, 1963,1964; French doubles, 1972, Wimbledon doubles, 1962, 1964,1967, 1972,1978; US Open doubles 1977; Mixed - 8. Davis Cup ,1968,1969,1974,1978; record in singles, 16-1 in doubles. Bob Hewitt visited Tbilisi in 1962 Bob Hewitt - Nugzar Mdzinarishvili ilie nastase - rumineti (1946-) MAJOR TITLES (7)-French singles -1973, US singles , French doubles , Wimbledon doubles , Wimbledon mixed ,1972. Davis CuP Record in singles, in doubles. Ilie Nastase visited Tbilisi in 1972 Ilie Nastase - Alex Metreveli (Davis Cup) Ilie Nastase Teimuraz Kakulia - 3-0(Davis Cup) ouen davidson - avstralia (1943-) MAJOR TITLES(10) - Auatralian mixed -1, French mixed - 1, Wimbledon mixed - 4, US Open mixed - 4 Owen Davidson visited Tbilisi in 1962 Owen Davidson - Aleksi Verulava olga morozova - ruseti (1949-) Finalist Roland Garros(1974), Finalist Wimbledon (1974), mixed finalist Wimbledon (1968,1970) panco segura - ekvadori (1921-) U.S. TITLES - Indoor singles,1946. Clay court singles,1944. Pro singles,1950,1951,1952 Pancho Segura visited Tbilisi in

34 Henri Cochet Jack Kramer Pancho Segura Bob Hewitt Olga Morozova, Billie Jean King Lew Hoad Owen Davidson Tony Trabert Ilie Nastase Jean Borotra, Henri Cochet, Rene Lacoste 34

35 Tanamedrove CogburTis sauketeso CogburTelebi azarenka viktoria (belorusia) daibada simarle - 180, wona - 60, 8 tituli. N3 ( ) bartoli marion (safrageti) daibada , 1.70, 63, 7, #9 ( ) berdix Tomas (CexeTi) daibada , 196, 83, , 7, #7( ) davidenko mikola (ruseti) daibada simarle 177. wona 70. moigo 21 tituli N6( ), N42 ( ) del potro huan martin (argentina) daibada simarle 198. wona 82. moigo 7 tituli N5 ( ), N11( ) eneni jastin (belgia) daibada , simarle 167, wona 57, moigo 43 tituli, #1 (2006,2007), N12 ( ) jokovoci nivak (serbeti) daibada simarle wona-80. moigo 28 tituli N3( ),#1( ) zvonarieva vera (ruseti) daibada simarle 172,wona 59. moigo 12 tituli ), N2 ( ), #7( ) iankovici elene (serbeti) daibada simarle 177. wona 59. moigo 12 tituli , N1(2008), N14 ( ) ivanovici ana (serbeti) daibada simarle 184, wona 69. moigo 11 tituli , N22 ( ) klaistersi kimi (belgia) daibada , simarle 174, wona 66, moigo 41 tituli , N3 (2010), N13( ) kvitova petra (CexeTi) daibada , 182, 70, 7, , #2 ( ) kuznecova svetlana (ruseti) daibada simarle 174, wona 73. moigo 13 tituli , #19 ( ) li na (CineTi) daibada , 1.72, 65, 5, , #5 ( ) mari endi (inglisi) daibada simarle 190. wona 84. moigo 21 tituli N4 ( ), ( ) nadali rafael (espanet) daibada simaRle-185, wona moigo 46 tituli N1(2008,2010), #2( ) radvanska agneska (poloneti) daibada simarle 172, wona 56. moigo 7 tituli , N8 ( ) simoni Jil (safrangeti) daibada simarle 180. wona 69. moigo 9 tituli N12 ( ) rodiki endi (ass) daibada simarle 185, wona 83. moigo 29 tituli N1( )), N14 ( ) safina dinara (ruseti) daibada simarle 182. wona 70. moigo 12 tituli, , N1(20-apr-2009),N63 ( ). soderlingi roben (SvedeTi) daibada simarle 192, wona moigo 4 tituli , N5 ( ),N13( ) Sarapova maria (ruseti) daibada , simarle 188, wona moigo 24 tituli, , N1( ), N4( ). uiliamsi venus (ass) daibada simarle 186, wona 72. moigo 43 tituli. olimpiuri Cempioni (2000,2008) uimldoni(4), US Open(2). N5 ( ), N103 ( ) uiliamsi serena (ass) daibada simarle 178 sm., wona 65 kg. moigo 37 tituli. olimpiuri Cempioni wyvilta TanrigSi,Australian Open(3), Roland Garros(1), Wimbledon(4), US Open(3). N1(2002,2009). N12( ) federeri rojer (Sveicaria) daibada simarle 185 sm., wona 78 kg. moigo 70 tituli N1( 2004,2005,2006,2007,2009). N3 ( ) ferero xuan karlosi (espaneti) daibada simarle 180 sm., wona 73 kg. moigo 16 tituli N1( ), N50( ) fereri davit (espaneti) daibada , 172, 73, tituli (11), , #4 ( ), #5 ( ) vozniacki karolin (dania) daibada simarle 177, wona 58. moigo 18 tituli. N1 (2010,2011) 35

36 CakveTaZe ana (ruseti) daibada simarle 170, wona 58. moigo 8 tituli N5( ), N56 ( ) conga jo uilfrid (safrangeti) daibada simarle 187. wona 90. moigo 7 tituli N6( ), N6 ( )N stosur samanta (avstralia) daibada , 172,65, 3, , #6 ( ) CiliCi milan (xorvatia) daibada , 198, 82, 5, , #9( ), #22 ( ) New-York, West side Tennis Club - Forest Hills yvela drois sauketeso CogburTelebi agasi andre (ass) daibada ~Grand Slam~_is 7 turniri moigo (avstraliis 3, uimbldonis 1, safrangetis 1, amerikis 2), msoflios 1-li Cogani (1999). moigo 60 tituli. olimpiuri Cempioni (1996) alisoni uilmer lousoni (ass) _ wlis amerikis Cempioni erteulta TanrigSi, 1931 da 1935 wlebsi wyvilebsi, 1929_1930 wlebsi uimbldonis Cempioni wyvilebsi. asboti iozefi (ungreti) daibada wlis safrangetis Cempioni. 1938_1957 wlebsi ~Davis Cup~_is gatamasebasi 30 erteulidan 18 moigo. baji jon donaldi (ass) _ wels pirvelad CogburTis istoriasi moigo ~Grand Slam~_i. 7 turniri moigo (avstraliis_1, safrangetis_1, uimbldonis_2, amerikis_2). ~Davis Cup~_is mflobeli wlidan profesionali. bekeri boris franci (germania) daibada wels 17 wlis asaksi moigo uimbldonis turniri. es mirweva gaimeora 1986 da 1989 wlebsi. 2_jer moigo avstraliis pirveloba da ertxel amerikis wlis olimpiuri TamaSebis Cempioni wyvilta TanrigSi (mixael StixTan ertad). betci poulin mei (ass) daibada _1944 da 1946 wlebis amerikis Cimpioni wels moigo uimbldoni. borgi biorni (SvedeTi) daibada ukana xazis Seudarebeli motamase. 1975, 1978_1981 wlebsi moigo safrangetis pirveloba. 1976_1980 wlebsi _ uimbldonis turniri wels waago istoriuli finali 36

37 uimbldonze jon makenroustan. 1977_1980 wlebsi pirveli Cogani msofliosi. didi gavlena moaxdina CogburTis ganvitarebaze. borotra Jan roberti (safrangeti) _ Semtevi CogburTis mimdevari. brwyinvaled TamaSobda badestan. 1927_1932 wlebsi ~Davis Cup~_is mflobeli safrangetis gundis SemadgenlobaSi da 1926 wlebis uimbldonis turniris gamarjvebuli, 1924 da 1931 wlebsi safrangetis Cempioni. briunioni Jaki (toto) (safrangeti) _ Seudarebuli CogburTeli wyvilta TanrigSi. a. kosestan da J. borotras- Tan ertad 1926, 1928, 1932, 1933 wlebsi moigo uimbldoni, 1927, 1930, 1933 wlebsi a. kosestan gaxda safrangetis Cempioni. ~Davis Cup~_is mflobeli. bromvici jon edvardi (avstralia) _ CogburTis istoriasi ert_erti uzlieresi motamase wyvilta TanrigSi. uimbldonis da amerikis mravalgzis Cempioni wyvilebsi adrian kvistan da frenk sejmentan ertad. brou luiz altea (ass) daibada _1955 wlebsi moigo avstraliis, amerikis da 4_jer uimbldonis turniri. 24_jer gaimarjva ~Grand Slam~_is turnirebsi wyvilta da Sereul wyvilta TanrigSi. bruqsi norman edvardi (avstralia) _ da 1914 wlebsi moigo uimbldonis turniri, 1911 wels avstraliis pirveloba. pirveli msoflio omis dros franguli legionis wevri. bueno maria esteri (brazilia) daibada _1960 wlebsi msoflios pirveli Cogani. 1959, 1960 da 1964 wlebsi moigo uimbldoni, 1959, 1963, 1964, 1966 wlebsi amerikis pirveloba. gibsoni altea (ass) daibada _1958 wlebsi msoflios pirveli Cogani. ~Grand Slam~_is 5 turniri moigo (safrangetis_1, uimbldoni_2, amerikis_2). gonzalesi rikardo alonso (panco) (ass) _ wlis msoflios pirveli Cogani. 2_jer moigo amerikis pirveloba wlidan _ profesionalebsi. 1953_1959, 1961 wlebsi msoflio Cempioni profesionalta Soris. gori arturi (inglisi) _ , 1908_1909 wlebis uimbldonis Cempioni. 1888_1922 wlebsi 29_jer miiro monawileoba uimbldonis turnirsi. grafi Stefi maria (germania) daibada _1989, 1993, 1995, 1996 wlebsi msoflios pirveli Cogani. moigo ~Grand Slam~_is 22 turniri moigo avstraliis_4, safrangetis_6, uimbldoni_7, amerikis_5) wlis olimpiuri TamaSebis Cempioni wels moigo ~Grand Slam~_i. gamokitxvis safuzvelze ariarebulia me_20 saukunis sauketeso motamased. gulagongi ivon fei (avstralia) daibada ~Grand Slam~_is 7 turniri moigo (avstraliis_4,safrangetis_1, amerikis_2). devisi duaiti (ass) _ ~Davis Cup~_is fuzemdebeli (1900). amerikis mravalgzis Cempioni wyvilta TanrigSi. ass_is CogburTis federaciis prezidenti iyo. 1925_1929 wlebsi general_gubernatori filipinebze. dekiuji maqsimi (safrangeti) _ , 1904, 1907, 1908, 1909, 1912, 1913, 1914 wlebis safrangetis Cempioni. dodi Sarlota (inglisi) _ , 1888, 1891, 1892, 1893 wlebis uimbldonis Cempioni. doherti lourensi (inglisi) _ _1906 wlebsi uimbldonis Cempioni. doherti rejinaldi (inglisi) _ _1900 wlebsi uimbldonis Cempioni. lourens dohertis Zma. drobni iaroslavi (inglisi) daibada CogburTeli Cexoslovakiidan wlis gadatrialebis Semdeg cxovrobda jer egviptesi, SemdgomSi ki miiro inglisis moqalaqeoba wlis msoflios pirveli Cogani. ~Grand Slam~_is 3 turniri moigo (safrangetis_2, uimbldonis_1). waago or_or_jer finali safrangetis pirvelobaze da uimbldonze. iyo Cexoslovakiis nakrebis wevri hokeisi wlis msoflio Cempioni da 1948 olimpiuri TamaSebis priziori hikeisi. edbergi Stefani (SvedeTi) 37

38 daibada _1991 wlebsi msoflios pirveli Cogani. ~Grand Slam~_is 6 turniri moigo (avstraliis_2, uimbldoni_2, amerikis_2). everti kris mari (ass) daibada _1977, 1980 wlebis msoflios pirveli Cogani. ~Grand Slam~_is 18 moigo turniri (avstraliis_2, safrangetis_7, uimbldoni_3, amerikis_6). 1973_1979 wlebsi evertma Tixnarze zedized 125 TamaSi moigo. ekharsti dafni jesi (avstralia) _ _1929 wlebsi avstraliis pirveloba moigo. emersoni roi stenli (avstralia) daibada _1965 wlebsi msoflios pirveli Cogani. ~Grand Slam~_is 12 turniri moigo (avstrlaliis_6, safrangetis_2, uimbldoni_2, amerikis_2). esi arturi (ass) _ pirveli Savkaniani CogburTeli, romelmac 1968 wels moigo amerikis pirveloba da 1975 wels _ uimbldonis turniri. 1963_1978 wlebsi ~Davis Cup~_is gatamasebasi 32 erteulidan 27 moigo. vainsi anri elsvorti (ass) 28/09/1911_17/03/1994 ~Grand Slam~_is 3 turniri moigo (uimbldoni_1, amerikis_2) wlidan profesionali. debiuti, rogorc profesionalis, Sedga ~Madison Square Garden~_Si b. tildenis winaarmdeg. e. vainsma waago Sexvedra 6:8, 3:6, 2:6. magram SemdgomSi moigo msoflio turne angarisit 47: _1937 wlebis msoflio Cempioni profesionalebsi. 50_ian wlebsi ert_erti uzlieresi motamase golfsi. vilasi gilermo (argentina) daibada 17/08/1952. ~Grand Slam~_is 4 turniri moigo (avstraliis_2, safrangetis_1, amerikis_ 1) da 1977 wlebsi msoflios me_2 Cogani. vilanderi matsi (SvedeTi) daibada 22/08/1964. ~Grand Slam~_is 7 turniri moigo (avstraliis_3, safrangetis_3, amerikis _ 1) wels msoflios pirveli Cogani. kvisti adrian karli (avstralia) _ da 1950 wlebsi moigo uimbldonis turniri wyvilebsi. 1936_1959 wlebsi avstraliis ucvleli Cempioni wyvilta da Sereul SyvilTa TanrigSi. kingi bili jin (ass) daibada _1972, 1974 wlebsi _ msoflios pirveli Cogani. ~Grand Slam~_is moigo 12 turniri moigo (avstraliis_1, safrangetis_1, uimbldoni_6, amerikis_4). kodesi iani (Cexoslovakia) daibada _1971 wlebsi moigo safrangetis pirveloba wlis uimbldonis Cempioni da 1973 wlebsi amerikis pirvelobis finalisti. 1994_1998 wlebsi CexeTis respuqlikis CogburTis federaciis prezidenti wels msoflios me_5 Cogani (niukombi, smiti,rozuoli, leiveri). konoli mourin katerin (~LITTLE MO~) ~) (ass) _ _1954 wlebsi msoflios pirveli Cogani wels ~Grand Slam~_i moigo (pirvelad qalta Soris). ~Grand Slam~_is 9 turniri moigo. konorsi jeims skoti (ass) daibada da 1977 wlebsi msoflios pirveli Cogani. ~Grand Slam~_is 8 turniri moigo(avstraliis_1, uimbldoni_2, amerikis_5). kojeluxi kareli (Cexoslovakia) 1895_ _ian wlebsi ert_erti uzlieresi CogburTeli profesionalta Soris. kose anri Jani (safrangeti) _ _1931 wlebsi msoflios pirveli Cogani. ~Grand Slam~_is 7 turniri moigo (safrangetis_4, amerikis_1, uimbldoni_ _1932 wlebsi ~Davis Cup~_is mflobeli wlis agvistosi imyofeboda TbilisSi, sadac Caatara ramdenime sacvenebeli matci. krameri jon (jek) alberti (ass) daibada _1947 wlebsi msoflios pirveli Cogani. 1946_1947 wlebsi amerikis pirveloba moigo, 1947 wels _ uimbldonis turniri wels gaxda profesonali wels gaxda msoflio Cempioni profesionalta Soris da SemdgomSi Seqmna cnobili profesionaluri dasi ~krameris cirki~ wels Tbilisis sportis sasaxlesi Caatares ramdenime sacvenebeli matci. 1972_1975 wlebsi ATP turis pirveli direqtori. kuperi esli (avstralia) daibada _1958 wlebsi msoflios pirveli Cogani. 1957_1958 wlebsi moigo avstraliis pirveloba, 1958 wels amerikis wels gaxda profesionali. kroufordi jek herberti (avstralia) 38

39 _ wlis msoflios pirveli Cogani. ~Grand Slam~_is 6 turniri moigo (avstraliis_4, safrangetis_1, amerikis_1). kuperi Sarlota (ass) _ , 1896, 1898, 1901, 1908 wlebsi uimbldonis turniri moigo. kurie jeimsi (ass) daibada wlis msoflios pirveli Cogani. 1991_1992 wlebsi moigo safrangetis pirveloba, 1992_1993 wlebsi _ avstraliis Cempionati. lakosti Jan rene (safrangeti) _ _1927 wlebsi msoflios pirveli Cogani. ~Grand Slam~_is 7 turniri moigo (safrangetis_3, uimbldoni_2, amerikis _2). 1927_1928 wlebsi ~Davis Cup~_is mflobeli. Seqmna cnobili sportuli inventaris firma. larnedi uiliami (ass) _ _1902, 1907_1911 wlebsi amerikis Cimpioni. leiveri rodnei jorji (avstralia) daibada _1962, 1968_1969 wlebsi msoflios pirveli Cogani. ~Grand slam~_is 11 turniri moigo (avstraliis_3, safrangetis_2, uimbldoni_4, amerikis_2) da 1969 wlebsi moigo ~Grand Slam~_i. 1964, 1966_1967 wlebsi _ msoflio Cempioni profesionalta Soris. lendli ivane (ass) daibada ostravasi (Cexoslovakia) wels miiro amerikis moqalaqeoba. 1985_1987 wlebsi msoflios pirveli Cogania. ~Grand Slam~_is 8 turniri moigo (avstraliis_2, safrangetis_3, amerikis_3). sul 94 turniri moigo. (W-1071, L-239). 21,262,417 US$. lengleni siuzani (safrangeti) _ , 1925_1926 wlubsi msoflios pirveli Cogani. ~Grand Slam~_is 8 turniri moigo (safrangetis_2, uimbldoni_6) wels gaxda profesionali. makenrou joni (ass) daibada simarle 183 sm., wona 75 kg. ~Grand Slam~_is 7 turniri moigo (uimbldoni _ 3, amerikis_4). 1981, 1983_1984 wlebsi msoflios pirveli Cogani. sul moigo 77 turniri. makluglini morisi (ass) _ ~kalifornieli kometa~. pirvelad CogburTis istoriasi gamoiyena Cawodebidan gasvla badestan wlis msoflios pirveli Cogani. 1912_1913 wlebsi moigo amerikis pirveloba. musteri Tomasi (avstria) daibada wels 6 kviris ganmavlobasi msoflios pirveli Cogani iyo wels safrangetis pirveloba moigo. sul aqvs 38 turniri mogebuli. ukana xazis Seudarebeli ostati. navratilova martina (ass) daibada CogburTeli Cexoslovakiidan wels miiro amerikis moqalaqeoba. 1978_1979, 1982_1986 wlebsi msoflios pirveli Cogani. ~Grand Slam~_is turnirebsi 18 turniri moigo (avstraliis, safrangetis_2, uimbldoni_9, amerikis_4). sul 167 turniri moigo erteulebsi da 165 wyvilebsi. Semtevi, kombinaciuri stilis motamase. nestase ilie (rumineti) daibada wlis msofliosi pirveli Cogani wels amerikis pirveloba moigo, 1973 wels _ safrangetis. sul aqvs 57 turniri mogebuli. neukombi jon daviti (avstralia) daibada , 1970, 1971 wlebsi msoflios pirveli Cogani. ~Grand Slam~_is turnirebsi 7 turniri moigo (avstraliis_2, uimbldoni_3, amerikis_2). novotna iana (CexeTi) daibada wels uimbldonis turniri moigo. 90_ian wlebsi mudmivad iyo msoflios ateulis motamase. orantesi manueli (espaneti) daibada _iani wlebis ert_erti uzlieresi CogburTeli msofliosi wels gaxda amerikis Cempioni. ostini treisi (ass) wels 16 wlis asaksi amerikis pirvelobis finalsi daamarcxa kris everti da gaxda Cempioni. es mirweva gaimeora 1981 wels. mzime travmis gamo adre daasrula sportuli kariera. parkeri frenki (ass) _ ~Grand Slam~_is 4 turniri moigo (amerikis_2, safrangetis_2). 1944_1945 wlebsi msoflios pirveli Cogani. peri frederik joni (inglisi) _ ~Grand Slam~_is 8 turniri moigo (avstraliis_1, safrangetis_1, uimbldoni _3, amerikis_3). 1934_1936 wlebsi msoflios pirveli Cogani wels gaxda msoflio Cempioni 39

40 magidis CogburTSi wlidan profesionali. SemdgomSi Seqmna komerciuli sportuli inventaris firma ~Fred Perry~. petra ivoni (safraegeti) _ wels uimbldonis turniri moigo wlis safrangetis Cempioni wyvilebsi. pietranjeli nikola (italia) daibada SesaniSniavi motamase Tixnaris kortebze. 1959_1960 wlebsi moigo safrange- Tis pirveloba. 1954_1972 wlebsi ~Davis Cup~_ze Catarebuli aqvs 164 Sexvedra. rigsi roberti (bobi) (ass) _ wlis msoflios pirveli Cogani wels moigo uimbldoni da amerikis pirveloba wels gaxda profesionali. 1946_1947, 1949 wlebsi msoflio Cempioni profesionalta Soris wels, 53 wlis asaksi Caatara sacvenebeli matci margaret korttan da moigo angarisit 6:2, 6:1, magram 1973 wels 30 atasi mayureblis TandaswrebiT waago bili jin kingtan 4:6, 3:6, 3:6. raiani elizabeti (ass) _ Seudarebeli motamase wyvilta TanrigSi. 1914_1934 wlebsi moigo uimbldonis 19 tituli wyvilta da Sereul wyvilta TanrigSi. rozuoli kenet roberti (avstralia) daibada ~Grand Slam~_is 6 turniri moigo (avstraliis_2, safrangetis_2, amerikis_ 2) wels gaxda profesionai da 1965 wlebis msoflio Cempioni profesionalta Soris (orive finalsi mougo r. leivers). roci entoni (avstralia) daibada wlis msoflios me_2 Cogani. gansakutrebit didi mirwevebi hqonda wyvilta TanrigSi (niukombtan ertad) wels moigo safrangetis pirveloba. sabatini gabriela (argentina) daibada _1995 wlebsi msoflios ateulis motamase (sauketeso meore adgili 1990 wels) wlis ass_is Cempioni. santana manueli (espaneti) daibada wlis msoflios pirveli Cogani wels moigo uimbldoni, 1965 wels _ ass_is Cempionati, 1961 wels_safrangetis pirveloba. segura francisko (panco) (ekvadori) daibada _1952 wlebsi msoflio Cempioni profesionalta Soris wels jek krameris jguftan ertad ewvia Tbiliss da Caatara ramdenime sacvenebeli TamaSi. sejmeni frensis arturi (franki) (avstralia) daibada _1952 wlebsi msoflios pirveli Cogani. ~Grand Slam~_is 5 turniri moigo (avstraliis_2, uimbldoni_1, amerikis_2). 1950_1952 wlebsi ~Davis Cup~_is mflobeli wlidan profesionali wels mougo jek kramers angarisit 54: 41. pirveli profesionali CogburTeli, romelmac ert sezonsi (1953) 102 atasi amerikuli dolari moigo. sirsi ricardi (ass) _ ass_is pirveli Cempioni (1881 weli). 1882_1887 wlebsi es mirweva gaimeora. smiti margareti (avstralia) daibada _1965, 1969_1970, 1973 wlebsi msoflios pirveli Cogani wels moigo ~Grand Slam~_i. ~Grand Slam~_is 24 tituli moigo (avstraliis_11, safrangetis_5, uimbldoni_3, amerikis_5). smiti stenli rojeri (sten) daibada wlis msoflios pirveli Cogani wels moigo amerikis pirveloba, 1972 wels _ uimbldoni. tildeni uiliam tatemi (didi bili) (ass) 10/02/1893_05/06/1953. ert_erti uzlieresi CogburTeli msoflios CogburTis istoriasi. ~Grand Slam~_is 10 turniri moigo (uimbldoni_3, amerikis_7). 1920_1926 wlebsi ~Davis Cup~_is mflobeli wlidan profesionali. traberti marion entoni (toni) daibada 16/08/1930. ~Grand Slam~_is 5 turniri moigo (safrangetis_3, uimbldoni_1, amerikis_2). 1953, 1955 wlebsi msoflios pirveli Cogani wels imyofeboda TbilisSi j. krameris jguftan ertad da l. xoudtan brwyinvale Sexvedra Caatara. ualdingi entoni (axali zelandia) 31/10/1883_09/05/1915. ~Grand Slam~_is 6 turniri moigo (avstraliis_2, uimbldoni_4) wlis msoflios pirveli Cogani. dairupa belgiasi 1_li msoflio omis dros. uilsi heleni (ass) 40

41 06/10/1905_01/01/ _ian da 30_ian wlebsi ~Grand Slam~_is 19 turniri moigo safrangetis _ 4, uimbldoni_8, amerikis_7). 1927_1933, 1935, 1938 wlebsi msoflios pirveli Cogani. fon krami baron gotfridi (germania) 07/07/1909_09/11/ , 1936 wlebsi moigo safrangetis pirveloba. 1936_1937 wlebsi msoflios me_2 Cogani. 1932_1953 wlebsi gamodioda ~Davis Cup~_is gatamasebasi. frezeri nil endriu (avstralia) daibada _1960 wlebsi msoflios pirveli Cogani. ~Grand Slam~_is 3 tituli moigo (uimbldoni_1, amerikis_2). Srederi frederik rudolfi (tedi) (ass) daibada wlis ass_is Cempioni da 1949 wlis uimbldonis gamarjvebuli. 1946_1951 wlebsi msoflios ateulis motamase. Stixi mixaeli (germania) daibada 18/10/ wlis uimbldonis Cempioni wels b. bekertan ertad moigo olimpiuri TamaSebi wyvilta TanrigSi wels moigo ATP turis Cempionati. Cambersi dorotea (inglisi) _ , 1904, 1906, 1910, 1913, 1914 wlebsi moigo uimbldonis turniri. xarti doris jeini (ass) daibada wlis msoflios pirveli Cogani. ~Grand Slam~_is 6 turniri moigo (avstraliis_1, safrangetis_2, uimbldoni_1, amerikis_2). jakobsi helen (ass) _ wlis msoflios pirveli Cogani wels moigo uimbldoni. 1932_1935 wlebsi amerikis ucvleli Cempioni. jonstoni uiliami (ass) wlebsi amerikis Cempioni. ass Davis Cup -is gundis ucvleli wevri wlebsi Tasis mflobeli. hopmani anri kristiani (avstralia) _ gamocenili avstralieli mwvrtneli da motamase. 1939_1967 wlebsi iyo ucvleli kapitani ~Davis Cup~_is gatamasebasi. hormanis mowafeebi iyvnen: sajmeni, houdi, rozuoli, emersoni, stole, kuperi, niukombi, roci da bevri sxva. 1930_1932 wlebsi avstraliis pirvelobis finalisti. houdi liu alani (avstralia) _ wlis msoflios pirveli Cogani. ~Grand Slam~_is 4 turniri moigo (avstraliis_1, safrangetis_1, uimbldoni_2) wels zafxulsi j. krameris profesional jguftan ertad TbilisSi Caatara ramdenime sacvenebeli matci. hiuiti robert (samxreti afrika) daibada ert-erti uzlieresi motamase wyvilta TanrigSi. moigo 15 tituli wyvilebsi Suzane Lenglen 41

42 vin wavida CogburTidan XXI saukunesi eneni jastini (belgia) daibada moigo 41 tituli. olimpiuri Cempioni (2004). eskude nikolasi (safrageti) daibada wels safragetis gundis SemadgenlobaSi moigo orive Sexvedra erteulebsi Davis Cup -is gatamasebasi avstraliis gundis winaarmdeg da gaxda Tasis mflobeli. sul aqvs sami tituli mogebuli. vudbriji todi (avsralia) daibada mark vudfordtan ertad moigo 9 Grand Slam -is turniri. vudfordti marki (avstralia) daibada tod vudbrijtan ertad moigo 9 Grand Slam -is turniri kapriati jeniferi (ass) daibada moigo Grand Slam -is 3 turniri wlis olimpiuri Cempioni. sul aqvs mogebuli 14 tituli. kafelnikovi evgeni (ruseti) daibada moigi Grand Slam - is 2 turniri wlis olimpiuri TamaSebis Cempioni. kraiceki rixardi (holandia) daibada wels moigo uimbldonis turniri. sul aqvs 17 tituli mogebuli. kuerteni gustavo (brazilia) daibada , 2000, 2001 wlebsi moigo safrangetis pirveloba wels moigo Masters Cup-i martini todi (ass) daibada avstraliisa da amerikis pirvelobebis finalistia. sul aqvs 8 tituli mogebuli. martinesi koncita (espaneti) 1994 wels moigo uimbldonis turniri. sul aqvs 30 tituli mogebuli. piolini sedriki (safrangeti) daibada amerikis pirvelobis da uimbldonis turnirebis finalistia wlis Davis Cup - is mflobeli. pirsi mari (safrangeti) daibada avstraliisa da safrangetis Cempioni. rafteri patriki (avstralia) daibada wlebsi moigo ass pirveloba. riosi marselo (Cile) daibada simarle 175 sm., wona 70 kg wels moigo ~Grand Slam~_is Tasi pirveli Cogani msofliosi. samprasi piti (ass) daibada vasingtonsi. mwvrtneli _ pol anakon wlidan profesionalebsi. simarle 185 sm., wona 79 kg. reitingi: 1988_97, 1989_81, 1990_5, 1991_6, 1992_3, 1993_1, 1994_1, 1995_1, 1996_1, 1997_1, 1998_1, 1999_3, 2000_3, 2001_10. ~Grand Slam~_is 14 turniri moigo (uimbldonis_7, amerikis_5, avstraliis_2), mastersis 11, ~Grand Slam CUP~_is 2. ariarebulia me_20 saukunis saukutuso CogburTelad. sul aqvs 64 turniri mogebuli. selesi monika (ass) daibada simarle 179 sm., wona 70 kg. profesionalebsi 1989 wlidan. reitingi: 1988_86, 1989_6, 1990_2, 1991_1, 1992_1, 1993_8, 1995_1, 1996_2, 1997_5, 1998_6, 1999_6, 2000_4. moigo avstraliis pirveloba_4, safrangetis_3, amerikis_2, da mastersis turniri_3. aqvs 47 tituli mogebuli. filipou pousisi marki (avstralia) daibada simarle 196 sm., wona 95 kg. profesionalebsi 1994 wlidan. saukuteso reitingi 2000_11. Cangi maiqli (ass) daibada simarle 175 sm., wona 72 kg wels moigo safrangetis pirveloba wels amerikis pirvelobis finalisti. sul aqvs 34 tituli mogebuli. henmeni timi (inglisi) daibada simarle 185 sm., wona 76 kg. profesionalebsi 1993 wlidan. sauketeso reitingi 2001_9. 42

43 hingisi martina (Sveicaria) daibada simarle 170 sm., wona 59 kg. profesionalebsi 1994 wlidan. reitingi: 1994_87, 1995_16, 1996_4, 1997_1, 1998_2, 1999_1, 2000_1, 2001_2. moigo avstraliis pirveloba _ 3, uimbldoni_1, grojani sebastiani (safrangeti) daibada simarle 175 sm., wona 66 kg. profesionalebsi 1996 wlidan. sauketeso reitingi 2001_ wlis avstraliis pirvelobis naxevarfinalisti. safrangetis gundis SemadgenlobaSi 2001 wlis ~DDavis Cup_is mflobeli. N677( ) devenporti lindsei (ass) daibada simarle 189 sm., wona 79 kg. profesionalebsi 1993 wlidan. reitingi: 1991_339, 1992_159, 1993_20, 1994_6, 1995_12, 1996_9, 1997_ 3, 1998_1, 1999_2, 2000_2, 2001_1. Grand Slam _is 3 turniri moigo (avstraliis pirveloba_1, uimbldoni_1, amerikis_1) wlis olimpiuri TamaSebis Cempioni. sul aqvs 30 tituli mogebuli. moia karlosi (espaneti) daibada simrle 190 sm., wona 81 kg wels moigo safrangetis pirveloba. sul aqvs 7 tituli mogebuli. moresmo ameli (safrangeti) daibada simarle 186 sm., wona 60 kg. profesionalebsi 1996 wlidan. sauketeso reitingi 1999 _ wlis avstraliis pirvelobis finalisti. safini marati (ruseti) daibada moskovsi. simarle 193 sm., wona 81 kg. moigo 15 tituli wels moigo amerikis porveloba, 2005 wels avstraliis pirveloba. N1( ), N61( ) dementieva elen (ruseti) daibada simarle 178, wona 60. olimpiuri Cempioni (2008). moigo 16 tituli. N9 ( ) Wimbledon

44 ssr kavsiris gamocenili CogburTelebi da mwvrtnelebi andreevi sergei (ruseti) ssr kavsiris mravalgzis Cempioni (1952, 1954_958). sportis damsaxerebuli ostati (1963), ssr kavsiris damsaxurebuli mwvrtneli (1970). sabwota kavsiris nakrebis mtavari mwvrtneli (1960_1974). sxvadasxva dros wvrtnida a. dimitrievas da l. mesxs. baqseeva galina (ukraina) daibada ssr kavsiris Cempioni (1967_1968). sabwota kavsiris ateulis motamase (1960_1981). uimbldonis Cempioni gogonata Soris (1961_1962). sxvadasxva saertasoriso turnirebis gamarjvebuli. ufro niwieri motamase, vidre baqseeva me ar minaxavs Cemi grzeli sacogburto cxovrebis ganmavlobasi (fred peri, 1934_1936 wlebis uimbldonis Cempioni). balva vladimeri (ukraina) _ ssr kavsiris damsaxurebuli mwvrtneli _ ukrainis damsaxurebuli mwvrtneli _ g. baqseevas, v. kuzmenkos, m. mozeris mwvrtneli. belic_geimani semioni (ruseti) _ _50_ian wlebsi ssr kavsiris ert_erti wamyvani CogburTeli. 1943_1953 wlebsi Sedioda sabwota kavsiris uzlieres ateulsi. ssr kavsiris damsaxurebuli mwvrtneli (1970). moskovis fizikuri kulturis institutis CogburTis katedris gamge, profesori dimitrieva ana (ruseti) daibada ssr kavsiris Cempioni (1959, 1961_1964). sportis damsaxurebuli ostati (1964) wels pirvelma (a. potanintan ertad) sabwota spotsmenebidan itamasa uimbldonis kortebze. saertasoriso turnirebis gamarjvebuli da priziori. daamtavra moskovis saxelmwifo universiteti. musaobs telekomentatorad. zvereva natalia (belorusia) daibada wyvilta Soris ert_erti uzlieresi CogburTeli msofliosi. 20_jer gaimarjva Grand Slam _is turnirebze wyvilebsi da Sereul wyvilta TanrigSi wlis safrangetis pirvelobis finalisti, uimbldonis _ 1986_1987, safrangetis _ 1987 da amerikis _ 1987 Cempioni gogonata Soris. umarlesi reitingi _ 7 (1988) wlis olimpiuri TamaSebis priziori (l. mesxtan ertad). kree evaldi (estoneti) _ ssr kavsiris damsaxurebuli mwvrtneli (1957). estonetis olimpiuri komitetis wevri (1992_1995). daamtavra politeqnikuri instituti da tartus universiteti. T.leiusis mwvrtneli. kedriavcevi evgeni (ruseti) _ ssr kavsiris Cempioni (1927_1928,1934). sportis damsaxurebuli ostati (1934). 1927_1938 wlebsi Sedioda sabwota kavsiris uzlieres ateulsi. kombinaciuri stilis motama- Se. kuzmenko_titova valeria (ukraina) daibada ssr kavsiris Cempioni (1956,1958,1960). 1954_1967 wlebsi Sedioda sabwota kavsiris uzlieres ateulsi. saertasoriso turnirebis gamarjvebuli da priziori. daamtavra kievis saxelmwifo universiteti. leiusi Tomasi (estoneti) daibada ssr kavsiris Cempioni (1963_1965, 1968). sportis damsaxurebuli ostati (1964). 1957_1973 wlebsi Sedioda sabwota kavsiris uzlieres ateulsi. mravali saertasoriso tur niris gamarjvebuli. 1985_1987 wlebsi musaobda saqartvelos nakrebis mwvrtnelad. saqartvelos damsaxurebuli mwvrtneli _ lixaciovi sergei (azerbajani) daibada ssr kavsiris mravalgzis Cempiono wyvilta da Sereul wyvilta TanrigSi (1959_1974). 1958_1974 wlebsi Sedioda sabwota kavsiris uzlieres ateulsi. mravali saerta- Soriso turniris gamarjvebuli. daamtavra baqos fizkulturis instituti. maniukova evgenia (ruseti) daibada ssr kavsiris Cempioni (1988, 1990) wlidan profesionalebsia.ll. mesxtan ertad moigo ramodenime turniri wyvilta TanrigSi. sauketeso reitingi 66 (1992). daamtavra moskovis fizkulturis instituti. mozeri mixeili (ukraina) _ _60_ian wlebsi ssr kavsirsi ert_erti uzlieresi CogburTeli. sabwota kavsiris Cempioni ( ). 1956_1967 wlebsi Sedioda ssr kavseris uzlieres ateulsi. Semtevi stilis motamase. DdaamTavra kievis fizkulturis instituti. saertasoriso turnirebis gamarjvebuli da priziori. 44

45 morozova olga (ruseti) daibada _iani wlebis ssr kavsiris uzlieresi CogburTeli. sabwota kavsiris Cempioni (1969_1971,1976,1980). sportis damsaxurebuli ostati (1971), ssr kavsiris damsaxurebuli mwvrtneli (1991). uimbldonos Cempioni gogonata Soris (1965), uimbldonis da safrangetis Cempionatebis finalisti (1974), safrangetis Cempioni wyvilta TanrigSi (1974). 1981_1991 wlebsi ssr kavsiris qalta gundis mtavari mwvrtneli. musaobs inglissi. novikovi borisi (ruseti) _ _50_ian wlebsi ssr kavsirsis ert_erti uzlieresi CogberTeli. sabwota kavsiris Cempioni erteulta TanrigSi (1935_1939, 1940). sportis damsaxurebuli ostati (1938). rusetis damsaxurebuli mwvrtneli (1963). ozerovi nikolai (ruseti) _ _50_ian wlebsi sabwota kavsirsi ert_erti uzlieresi CogburTeli. sportis damsaxurebuli ostati (1947), rusetis damsaxurebuli mwvrtneli (1995), rusetis saxalxo artisti (1973). brwyinvale sportuli komentatori. 1944_1946, 1951, 1953 wlebsi ssr kavsiris Cempioni erteulta TanrigSi. 1940_1959 wlebsi Sedioda sabwota kavsiris uzlieres ateulsi. potanini andrei (ruseti) daibada pirveli sabwota CogburTeli mamakacta Soris 1958 wels itamasa uimbldonis balaxis kortebze. 50_60_ian wlebsi ssr kavsirsis ert_erti uzlieresi CogburTeli wlis sabwota kavsiris Cempioni. daamtavra leningradis universiteti. fizika_ma- Tematikis mecnierebata kandidati. savcenko_neilandi larisa (ukraina_latvia) daibada _jer gaimarjva Grand Slam _is turnirebsi wyvilebsi da Sereul wyvilta TanrigSi. 2_jer gaimarjva erteulta TanrigSi WTA turnirebze. Mogebuli aqvs 61 tituli wyvilta TanrigSi. sivoxini rudolfi (ruseti_ukraina) daibada _ian wlebsi ssr kavsirsi ert_erti uzlieresi CogburTeli wlis sabwota kavsiris Cempioni. ssr kavsiris pirveli Davis Cup -is gundis wevri (1962). tarpiscevi Samili (ruseti) daibada ssr kavsiris damsaxurebuli mwvrtneli (1985), rusetis damsaxurebuli mwvrtneli (1981), rusetis fizkulturisa da sportis komitetis Tavmjdomare (1994_1996), saer- TaSoriso olimpiuri komitetis wevri(1996), rusetis CogburTis asociaciis prezidenti(1996). 1972_1973_ian wlebsi Sedioda ssr kavsiris uzlieres ateulsi. 1974_1991 wlebsi sabwota kavsiris Davis Cup _is gundis kapitani. amjamad rusetis Davis Cup _is gundis xelmzrvaneli. tepliakova nina (ruseti) _ _iani wlebis ssr kavsiris uzlieresi CogburTeli. sportis damsaxurebuli ostati (1934), sabwota kavsiris damsaxurebuli mwvrtneli (1957). ssr kavsiris Cempioni (1927, 1934_1939). a. dmitrievas da o. morozovas mwvrtneli. dinamos nakrebi gundi ssr kavsiris pirvelobaze. kenigsbergi, 1961 weli. v.goglize.a.metreveli,n.mzinarisvili,v.egorovi,a.nivikovi,v.egorovi.r.sivoxini 45

46 Paris XV centuries The patent of tennis game MM Major Wingfild Brothers Renshow 46

47 The form of tennis players during different epoch Evolution of tennis rackets 47

48 Tony Wilding Moris McLuglin William - Bill Tilden 48

49 Newport - US OPEN, 1891 Elsvorth Vines Godfried von Kramm Suzan Lenglen 49

50 N New York, Forrest Hills, US OPEN, 1921 Bill Tilden Jack Crouford 50

51 Henri Cochet Bill Tilden, Henri Cochet Jean Borotra 51

52 Donald Budge, Ricardo(Pancho) Gonzalez, Lew Hoad, Ken Rosewell 52

53 Gary Hopman and Ken Rosewell PPancho Gozalez s tennis racket 53

54 Frank Sedgman Henri Cochet. Nina Tepliakova. Moskow, 1936 Tony Trabert Jaroslav Drobny Arthur Ashe F Ivon Gulagong 54

55 55

56 Kris Evert Sten Smith Bjorn Borg Gabriela Sabatini 56

57 Yevgeny Kafelnikoff Thomas Muster Goran Ivanisevic Marat Safin Historic Stadium - Kooyong - Melbourne 57

58 Andre Agassi Andre Agassi, Rod Laver Gustavo Kuerten Patrick Rafter Ilie Nastase Kim Klijsters 58

59 A.Stivenson, M.Higins, L.Devenport, M.Seles Ana Chakvetadze Lindsei Deveport 59

60 Jim Kurier Mikola Davidenko Martina Hingis 60

61 Andy Murrey Spain - Davis Cup 2008 Elena Dementieva Svetlana Kuznetsova Anastasia Miskina Ana Ivanovic Elena Jankovic 61

62 62

63 Sisters Williams Roger Federer, Serena Williams - Wimbledon

64 64

65 65

66 66

67 Nina Tepliakova Boris Novikov Yevgeny Kudrivtsev 67 Nikolai Ozeroff

68 A. Dimitrieva,A. Potanin, S. Belits-Geiman Thomas Leius, Rod Leiver Mikhail Mozer, Sergei Lixachov, Rudolf Sivokhin, Thomas Leius, Sergei Andreev Valeria Kuzmenko Sergei Andreev 68

69 Galina Baksheeva Kris Evert, Olga Morozova 69

70 Justin Henin Andy Roddick LLeiton Hewitt 70

71 Medison-square-garden Medison-square-garden (Madison Square Garden), also known under names - MSG) a legendary sports complex in New York, the USA, a place of carrying out of the international competitions by several kinds of sports and house arena for commands of NHL and NBA. The complex has been constructed in the end of XIX century in a northeast corner of Medison-square (on crossing of the Medison-avenue and 26th street) and the name has received from the square name. For the history the Medisonsquare-garden has been reconstructed three times (in 1890, years) and now takes places on the Seventh avenue between 31st and 33rd streets. Annually on arena passes an order of 320 various actions. The Medison-square-garden is house arena for New York (NHL), New York (NBA), New York Liberty (WNBA). Sometimes here there pass concerts. For example, John Lennon has given here a concert in 1972 (later this concert left in 1986), or Elton John in 1974 also has given here a concert. On arena passed the Match of all stars of NHL in 1994, the Match of all stars of NBA in 1998 and the Match of all stars WNBA in 1999, 2003 and Tennis Vines - Perry, Budge - Perry, Budge - Riggs, 1946,1947, Budge - Riggs, Kramer - Riggs, Sampras - Frderer Masters Cup Sony Ericsson Championships

72 CogburTis saertasoriso organizaciebi CogburTis saertasoriso federacia CogburTis saertasoriso federacia (International Tennis Federation) dafuznebulia 1913 wels parizsi da aris ert_erti uzvelesi sportuli organizacia msofliosi wlamde federacias erqva International Lawn Tennis Federation. amjamad saertasoriso federacia aertianebs 163 nacionalur federaciebs xmis uflebit da 36 nacionalur federacias xmis uflebis garese. saertasoriso federaciis umarlesi organoa _ yovelwliuri generaluri asamblea. generaluri asamblea Tavis sxdomaze ircevs or weliwadsi ertxel egretwodebul martvelobit komitets. generaluri asamblea or weliwadsi ertxel ircevs CogburTis federaciis prezidents. saqartvelos CogburTis federacia 1992 wlidan aris saertasoriso federaciis sruluflebiani wevri. saertasoriso federaciis Stab_bina imyofeba londonsi. CogburTis evropuli asociacia CogburTis evropuli asociacia (European Tennis Association) saertasoriso federaciis iniciativit dafuznebulia 1975 wels romsi. amjamad igi aertianebs 43 nacionalur federacias. asociaciis umarlesi organoa yovelwliuri generaluri asamblea. generaluri asamblea sam weliwadsi ertxel ircevs mmartvelobit komitets da asociaciis prezidents. saqartvelos CogburTis federacia 1992 wlidan aris evropuli asociaciis sruluflebiani wevri. evropuli asociaciis Stab_bina imyofeba bazelsi. P professional onal CogburTelTa asociacia (ATP) professional CogburTelTa asociacia (Association of Tennis Professionals) dafuznebulia 1972 wels da aris ert-erti gavleniani organizacia saertasoriso CogberTSi. asociaciis umarlesi organoa _ satatbiro. satatbiros SemadgenlobaSi Sedian : prezidenti, vice_prezidenti, direqtori da 10 wevri. Aasociacia kvirasi ertxel aqveynebs profesional CogburTelTa klasifikacias. qal CogburTelTa asociacia (WTA) qal CogburTelTa asociacia (Women s Tennis Association) dafuznebulia 1973 wels amerikis cnobili sazogado morvawis g.heldmanis mier. asociaciis umarlesi organoa _ satatbiro. satatbiros SemadgenlobaSi Sedian : prezidenti, vice_prezidenti, direqtori da 15 wevri. asociacia kvirasi ertxel aqveynebs profesional CogburTelTa klasifikacias. Bristol - Real - tennis Court 72

73 saqartvelos CogburTis istoriidan CogburTis ganvitareba saqartvelosi dasabams me-19 saukunis damlevidan irebs. WiaTuraSi inglisuri firma ~Forward and Salinas~-is mmartvelma jon tarseim (romelsac meurle qartveli hyavda) manganumis qalaqsi axali TamaSi laun-tenisi Semoitana gamocenili qartveli CogburTeli da pedagogi ian homeri ( ) Tavis mogonebebsi arnisnavs, rom weretlebis ojaxi da TviT ukvdavi mgosani _ akaki adevnebda Tvals sacogburto sanaxaobas. WiaTuridan CogburTma gavrceleba Tbilissa da batumsi hpova wels gamocemul qalaq Tbilisis cnobarsi Tu CaixedavT, iq sxva informaciastan ertad Tbilisis pirveli CogburTis klubis misamarts wavawydebit (amjamindeli CitaZis qucaze, sagareo saqmeta saministros win) wels skeiting ringis adgilze plexanovis 117 nomersi (masindeli mixeilis prospeqti) axali sacogburto klubi gaixsna. male homeris ojaxi TbilisSi gadmovida da CogburTis kortebis ezosi dasaxlda. WiaTuraSi mirebuli pirveli gakvetilebis Semdeg, ian homerma Tavisi ostatobis daxvewa ganagrzo da imavdroulad musaoba mwvrtnelad daiwyo. me-20 saukunis 50-ian wlebamde (pirvel naxevarsi) sporti saqartvelosi, iseve rogorc mtel sabwota kavsirsi, garda zogierti gamonaklisisa, karcaketil mdgomareobasi imyofeboda. im Soreuli wlebis qartvel CogburTelTa sizlieris Sefaseba praqtikulad SeuZlebelia. magram miuxedavad yvelafrisa, CogburTi saqartvelosi vitardeboda, da TamaSis stilit yoveltvis SeiZleboda qartveli CogburTelis amocnoba _ mtel moedanze kombinaciuri TamaSis upiratesobasi gamoixateboda. mravali wlis manzilze qartul CogburTs sabwota kavsirsi ert-erti wamyvani adgili ekava. pirvelad qartul CogburTze, rogorc movlenaze, 1928 wels ssr kavsiris xalxta spartakiadaze alaparakdnen. im dros gundi ian homerma moamzada (mwvrtnelis movaleobis garda is SejibrebaSic monawileobda). yvelasatvis moulodnelad amierkavkasiis gundma, romelic mtlianad saqartvelos CogburTelebiT dakompleqtebuli iyo, marto erti Sexvedra waago isic, finalsi, moskovis gundtan da me-2 adgili daikava. udidesi STabeWdileba moaxdina eduard negrebeckis ( ) TamaSma. SemdgomSi e.negrebecki sabwota kavsiris mravalgzis Cempioni gaxda sxvadasxva TanrigSi. im wlebsi TbilisSi axali CogburTis kortebi Sendeba: marjanisvilis qucaze (1930), veris parksi (amjamad iq kalatburtis darbazia) da 1939 wels yofil madatovis kunzulze sportsazogadoeba ~dinamo~-s sacogburto stadioni. me-20 saukunis 30-ian wlebsi did warmatebebs miarwia arcil mdivanma ( ) (cnobili bolsevikis budu mdivanis Svili). is mravali wlis ganmavlobasi ssr kavsiris uzlieres ateulsi Sedioda da e. negrebeckis- Tan ertad wyvilta TanrigSi ssr kavsiris mravalgzis Cempioni iyo. arcil 73

74 mdivanis sicocxle tragikulad dasrulda. is 1937 wels represirebuli iqna. qalta Soris 30-ian wlebsi Tavisi TamaSiT gamoirceoda Tamar gogolauri ( ), romelic im periodsi ssr kavsiris ert-ert uzlieres CogburTelad iyo ariarebuli wels pirvelad qartuli CogburTis istoriasi saqartvelos warmomadgenlebi nunu xelaia (1918) da soxumeli pavle podporini ( ) iuniorta Soris sabwota kavsiris Cempionebi gaxdnen. gansakutrebit unda arinisnos aram xangulianis ( ), rogorc mwvrtnelis damsaxureba wlidan 1969 wlamde is Tavis meurlestan evgenia vermisevastan ( ) ertad sazogadoeba ~dinamo~-s mtavar mwvrtnelad musaobda da CogburTelTa mravali Taoba arzarda. mis arzrdilta Soris yvelaze cnobili aleqsandre metreveli gaxda. 30-ian wlebsi marjanisvilis kortebze nayofierad musaobda ian homeris mowafe vaxtang (guguli) didize ( ) _ vano elerdasvilis, givi kokaias da viqtor uraevskis pirveli mwvrtneli. batoni vaxtangi saqartvelosi pirveli sakavsiro kategoriis msajia (1938). me-20 saukunis ian wlebsi Tavisi TamaSiT gamoirceodnen boris krupenikovi (1918), vano elerdasvili (1920), givi kokaia (1929) da, ra Tqma unda, viqtor uraevski ( ). viqtoris TamaSis stili harmoniuli iyo. is yvelafersi aracveulebrivad niwieri iyo. samwuxarod, viqtori naadrevad wavida cxovrebidan. am wlebsi didi warmatebit gamodiodnen mozardebi, rogorc vajebi, aseve gogonebi wels isini qartuli CogburTis istoriasi pirvelad gaxdnen sabwota kavsiris Cempionebi rogorc zamtris, aseve zafxulis TamaSebSi. im periodsi a. xangulianis gverdit warmatebit morvaweobdnen sabwota kavsiris damsaxurebuli mwvrtnelebi mariam kldiasvili ( ) da vladimer serebrenikovi ( ). mat arzardes qartvel CogburTelTa mteli pleada. mwvrtnelta kadrebis momzadebasi didi wvlili miuzrvis saqartvelos damsaxurebul mwvrtnels arcil elerdasvils ( ). igi mravali wlebis ganmavlobasi musaobda saqartvelos fizikuri kulturis institutsi. institutis kedlebsi arizardnen cnobili mwvrtnelebi marlen qobalia, guram ToxaZe, rena abjandaze, otar WarxalaSvili, givi axalaze, niko elerdasvili, suliko Tuxareli da bevri sxva, romlebmac winamorbedta dawyebuli saqmianoba wlebsi gaagrzeles wlebsi a. metrevelis garda, sakavsiro da saertasoriso sarbielze did warmatebebs miarwies irina ermolovam, rena abjandazem ( ), ala ivanovam, nino Tuxarelma, nugzar mzinarisvilma (1943), Teimuraz kakuliam (1947). 80-ian wlebsi qartuli CogburTis damsaxurebuli veteranebi CogburTelTa axalma Taobam Secvala, romelta Soris gansakutrebit gamoirceodnen leila mesxi,irina malacize,vladimer gabricize,davit kawarava. leila mesxi 1989 wels sabwota kavsiris Cempioni gaxda, iyo olimpiuri TamaSebis priziori, 90-ian wlebsi ki msofliosi ertert uzlieres CogburTelad itvleboda wels saqartvelos sacogburto cxovrebasi mnisvnelovani movlena moxda, Seiqmna saqartvelos CogburTis damoukidebeli federacia wlis oqtombersi ki saqartvelo CogburTis saertasoriso gaertianebis sruluflebiani wevri gaxda, Sevida ra CogburTis saertasoriso federaciasi (ITF) da CogburTis evropis asociaciasi (ETA) wels qartvelma gogonebma da vajebma pirvelad miires monawileoba evropis CempionatSi wlidan saqartvelo devisis Tasis da federaciis Tasis gatamasebis monawilea wels CogburTis saertasoriso federaciis mier nino luarsabisvili msoflio Cempionad gogonata Soris ariarebuli iqna. 74

75 1996 wels rena abjandazis mowafe irakli labaze iuniorta Soris,evropis Cempioni gaxda wels uimbldonis turniris finalsi gavida, axla ki profesionalur CogburTSi imkvidrebs poziciebs wlidan leila mesxis TaosnobiT Tbilissa da batumsi qalta saertasoriso turnirebi tardeba, 2000 wlidan ki TbilisSi mamakacta profesionaluri turnirebi TamaSdeba. qartulma CogburTma rtuli da saintereso gza ganvlo. TaobaTa Soris kavsiri ar gawyvetila da is tradiciebi, romeltac dasabami me-20 saukunis dasawyissi miecat,1vitardeba da zogjer sruliad gansxvavebul formas Rebulobs, vinaidan dres Cven sul sxva saxelmwifosi vcxovrobt, romelsac axali ekonomikuri safuzvlebi da urtiertobebi aqvs. qartuli CogburTis bedi axalgazrda Taobaze damokidebulia, romelmac Zveli gamocdilebis gatvaliswinebit qartuli CogburTi ganvitarebis axal safexurze unda aiyvanos. CogburTelebi mtkvris marcxena napiridan ian homeri inteligenti, brwyinvale sportsmeni, pedagogi, wlebsi saqartvelos ucvleli Cempioni. mis saxeltan dakavsirebulia pirveli mnisvnelovani mirwevebi qartul CogburTSi. ukve 1928 wels mowafeebtan ertad e. negrebeckistan, T. gogolaertan, b. serebrenikovtan, saqartvelos nakrebi ssr kavsiris xalxta spartakiadeze me-2 adgils ikavebs wels ki saqartvelodan otxi motamase T. gogolauri, e. negrebecki, a. mdivani, b. serebrenikovi ssr kavsiris uzlieres ateulsi Sevidnen wels e. negrebecki sabwota kavsiris Cempioni xdeba. im Soreul wlebsi i. homeris xelmzrvanelobit mtkvris marcxena napirze _ marjanisvilis qucaze axali kortebi Sendeba, sadac iwyebs musaobas misi mowafe guguli (vaxtangi) didize (v. elerdasvilis, g. kokaias, v. uraevskis pirveli mwvrtneli). sportul sarbielze gamocndnen i. homeris axali mowafeebi davit guliasvili, lena maieri, tatiana baqraze, boris krupenikovi, romlebic warmatebit gamodiodnen sxvadasxva SejibrebebSi. SeiZleba vtqvat, rom CogburTis ganvitarebis pirveli etapi saqartvelosi 1937 wels dasrulda i. homeris dapatimrebit. is brundeba TbilisSi mxolod 1955 wels. Semdeg iyo omi. da mxolod 1944 wels kortebze isev gamocndnen CogburTelebi. miuxedavad omissemdgomi umzimesi wlebisa, cxovreba nelnela Tavis kalapotsi dgeboda. arorzinda sportuli cxovrebac. Tbilisis ~dinamos~ fexburtelebi bolos da bolos ugeben Tavis yvelaze rtul metoqes _ moskovis ~dinamos~ gunds. Tbilisis oficerta saxlis da Tbilisis ~dinamos~ kalatburtelebi sabwota kavsiris Cempionebi xdebian. evropis CempionatebSi ssrk-s gundis SemadgenlobaSi imarjveben otar qorqia,nodar jorjikia,nino dumbaze,avtandil qorize wlis olipiur 75

76 mzia jureli, galina SarabiZe, rafiel CimiSkiani, davit cimakurize, arsen mekokisvili. saqartvelosi Camodis legendaruli estoneli mowadrake paul keresi. TandaTanobiT fexze dgeba sacogburto cxovrebac. magram amastanave qartulma CogburTma udidesi danaklisi ganicada. absurduli braldebit daxvrites sabwota kavsiris mravalgzis Cempioni arcil mdivani, frontze irupebian niwieri qartveli CogburTelebi davit guliasvili da pavle podporini wlidan moyolebuli saqartvelos uzlieresi CogburTelebi monawileoben sxvadasxva SejibrebebSi. vano elerdasvili da boris krupenikovi sportis ostatebi xdebian da sabwota kavsiris uzlieres ateulsi SehyavT. WabukTa asparezobebsi warmatebit gamodian givi kokaia, viqtor uraevski, revaz fancxava, givi CaxunaSvili, rem aivazovi, rita pugaeva, lamara kokaia, mzia baqraze, elene radkevici wels ~dinamos~ ardgenil kortebze, saqartvelosi pirvelad, tardeba sabwota kavsiris pirveloba. magram Tu vajta CogburTSi saqme ase Tu ise kargad midioda, qalta CogburTze igives ver vityvit. omissemdgom wlebsi gamosvlas ganagrzoben nunu xelaia, Tamar Cimerina,mariam kldiasvili,tatiana baqraze,elene maieri, lika zaqsi, romlebic klasit Camouvardebodnen rusetis da ukrainis CogburTel qalebs. da ai, 50-ian wlebsi Tbilisis kortebze gamocnda tanadi, msvenieri da aracveulebrivad mizandasaxuli ira riazanova (gatxovebis Semdeg _ ira ermolova). CogburTis moyvarulebi didi xani elodnen iseti motamase qalis gamocenas, romelic qalta CogburTs sul sxva doneze aiyvanda. male ira sabwota kavsiris nakrebsi xvdeba. pirveli didi warmateba ki 1960 welma moitana, moskovis saertasoriso turniris finalsi ira gamocenil Cex CogburTels vera pujeiovas amarcxebs. im droistvis ira ukve aris saqartvelos mravalgzis Cempioni, da agretve sabwota kavsiris Cempioni wyvilta TanrigSi ana dimitrievastan ertad. Semdeg wlebsi ira universiadis Cempioni, erteulta TanrigSi sabwota kavsiris pirvelobis finalisti da mravali saertasoriso turnirebis gamarjvebuli da priziori. igi saqartvelodan pirveli CogburTeli qalia, romelmac inglisis balaxis kortebze iaspareza. axla ira nayofierad musaobs mwvrtnelad. Tu irinam CogburTis TamaSi plexanovis kortebze iswavla, meore gamocenili CogburTeli qali ala ivanova marjanisvilis qucis kortebze gaizarda. ala swrafi, uarresad teqnikuri CogburTeli iyo. misi TamaSis Semtevi stili mamakacuri ierit gamoirceoda, rac CogburTis moyvarulebs siamovnebas aniwebda. ati wlis ganmavlobasi ( ) ala ivanova sabwota kavsiris uzlieres ateulsia, 1973 wlis ssr kavsiris Cempionatis finalistia, saertasoriso turnirebis gamarjvebuli da prizioria. amjamad ala sacogburto klub ~dinamo~--s mwvrtnelia. irinas da alas gverdit arizardnen da TamaSobdnen iseti cnobili CogburTeli qalebi, rogorebic iyvnen Jeniko verulava, aza sarrisvili, ofelia papaiani, tatiana farsadanova. yvela matgans kargi mirwevebi hqonda iuniorta SejibrebebSi, magram sxvadasxva mizezebis gamo ver SeZles Tavisi TamaSi ufro maral doneze aeyvanat. Tumca, ofelia papaianma 60-ian wlebsi bevri CogburTeli qalis damarcxeba SeZlo. mat Soris im drois ert-erti uzlieresi motamase rauza islanova (cnobili CogburTelis marat safinis deda). mamakacta CogburTi mtkvris marcxena napirze yoveltvis gacilebit mravalricxovani iyo. omissemdgomi wlebis saqartvelos CogburTis 76

77 ganvitarebasi mnisvnelovani roli Seasrula elerdasvilebis ojaxma. saqartvelos damsaxurebulma mwvrtnelma arcil elerdasvilma ( ) mteli Tavisi cxovreba axalgazrda CogburTelTa da mwvrtnelta arzrdas Sewira. leningradis lesgaftis saxelobis fizkulturis institutis damtavrebis Semdeg igi wlebis ganmavlobasi Tbilisis fizkulturis institutsi musaobda, sadac iseti cnobili mwvrtnelebi arizardnen, rogorebic arian: marlen qobalia, otar WarxalaSvili, guram ToxaZe, rena abjandaze, marina, gia, niko da gela elerdasvilebi, suliko Tuxareli, givi axalaze, Tengiz yarsimasvili, debi marina da irina malacizeebi da bevri sxva, romlebmac ian wlebsi winamorbedta dawyebuli saqme ganagrzes. vano elerdasvili (1922), sruli am sityvis mnisvnelobit, marjanisvilis kortebze arizarda. warmatebebic male ewvia _ 12 wlis ymawvili Tavis asakobriv jgufsi saqartvelos Cempioni xdeba wels mwvrtnelebis guguli didizisa da aram xangulianis xelmzrvanelobit saqartvelos nakrebis SemadgenlobaSi WabukTa Soris sabwota kavsiris Tasi moipova. Semdeg iyo omi. da mxolod 1944 wels mzime Wrilobis Semdeg SeZlo dabruneboda CogburTs wels saqartvelos Cempioni xdeba da wlebsi sabwota kavsiris uzlieres ateulsi Sedis wels saqartvelos nakrebis SemadgenlobaSi (viqtor uraevski, givi kokaia, grigol RaribaSvili, oleg TinikaSvili) vano elerdasvili sakavsiro Tasis ~vercxlis~ prizioria. xolo 1956 wels warmatebit monawileobs sabwota kavsiris xalxta spartakiadaze wels vano elerdasvilma daasrula Tavisi sportuli kariera da axalgazrda Taobis arzrdas Seudga wels mas saqartvelos damsaxurebuli mwvrtnelis wodeba mieniwa. batoni vano axlac, energiit arsavse, mteli arsebit emsaxureba qartul CogburTs. arcilisa da vanos bizasvili gogi elerdasvili ( ) mravali wlis ganmavlobasi nayofierad musaobda mwvrtnelad soxumsi da tragikulad dairupa dabombvis dros. vano elerdasvilis ZiriTadi metoqe 40-ian wlebsi msvenieri stilis motamase boris krupenikovi (1918) iyo. rogorc vano, isic 1937 wels gantqmul anri koses skolasi mecadineobda wels borisi sabwota kavsiris uzlieres ateulsi Sedis. samwuxarod, omissemdgom wlebsi igi CogburTs nakleb dros utmobda da ver SesZlo Tavisi didi potencialis bolomde gamomjravneba. amjamad borisi moskovsi cxovrobs. vano elerdasvilis da boris krupenikovis Semcvlelad movidnen SesaniSnavi axalgazrda CogburTelebi givi kokaia (1929) da viqtor uraevski ( ). givi kokaia 1946 wels sabwota kavsiris Cempioni gaxda iuniorta Soris da es warmateba momdevno welsac gaimeora wlebsi givi amarcxebs saqartvelos yvela Zlier CogburTels da saqartvelos Cempioni xdeba wels saqartvelos nakrebi gundis SemadgenlobaSi sabwota kavsiris Tasis ~vercxlis~ prizioria wels warmatebit TamaSobs (imav dros is gundis kapitanicaa) sabwota kavsiris xalxta spartakiadaze. givi kokaia qartuli CogburTis brwyinvale warmomadgenelia. is TamaSobda gaazrebul, kombinaciur CogburTs, arasodes agebda taqtikas sxvis Secdomebze da yoveltvis cdilobda Tavisi aqtiuri TamaSiT mierwia warmatebistvis. cxovrebasic isetivea, rogorc kortze iyo _ ukompromiso da sicocxlit savse. batoni givi teqnikur mecnierebata doqtoria, profesori, sainjinro 77

78 akademiis wevri, saqartvelos saxelmwifo premiis laureati. bavsvobidan vocnebobdi Sevxvedrodi viqtor uraevskis. es pirvelad da ukananasknelad 1960 wels moxda. magram masin es is viqtori arar iyo, romelsac yvela icnobda misi msvenieri TamaSiT wels igi sabwota kavsiris Cempioni xdeba WabukTa Soris, sul male ki _ saqartvelos uzlieresi CogburTeli. 50-ian wlebsi viqtori sabwota kavsiris uzlieres ateulsia. swrafi da amtani,tavis sauketeso wlebsi lamaz da kombinaciur CogburTs TamaSobda. viqtori uarresad niwieri pirovneba iyo _ msvenivrad TamaSobda biliards, brwyinvaled gamoiyureboda samto TxilamurebSi. bolos, 1956 wels warmatebit gamovida sabwota kavsiris xalxta spartakiadaze. magram sportuli rejimis mudmivad darrvevebma umzimes Sedegebamde miiyvana. sicocxlis bolo wlebsi is ubralod arsebobda da Zalian savalalo iyo aseti kacis xilva, romelic Tavis droze amden siamovnebas aniwebda CogburTis mravalricxovan gulsematkivars. givi kokaias da viqtor uraevskis gverdit TamaSobdnen iseti cnobili CogburTelebi, rogorebic iyvnen oleg TinikaSvili (1928), rezo fancxava (1931), otar WarxalaSvili ( ), grigol RaribaSvili (1933), guram ToxaZe (1934), aleqsi verulava ( ). oleg TinikaSvili _ kargi fizikuri monacemebis mqone CogburTeli iyo wels saqartvelos nakrebi gundis SemadgenlobaSi sabwota kavsiris Tasis gatamasebasi me-2 adgili daikava. olegi profesiit Jurnalistia da axlac Cven xsirad vkitxulobt niwieri kalmosnis saintereso statiebs sxvadasxva Temaze. rezo fancxava _ 1948 wels sabwota kavsiris Cempioni gaxda WabukTa Soris. magram SemdgomSi Tavisi cxovreba rustavis metalurgiul qarxanas daukavsira, sadac didxans musaobda wamyvan specialistad. otar WarxalaSvili SesaniSnavi sportsmeni da pedagogi iyo, saqartvelos damsaxurebuli mwvrtneli, klasikuri CogburTis tipiuri warmomadgeneli. man bevri gaaketa mwvrtnelta kadrebis mosamzadeblad. grigol RaribaSvili _ SesaniSnavi taqtikosi da strategi iyo. sabwota kavsiris 1952 wlis Tasis gatamasebis ~vercxlis~ priziorma, saqartvelos damsaxurebulma mwvrtnelma bevri kargi sportsmeni arzarda. misi Segirdi _ nino luarsabisvili 1993 wels msoflio Cempioni gaxda gogonata Soris. guram ToxaZe _ saqartvelos mwvrtnelta skolis SesaniSnavi warmomadgenelia. misi sauketeso moswavleebi qartuli CogburTis tradiciebis Rirseuli memkvidreebi gaxdnen. esenia: davit kawarava, maka CaxnaSvili, irakli usangisvili da, ra Tqma unda, leila mesxi, romelic msoflios ert-erti uzlieresi CogburTeli qali gaxda. aleqsi verulava _ ert-erti yvelaze kolorituli figuraa qar-tul CogburTSi. saqartvelos mravalgzis Cempioni. gansakutrebuli medgrobit da gamarjvebisadmi ltolvit gamoirceoda. bevri gaaketa Teimuraz kakulias ostatobis ComoyalibebaSi. wlebis ganmavlobasi mwvrtnelad musaobisas man bevri kargi CogburTeli arzarda. CogburTelebis Semdegi Taobebidan gansakutrebit unda arvnisno merab kereselize eselize (1939), vladimer peregudovi egudovi (1946), vladimer osipovi (1952), gia elerdasvili (1958) da, ra Tqma unda, Teimuraz kakulia (1947). merab kereselize _ sabwota kavsiris Cempioni WabukTa Soris iyo Tbilisis da Tbilisis ~dinamos~ nakrebi gundebis SemadgenlobaSi. gaxldat teqnikur mecnierebata kandidati. 78

79 vladimer peregudovi _ saqartvelos mravalgzis Cempioni, sabwota kavsiris Tasis mflobeli. sensaciuri gamarjveba moipova 1975 wlis saqartvelos spartakiadaze, sadac SejibrebaSi aleqsandre metreveli da Teimuraz kakulia monawileobdnen. vladimer osipovi _ mozravi da fizikurad Zlieri motamase,saqartvelos Cempioni da sabwota kavsiris Tasis mflobeli. sxvadasxva mizezebis gamo adre daasrula Tavisi sportuli kariera. gia elerdasvili _ vano elerdasvilis Svili. yvela sacogburto ilets bunebrivad da Zaldautaneblad asrulebda. saqartvelos mravalgzis Cempioni, sabwota kavsiris Cempioni WabukTa Soris, sabwota kavsiris Tasis mflobeli, sabwota kavsiris nakrebi gundis SemadgenlobaSi warmatebit gamodioda saertasoriso SejibrebebSi. bolomde ver gamoavlina Tavisi bunebrivi niwi. Teimuraz kakulia _ universaluri, klasikuri stilis motamase. sabwota kavsiris mravalgzis Cempioni wyvilta TanrigSi, 1976 wlis evropis Cempioni. ~devisis Tasis~ gatamasebasi moipova ramdenime sensaciuri gamarjveba. sportis damsaxurebuli ostati, saqartvelos damsaxurebuli mwvrtneli. mravali wlis ganmavlobasi leila mesxis piradi mwvrtneli. aq ar SemiZlia ar arvnisno Cemi batumeli megobrebi niaz Jordania ( ) da vladimer asatiani (1948). TbilisSi swavlisas isini marjanisvilis kortebze varjisobdnen da karg Sedegebs miarwies. niazi sportis ostati gaxda, 1966 wels Tbilisis zamtris Cempionati moigo, sadac TiTqmis yvela uzlieresi CogburTeli monawileobda. vova iyo sabwota kavsiris nakrebis wevri WabukTa Soris. axla nayofierad musaobs mwvrtnelad batumsi. samwuxarod, erti statiis farglebsi SeuZlebelia dawvrilebit giambot yvela im CogburTelze, romelic mtkvris marcxena napirze gaizarda. yvela is qartuli CogburTis amagdari warmomadgenelia margo ianvarasvili, neli Selia, liudmila riazanova, neli zambaxize, tatiana elcaninova, ada burjanaze, lili airapetova, Zmebi duglas da vaja omiazeebi, arcil kiknaze, leo vaceisvili, dima axvlediani, volodia kolmanovi, nodar sararaze, dito SalamberiZe, omar kereselize, Tengiz yarsimasvili, volodia panasiani, nodar barnabisvili, erik ivanovi, guram laitaze, aleqsi baqraze, badri surmava, artem malaianci, suren xacaturiani, dima uraevski, Zmebi petre da viqtor abaskinebi, viqtor baqsi, valera guncini, goga egnatasvili, ivane gogilasvili, guguli sabasvili. axla CogburTis moyvarulebi axali niwieri CogburTelebis gamocenas elodebian, romlebic Rirseulad gaagrzeleben winamorbedebis saamayo tradiciebs. vgrznob, es male unda moxdes, gvarebs ar davasaxeleb. yvelafers Tavi rom davanebot _ sacogburto cxovreba mtkvris marcxena napirze grzeldeba. dabolos kidev ertxel unda gavixsenot is adamianebi, romlebsac didi Rvawli miuzrvit mtkvris marcxena napirze sacogburto cxovrebis damkvidrebasi _ ian homeri ( ), aram xanguliani ( ), vaxtang didize ( ), viqtor kandelaki ( ), mariam kldiasvili ( ), vladimer serebrenikovi ( ), arcil elerdasvili( ), iuri gegelasvili ( ), esper merekiuli ( ). suratze-esper mereliuli,ian homeri,davit guliasvili,boris krupenikovi,vladimer serebrenikovi

80 dinamoelebi mravali wlis ganmavlobasi ~dinamos~ CogburTi wamyvan rols asrulebda qartuli CogburTis ganvitarebasi. misi rigebidan gamovidnen sportsmenebi, romlebmac SesaniSnav CogburTels aleqsandre metrevels otatobis daxvewasi xeli Seuwyves. am publickiciasi Sevecade gamexsenebina is dinamoelebi, romlebic mravali wlis ganmavlobasi Tavisi TamaSiT kortebze izidavdnen CogburTis mraval mayurebels da ~dinamos~ stadionze ganumeorebul megobrul vitarebas hqmnidnen. sportuli sazogadoeba ~dinamo~ 1923 wels Seiqmna. SeiZleba itqvas, rom 1932 wlamde Zalebis intensiuri dagroveba mimdinareobda. am wlebis ganmavlobasi infrastruqturis SeqmnasTan ertad, dinamoelebi TandaTan wamyvan poziciebs ikavebdnen qartul sportsi. ukve 30-ian wlebsi sabwota sportis mowinave poziciebze gamodian dinamoeli fexburtelebi da kalatburtelebi. Tbilisis dinamos fexburtelebs 30-ian wlebsi mravalricxovani Tayvanismcemeli hyavda. boris paiwazem, gaioz jejelavam, SoTa SavguliZem, aleqsandre dorixovma, grigol gaguam, mixeil minaevma, boris frolovma, mixeil berzenisvilma da sxvebma sazirkveli Caukares qartuli fexburtis mdidar tradiciebs. dinamos kalatburtis gundma, romlis SemadgelobaSi iyvnen namdvili korifeebi: levan falavandisvili, arcil wereteli, aleqsandre elenski, robert mdivani, volodia mdivani, suren oganezovi, sxvadasxva SejibrebaSi did warmatebebs miarwia. im Soreul wlebsi quxda dinamoelebis _ WadrakSi pirveli ostatis viqtor goglizis, mzleosnebis _ nino dumbazis da elene gokielis, mokriveebis-aleqsandre baqrazis,salva gorgaslizis,andro navasardovis, levan RuduSauris da sxva mravali dinamoelis saxeli. ~dinamos~ CogburTi adreul stadiaze ver daitrabaxebda didi gamarjvebebit ian wlebsi CogburTis ganvitarebis ZiriTadi centrebi TbilisSi da mtel saqartvelosi plexanovis gamzirze 117 nomersi da marjanisvilis qucaze mdebare moednebi iyo wels CitaZis qucaze ori kortis bazaze ~dinamo~-s sacogburto seqcia Seiqmna. mas satavesi Caudga axalgazrda col-qmari evgenia vermiseva ( ) da aram xanguliani ( ). pirveli warmateba xvda nunu xelaias, romelic 1936 wels sabwota kavsiris Cempioni gaxda gogonata Soris wels mirebuli gadawyvetilebit ~madatovis kunzulze~ axali, Tanamedrove sacogburto stadionis msenebloba daiwyo da ukve 1939 wels 9 kortiani stadioni mwyobrsi Cadga, magram seriozuli musaobis gaslas omma SeuSala xeli weli. es TariRi SeiZleba CaiTvalos rogorc gardatexis weli. saqartvelos sportul cxovrebasi didi movlena moxda, romelmac gansazrvra saqartvelos CogburTis ganvitarebasi axali etapi. saqartvelosi, ~dinamo~s kortebze pirvelad Catarda sabwota kavsiris pirveloba. ufros Taobas kargad axsovs Tu rogor daamarcxa Cvenma Tanamemamulem eduard negrebeckim ( ) dramatul xutsetian matcsi axalrazrda nikolai ozerovi ( ). Cempionatis damtavrebis Semdeg, gamocdili pedagogebis evgenia 80

81 vermisevas da aram xangulianis xelmzrvanelobit stadionze musaoba gacarda. bavsvebtan savarjisod miiwvies a. xangulianis mowafe marlen qobalia, romelmac Zalian bevri gaaketa ~dinamos~ CogburTis ganvi- TarebisTvis. ar SemiZlia ar arvnisno SesaniSnavi adamianebi da gamocenili sportuli morvaweebi giorgi merkvilaze da vaxtangi (guguli) didize. mati mudmivi daxmareba rom ara, vin icis Tu rogor ganvitardeboda ~dinamos~ CogburTi. TamaSi daviwye 1951 wels, 11 wlis viyavi, da masin Zalian mikvirda, rom Cems gverdit TanatolebTan ertad gamocdili CogburTelebi TamaSobdnen. rogorc maxsovs, seqciasi yvelas irebdnen, miuxedavad asakisa, sadrac dan 20 wlamde. Cven ufros mwvrtnels a. xangulians sportsmenis arzrdis saintereso Teoria hqonda. is Zalian did yuradrebas aqcevda wvrtnis saorganizacio sakitxebs. zamtris periodsi, magalitad, xdeboda kortebis gadaxurva specialuri ~cinovkebit~. mkacrad adevnebda Tvals moswavlis daswrebas skolasi da rac saintereso iyo, Wadrakis siyvaruls unergavda. Wadraki saattan ertad CogburTis pavilionis mudmivi atributi iyo. profesionaluri TvalsazrisiT a. xanguliani urrani tyis Teoriis momxre iyo. am Teoriis arsi SemdegSi mdgomareobda _ yvela CogburTeli urran tyesi xvdeboda da is, vinc Tavs daarwevda, namdvili CogburTeli gaxdeboda. es Teoria utuod sakamatoa. magram a. xanguliani yoveltvis zrunavda TaobaTa memkvidreobis SenarCunebaze. vin arian CogburTeli-dinamoelebi, romlebmac didi wvlili Seitanes qartuli CogburTis ganvitarebasi? daviwyot qalta CogburTiT. upervelesyovlisa, es iyo klavdia minaeva ( ). qalbatoni klavdia iyo SesaniSnavi sportsmeni, saqartvelos mravalgzis Cempioni sxvadasxva TanrigSi, mravali wlis ganmavlobasi TamaSobda frenburts ~dinamos~ SemadgenlobaSi. sportuli karieris damtavrebis Semdeg musaobda mwvrtnelad da araerti kargi CogburTeli arzarda. rena abjandaze ( ), saqartvelos mravalgzis Cempioni. drevandlamde Tavisi mirwevebit utuod yvelaze Zlieri dinamoeli CogburTeli-qali. renam umarles warmatebebs 60-an wlebsi miarwia wlebsi is TiTqmis ucvlelad Sedioda sabwota kavsiris uzlieres CogburTelTa ateulsi wels sabwota kavsiris Cempionatis finalisti iyo. r. abjandaze warmatebit gamodioda saertasoriso SejibrebebSi. SemdgomSi rena mwvrtnelad musaobda da CogburTelTa mteli Taoba arzarda. mat Soris sauketesoa irakli labaze,romelic warmatebit gamodis profesionalur CogburTSi. nino Tuxareli Zalian niwieri CogburTeli gaxldat. miuxedavad imisa, rom gansakutrebuli fizikuri monacemebi ar hqonda, SeZlo sabwota kavsiris pirveli ateulis motamase gamxdariyo. saqartvelos mravalgzis Cempioni. ninom gamarjvebebi moipova sabwota kavsiris wamyvan CogburTelebTan. misi TamaSi burtis aracveulebriv grznobaze da kortze swori poziciis SerCevaze dafuznebuli iyo. gadavidet vaj CogburTelebze. SeiZleba yvelani ver gaxdnen gamocenili sportsmenebi, magram mat CogburTis didi siyvaruli aertianebda. guram kapanaze ( ). guramma CogburTis TamaSi gvian daiwyo, 1949 wels. skola oqros medalze daamtavra, SemdgomSi, saqartvelos ert-erti wamyvani kardiologi gaxda. g. kapanaze pirveli dinamoeli iyo, romelic saqartvelos Cempioni gaxda (1957 wels). is iyo ert-erti pirveltagani, romelmac CogburTSi profesionalizmi Semoitana. Tavis mwvervals dam- 81

82 qancveli 5-6 saatiani yoveldriuri varjisebit miarwia. gurami SesaniSnavad mozraobda kortze, hqonda brwyinvale dartyma marjvnidan. Cven, masindeli axalgazrda Taoba, vemadlierebit mas rcevebisatvis, romelsac CvenTvis ar isurebda. samwuxarod, Tavisi sportuli kariera janmrtelobis problemebis gamo, man 1958 wels Sewyvita. unda arvnisnot, rom gurami iyo msvenieri mwerali da Cempioni WadrakSi CogburTelTa Soris. Tengiz kereselize (1929). Tengizi iyo aracveulebrivad udreki CogburTeli. mastan mogeba imas nisnavda, rom Sen CogburTSi maral dones miarwie. yvela dinamoeli Tengizis madlieri unda iyos im daxmarebisatvis, romelsac igi uwevda CogburTelTa axalgazrda Taobas. givi CaxunaSvili (1932). givi rem aivazovtan ertad iuniorta Soris sabwota kavsiris Cempioni iyo da saqartvelos Cempioni wyvilta TanrigSi. givi arwurvili iyo kargi teqnikit, magram did warmatebebs ver miarwia. amis mizezi sakmaod susti fizikuri momzadeba iyo. SemdgomSi givi wlebis ganmavlobasi ~dinamos~ mtavari mwvrtneli iyo da SesaniSnavi Cogbur- Teli vladimer gabricize arzarda. suliko Tuxareli ( ). Tamamad SeiZleba itqvas, rom suliko gamorceuli pirovneba iyo. rogorc CogburTeli is ar gamoirceoda sizlierit, magram SesaniSnav mwvrtnelad Camoyalibda. arzarda bevri kargi sportsmeni _ xatuna kekelia, lali zerikize, debi marina da irina malacizeebi, xatuna trapaize, debi oliko da veriko Tuxarelebi, arcil kekelia, paata sexniasvili, soso siamasvili da bevri sxva, romlebic dres TavianTi pedagogis saqmes Rirseulad agrzeleben. kote timoscuki (1937). ert-erti uzlieresi CogburTeli saqartvelosi WabukTa Soris. man bevri gaaketa axalgazrda Taobis arzrdisatvis. Tbilisis ~dinamos~ SemadgenlobaSi iyo sabwota kavsiris Cempionatis priziori WabukTa Soris. leonard mzinarisvili (1938) wels pirvelad gaxda saqartvelos Cempioni da es mirweva 11 wlis Semdeg TviT T. kakuliaze gamarjvebit gaimeora. iyo sabwota kavsiris Cempioni ~dinamos~ nakrebi gundis SemadgenlobaSi, sabwota kavsiris Cempioni iuniorta Soris Tbilisis da Tbilisis ~dinamos~ nakrebi gundebis SemadgenlobaSi. sabwota kavsiris Cempioni iuniorta Siris wyvilta TanrigSi givi lukasviltan ertad. sabwota kavsiris spartakiadebis monawile. leonardi aris fizikamatematikis mecnierebata doqtori, saqartvelos politeqnikuri universitetis matematikis katedris gamge. givi lukasvili (1938). sabwota kavsiris Cempioni ~dinamos~ nakrebi gundis SemadgenlobaSi. sabwota kavsiris Cempioni iuniorta Soris Tbilisis da Tbilisis ~dinamos~ nakrebi gundebis SemadgenlobaSi. sabwota kavsiris Cempioni iuniorta Soris wyvilta TanrigSi l. mzinarisviltan da i. ermolovastan ertad wlis sabwota kavsiris spartakiadis monawile. Zlieri nebisyofis motamase. grant musaeliani ( ). sabwota kavsiris Cempioni ~dinamos~ nakrebi gundis SemadgenlobaSi. sabwota kavsiris Cempioni iuniorta Soris Tbilisis da Tbilisis ~dinamos~ nakrebi gundebis SemadgenlobaSi. sabwota kavsiris Cempionatebis priziori WabukTa Soris. saqartvelos mravalgzis Cempioni wyvilta TanrigSi p. metreveltan ertad wlebsi Sedioda sabwota kavsiris nakrebsi. SemdgomSi wlebis ganmavlobasi musaobda mwvrtnelad, iyo saqartvelos nakrebi gundis mwvrtneli, saqartvelos damsaxurebuli mwvrtneli. g. musaeliani klasikuri CogburTis Rirseuli warmomad- 82

83 geneli iyo. tragikulad dairupa. vladimer goglize (1940). saqartvelos mravalgzis Cempioni wyvilta TanrigSi g. axalazestan ertad. sabwota kavsiris Cempioni ~dinamos~ nakrebi gundis SemadgenlobaSi. sabwota kavsiris Cempioni iuniorta Soris Tbilisis da Tbilisis ~dinamos~ nakrebi gundebis SemadgenlobaSi. sabwota kav- Siris Cempionatebis priziori WabukTa Soris. klasikuri CogburTis tipiuri warmomadgeneli. saqartvelos damsaxurebuli mwvrtneli. 80-ian wlebsi saqartvelos nakrebi gundis mwvrtneli. mravali wlebis ganmavlobasi musaobda gamotvliti teqnikisa da programirebis dargsi wlebsi saqartvelos CogburTis federaciis vice-prezidenti. givi axalaze (1941). saqartvelos mravalgzis Cempioni wyvilta TanrigSi v.goglizestan ertad. sabwota kavsiris xalxta spartakiadebis monawile. TamaSobda teqnikur da gaazrebul CogburTs. SesaniSnavi taqtikosi da strategi, swrafi da SesaniSnavi reaqciis mqone motamase. saxeli gaitqva 1966 wels, roca sacvenebel TamaSSi aleqsandre metrevels mougo. givi mravali wlis manzilze musaobs mwvrtnelad. bevri SesaniSnavi CogburTeli arzarda. amave dros, g. axalaze germanuli filologiis specialistia. petre metreveli (1941). saqartvelos mravalgzis Cempioni da priziori wyvilta TanrigSi g. musaeliantan ertad. tipiuri klasikuri CogburTis warmomadgeneli. petre iyo SesaniSnavi teqnikis mqine CogburTeli. p. metrevels didi wvlili miuzrvis umcrosi Zmis aleqsandres daostatebasi. petre fizika-matematikis mecnierebata kandidati. nugzar mzinarisvili (1943). nugzari pirveli qartveli CogburTelia, romelmac warmatebit itamasa inglisis balaxis kortebze. Sedioda sabwota kavsiris nakrebsi da uzlieres ateulsi. sabwota kavsiris Cempioni WabukTa Soris, saqartvelos mravalgzis Cempioni. n. mzinarisvili brwyinvaled mozraobda kortze, hqonda kargi dartyma marjvnidan da Semtev CogburTs qadagebda. 80-ian wlebsi iyo saqartvelos nakrebi gundis mtavari mwvrtneli. amjamad mwvrtnelad musaobs latviasi. boris sencurovi (1946) iani wlebis ert-erti uzlieresi Cogbur- Teli. sabwota kavsiris Cempioni ~dinamos~ nakrebi gundis SemadgenlobaSi. qadagebda Semtev, kombinaciur CogburTs. amjamad nayofierad musaobs mwvrtnelad ~dinamos~ klubsi. da ai Cven mivedit ~dinamo~-s CogburTis mtavar moqmed piramde - aleqsandre metrevelamde (1944). rodesac a. metrevelis niwi gaifurcqna, Zalian bevri, romlebmac qartuli CogburTis ganvitarebis istoria ar icodnen, kitxvas svamda, Tu rogor moevlina qartul CogburTs a. metreveli. qartul CogburTs didi fesvebi aqvs. aleqsandre pirdapiri memkvidrea SesaniSnavi qartveli CogburTelebisa, rogorebic iyvnen ian homeri, eduard negrebecki, arcil mdivani, ivane elerdasvili, boris krupenikovi, viqtor uraevski, givi kokaia da yvela is dinamoeli biwi, romlebmac monawileoba miires mis daostatebasi. a. metrevelis warmatebebze didxans ar SevCerdebi. marto misi gamarjvebebi msoflio CogburTis iset korifeebze, rogorebic iyvnen liu houdi, rikardo (panco) gonzalesi, jimi konorsi, ilie nestase, manolo santana, nikolo pietranjeli, manolo orantesi, marti maligani, jon niukombi, ian kodesi da bevri sxva gamocenil CogburTelebTan TavisTavad metyveleben mis ostatobaze. aleqsandre 1973 wlis uimbldonis turniris finalistia. man 105 matci Caatara devisis Tasze da 80-Si gaimarjva. 12-jer iyo sabwota kavsiris 83

84 Cempioni erteulta TanrigSi. a. metreveli qartuli sacogburto skolis tipiuri warmomadgenelia. man srulyofamde aiyvana xis Cognis floba. is iyo klasikuri CogburTis mimdevari. ertxel gamocenilma arqiteqtorma lado aleqsi-mesxisvilma aleqsandre metrevelis TamaSi lamaz arqiteqtorul nagebobas Seadara, romlis elementebs misi brwyinvale teqnika warmoadgens. aq ar SeiZleba ar movixsenio moyvaruli CogburTelebi. isini, romlebic ganumeorebel megobrul garemos qmnidnen da wlebis ganmavlobasi xels uwyobdnen dinamoeli CogburTelebis ostatobis zrdas. eseni iyvnen mecnierebi, musikosebi, mxatvrebi, kinorejisorebi, sportsmenebi da sxva specialobis adamianebi. CogburTisadmi Cveni vneba cnobilma qartvelma Zalosanma valiko kalmaxelizem ase daaxasiata : ~Tqven, megobrebo, daavadebulni xart ganukurnavi avadmyofobit da Tqveni avadmyofoba CogburTia~ wels dasrulda albat yvelaze mnisvnelovani etapi ~dinamos~ CogburTis istoriasi. sruliad mourideblad moxsnes samsaxuridan ~dinamos~ mtavari mwvrtneli aram xanguliani. dinamos CogburTis istoriasi axali etapi daiwyo. P.S wels dinamos kertebi daangries i a n h o m e r i ( ).saqarTvelos.saqarTvelos damsaxurebuli mwvrtneli, saqartvelos damsaxu- rebuli morvewe fizkulturisa da sportis dargsi. saqartvelos sacogburto skolis fuzemdebeli wlebsi saqartvelos ucvleli Cempioni wels i.homeris metaurobit saqartvelos nakrebma me-2 adgili daikava ssr kavsiris xalxta spartakiadaze. eduard negrebeckisa da arcil mdivanis pirveli mwvrtneli. yvelastvis moulodnelad, 1964 wels maestro iani (bevri ase ezaxda ian homers) Tavisi dis ivonas miwvevit SeerTebul StatebSi, niu-iorksi gaemgzavra. im dros sazrvargaret gamgzavreba mtel rig sizneleebtan iyo dakavsirebuli da yvelas Zalian gagvexarda, rom batoni iani ateuli wlebis ganmavlobasi unaxav dedmamisvils Sexvdeboda. viziti gagrzelda, dairxa xmebi, rom maestro niu-iorksi darca da TbilisSi dabrunebas arar fiqrobs. magram, rasakvirvelia, is dabrunda da ai Cven ~dinamos~ kortebze vsxedvart da maestro Tavis mogzaurobaze StatebSi gviyveba. is msvenieri mtxrobeli, aracveulebrivad cnobismoyvare, cocxali da nateli gonebis pirovneba iyo. CvenTvis, axalgazrda TaobisTvis amerika sadrac Zalian Sors, miuwvdomeli ram iyo. saertod yvelaferi Semoifargleboda imit,rom Cven vusmendit rentgenis firfitebze lui armstrongis da ela fitjeraldis Canawerebs, ~amerikis xmis~ uxarisxo gadacemebs da gantqmuli uilis kanoveris gadacemebs jazze. maestrom mogvitxro Tu rogor daexeteboda niu-iorksi, rogor daatvaliera muzeumebi, brodveize mousmina miuzikls, iyo ~medison skver gardensi~, ~karnegi holsi~. da masin vkitxe Tu sad wavida niu-iorksi Casvlisas upervelesad. ian homerma gairima da mitxra rasakvirvelia ~forest xilzsi~ (gantqmuli CogburTis kortebi, sadac 1978 wlamde Statebis Ria pirvelobas atarebdnen). masin 84

85 saemigracio samsaxurma mas amerikis moqalaqeoba SesTavaza. ~rodesac warmovidgine Tbilisi, plexanovis kortebi, megobrebi, axloblebi am macdunebel winadadebaze dauyovnebliv uari vtqvi~. qartul miwaze arzrdils, Seisisxlxorcebuli hqonda qartuli kultura, iyo saqartvelos didi patrioti, uyvarda Tbilisi, Tavisi saxli, fanatikurad ertguli iyo sayvareli sportisa, da am kavsiris gawyveta mas ar SeeZlo. ian homeris cxovreba gajrentili iyo dramatuli movlenebit. advokatis Svili, warmosobit berzeni, is Tavis ojaxtan ertad Camovida WiaTuraSi, sadac maestros mamam jon tarseis xelmzrvanelobit musaoba daiwyo inglisur kompaniasi Forward and Salinas~. masin ingliselebma, WiaTuraSi, saqartvelos teritoriaze CogburTis pirveli korti aasenes. ian homeri swored iq gaecno CogburTs. ~TamaSi Zalian momewona, gansakutrebit TeTri burtebi, romlebic haers tyviasavit miapobdnen~ _ ixsenebda ian homeri. CogburTis TamaSi bevrma daiwyo, mas ~WaSniki~ weretlebis ojaxsic gausinjes. akaki weretlis bizasvilis liza weretlis ezosi saxeldaxelo kortic moawyves. TamaSs xsirad TviTon akaki weretelic eswreboda, romelic kvirasi ertxel mainc modioda aq. sayvareli mgosnis gamocena mudam gvixaroda _ igi xom Zalze mxiaruli adamiani iyo da dausruleblad gviambobda sasacilo ambebs. 13 wlis asaksi qalaqis oficialur SejibrebaSi vcade Zala da mozrdilebs Soris Cempionoba movipove. male ojaxi TbilisSi gadasaxlda mixeilis (mixailovis), axlandeli davit armaseneblis prospeqtze 117 nomersi, sadac im drostvis cnobili sacogburto klubi iyo. WiaTuraSi mirebuli gakve- Tilebis Semdeg, ian homeri Tavis ostatobasac xvews da imavdroulad mwvrtnelobasac eweva. 10 wlis ganmavlobasi ( ) maestro iani Tbilisis da saqartvelos ucvleli Cempioni iyo. mere is misma mowafeebma Secvales, gamocenilma CogburTelebma eduard negrebeckim da arcil mdivanma wels ian homers wilad xvda pirveli warmateba, rogorc mwvrtnels _ pirvel sakavsiro spartakiadaze amierkavkasiis gundma, romelic mtlianad saqartvelos CogburTelebiT iyo dakompleqtebuli, me-2 adgili daikava. ian homeri ixsenebda: ~saspartakiado moskovsi xma gavarda e.w. CerniSevskis yazarmebsi (amjamindeli komunis moedani, sadac Cveni gundi moatavses), uzleveli CogburTelebi cxovroben. yvelas undoda Tbilisel CogburTelTa xilva. isini xom kortebis ariarebul ostatebtan _ moskovelebtan ertad spartakiadis finalsi gavidnen. es faqti masin pirdapir sensaciurad miicnies. unda itqvas, rom Cveni CogburTelebi ramdenime dresi moskovel mayurebelta favoritebad iqcnen~. qartvelma CogburTelebma mxolod 39 wlis Semdeg SeZles 1928 wlis Sedegis gameoreba. ukve 30-ni wlebis dasawyisistvis ian homerma CogburTelebis mteli pleada arzarda, romlebic sabwota kavsiris uzlieresi CogburTelebis siasi moxvdnen. ai isini: Tamar gogolauri, eduard negrebecki, arcil mdivani, boris serebrianikovi. SemdgomSi ki eduard negrebecki da arcil mdivani mravalgzis sabwota kavsiris Cempionebi gaxdnen. da kidev maestro ianis erti mowafe, boris krupenikovi 40-an wlebsi sabwota kavsiris uzlieres CogburTelTa ateulsi imkvidrebs adgils. marali klasis sportsmenebis arzrdis garda, ian homeri agretve mwvrtnelebsac amzadebs. aram xanguliani (romelmac aleqsandre metreveli arzarda) musaobas iwyebs ~dinamos~ kortebze (yofili e.w. petersonis kortebi CitaZis qucaze), vaxtang (guguli) didize ki (vano elerdasvilis, givi kokaias, viqtor uraevskis pirveli mwvrtneli) marjanisvilis qucaze mdebare kortebze. maestro ianis morvaweobis sfero 30-an wlebsi profesionaluri morvaweobis CarCoebs 85

86 cildeba _ is bevrs mogzaurobs saqartvelosi, misi statiebi, romlebic sportis ganvitarebis problemebs exeba, presasi ibewdeba. magram ulmoblad axlovdeboda 1937 weli, romelmac didi gardatexa Seitana ian homeris cxovreba- im wels man bevri megobari, axlobeli da mowafe dakarga. arcil mdivani aprilsi daapatimres. maestro inerciit ganagrzobs musaobas. ivnissi wamyvan mwvrtnelebtan da CogburTelebTan ertad, moskovs Sekrebaze miemgzavreba. moskovsi Cadis gantqmuli frangi CogburTeli anri kose, romelic 2 Tvis ganmavlobasi intensiur varjisebs atarebs da sacvenebel TamaSebSi monawileobs. agvistosi ki didi frangi Tbiliss ewvia da marjanisvilis qucaze mdebare kortebze sabwota kavsiris uzlieres CogburTelebs Sexvda. ian homeri msvenivrad flobda frangul enas da anri kosestan mudmivi urtiertobis dros sportsmenebis momzadebis axali, fasdaudebeli codna SeiZina. masin acuqa didma frangma ian homers Tavisi foto avtografit: ~ian homers, CogburTis simpatiur da momtmen profesors, Cemi sauketeso survilebit~. magram amaod, axali codna man verar gamoiyena praqtikasi wlis miwuruls ert Rames ian homeri Tavis ZmebTan marseltan da JorJTan ertad daapatimres. mat absurduli braldeba wauyenes: SpionaJi sazrvargaretis saxelmwifos sasargeblod. sameulis gadawyvetilebit maestros miusajes 10 weli sabanako rejimi da Semdeg 5 weli gadasaxleba. banaksi 10 wlis yofnisa, man jojoxetis yvela wre gaiara. moxvda ra kolimis banaksi, man moyinvis Sedegad ramodenime TiTi dakarga xelze da mxolod bednieri SemTxveviTobis gamo darca cocxali. da iq, Soreul kolimaze mas isev CogburTma usvela. sruliad SemTxveviT banakis sawyobsi is Cognebs waawyda da ufrosobas SesTavaza CogburTis korti aesenebinat. datanxmdnen. es moxda gadasaxlebis me-4 Tu me-5 wels, janmrteloba Zalian Seryeuli hqonda da ert an or weliwadsi SeiZleba yvelaferi tragikulad damtavrebuliyo. ian homers ~daufases~ misi morvaweoba CogburTSi da kunzul saxalinze, sxva banaksi, gadaiyvanes, sadac is uketesi klimaturi pirobebis gamo sikvdils gadaurca. mxolod 1948 wels, amden tanjvagamovlils, neba dartes qutaissi dasaxlebuliyo. aq ian homerma pedagogiur institutsi asfaltis korti moawyo da urtules pirobebsi kargi CogburTelebi arzarda. misi sauketeso moswavle cezar megeneisvili saqartvelos Cempioni gaxda WabukebSi. cezari dresac ganagrzobs qutaissi Tavisi didi maswavleblis mier wamowyebul saqmes. reabilitaciis Semdeg, TbilisSi dabrunebul, ian homers gulgrilad Sexvdnen isini, vinc im drostvis xelmzrvanelobda 86

87 qartul sports da kerzod CogburTs. didi maestrostvis adgili ar moinaxa kortebze. magram ian homeri ar CamoSorda CogburTs. msajobs Sejibrebebs, atarebs veteranta turnirebs, CogburTelebs konsultaciebs uwevs. 70- an wlebsi man bevri gaaketa qutaisis sportuli infrastruqturis SeqmnaSi, is irebda aqtiur monawileobas sportuli nagebobebis mseneblobasi. ian homeris damsaxureba qartuli sportis winase mxolod mravali wlis Semdeg, yvelaze marali partiul xelmzrvanelobis Carevis Semdeg dafasda Rirseulad. mas jer saqartvelos damsaxurebuli mwvrtnelis, Semdeg ki fezkulturisa da sportis damsaxurebuli morvawis wodeba mieniwa. ian homeris gardacvalebamde cota xnit adre Cven vsaubrobdit plexanovis Zvel kortebze. maestro, rogorc yoveltvis, energiuli, lazatiani da optimizmit arsavse iyo. me es arvnisne da batonma ianma mipasuxa, rom saidumloeba romaelebis formulasi imaleba _ unda icode awmyos dafaseba, Tavi ar unda Seiwuxo momavalze fiqrit da mit umetes daubrunebeli warsulit. ~patimrobasi es formula damexmara da sikvdils gadamarcina. sicocxlisadmi interesi yvelaze rtul cxovrebiseul situaciebsic ki ar damikargavs~. ramdenime dris Semdeg maestro iani gardaicvala. axla, roca saqartvelosi CogburTis danergvidan ukve asi weli gavida, uneblied vufiqrdebit, Tu ra roli Seasrula ian homerma saqartvelosi CogburTis ganvitarebasi. im Soreul an wlebsi man uzarmazari Sroma gaswia. da, is rom Cvenma gantqmulma CogburTelebma aleqsandre metrevelma da leila mesxma did warmatebebs saertasoriso asparezze miarwies, ian homeris didi damsaxurebaa. roca aanalizeb qartuli CogburTis genealogias, gicndeba azri, rom yvela gza ert mwvervalisken midis da es mwvervali maestro iani. Aram Khangulian, Yevgenia Vermisheva, Jan Homer 87

88 eduard negrebecki ( _ _ ) wlebsi ssr kavsiris ert-erti uzlieresi CogburTeli iyo. sportis damsaxurebuli ostati (1948) wlebsi ssr kavsiris nakrebis mta- vari mwvrtneli wlidan leningradis nakrebis mtavari mwvrtneli. daamtavra lesgaftis saxelobis fizkulturisa da sportis instituti da musikaluri teqni- kumi. swavlobda leningradis konservatoriasi vokalis fakultetze CogburTis TamaSi daiwyo 12 wlis asaksi cnobil mwvrtneltan ian homertan wlebsi Tbilisis Cempioni me-2 TanrigosnebSi amierkavkasiis respublikebis Cempioni gaxda wlis ssr kavsiris spartakiadaze saqartvelos nakrebi gundis SemadgenlobaSi me-2 adgili daikava. pirad pirvelobaze ki 1/4 finals miarwia wlidan leningradsi cxovrobda wels erteulta TanrigSi pirvelad gaxda sabwota kavsiris Cempioni. es mirweva e.negrebeckim 1947, 1949 da 1950 wlebsi gaimeora. arcil mdivantan ertad wlebsi ssr kavsiris Cempionia wyvilebsi. sxavadasxva partniorebtan e. negrebecki ssr kavseris Cempionia wyvilta TanrigSi ( , ) da Sereul wyvilebsi ( , 1947, ).* wlebsi e. negrebecki sabwota kavsiris uzlieres ateulsi Sedioda. saertasoriso matcebis monawilea TurqeTTan (1935), CexoslovakiasTan ( , 1949), iugoslaviastan (1946), ungrettan (1949) da polonettan wlebsi anri koses cnobil skolasi swavlobda. atleturi arnagobis, fizikurad kargad momzadebuli, eduard negrebecki kombinaciur CogburTs TamaSobda. MmZlavri Cawodeba, brwyinvale dartyma marjvnidan, kargi TamaSi haeridan da unikaluri smesi ai, e. negrebeckis TamaSis ZiriTadi kozirebi. eduard negrebecki gardaicvala 1985 wels 30 ianvars leningradsi. * wyvilta TanrigSi wlebsi e. negrebeckis partniori iyo ssr kavsiris mravalgzis Cempioni evgeni kudriavcevi, wlebsi ki _ nikolai ozerovi. * Sereul wyvilta TanrigSi wlebsi e. negrebeckis partniori iyo zinaida klockova, wlebsi ki _ sportis damsaxurebuli ostati tatiana nalimova. Eduard Negrebetsky - the captain of a national team of the USSR 88

89 CogburTis erti furceli ian homeris xsovnas TviTon gvewvia redaqciasi...daupatijeblad. misma vizitma yvela gagvaxara. 82 wlis miaxloebuli, igi sabwota sportis kerzod qartuli sportis erterti amagdari warmomadgeneli gaxlavt, misi cocxali matiane, misi, Tu gnebavt, is erti furcelia didi CogburTi rom aweria. es gasul wels iyo...iani homeri! misi saxeli ert dros quxda CogburTis kortebze Tbilissa da moskovsi, leningradsi,baqosi gamartuli asparezobis dros. Mman Cauyara safuzveli did qartul CogburTs, swored mat Taobas unda vumadlodet imasac, rom Cvens respublikasi Cognis saucxoo ostatebi arizardnen aleqsandre metrvelis TamadobiT. redaqciasi vizitis meore dres ukve Cven mivedit mastan im saxlsi, yvelaze sacogburto ezo rom aqvs ara marto TbilisSi, albat mtel kavsirsi. magram amaze cota qvemot. masin bevri visaubret sportze, cxadia, ufro CogburTze. xmeli, ketili, zogjer gulubryvilo gamometyvelebis maspinzeli arelvebuli gviambobda sabwota qveynis pirvel did sportul dresaswaulze, 1928 wlis sakavsiro spartakiadis saxelit rom aris Sesuli sportis istoriasi....me-19 saukunis damlevs WiaTuraSi firma forvard da selanis mmartvelma 45 wlis ingliselma jon tarseim, romelic qartvel asulze iyo daqorwinebuli, marganecis qalaqsi axali TamaSi laun-tenisi Semoitana. - TamaSi Zalian momewona, gansakutrebit TeTri burtebi, romlebic tyviasavit miapobdnen haers. ixsenebda i.homeri, - CogburTis TamaSi bevrma daiwyo, mas WaSniki gausinjes weretlibis ojaxsic akaki weretlis bizasvilis liza weretlis ezosi saxeldaxelo kortic moawyves. masin me 5-6 wlisa gaxldit da weretliant bnel sardafsi Sevardnili patara burtebis povnis did ostatad viyavi ariarebuli. CogburTis burtebi masin Rirda 50 kapiki oqroti da, cxadia moasparezet mudam uxarodat Cemi gamocena. TamaSs xsirad eswreboda TviTon akaki weretelic, romelic kvirasi ertxel mainc modioda aq. sayvareli mgosnis gamocena mudam gvixaroda igi xom Zalze mxiaruli adamiani iyo da dausruleblad gviambobda sasacilo ambebs. Ggadioda wlebi, axla me TviTon mqonda sakutari Cogani da burtebi. erti orjer SejibrebaSic vcade gamosvla, magram ar gamisves patara xaro. Da ai rogorc iqna,13 wlisam qalaqis oficialur SejibrebaSi vcade Zala da... Cempionoba movipove mozrdilebs Soris. Ees iyo 1910 wels. rezinis biws mezaxdnen iseti moqnili da sxarti viyavi. Uufro adre, 1909 wlis zafxulsi me da Cemi da ivona(igi 2 wlit ufrosia) tradiciisamebr patara cemsi visvenebdit. iq imxanad cnobili qartveli sazogado morvawe, sportis SesaniSnavi entuziasti giorgi nikolaze imyofeboda dastan rusudantan ertad. Aiqve iyo cnobili kritikosi kita abasize. nikolazem CogburTis korti moawyo cemsi da e,w. giganturi nabijebit sasiaruloc gaaketa. cxadia, im zafxuls CogburTsac xsirad vtamasobdit, mere ki yvelani gemriel nanadirevs SeveqceodiT. EerT dres batonma giorgim cemis tyesi datvi mokla, Zalian gemrieli xorci hqonda, Tumca sakmaod mlase wels kojris axlos, tabaxmelasi entuziastta jgufma kortebi moawyo, romlebic tenis klubebis kavsiris nusxasic Sevida. gadioda wlebi, kortebi ukve TbilisSic gacnda sololaksi e.w. petersonis kortebi. Kkirxis moedanze (axla marjanisvilis moedani), stelas barsi 89

90 (axlandeli a.xoravas saxelobis msaxiobis saxli), plexanovis prospeqtze mdebare #117 saxlis ezosi. albat, droa oriode sityva vtqvat am yvelaze sacogburto ezoze. Svidi ateuli wlis manzilze aq gaizarda CogburTis imdeni SesaniSnavi ostati, ert saxelmwifos rom eyofoda. Ppirvel rigsi es TviTon ian homeria, mere ki ssr kavsiris mravalgzis Cempionebi eduard negrebecki da arcil mdivanis, portis ostati boris kpupenikovi, saqartvelos mravalgzis Cempioni, 1928 wlis spartakiadis monawile Tamar gogolauri, ssr kavsiris ateulis motamase da 1928 wlis spartakiadis monawile boris serebrenikovi, misi Zma vladimeri ssr kavsiris damsaxurebuli mwvrtneli, respublikis yofili Cempionebi tatiana baqraze da asmat akopova, momdevno wlebis Cempionebi irina riazanova-ermolova, da-zma aleqsi da evgenia verulavebi, grigol RaribaSvili, Teimuraz kakulia... ian Hhomeri cxovrebis ukanasknel dremde Tavs evleboda, pirdapir Sescicinebda Tavisi ezos kortebs, dilidan saramomde iq trialebda, ayvarebda axalgazrdebs am saintereso TamaSs, aswavlida CogburTis saidumloebas wlebsi i.homeri saqartvelos da Tbilisis ucvleli Cempioni iyo sxvadasxva TanrigSi da mxolod 1928 wels waago Tavis mowafestan, 10 wlit umcros eduard negrebeckistan da saqartvelos gundis meore nomeri gaxda.... saspartakiado moskovsi xma dairxa e.w. CerniSevskis yazarmebsi (amjamindeli komunis moedanze, sadac moatavses Cveni delegacia), uzleveli CogburTelebi cxovrobeno, yvelas undoda Tbilisel CogburTelTa xilva. isini xom kortebis ariarebul ostatebtan moskovelebtan ertad spartakiadis finalsi gavidnen, es faqti masin pirdapir sensaciad miicnies (masin ian homeri iyo nakrebi gundis motamase mwvrtneli). cska s axal kortebze Sekrebili 6 atasi mayurebeli didi ortabrzolis molodinsi iyo. Ppirdapir unda itqvas, Cveni CogburTelebi ramdenime dresi moskovel mayurebelta favoritebad iqcnen. martalia, Cvenebma waages finali am Zlier gundtan (massi gamodiodnen iseti ariarebuli ostatebi, rogoric iyvnen nina tepliakova, sofia malceva, nikoloz ivanovi, aleqsandre pravdini, evgeni tixonovi da boris ulianovi, magram homerma mougo moskovis Cempions tixonovs. sainteresoa, rom CogburTelTa gundis 6 wevridan (4 vaji, 2 qali) otxi ukve xsenebuli ezos mkvidri iyo. Aaqve unda arvnisnot, rom 1931 wels 90

91 Tbilisis kortebze Sedga revansi, sadac Tbilisis gundma angarisit 7:5 mougo moskovis nakrebs wels sabwota kavsirsi Camovida saxelgantqmuli CogburTeli, msoflios udidesi motamase frangi anri KkoSe (Henri Cochet). imdroindeli presa arfrtovanebuli moixseniebs CempionTa Cempions. kosem moskovsi erti Tvis ganmavlobasi ramdenime sacvenebeli gamosvlagamarta, varjisebsac atarebda sabwota ostatebtan da saertod didi gavlena moaxdina CogburTis ganvitarebaze. Cognis virtuozi Tbilissac ewvia, sadac mteli erti kvira dahyo. kose gansakutrebit daaxlovda homers, albat imitomac, rom Tbilisili Tavisuflad flobda franguls (ian homeri daibada parizsi da didit iyo frangi Bono-Grimaldi). - maxsovs, imxanad yvelas baski fexburtelebi ekera pirze da vinc ki bileti isova, cxadia dinamos stadionisaken gaesura igonebda homeri. me da kosem ki saxlsi darcena vamjobinet. Ddiax, CogburTze uzomod Seyvarebulni, orive kortze wavedit da... bavsvebi vavarjiset. ras izam, stadionze iyvnen wasuli. Aai, swored masin macuqa anri kosem (romlisganac CogburTis sauketeso gakvetilebi mivire) Tavisi fotosurati franguli avtorgafit. Hhomers CogburTis simpatiur da momtmen profesors Cemi sauketeso survilebit! Tu raoden Zlieri CogburTeli iyo anri kose, amaze metyvelebs Tundac es faqti: qveynis Cempion eduard negrebeckistan Sexvedras igi agebda angarisit 2:5. sasife! ( kmara! ) uecrad wamoizaxa kosem da... gaimarjva 7:5. ian Hhomeri ert dros TbilisSi gamartul CogburTelTa yvela Sejibrebis mtavari msaji iyo. Mmaxsovs, misi gvaris amokitxva afisaze CvenSi, axalgazrdebsi gaocebasa da Rimils iwvevda: homeri, e.i. homerosi, iliadisa da odiseas avtori kortze?! Aam sacogburto homerosma gazarda niwieri ostatebis mteli pleada.... wavida Cvengan ian Hhomeri, ketili adamiani, SesaniSnavi sportsmeni. igi Cveni sportis cocxali matiane iyo, misi, Tu gnebavt, is erti furceli, didi CogburTi rom aweria... otar nozaze, lelo 1981 weli 91

92 arcil mdivani ( ).. ert-erti uzlieresi esi CogburTeli qartuli CogburTis isto- riasi wlebsi sabwota kavsiris Cempioni wyvilta TanrigSi eduard negrebeckistan ertad wlebsi sabwota kavsiris uzlieres ateulsi Sedioda. pirveli mwvrtneli ian homeri wels represirebulia rodesac vlaparakobt komunisturi rejimis represiebze saqartvelosi, iseti xalxi gvagondeba, rogorebic iyvnen mixeil javaxisvili, evgeni miqelaze, paolo iasvili, tician tabize, sandro axmeteli da bevri sxva, romlebic bolsevikuri GULAG-is sivrcem STanTqa. arcil mdivanis ( ) saxeli, samwuxarod sportuli da ara mxolod sportuli Jurnalistebis yuradrebis mirma darca. Tumca giorgi bezirgani gazet ~asaval dasavalsi~ 1998 wlis seqtembris nomersi am Temas Seexo, magram, dasanania, rom gamoqveynebuli masalebi Sorsaa sinamdvilisgan da mxolod lamaz legendas warmoadgens. arcil mdivani gantqmuli qartveli sportsmeni iyo, is iyo pirveli qartveli, romelmac sportis ostatis wodeba moipova CogburTSi,is iyo pirveli CogburTeli_qarTveli, romelic sabwota kavsiris mravalgzis Cempioni gaxda. misi sicicxle mokle da tragikuli iyo. am werilsi, romelsac safuzvlad daedo Sexvedrebi im adamianebtan, romlebic axlos icnobdnen arcil mdivans ertoblivi varjisebit da SejibrebebiT, me Sevecade mecvenebina misi sportuli da nawilobrivad cxovrebiseuli gza. Tbilisi, 1969 wlis Semodgoma. es-esaa Sejibreba sabwota kavsiris da Cexoslovakiis ~dinamos~ nakreb gundebs Soris damtavrda. gamarjvebis Semdeg karg xasiatze viyavi da Sin wasvlas vapirebdi. gasaxdelidan gamovedi da centraluri kortis dasavlet tribunaze martod mjdomi Cveni nakrebis mwvrtneli eduard negrebecki davinaxe. mivujeqi, vesaubre dasrulebul TamaSebze. mere movagone 20 wlis winandeli matci, romelic am kortze Sedga. masin sabwota kavsiris Cempionatis finalsi, uamravi gulsematkivris TanadgomiT, 5-setian dramatul brzolasi eduard negrebeckim nikolai ozerovs szlia. batonma eduardma SeniSna, rom dro ulmoblad garbis, magram mas yvelaferi kargad axsovs, axsovs rogor daiwyo 1920 wels TamaSi asfaltis kortebze, plexanovis prospeqtze 117-Si. Cven wamovdeqit da me momecvena, rom saubari damtavrda. uecrad man SemomTavaza fexit gagvevlo Zvel plexanovis kortebze da misi SeuZlod myofi maswavlebeli gvenaxa. me kargad vicodi, rom Cven ian homertan mivdivart, adamiantan, romelic qartuli CogburTis sataveebtan idga wlebsi ian homeri saqartvelos ucvleli Cempioni iyo, vidre is misma mowafeebma ar Secvales. im mnisvnelovan saramos maestro ianma (rogorc mas uwodebdnen) da batonma eduardma 1928 weli moigones, rodesac maestrom Tavis uflebamosileba Segirds gadaabara. moigones, rogor wavidnen sabwota kavsiris pirvel spartakiadaze, sadac amierkavkasiis gundma, romelic mtlianad saqartvelos CogburTelebiT iyo dakompleqtebuli, me-2 adgili daikava da ra STabeWdileba datova mayurebelze 20 wlis eduard negrebeckis TamaSma. bolos, roca bevri Tema amoiwura, maestros 92

93 arcil mdivanze SevekiTxe, romlis bedi me yoveltvis marelvebda. arcilis Tema armocnda Zalian mtkivneuli rogorc mis mwvrtnelistvis ian homeristvis, ise misi partniorisatvisac wyvilta TamaSSi, eduard negrebeckisatvis. ian homeri: ~Tu negrebeckim CogburTis TamaSi 1920 wels daiwyo, arcili kortebze ufro adre movida, 1918 wels, magram araregularulad varjisobda. sistematurad man varjisi 1923 wels daiwyo. cnobili bolsevikis budu mdivanis ( ) ojaxsi gazrdilma arcilma, bavsvobasi kargi ganatleba miiro, flobda germanul da frangul enebs (TviTon batoni iani msvenivrad laparakobda frangulad,ris Sedegadac SemdgomSi mas safrangetis jasusobasi dasdes brali), magram veravin ifiqrebda, rom misi xanmokle cxovrebis yvelaze did gatacebad CogburTi iqceoda. arcils hqonda aracveulebrivi refleqsebi, is iyo swrafi, gamzle, rac xels uwyobda misi TamaSis progress. 20-iani wlebis dasasruls marto edurd negrebeckis SeeZlo mistvis moego wels arcili da eduardi sacxovreblad leningradsi gadavidnen (leningradi masin sabwota CogburTis centrad itvleboda). iwyeba arcil mdivanis niwis gafurcqnis xana. wyvili mdivani-negrebecki sabwota CogburTis simbolod iqca~. eduard negrebecki: ~es iyo Cemi cxovrebis umsvenieresi wlebi. arciltan ertad TamaSis dros Cven warmovadgendit ert mtlianobas. Cvens megobrobas bevri Suris TvaliT uyurebda. rodesac Camovdivar tiflissi (ase ezaxda is Tbiliss) da Sevdivar ~plexanovis~ kortebze, sul mgonia, rom esesaa gamocndeba arcili, mtxovs gitaris motanas da romelime simreris Sesrulebas Cemi repertuaridan (baton eduards kargi baritoni hqonda da mxolod omma ar misca mas sasualeba daemtavrebina leningradis konservatoria). arcili namdvili Soumeni iyo. gulsematkivarta grova yoveltvis Tan axlda. misi TamaSi wyvilsi saocari ram iyo _ swrafi, STagonebuli, is TamaSs aracveulebriv sanaxaobas aniwebda. gansakutrebit mas exerxeboda TevzeviT dartymebi maral naxtomsi, rasac mayurebeli artacebasi mohyavda. TamaSSi me TiTqos asistentobas vuwevdi da sasualebas vazlevdi Tavisi sauketeso Tvisebebi gamoemjravnebina. kortze is mdgradi, Seupovari, cxovrebasi ki rbili, Rimiliani da iumorit savse pirovneba iyo. arcilis dakargvis Semdeg me myavda sxva partniorebi (evgeni kudriavcevi, nikolai ozerovi, evggeni korbuti), magram arcili CemTvis ubadlo da sauketeso iyo. ukve 1931 wels arciltan ertad sabwota kavsiris uzlieres ateulsi movxdit, xolo 1932 wels erteulta TanrigSi sabwota kavsiris Cempioni gavxdi. imave Sejibrze Cven pirvelad da ukanasknelad wavaget finali evgeni kudriavcevtan da viaceslav multinostan dazabul 5 setian brzolasi. Cven vfiqrobdit, rom mteli Cveni sportuli kariera armavlobis gzit wavidoda, magram cxovrebasi yvelaferi ise ar xdeba, rogorc gsurs. axalgazrdoba da Tbilisur-plexanovuri Cveulebebi ar gvazlevda sasualebas mtlianad ~gadavyolodit~ varjiss. magram arafers vnanob, es Cemi sauketeso wlebi iyo~. es wlebi arcil mdivanisatvis male gailia, axlovdeboda 1937 weli. ai arcil mdivanis 1931 _ 1937 wlebis cxovrebis mtavari movlenebis mokle qronologia: 1931 _ 1935 wlebsi sabwota kavsiris ateulis motamase (sauketeso: me-5 adgili 1935 wels); 1934 _ 1936 wlebsi _ sabwota kavsiris Cempioni wyvilebsi; 1935 wlis leningradis Cempioni erteulebsi da 1932, 1935, 1936 wlebsi - wyvilta TanrigSi; 1935 wels e. negrebeckistan da b. novikovtan ertad monawileobs samatco SexvedraSi Turq CogburTeleb- Tan da yvela Sexvedras (ankara, stamboli) igebs, 1936 wels _ sabwota kavsiris Cempioni ~dinamos~ nakrebi gundis SemadgenlobaSi, 2 seqtembers 93

94 moskovsi e. negrebeckistan da e. kudriavcevtan ertad legendarul frang CogburTels anri koses xbdeba. arcils mieniwa sportis ostatis wodeba. apatimreben mamas _ budu mdivans. arcili TbilisSi brundeba weli, ianvari. ian homertan ertad Camoayaliba niwier CogburTelTa jgufi. varjisebs atareben plexanovis prospeqtze mdebare ~piscevikis~ darbazsi. arcili boris krupenikovtan da davit guliasviltan ertad aqve emzadeba axali sezonisatvis. ianvris bolos moskovsi da leningradsi arcili warmatebit monawileobs wyvilta TamaSebSi e. negrebeckistan da saxelgantqmul Cex CogburTel iojef sibastan ertad. martsi arcilma monawileoba miiro sabwota kavsiris zamtris CempionatSi moskovsi. mxolod naxevarfinalsi dazabul brzolasi agebs sabwota kavsiris CempionTan boris novikovtan ( ). gazeti Red Sport -i werda: ~Cven vicnobdit a. mdivans, rogorc brwyinvale motamases wyvilsi, magram exla CempionTan boris novikovtan Sexvedris Semdeg, sadac man umarlesi klasis TamaSi gvicvena, arcil mdivani 1937 wlis Cempionis wodebaze SeiZleba ert-ert mtavar pretendentad CaiTvalos~. magram am winaswarmetyvelebas asruleba ar ewera. boris novikovtan Sexvedra, romelic 1937 wlis 21 marts Sedga, qartveli CogburTelis bolo gamosvla armocnda kortze. Cempionatis dasrulebistanave arcili TbilisSi brundeba da CogburTis skolasi agrzelebs musaobas. Semdeg movlenebi tragikulad vitardeboda. gazetma ~Red Sport -ma gamoaqveyna cnoba, rom 20 aprilidan moskovsi ~dinamos~ daxurul kortebze Sedgeba samatco Sexvedrebi sabwota kavsiris uzlieres CogburTelTa Soris. SejibrebaSi monawileobas miireben novikovi, kudriavcevi, mdivani, miscenko, Cistovi da Saieri. 20 aprils danisnuli iyo Sexvedra mdivanikudriavcevi. matci ar Sedga. arcils apatimreben da mis magivrad dimitri siniuckovi TamaSobs. ixsenebs warsulsi cnobili rusi CogburTeli dimitri siniuckovi (1907-?): ~Cven vcxovrobdit sastumro ~CSKA~-Si arciltan da guguli didizestan (ert-erti sauketeso arbitri im drosatvis) ertad, vdgebodit adre da yoveltvis arcilis xma gvarvizebda, romelic popularul saopero ariebs mreroda. amjerad Cven TviTon gavirvizet da arcili versad vnaxet. rogorc mere gamoirkva Rame wauyvaniat da man mxolod is moaswro rom morigestan eduard negrebeckistvis gramfirfitebi da Cognebi datova~. 15 maisi. gazeti ~Red Sporti~-i: ~saqartvelos fizkulturis musakta aqtivze sityvit gamosulma sportkomitetis Tavmjdomare semion milsteinma gvacnoba, rom gauvnebelyofilia xalxis mteri _ mavnebeli arcil mdivani~. da ai amonaweri misi ~sisxlis samartlis saqmidan~: ~ssrk umarlesi sasamartlos samxedro kolegiis 1957 wlis 5 ivlisis 4n /56 gancinebit sisxlis samartlis saqme moq. arcili budus Ze mdivanis mimart, dab w. q. TbilisSi, romelic gasamartlebeli iqna ssrk umarlesi sasamartlos samxedro kolegiis gamsvleli sesiis mier sisxlis samartlis kodeqsis 58-8 (terori) da (yovelgvari organizebuli qmedeba mimartuli danasaulis momzadebisa da CatarebisaTvis) muxlebit 1937 w. 13 seqtembers da miesaja sasjelis umarlesi zoma (daxvreta), warmoebit Sewyda mis qmedebasi danasaulis Semadgenlobis gamo da igi reabilitirebulia. ganaceni sisrulesi iyo moyvanili 1937 w. 13 seqtembers~. ase tragikulad dasrulda gamocenili qartveli CogburTelis sicocxle. is mxolod 26 wlis iyo. arcilis mteli ojaxi ganadgurebuli iqna _ mama budu, deda cucunia, Zmebi giorgi, vano, daviti, da _ meri. mxolod ~bedis wyalobit~ misi Zma Salva, romelic mfrinavi-gamomcdeli iyo, 1933 wels dairupa TviTmfrinavis gamocdis dros. arcilis bizam _ simonma, romelic im droistvis parizsi cxovrobda, budus ojaxis darupvis Sesaxeb gaigo 94

95 Tu ara, Tavi moikla wlis bolos daapatimres mwvrtneli ian homeri, romelic mxolod 1955 wels dabrunda TbilisSi. dasasruls mogiyvant arcil mdivanis TamaSis daxasiatebas, romelsac mas azleven ~The encyklopedia of the Russian Tennis~, gamocenili rusi CogburTeli, sportis damsaxurebuli ostati evgeni kudriavcevi ( ) da 30-ani wlebis cnobili sportuli Jurnalisti mixeil romi. ~The encyklopedia of the Russian Tennis~: a. mdivanis TamaSi gamoirceoda siswrafit. aracveulebrivi reaqcia, Seukavebeli Seteva, is msvenivrad TamaSobda haeridan, iyo Zlieri wyvilta TanrigSi. Tavis temperamentit is amxnevebda Tavis partniors da Semtevi TamaSiT mayurebels did sixaruls aniwebda. evgeni kudriavcevi: ~arcili dabadebuli iyo CogburTisTvis. rodesac me is pirvelad vnaxe kortze, man Cemze didi STabeWdileba moaxdina. Tbilisis swraf kortebze arzrdili arcili totalur, Semtev CogburTs qadagebda. rodesac 1961 wels pirvelad vnaxe liu houdis (50_60 wlebis gamocenili CogburTeli) TamaSi, misi taqtikit Cawodeba-gasvla badestan, masinve arcili momagonda, romelic jer masin, Soreul 30_ian wlebsi iyenebda am taqtikas. im dros sazrvargaret ostatobis daxvewis SesaZlebloba rom yofiliyo, arcili Tavisi unikaluri monacemebit SeiZleba saertasoriso klasis motamese gamxdariyo~.mixeil mixeil romi: ~mdivanis TamaSSi siswrafe mtavari Tvisebaa, negrebeckis ertguli amxanagis da Tanamgzavris. reaqciis saocari siswrafe, mcqefare temperamenti, TamaSis simwvave, dauokebeli ltolva badisaken, iqet, sadac SeiZleba veluri naxtomit ezgeros burts da Caklas. arcilis yoveli dartyma _ iqneba es yumbarisebuli Cawodeba, smesi, romelic ar Camouvardeboda negrebeckisas, badestan, Cogani mdivanis xelsi gvagonebs rapiras vano elerdasvili daibada 1922 wels 22 aprils. sportis moyvarulta ufrosi Taobis mogonebebi xsirad qartuli sportis iset centrebs ukavsirdeba, rogorebicaa veris parki da CogburTis kortebi marjanisvilis qucaze. veris parktanaa wilnayari qartuli kalatburtis, CogburTis, frenburtis Rirsaxsovari movlenebi. alpuri klubis simpatiuri Senoba ara marto alpinistebs izidavda, aramed mowadrakeebsac. rac Seexeba marjanisvilis qucaze mdebare kortebs, is mravali wlebis manzilze qartvel CogburTelTa mosamzadebel ert-ert ZiriTad kerad itvleboda. am ori sportuli centris damakavsirebeli rgoli iyo elerdasvilebis ojaxi. Zmebi gabo da niko, romlebic warmosobit kaxetis sofel patarzeulidan iyvnen. isini didxans am sportuli bazebis zedamxedvelebad musaobdnen _ gabo veris parksi, niko marjanisvilis qucis kortebze. gabos Svilma gogim da nikos Svilebma arcilma da vanom, TavianTi cxovreba CogburTs daukavsires da didi wvlili Seitanes qartuli CogburTis ganvitarebasi. gabos vaji _ gogi soxumsi musaobda da tragikulad dairupa qalaqis dabombvisa 1993 wels. damsaxurebulma mwvrtnelma arcil elerdasvilma ( ), Zlierma CogburTelma, mteli Tavisi cxovreba axalgazrda CogburTelTa da mwvrtnelta arzrdas Sewira. vano elerdasvili 1922 daibada wels da, sruli am sityvis mnisvnelobit, marjanisvilis kortebze arizarda. CogburTis TamaSi 8 wlis asaksi daiwyo vaxtang (guguli) didizestan (SemdgomSi qartuli sportis cnobili morvawe). warmatebebic male ewvia 12 wlis ymawvili Tavis asakobriv jgufsi saqartvelos Cempioni xdeba. 30-iani wlebis Sua xanebsi anri koses gantqmul 95

96 skolasi varjisobda wels, mwvrtnelebis guguli didizisa da aram xangulianis xelmzrvanelobit saqartvelos nakrebma, romelsia vano iricxeboda, iuniorta Soris sakavsiro Tasi moipova. meore msoflio omma misi cxovrebac Secvala narmtyorcnis specialoba aitvisa da CrdiloeT kavkasiis frontis wina xazze ibrzoda. mzimed daiwra. da mxolod 1944 wels SeZlo dabrundeboda CogburTs wels vano elerdasvili saqartvelos Cempioni xdeba wlebsi ssr kavsiris uzlieres ateulsia, sportis ostatis wodebas aniweben da sabwota kavsiris nakrebsi SehyavT. 40-ian wlebsi kontaqtebi sazrvargaretis sportsmenebtan Zalze SezRuduli iyo. miuxedavad amisa, vano elerdasvils mainc ezleva SesaZlebloba ertobliv SekrebebSi miiros monawileoba iset gantqmul CogburTelebTan, rogorebic iyvnen iaroslav drobni (safrangetis Cempioni wlebsi da 1954 wlis uimbldonis gamarjvebuli) da iugoslavel franio puncestan (1939 wlis msoflios me-4 Cogani). 50-ian wlebsi batonma vanom estafeta axalgazrda Taobis warmomadgenlebs gadasca _ viqtor uraevskis ( ) da givi kokaias. Tumca, gamocdilebisa da TamaSis klasis SemweobiT, Tavadac inarcunebs karg formas wels saqartvelos nakrebis SemadgenlobaSi (viqtor uraevski, givi kokaia, oleg TinikaSvili, gogi RaribaSvili) vano elerdasvili sakavsiro Tasis vercxlis prizioria, xolo 1956 wels warmatebit monawileobs ssr kavsiris xalxta spartakiadaze. batonma vanom Seisisxlxorca qartuli CogburTis sauketeso tradiciebi, romelsac safuzveli Cauyares ian homerma ( ), aram xangulianma ( ), arcil mdivanma ( ), eduard negrebeckim ( ) da mis mierve gamdidrebuli igi CogburTis Semdgom Taobebs gadasca. mistvis damaxasiatebeli romantiuli, Semtevi stili iyo. TamaSobda kombinaciur CogburTs, sadac aqcenti yoveltvis badestan gawraze iyo gadatanili. es Cinebulad gamosdioda, rodesac mowinaarmdeges klasikuri slaisit (mowrili dartyma) marcxnidan utevda. wyvilta TamaSSi vano elerdasvili xom martlac Seucvleli iyo. haeridan da TavzemoT dayenebuli dartymebit, im dros yvelaze saxelgantqmul wyvilebsac ki ususurs xdida da CixSi aqcevda wels, sportuli karieris dasrulebis Semdeg, batonma vanom axal-gazrda Taobis arzrdas mohkida xeli. didxans iyo saqartvelos nakrebis mwvrtneli wlis ssr kavsiris xalxta spartakiadaze warmatebit monawileobisatvis (me-2 adgili) saqartvelos damsaxurebuli mwvrtnelis wodeba mieniwa. bevri CogburTeli arzarda, magram gansakutrebit Tavisi SvilebiT _ marinati da giati amayobs. orive sportis ostati da saqartvelos Cempioni iyo, gia ki 70-ian wlebsi ssr kavsiris ert-erti wamyvani CogburTeli iyo. amjamad isini mwvrtnelebad musaoben da elerdasvilebis ojaxis didebul tradiciebs agrzeleben. Tavad batoni vano ki, axlac, energiit arsavse, mteli arsebit emsaxureba qartul CogburTs, musaobs mtavar specialistad leila mesxis akademiasi. mravaljamier dregrzelobas vusurvebt baton vanos qartuli CogburTis saketildreod. 96

97 givi kokaia aram xangilian - mwvrtneli viqtor uraevski givi kokaia me-20 saukunis ert-erti uzlieresi CogburTeli saqartvelosi. saqartvelos mravalgzis Cempioni wlebsi sabwota kavsiris Cempioni iuniorta Soris wels ssr kavsiris Tasis gatamasebis vercxlis priziori saqartvelos nakrebi gundis SemadgenlobaSi wlis ssr kavsiris xalxta spartakiadaze saqartvelos nakrebi gundis kapitani. teqnikur mecnierebata doqtori. politeqnikuri universitetis profesori maxsendeba Soreuli 1961 wlis papanaqeba zafxuli _ batumsi sabwota kavsiris zonaluri Cempionati tardeboda. masin SesaZlebloba momeca legendarul CogburTels nikolai ozerovs Sevxvedrodi. miuxedavad dazabuli Sexvedrisa nikolai ozerovma profesionaluri CogburTis gakvetili Camitara, romelic mteli sicocxle damamaxsovrda. matcis damtavrebis mere ozerovma Cveni Sexvedris garceva SemomTavaza, mere ki moulodnelad mkitxa _ givi kokaia ras Svebao. me movaxsene, rom givi CogburTs arar TamaSobs da axla mtlianad samecniero musaobaze aris gadartuli. ozerovma sinanulit arnisna, rom givis gamotisva sacogburto cxovrebidan Zalian sawyenia da daumata, rom givim da misma Taobam Zalian bevri gaaketes qartuli CogburTis ganvitarebisatvis da Rirseulad miires estafeta iseti gamocenili qartveli CogburTelebisgan, rogorebic arian eduard negrebecki, arcil mdivani da vano elerdasvili. aqve gaixsena 1951 wlis sabwota kavsiris pirveloba TbilisSi. man arnisna, rom mas meniskis operacia hqonda gaketebuli da jer eqvsi Tvec ar iyo gasuli. daukavsirda givis, rata CaetarebinaT ertoblivi varjisebi. igi ori kviris ganmavlobasi givistan ertad varjisobda da mere finalsi damajereblad daamarcxa cnobili CogburTeli sergei andreevi da sabwota kavsiris Cempioni gaxda. mxolod, rodesac aleqsandre metrevelis varsklavi amobrwyinda, mivxdi ozerovis sityvebis sibrznes, rom givi kokaia mnisvnelovani figuraa qartu-li CogburTis istoriasi, rogorc SemaerTebeli rgoli 40-iani wlebis CogburTelTa Taobisa mis Semdgom TaobebTan. givi kokaiam CogburTis TamaSi mwvrtneltan vaxtang (guguli) didizestan (SemdgomSi cnobili morvawe sportsi) daiwyo marjanisvilis qucaze mdebare 97

98 kortebze wlidan givis mwvrtnelebi iyvnen aram xanguliani da mariam kldiasvili wels givi sabwota kavsiris absoluturi Cempioni gaxda mozardta Soris da es mirweva 1947 wels gaimeora wlebsi givi kokaia amarcxebs saqartvelos yvela Zlier CogburTels _ vano elerdasvils, boris krupenikovs, boris serebrenikovs. im periodsi CogburTelebi sazrvargaret ar dadiodnen. saertasoriso Sexvedrebi, ZiriTadad polonetis, Cexoslovakiis, ungretis nakrebebtan imarteboda. givi kokaia 1948 wlidan ukve sabwota kavsiris nakrebsia. sawvrtneli Sekrebebi ucxoel Cogbur-TelebTan ertad imarteba leningradsi,moskovsi,rigasi,talinsi. ati wlis manzilze, wlebsi nebayoflobiti sportuli sa-zogadoebebis ( nauka, burevestniki ) sakavsiro sabwos pirvelobebi ZiriTadad misi gamarjvebebit mtavrdeboda. Tavisi karieris manzilze givi kokaia araertgzis saqartvelos Cempioni iyo, amierkavkasiis respublikebis xalxta spartakiadebis samgzis Cempioni wels Tbilisma sabwota kavsiris Tasis gatamasebas umaspinzla. Cveni gun-dis (viqtor uraevski, vano elerdasvili, gogi RaribaSvili, oleg Ti-ni-kaSvili) kapitani givi kokaia gaxldat. saqartvelos CogburTelebma mxolod finaluri Sexvedra datmes moskovelta Zlier gundtan da pirvelad qartuli CogburTis istoriasi sakavsiro arenaze vercxlis medlebi moipoves wels givi sabwota kavsiris xalxta spartakiadaze isev saqartvelos nakrebi gundis kapitania. givi kokaia aris qartuli CogburTis brwyinvale warmomadgeneli. is TamaSobda gonebamaxvil, kombinaciur CogburTs mtel moedanze, Sexvedris warmatebas arasdros agebda sxvis Secdoebze da yoveltvis cdilobda Tavisi aqtiuri TamaSis xarjze moego, rac ase damaxasiatebelia qartuli CogburTis sauketuso warmomadgenlebisatvis. cxovrebasic isetivea, rogorc kortze gonebamaxvili, ukompromiso da sicicxlit savse adamiani. givi kokaiam sportuli kariera 1958 wels daasrula. dres batoni givi, teqnikur mecnierebata doqtori, profesori, sainjinro akademiis wevri, saqartvelos saxelmwifo premiis laureatia mecnierebasa da teqnikasi. igi 105 samecniero Sromis avtoria, mat Soris 25 saavtoro mowmoba gamogonebebze. 45 wlis manzilze igi ikvlevs, qmnis da nergavs warmoebasi saqartvelos mtagorian tyeebis eqspluataciis ekologiurad sufta, bunebisatvis uvnebel teqnologiur procesebs, rac ase aqtualuria satyeo meurneobis kompleqsisatvis teqnikuri progresis ganvitarebasi. mas gverds umsveneben meurle ineza sanadiraze musikatmcodne, saqartvelos damsaxurebuli pedagogi, ori vaji _ merabi da zaza, biologiur mecnierebata doqtorebi, niu-iorkis mecnierebata akademiis namdvili wevrebi, beritasvilis saxelobis fiziologiis institutis TanamSromlebi. baton givis hyavs otxi SviliSvili: Tea,giviko,giorgi da luka,romlebic Zalian enatreba givi babuas. givi kokaia amjamad saqartvelos sazogadoeba ~merqnis~ viceprezidentia da aqac tradiciulad, ertgulad emsaxureba Tavis saqmes. 98

99 aleqsandre metreveli daibada sportis damsaxurebuli ostati wlis uimbldonis turniris finalisti erteulta TantigSi da 1968,1970 wlebsi Sereul wyvilebsi wlis avstraliisa da safrangetis Cempionatebis naxevarfinalisti , ,1078,1980 wlebsi sabwota kavsiris Cempioni erteulta TanrigSi , 1973, wlebis evropis Cempioni. Davis Cup - ze 105 TamaSidan moigo 78 Semodgoma, 1980 weli. am wels da am dros dasrulda didi qartveli CogburTelis aleqsandre metrevelis sportuli kariera. taskentsi, sadac tardeboda sabwota kavsiris rigiti porveloba, qveynis CogburTis elita Seikriba da CogburTis Cinovnikebi daufaravi gulaxdilobit ambobdnen, rom gamocndnen motamaseebi, romlebic male moureben bolos a. metrevelis hegemonias. magram alikas (rogorc Cven yvelani mas vezaxdit) sruliad sawinaarmdego azrisa iyo. miuxedavad imisa, rom muxlis travma awuxebda, am SejibrebisTvis ise emzadeboda, rogorc arasodes. Sedegmac ar daayovna. mteli Cempionati ise Caatara, rogorc Tavis sauketeso wlebsi scveoda _ arc erti seti ar waugia, finalsi moskoveli konstantine pugaevi (romelic warmosobit Tbilisidan iyo) sam setsi gaanadgura da erteulta TanrigSi metormeted moipova sabwota kavsiris Cempionis wodeba. amas alikam daamata metertmete tituli wyvilta TanrigSi rostovel CogburTelTan evgeni boboedovtan ertad. ase brwyinvaled daamtavra Tavisi kariera aleqsandre metrevelma 36 wlis asaksi. am CogburTelis fenomenze bevri daiwera Cvens presasi, magram, samwuxarod am publikaciebsi ar iyo imis analizi, Tu ra xdeboda qartul CogburTSi metrevelis misvlamde. qartuli CogburTi aigo im mzlavr balavarze, romelic dades isetma qartvelma CogburTelebma, rogorebic iyvnen ian homeri, eduard negrebecki, arcil mdivani, boris serebrianikovi, ivane elerdasvili, boris krupe-nikovi, viqtor uraevski, givi kokaia da sxv. didi Rvawli miuzrvis agretve qartveli CogburTelebis pirveli generaciis mwvrtnelebs ian homers, aram xangulians, guguli (vaxtang) didizes. ase rom, aleqsandre metrevelis ostatoba im seriozul safuzvelze da im did tradiciebze ixveweboda, romelic ukve hqonda qartul CogburTs. yvelaferi ki ase daiwyo. Soreul 1954 w. ~dinamos~ CogburTis stadionze, jgufsi Casawerad movidnen Zmebi metrvelebi _ petre (romelic 60-an wlebsi sportis ostati gaxda da saqartvelos araertgzis Cempioni iyo wyvilta TanrigSi) da aleqsandre. alika masin 10 wlisa iyo da, drevandeli motxovnebis mixedvit, albat arc miirebdnen savarjisod. magram gamocdili mwvrtneli da pedagogi aram xanguliani isviatad cdeboda, man am gamxdar da aracveulebrivad mozrav biwunasi didi niwi dainaxa. alika msvenier ojaxsi izrdeboda. mamamisi irakli da deda ana mkacri da momtxovni msoblebi iyvnen. magram arasodes ereodnen TavianTi bavsvebis saswavlosawvrtnel processi. 99

100 100

101 CogburTis kortebzec Zalian isviatad Tu movidodnen, isic mxolod did Sejibrebebze. mat icodnen, rom ~dinamos~ kortebze bavsvebi megobrebisa da momtxovni mwvrtnelis garemocvasi iyvnen. unda arinisnos, rom aleqsandre metrevels, rogorc sportsmenis CamoyalibebaSi didi Rvawli miuzrvis ~dinamos~ niwier CogburTelebs guram kapanazes, Tengiz kereselizes, leonard mzinarisvils, nugzar mzinarisvils, petre metrevels, kote timoscuks, grant musaelians,givi CaxunaSvils,givi lukasvils, givi axalazes, leonid kocubeis (yvela CamoTvlili CogburTeli ramodenime wlit alikaze ufrosi iyo) da bevr sxvasac, romlebic xan siamovnebit, xan ki mwvrtnelis aram xangulianis davalebit sparingobdnen alikas. alikas xsiri partniori viyavi, da pirve-lad misi Zala 1960 w. Semodgomaze vigrzeni. saertod, aram xanguliani garkveuli wvrtnis Semdeg sakontrolo Sejibrebebs gvinisnavda. da ai mwvrtnelma 5-setiani TamaSi daminisna alikastan. manamde cota xnit adre, saqartvelos pirvelobaze me Zalian advilad movuge, axla ki, sul rarac sami Tvis Semdeg sul sxva CogburTeli vixile. me SevZeli dazabul 4-setian TamaSSi damemarcxebina igi. magram yvelam, vinc am Sexvedras eswreboda, ertxmad arnisna aracveulebrivi swrafi progresi mis TamaSSi. Seupovari varjisebi, aracveulebrivi mizanswrafva xels uwyobda mis fantastikur zrdas. magram, namdvilad, aravin eloda imas, rac sabwota kavsiris Cempionatze 1961 wels kaliningradsi moxda. masin Cven, dinamoeli CogburTelebi, alika metreveli da am striqonebis avtori, did imedebs vamyarebdit nugzar mzinarisvilze, romelmac sul oriode Tvis win, inglissi, balaxis kortebze daamarcxa CexeTis pirveli Cogani irji iavorski. axla Cempionatis sensaciad alikas gamarjveba iqca sabwota kavsi-ris pirvel CoganTan mixeil mozertan pirvel wresi. alikas bevri TamaSi minaxavs, magram es damamaxsovrda yvelaze metad. matci m.mozertan 6 saats gagrzelda, im Sesvenebebis gatvaliswinebit, romelic wvimam gamoiwvia. da rodesac kulminaciis momenti dadga, gairkva, rom arc alikas da arc Cven arar gagvacnda aravitari resursebi _ yvela Cogani dawyvetili iyo (Cveni Taobis CogburTelebma ician,rom Cven naturaluri,magram,zalze uxarisxo larebit vtamasobdit). es dramatuli TamaSi man daamtavra CogniT, romelic iwonida 14 uncias (daaxloebit 400 grams). es Cogani mas cnobilma mosko-velma CogburTelma da Jurnalistma boris borovskim atxova. nebismierma CogburTelma icis Tu ras nisnavs sxvisi CogniT TamaSi, magram alikam aqac gamoavlina adaptaciis saocreba. 10 saatistvis man me-5 seti moigo da mastan ertad Sexvedrac. SeiZleba itqvas, rom kenigsbergis Zvel kortebze mayurebelta aplodismentebis da gareuli mxecebis gniasis TanxlebiT (Soriaxlo kenigsbergis hagenbekis gantqmuli zooparki iyo) qartuli CogburTis axali varsklavi akaskasda. masin aleqsandre metreveli 17 wlisac ki ar iyo. Semdeg ramodenime wlis manzilze Seupovari, ukompromiso brzola pirvelobisatvis SesaniSnav estonel CogburTelTan Tomas leiustan. es iyo gamarjvebis da damarcxebis Zneli gza. da ai, 1966 w. alika sabwota kavsiris orgzis Cempioni (zamtris da zafxulis) da qveynis pirveli Cogani xdeba. iwyeba misi aracveulebrivi talantis ayvaveba. aleqsandre metrevelma ori ateuli wlis ganmavlobasi gamarjvebebi moipova CogburTis iset korifeebtan,rogorebic iyvnen liu houdi,panco (rikar-do) gonsalesi, jon niukombi, marti maligani, vilhelm bengerti, jimi konorsi, manolo santana, manolo orantesi, ian kodesi, nikola pietranjeli, tom okeri da sxva CogburTelebi, moigo 8 prfesionaluri turniri erteulta TanrigSi da 2 wyvilta TanrigSi. devisis Tasis gatamasebasi (msoflio 101

102 gunduri pirveloba) man 105 matci Caatara (aqedan 56 gamarjveba erteulta TanrigSi da 24 gamarjveba wyvilta TanrigSi). aleqsandre metrevelma 6- jer moipova evro-pis Cempionis tituli da 29-jer iyo sabwota kavsiris Cempioni (12-jer erteulta TanrigSi, 11-jer wyvilebsi, 6-jer Sereul wyvilta TanrigSi). didi gulistkivilit minda arvnisno alikas damarcxeba uimbldonis turniris finalsi 1973 w. Cex CogburTelTan ian kodestan. iantan aleqsandre yoveltvis warmatebit TamaSobda, magram amjerad alikas TamaSi ar gamouvida. Tavs nebas mivcem iq momxdari gavaanalizo. Cveni Taoba komunisturi ideologiis epoqasi gaizarda. yvelaferi uaryofiti, rac axlda am ideologias, gadatanili iyo sportul mozraobasic. alika, cxadia, misda uneburad, isviatad monawileobda marali rangis saertasoriso turnirebsi. Arsebobda gansazrvruli wesi, rom sabwota sportsmens ar SeeZlo sazrvargaret gansazrvrul droze met xans yofna. yvelaferi es gavlenas axdenda masze da aratanabar pirobebsi ucxoel metoqeebtan ayenebda. misi damarcxeba marto imit aixsneba, rom marali rangis turnirebis gamocdileba ar eyo. sxvata Soris, ian kodess yoveltvis gacilebit meti SesaZlelobebi hqonda didi saertasoriso turnirebi etamasa, vidre Cven CogburTelebs. dasasruls, minda wminda profesionaluri TvalTaxedviT Sevafaso aleqsandre metrevelis TamaSi. CogburTelTa iani wlebis axalgazrda Taobas, samwuxarod, ar unaxavs am udidesi qartveli CogburTelis TamaSi. magram man unda icodes, Tu ras warmoadgenda kortze aleqsandre metreveli. ar vetanxmebi CogburTis enciklopediis avtors bad kolins, romelic axasiatebs a. metrevels,rogorc motamases (SERVE-AND-VOLLEYER) taqtikit: Cawodeba-badesTan gasvla (TamaSi haeridan). aleqsandre metreveli iyo qartuli sacogburto skolis tipiuri warmomadgeneli,romlis sauketeso warmomadgenlebi qadagebdnen kombinaciur CogburTs mtel moedanze, aqcentit _ badestan gasvlaze. ase TamaSobda, magalitad, misi gamocenili winamorbedi eduard negrebecki. TamaSis es stili alikam srulyofamde aiyvana. amitom is SesaniSnavi iyo rogorc ukana xazze, ise badestan. mtel TamaSs aqtiur moqmedebebze agebda. dacvasi igi uamrav xerxs flobda badestan gamosul metoqestan satamasod. Cawodeba mizanmimartuli hqonda, ris Semdegac is qulas igebda, Tu ara, aqtiur moqmedebebze gadadioda.aa. metrevelis fizikuri da fsiqologiuri momzadeba yoveltvis gamorceuli iyo marali donit. man srulyo xis Cognis floba da ostatobit msoflio CogburTis yvelaze gamorceul da udides xelovanta mwkrivsi SeiZleba davayenot. 102

103 Alexander Metreveli Foremost Georgian man, Alexander Metreveli gained prominence open era, beating Pancho Gonzalez, Wimbledon, Georgian RH, b. Nov. 02, 1944, Tblisi. Atypical Soviet, serve-and-volleyer, poised Only USSR male in major F, until Yevgeny Kafelnikov (French 1996), lost Wimbledon, Also, with Olga Morozova, lost F Wimbledon mixed, 1968, In career overlapping amateur, open eras, QF or better all majors. Davis Cup standout, 14 years, spanning 1963 to 1980, one of select few to have played 100 matches or more (56-14, singles; 24-11, dou-bles). Best World rank, No Won eight singles, two doubles pro titles. Bad Collins - Tennis encyclopedia Birthplace and residence: Tbilisi, Georgia, Wife, Natella; Sons Irakli and Alexander Metreveli was the USSR Champion 29 times. Grand Slam results: 1973 Wimbledon runner-up, quarterfinalist in 1974 and 72, Runner-up in Mixed doubles in 1970 and 1968 (w/ Olga Morozova).French Open semifinalist in 1972, doubles semifinalist in 1974 (w/borg),doubles quarterfinalist in 1975 (w/nastase).australian Open semifinalist in 1972, quarterfinalist in 1975 and 73,Doubles semifinalist in 1973 (w/kakulia). U.S. Open quarterfinalist in 1974.Other results include: Singles winner at 1966 Bastad; Runnerup at 1974 WCT St. Petersburg, WCT St. Louis; Semifinalist at 1974 WCT Hempsted;Quarterfinalist at 1974 and 72 Italian Open. www,atpworldtour.com Grand Slam singles final Runner-up (1) Year Championship Opponent in Final Score in Final 1973 Wimbledon Jan Kodesh 6 1, 9 8, 6 3 Best Grand Slam results Australian Open Semifinal (1971) French Open Semifinal (1972) Wimbledon Final (1973) U.S. Open Quarterfinal (1974) Tournaments Single Winners (5) Year 1966 Bastad 1972 Adelaida 1972 Hobart 1972 Sidney N.S.W 1974 South Orange Runner up (6) Year 1968 Monte-Carlo 1973 Wimbledon 1974 Nottinham 1974 Sait-Louis 1974 Sankt-Petersberg WCT 1976 Klivlend Wokipedia Enciklopedia8 Monte-Carlo 1973 Wimbledon 1974 Nottinham 1974 Sait-Lous 1974 Sankt-Petersberg WCT Klivlend

104 Teimuraz kakulia ( ).sportis.sportis damsaxurebuli ostati wlis evropis Cempioni erteulta TanrigSi da 1974, wlebsi wyvilebsi wlis universia- dis Cempioni sabwota kavsiris Tasis mflobeli dinamo -s da saqartvelos nakrebi gundebis SemadgenlobaSi. Davis Cup -is gatamasebasi 32 Sexvedridan moigo 17. saqartvelos damsaxurebuli mwvrtneli. 80-ian wlebsi l. mesxis mwvrtneli. Teimuraz kakulias saxeltan qartuli CogburTis araerti SesaniSnavi furceli aris dakavsirebuli. brwyinvale stilisti, igi gvevlineba gamagrzeleblad im tradiciebisa, romlebsac safuzveli Cauyares misma winamorbedebma plexanovis kortebidan _ ian homerma, eduard negrebeckim, arcil mdivanma da sxvebma. Soreul 1962 wels qalaqis Cempionatze unda Sevxvedrodi Teimuraz kakulias - ymawvils plexenovis kortebidan. im wlebsi bavsvebs isviatad atamasebdnen ufrosta turnirebze da amis misarwevad gansakutrebit unda gamogecina Tavi. am Sexvedramde Teimurazi arasodes menaxa. mxolod msmenoda, rom 15 wlis biwis kvalobaze is Zalian kargad TamaSobda. da ai, marjanisvilis qucaze mdebare kortebis pirvel moedanze motelva daviwyet. masinve mivaqcie yuradreba imas, Tu ra Tavisuflad, Zaldautaneblad asrulebda Teimurazi sxvadasxva teqnikur iletebs. es klasikuri, lamazi stili TamaSisa praqtikulad ucvleli darca misi karieris bolomde. axla mravali wlis Semdeg im daskvnamde mivdivar, rom es stili damaxasiatebelia qartuli CogburTis sauketeso warmomadgenlebisatvis. ase kombinaciurad, aqtiur qmedebebze aqcentirebit TamaSobdnen eduard negrebecki, arcil mdivani, vano elerdasvili, givi kokaia, viqtor uraevski, aleqsandre metreveli da sxvebi. 15 wlis Teimurazma TiTqmis yvelafris gaketeba icoda kortze da didi STabeWdileba moaxdina Cemze, rogorc legendarul galina bakseevas TamaSma, roca igi pirvelad vnaxe kortze. Teimurazis ostatoba swrafad izrdeboda wels igi ukve sabwota kavsiris Cempionia iuniorta Soris, xolo 1966 wels _ sabwota kavsiris uzlieres ateulsi SehyavT. am periodsi mas avarjisebda ssrk-s damsaxurebuli mwvrtneli vladimer serebrenikovi (1912_1967), magram aqve unda arvnisnot, rom didi wvlili Teimurazis daostatebasi SesaniSnavma qartvelma CogburTelma, amavdroulad misma mezobelma aleqsi verulavam (1936_2000) Seitana. Teimurazi SehyavT sabwota kavsiris nakrebsi da aqedan iwyeba misi nayofieri TanamSromloba nakrebis masindel mwvrtneltan _ sergei andreevtan (1923_1995), romelic mraval wels gastans. Teimurazi warmatebit gamodis araert saertasoriso turnirsi, xolo 1968 wels monawileobs sacvenebel TamaSebSi, romlebic mexikos olimpiuri TamaSebis farglebsi gaimarta. momdevno wlebsi Teimurazis TamaSSi Tavs icens ertgvari krizisi, romelic saqartvelos politeqnikur institutsi 104

105 105

106 swavlastan iyo dakavsirebuli. samto fakultetis studenti rarac periodsi dilemis winase armocndeba: bolomde gahyves mamis kvals da profesionali injineri gaxdes, Tu CogburTis karieraze gaamaxvilos yuradreba. sportis siyvarulma szlia da 1972 wels Cvens winase warmodga axali Teimuraz kakulia _ fizikurad SesaniSnavad momzadebuli, arwurvili brwyinvale teqnikit da, rac yvelaze mtavaria, fsiqologiurad momzadebuli rtuli amocanebis gadasawyvetad. qartul CogburTSi oqros xana daiwyo. wlebis ganmavlobasi Teimuraz kakulia aleqsandre metreveltan ertad umarles saertasoriso doneze warmoadgenda qartul sports wels Teimurazi sabwota kavsiris me- 2 Cogani xdeba, 1973 wels _ universiadis Cempioni, xolo 1976 wels _ evropis Cempioni, finalsi Tavad aleqsandre metrevels amarcxebs. sxvadasxva wlebsi igi warmatebit gamodis prestijul turnirebsi _ avstraliis, safrangetis, didi britanetis, ass-is Ria Cempionatebze da yvelgan 1/8 finalamde arwevs. a. metreveltan ertad Teimurazi ramdenjerme xdeba ssrk-s Cempioni wyvilta TanrigSi wels Temurazs sportis damsaxurebuli ostatis wodeba mieniwa. a. metreveltan ertad igi Rirseulad gamodis ~devisis Tasis~ gatamasebasic. mopovebuli iyo gamarjvebebi safrangetis, espanetis, Cexoslovakiis, ungretis, germaniis, iugoslaviis da sxva qveynebis nakreb gundebtan. gansakutrebit warmatebuli iyo nakrebisatvis 1976 weli. Casatarebeli rceboda mxolod ori matci. naxevarfinaluri Ciles nakrebtan da gamarjvebis SemTxvevaSi italiis gundtan Tbilisis kortebze. samwuxarod, Ciles nakrebtan TamaSis win sadrac mirebuli iyo gadawyvetileba, general pinocetis rejimis warmomadgenlebtan Sexvedraze uari etqvat. zustad ver vityvi, magram rogorc scans, es gadawyvetileba ssrks partiuli xelmzrvanelobis doneze mirebuli iyo da metad ucnaurad gamoiyureboda, vinaidan sabwota fexburtelebma Sexvedra Caatares ara marto Ciles, aramed saberznetis nakrebtanac (saberznets masin ~Savi polkovnikebis~ xunta martavda). SeiZleba viracas ar awyobda nakrebi gundis Semadgenloba. wlebis ganmavlobasi SesaZlebloba momeca ramdenime matci metamasa TeimurazTan (dremde vamayob mastan gamarjvebit 1969 wels) da mayureblis adgilidanac medevnebina Tvalyuri misi TamaSisaTvis. gansakutrebit damamaxsovrda sami Sexvedra _ frang patrik pruazistan 1973 wels ~devisis Tasis~ gatamasebis farglebsi, 1974 wels Cexoslovakel frantisek palastan da 1976 wels _ vadim borisovtan ssrk-s Tasze. pruazistan Sexvedramde gunduri angarisi 2:2 iyo da yvelafers es TamaSi wyvetda. matci moskovsi tardeboda da damswretagan araravis hqonda ssrk-s nakrebis gamarjvebis imedi. mxolod Teimuraz kakulia ar iziarebda saerto azrs. man es Sexvedra umarles doneze Caatara da saxelovani metoqe gaanadgura, am sityvis sruli mnisvnelobit angarisit 6:3, 6:3, 6:4 (pruazi iyo 1973 wlis safrangetis Ria Cempionatis finalisti). Teimurazma, rogorc kombinaciuri stilis motamasem, TamaSi swraf da uwyvet Setevaze aago. aseti taqtikit man sruliad mospo pruazis dacva. analogiuri situacia ganmeorda 1974 wels donecksi, sadac ssrk-s nakrebi Cexoslovakiis gunds xvdeboda. angarisi kvlav 2:2 iyo da matcis beds Teimuraz kakulias da frantisek palas Sexvedra wyvetda. manamde a. metrevelma xutsaatian SexvedraSi SesZlo ian kodesis damarcxeba (me-5 gadamwyvet partiasi igi 1:4 agebda) da gunduri angarisis gatanabreba. Teimurazma izala da urtulesø 106

107 5 setian SexvedraSi gaimarjva angarisit 6:3, 4:6, 6:4, 2:6, 6:4. es matci 2 dres gagrzelda, vinaidan sibnelis gamo gadaido. arsebobs fantastikuri foto, romelzedac arbewdilia am Sexvedris finali. da bolos matci vadim borisovtan TbilisSi. TamaSis win SemTxveviT yuri movkari moskovelta mwvrtnelis slava mirzas saubars. ganixilavda ra momaval Sexvedras, igi arnisnavda, rom vadimi SesaniSnav formasia, armavlobas ganicdis, Teimurazi ki darlili scans da etyoba farxmalis dayra mouwevso. sanaxaoba gansacvifrebeli armocnda. sul rarac ert saatsi Teimurazma szlia metoqes angarisit 6:0, 6:0, 6:0. zemoganxiluli samive SexvedraSi Teimurazma Tavisi saukuteso Tvisebebi gamoavlina _ brwyinvale teqnika, SesaniSnavi fizikuri momzadeba da, rac yvelaze mnisvnelovania, aracveulebrivi brzolisunarianoba. dasasruls minda Cveni SesaniSnavi CogburTelis aleqsandre metrevelis sityvebi moviyvano: ~kakuliastan TamaSi ar iyo advili. kortze mas TiTqmis yvelaferi exerxeboda. misnair CogburTels universalebs uwodeben. mis TamaSs ganasxvavebda marali teqnika, mravalferovani taqtika da Zlieri nebisyofa. mas SeeZlo swrafad gamoecno mowinaarmdegis Canafiqri da droulad miero kontrzomebi. garda erteulta Tanrigisa, Teimurazi brwyinvaled gamodioda wyvilta SejibrebebSi, sadac mxolod partniorobas ki ar uwevda, aramed TamaSi Tavis Tavze SeeZlo aero. es ki yvelas rodi ZaluZs~ wels Teimurazma Tavisi sportuli kariera daasrula da mtlianad sawvrtnel saqmianobaze gadaerto wels mas saqartvelos damsaxurebuli mwvrtnelis wodeba mieniwa. leila mesxi rom msoflio donis CogburTeli gaxda, didi wvlili Teimuraz kakulias miuzrvis, romelic wlebis ganmavlobasi misi piradi mwvrtneli iyo. miuxedavad imisa, rom ukve mravali weli gavida, siamovnebit vixseneb Cvens Sexvedrebs kortze da mis garet, roca Cvens Soris megobruli damokidebuleba sufevda. Teimuraz Kakulia, Alexsandr Metreveli 107

108 leila mesxi daibada uzlieresi CogburTeli qali qartuli CogburTis istoriasi. moigo xuti profesionaluri turniri erteulta TanrigSi da rva wyvilebsi wlis sabwota kavsiris Cempioni erteulebsi da wyvilebsi. saqartvelos CogburTis federaciisa da CogburTis akademiis prezidenti. sauketeso reitingi msoflio klasifikaciasi _ #12 / / qartul CogburTis istoriasi bevri saxelovani sportsmenia, romelic Tavisi TamaSiT mravali wlis ganmavlobasi did siamovnebas aniwebda sportis moyvarulebs. magram, mat Soris yvelaze mnisvnelovan figurebs gamovyofdi. eseni arian: ian homeri ( )_qarTuli sacogburto skolis fuzemdebeli, eduard negrebecki ( ) _ sabwota kavsiris pirveli Cempioni erteulta TanrigSi, arcil mdivani ( ) _ sabwota kavsiris mravalgzis Cempioni wyvilta TanrigSi, aleqsandre metreveli uimbldonis turniris finalisti, sabwota kavsiris mravalgzis Cempioni, CogburTeli, romelmac 1968 wels uimbldonis pirvel Ria turnirze legendarul rikardo (panco) gonzaless mougo da leila mesxi _ pirveli qartveli CogburTeli qali sabwota kavsiris Cempioni erteulta TanrigSi, CogburTeli, romelmac 1991 wels martina navratilovas mougo. leila mesxi CogburTis kortebze im periodsi movida, rodesac Cvenma gantqmulma CogburTelebma irine ermolovam, rena abjandazem, ala ivanovam da nino Tuxarelma praqtikulad daasrules Tavisi gamosvlebi. samwuxarod, me- 20 saukunis 70-iani wlebis CogburTelTa Taobam ver SeZlo Tavisi saxelovan winamorbedta tradiciebis gagrzeleba. da ai, 80-ian wlebsi gamocnda mteli jgufi ambiciuri CogburTelebisa, romlebmac sxvadasxva Sejibrebebze karg Sedegebs miarwies. leila mesxis garda, aq unda arvnisnot debi marine da irine malacizeebi,karine petrosiani, lali metreveli, inga antoniani, xatuna trapaize, ada porosova, irine geraze, eka bokucava, eka ToxaZe. gansakutrebit did imedebs amyarebdnen brwyinvale irina malacizeze. irina sabwota kavsiris Cempioni gaxda gogonata Soris, Sevida sabwota kavsiris nakreb gundsi. magram sxvadasxva garemoebata gamo man ver SeZlo Tavisi potencialis gamovlena da sportuli sarbieli adre miatova. leila mesxma TamaSi 9 wlis asaksi daiwyo da Zlier CogburTelTa garemocvasi moxvda, romlebic leilaze ufrosebi iyvnen. sakavsiro sarbielze pirveli mirweva 1980 wels movida. leila me-2 adgils ikavebs sabwota kavsiris pirvelobaze gogonata Soris. ukve masin gamovlinda l. mesxis ZiriTadi maxasiateblebi _ SesaniSnavi orxeliani dartyma marcxnidan, kargi TamaSi haeridan, aracveulebrivi mdgradoba kortze. leila CogburTis TamaSis ZiriTadi arsis mimdevari iyo nebismieri burtis gadagdeba mowinaarmdegis mxareze da aqtiuri moqmedebebi Tu satanado situacia iqmneboda. sakavsiro SejibrebebSi pirveli warmatebis Semdeg leila mesxi ssr kavsiris nakrebis mwvrtnelebis xedvis aresi xvdeba. masin nakrebsi Zalze Zlieri Semadgenloba Seikriba da l. mesxs Tavisi 108

109 upiratesoba iset CogburTelebTan unda daemtkicebina, rogorebic iyvnen svetlana Cerneva, larisa savcenko,iulia salnikova,elene rijikova,viqtoria milvidskaia, natasa bikova, natasa zvereva, evgenia maniukova. 80-ian wlebsi saqartvelos nakrebis mwvrtnelobisas,me Tvals vadevnebdi leila mesxis ostatobis swraf zrdas. TandaTanobiT man gaaumjobesa Tavisi teqnikuri arsenali, mnisvnelovnad aamarla fizikuri momzadeba da, rac mtavaria, leilam iswavla daskvnebis gaketeba Tavisi wagebis Semdeg. ase iyo 1984 wels moswavleta sakavsiro spartakiadaze, roca natasa fateevastan gundur pirvelobaze wagebis Semdeg, leila pirad pirvelobaze gaxda absoluturi Cempioni wels viqtoria milvidskaiastan wagebis Semdeg gundur pirvelobaze, pirad pirvelobaze leila isev brwyinvaled TamaSobs da sabwota kavsiris absoluturi Cempioni xdeba gogonata Soris wels xalxta spartakiadaze iulia salnikovastan wagebis Semdeg meore dres SesaniSnav stilsidamarcxebs natasa zverevas. masin leila brwyinvale formasi Sevida da samive TanrigSi naxevarfinalsi gavida. samwuxarod, ert TamaSSi, roca saqartvelos nakrebi gundis bedi wydeboda, leilam fexis mzime travma miiro. aq SegviZlia paraleli gavavlot, roca 1959 wels sakavsiro spartakiadaze 3 qartvelma kalatburtelma latviis nakrebs mougo. am SemTxvevaSic leilas da vladimer gabricizis mowinaarmdegebi iyvnen latviis warmomadgenlebi agnesa blumberga da girds Zelde. mesxma da gabricizem pirveli seti Zalze advilad moiges _ 6:0, mere wvima wamovida da moedani,cxadia,dasvelda. meore setsi,roca angarisi 6:6 gaxda, leila daeca da sakmaod mzimed dasavda. TamaSi Sewyda. eqimebma daaskvnes, rom sportsmeni brzolis gagrzelebas ver SeZlebda... magram am Sexvedris wageba Cvens CogburTelebs gundur CaTvlaSi ukan daxevda. TamaSi mainc gagrzelda da mesame gadamwyvet setsi Cvenebma gaimarjves angarisit 7:5. es WeSmariti gmiroba iyo _ gmiroba mesxisa, romelmac autaneli tkivilis miuxedavad mainc SeZlo etamasa cal fexze da gmiroba gabricizisa, romelic principul brzolasi or metoqes umklavdeboda. sakavsiro arenaze mirwevebtan ertad, leila mesxi pirvel mnisvnelovan Sedegebs saertasoriso sarbielzec arwevs wels sabwota kavsiris nakrebi gundis SemadgenlobaSi leila ~helveciis Tasis~ mflobeli xdeba (evropis gunduri pirveloba gogonata Soris), 1985 wels _ evropis Cempionatis finalisti erteulta TanrigSi da 1986 wels _ evropis da msoflios Cempioni gogonata Soris wyvilta TanrigSi. 80-ian wlebsi sabwota kavsirsi didi cvlilebebi xdeba da 1988 wlis maissi leila mesxi oficialurad xdeba profesionali CogburTeli. imave wels is olimpiuri TamaSebis monawilea. olimpiur TamaSebze leila me-3 wresi agebs Stefi graftan angarisit 5:7, 5:7. im wels grafi Seudarebeli iyo da gaaketa pokeri Grand Slam -is otxive turniri da olimpiuri TamaSebi moigo wlebsi leila mesxis ostatoba aracveulebrivad swrafad vitardeba (241 nomridan 1986 wels,46 nomramde 1988 wels). leila mesxi TandaTanobiT msoflio CogburTis elitasi Sedis. kolosaluri konkurenciis pirobebsi 1991 wels agvistosi leila mesxi msoflio reitingsi me-12 poziciaze dgeba. sanam leilam 1995 wels fexis mzime travma ar miiro,is warmatebit gamodioda yvelaze prestijul turnirebsi. damarcxebulta Soris mravali gantqmuli CogburTelia _ anka xuberi, gabriela sabatini, meri jo fernandesi, jenifer kapriati, pem Sraiveri, natasa zvereva, komiko date, zina harisoni, helena sukova da bevri sxva. magram yvelaze xmauriani mogeba 1991 wels iyo mirweuli cnobil xilton-xedis turnirze, sadac 109

110 leilam diad martina navratilovas mougo. es iyo meotxedfinaluri Sexvedra. pirveli seti leilam advilad moigo 6:2, meore sets navratilova igebs, angarisit 6:4 da ai, roca mesame setsi angarisi 5:4 iyo mesxis sasargeblod, wvimis gamo TamaSi Sewyvites. Semdeg, TamaSis gagrzeleba da 20 wutiani bolo geimis gatamaseba da sanatreli mogeba 6:4. sul Tavisi sacogburto karieris ganmavlobasi leila mesxma moigo 5 tituli erteulta TanrigSi (1987_tarzana-aSS, 1989_neSvili-aSS, 1990_oklendi-axali zelandia, moskovi, 1991_velingtoni), 7 wyvilta TanrigSi (1986_betxesda-germania-n. zverevastan, 1987_taranto-aSS n.zverevastan, 1990_oklendi n. medvedevastan, velingtoni medvedevastan, 1993_amelia-island-aSS m. maleevastan, linci - e. maniukovastan, 1994_linci e. maniukovastan), 4-jer iyo erteulta Tanrigis finalsi (1989_oklaxoma ass, 1990_velingtoni, 1991_xolton-xedi, baioni) da 8-jer wyvilta Tanrigis finalsi wels olimpiur TamaSebze barselonasi n.zverevastan ertad l. mesxi brinjaos priziori gaxda wels leila _ sabwota kavsiris Cempionia erteulta TanrigSi. saqartvelos damoukideblobis ardgenis Semdeg, leila mesxi warmatebit gamodioda saqartvelos saxelit msoflio gundur pirvelobaze (Fed Cup). aq unda arvnisnot, rom leila federacias problemebs ar uqmnida da saqartvelos nakrebi gundis SemadgenlobaSi upirobod monawileobda SejibrebebSi. axla Znelia naklebad titulovani sportsmenebis gamartleba, romlebic sxvadasxva mizezebis gamo saqartvelos nakrebsi monawileobaze uars acxadeben. CogburTelTa iani wlebis axalgazrda Taobas, samwuxarod, ar unaxavs am gamocenili CogburTelis TamaSi. magram mat unda icodnen, Tu ras warmoadgenda kortze leila mesxi. leila kontrsetevit motamaseebis ricxvs miekutvneboda. misi TamaSi Zlier TamaSs ukana xazidan efuzneboda. situaciidan gamomdinare is dauyovnebliv gadioda badestan. fexebis musaoba da misi fizikuri momzadeba umarles standartebs Seesabameboda, xolo aracveulebrivi nebisyofa da moraluri simtkice mas rtuli vitarebidan gamosvlasi exmareboda. unda arvnisnot, rom leila mteli Tavisi sportuli karieris manzilze Zalian seriozulad musaobda teqnikuri arwurvilobis srulyofaze. miuxedavad imisa,rom leila mesxi ar gamoirceoda gansakutrebuli fizikuri monacemebit, man SeZlo msoflio donis CogburTeli gamxdariyo. da es, upirveles yovlisa,tvit leila mesxis gansakutrebuli talantisa da misi mwvrtnelebis _ guram ToxaZis, Teimuraz kakulias, olga morozavas, sergei andreevis da niko elerdasvilis damsaxurebaa. 110

111 rena abjandaze (24, ).. rena abjandazem SeZlo Soreul wlebsi Tavis kolegebtan irina ermolovastan, ala ivanovastan da nino TuxarelTan ertad qartuli qalta CogburTi Tvisobrivad axal doneze aeyvana, miarwia warmatebebs sxvadasxva sakavsiro da saertasoriso SejibrebebSi. me Sevecade Tvali gadamevlo am niwieri sport- smenis da pedagogis mier ganvlil gzistvis da ertxel kidev Semexsenebina mkitxvelisatvis qartuli CogburTis SesaniSnavi tradiciebi saqartvelos sportul cxovrebasi 1949 wels mnisvnelovani movlena moxda, romelmac SemdgomSi axali etapi qartuli CogburTis ganvitarebasi gansazrvra. im wels ganaxlebul ~dinamos~ CogburTis stadionze, saqartvelosi pirvelad Catarda sabwota kavsiris pirveloba. ufrosi Taobis warmomadgenlebs kargad axsovt Tu rogor mougo Cvenma Tanamemamulem, dauviwyarma eduard negrebeckim ( ), axalgazrda nikolai ozerovs ( ). ~dinamos~ CogburTis stadionis gaxsnamde Tbilisis da saertod saqartvelos CogburTis centrebi iyo plexanovis prospeqtis 117-is kortebi da marjanisvilis qucaze mdebare moednebi. martalia, ~dinamos~ CogburTsac hqonda garkveuli tradiciebi. jer kidev 30-an wlebsi CitaZis qucaze mdebare kortebze CogburTis seqcia funqcionirebda. magram mxolod masin, rodesac Cadga mwyobrsi CogburTis stadioni, romelzec 9 korti iyo, ~dinamos~ CogburTs meore suntqva gaexsna. gamocenili pedagogebis aram xangulianis ( ) da evgenia vermisevas ( ) xelmzrvanelobit ~dinamos~ kortebze musaoba gacarda. piradad me CogburTis TamaSi 1951 wels daviwye da masinve gamikvirda, rom CemTan ertad, rogorc Cemi Tanatolebi, ise gamocdili CogburTelebi varjisobdnen. da ert msvenier dres (es iyo 1954 weli) dinamos kortebze marali, tanadi gogona gamocnda, romelmac wamsve miiqcia Cveni yuradreba. es iyo rena abjandaze. gamocdilma mwvrtnelma da pedagogma a. xangulianma CogburTis niwi SeamCnia da arc Semcdara. renas mtelma sportulma cxovrebam Cems Tvalwin gaiara. misi niwis gaxsnasi Zalian didi wvlili miuzrvis Cem kolegebs: klavdia minaevas, Zmebs leonard da nugzar mzinarisvilebs, Zmebs petre da aleqsandre metrevelebs, grant musaelians, givi axalazes, givi CaxunaSvils, Tengiz kereselizes, givi lukasvils da bevr sxvas. ukve 1955 wels sabwota kavsiris pirvelobaze gogonata Soris r. abjandaze 8 uzlieresis Soris imkvidrebs adgils. momdevno wels, saqartvelos nakrebis SemadgenlobaSi is warmatebit TamaSobs sabwota kavsiris xalxta spartakiadaze, Tbilisis da Tbilisis ~dinamos~ nakrebi gundebis SemadgenlobaSi, zamtris da zafxulis Cempionatebze sabwota kavsiris Cempioni xdeba iuniorta Soris. miuxedavad rtuli sawvrtneli pirobebisa (masin TbilisSi daxuruli kortebi ar arsebobda) renas ostatoba swrafad izrdeboda. ukve 1958 wels sabwota kavsiris moswavleta spartakiadaze is 111

112 mxolod finalsi agebs SesaniSnav ana dimitrievastan. male r. abjandazes sportis ostatis wodebas aniweben da wlebsi praqtikulad Seucvlelad Sedis sabwota kavsiris 10 uzlieres CogburTelis SemadgenlobaSi. rena abjandazis mtavari sportuli warmatebebi 60-an wlebze modis. is ramdenimejer xdeba saqartvelos Cempioni, 1966 wels TamaSobs sabwota kavsiris Cempionatis finalsi, 1967 wels imarjvebs sabwota kavsiris uzlieres CogburTelTa turnirsi, warmatebit monawileobs saertasoriso turnirebsi ungretsi, indoetsi, moskovsa da TbilisSi. sportuli karieris damtavrebis Semdeg rena abjandaze mwvrtnelad musaobas iwyebs. wlebis manzilze man bevri CogburTeli arzarda, romlebic saqartvelos CogburTis sauketeso tradiciebs agrzeleben. mat Soris sauketesoni arian viqtor xurda, eka bokucava, irina geraze, davit gogilasvili da, ra Tqma unda, irakli labaze, romelic gavida saertasoriso farto asparezze. ori Svilis deda, rena abjandaze yoveltvis aswrebda Tavisi rtuli ojaxuri valdebulebebis Sesrulebas da arasodes iviwyebda Tavis megobrebs, romlebtanac ertad rtuli cxovrebis gza gaiara. ukanasknelad, renas misi gardacvalebis wina dres Sexvdi. man kargad icoda Tavisi mdgomareoba, magram Zala gamonaxa, rom CemTan ertad axaldamtavrebuli uimbldonis turniris Sedegebze da misi sayvareli mowafis _ irakli labazis perspeqtivebze emsjela. CogburTelTa iani wlebis axalgazrda Taobas, samwuxarod ar unaxavs am gamocenili CogburTelis TamaSi. magram man unda icodes, Tu ras warmoadgenda kortebze rena abjandaze. rena kontrsetevit motamaseebis ricxvs miekutvneboda. misi TamaSi ukana xazze Zlieri TamaSiT iyo bazirebuli. situaciidan gamomdinare, is dauyovnebliv gadioda badestan. fexebis musaoba da misi fizikuri momzadeba umarles standartebs Seesabameboda, xolo aracveulebrivi nebisyofa da moraluri simtkice mas rtuli situaciebidan gamosvlasi exmareboda. Cven yoveltvis unda gvaxsovdes rena abjandaze _ misi TamaSi, pedagogiuri niwi da misi yvelaze mtavari Rirseba _ im xalxisa Tanadgoma, romelic rtul cxovrebiseul situaciebsi daxmarebas da mxardaweras sawiroebda vin vin aris qartul CogburTSi abaskini viqtor (1950) ert-erti uzlieresi CogburTeli ian wlebsi wlis sabwota kavsiris xalxta spartakiadis monawile. musaaobs mwvrtnelad donecksi. mwvrtneli _ m. kldiasvili. abaskini petre (1948) ian wlebis ert-erti uzlieresi CogburTeli. Semtevi, Zalismieri stilis motamase. daamtavra saqartvelos politeqnikuri instituti. profesiit injiner_msenebeli. mwvrtneli _ m. kldiasvili. abjandaze rena ( ) ert-erti uzlieresi CogburTeli ian wlebsi wlebsi sabwota kavsiris uzlieres ateulsi Sedioda wlis sabwota kavsiris Cempionatis finalistia. saqartvelos mravalgzis Cempioni. warmatebit gamodioda saertasoriso SejibrebebSi. saqartvelos damsaxurebuli mwvrtneli. arzarda bevri niwieri CagburTeli: viqtor xurda, eka bokucava, irine geraze, irakli labaze. ukana xazis motamase. gamoirceoda kargi fizikuri momz-adebit. mwvrtneli _ a. xanguliani. andriaze mirian (1950) 90-ian wlebsi klub dinamo -s prezidenti. antoniani inga (1967) 80-ian wlebsi ert-erti uzlieresi CogburTeli wlis sabwota kavsiris Cempioni iuni- 112

113 orta Soris saqartvelos nakrebi gundis SemadgenlobaSi. saqartvelos mravalgzis Cempioni gogonata Soris. ukana xazis motamase. daamtavra Tbilisis samedicino instituti. musaobs mwvrtnelad israelsi. mwvrtneli _ r. abjandaze. antaze Tamaz (1936) gamocenili qartveli xelburteli. saqartvelos damsaxurebuli mwvrtneli. Ddidi Rvawli miuzrvis Televis kortebis mseneblobasi. aivazovi rem (1932) 1948 sabwota kavsiris Cempioni wyvilta TanrigSi iuniorebsi da 1952 wlis saqartvelos Cempioni wyvilebsi g.caxunasviltan ertad. asatiani vladimer (1948) ert-erti uzlieresi CogburTeli 60-ian wlebsi. sabwota kavsiris nakrebis wevri WabukTa Soris. nayofierad musaobs mwvrtnelad batumsi. mwvrtneli _ g. ToxaZe. axalaze anatoli (1972) 90-ian wlebis ert-erti uzlieresi CogburTeli wels saqartvelos nakrebis wevri devisis Tasis gatamasebasi( ). musaobs mwvrtnelad egviptesi. mwvrtneli _ g. axalaze. axalaze givi (1941) ert-erti uzlieresi CogburTeli ian wlebsi. saqartvelos mravalgzis Cempioni wyvil- Ta TanrigSi v. goglizestan ertad. sabwota kavsiris xalxta spartakiadebis monawile. brwyinvale taqtikosi da strategi. germanuli filologiis specialisti. musaobs mwvrtnelad. mwvrtneli _ m. qobalia. airapetova lili (1929_1 929_1995) 995) ian wlebis ert-erti uzlieresi CogburTeli. iyo saqartvelos Cempioni erteulta TanrigSi. baqraze aleqsi (1943) ert-erti uzlieresi CogburTeli 60-ani wlebis dasawyissi. atleturi da Semtevi CogburTis mimdevari. inglisuri filologiis specialisti. musaobs egviptesi saqartvelos sakonsulosi. mwvrtneli _ m. kldiasvili. baqraze mzia (1930) wlebsi ert-erti uzlieresi CogburTeli. sabwota kavsiris Cempioni iuniorebsi Sereul wyvilta TanrigSi v. uraevskistan ertad. franguli filologiis specialisti. mwvrtneli _ a. xanguliani. baqraze-krupenikova tatiana (1920) ani wlebis ert-erti uzlieresi CogburTeli qali. aleqsi baqrazis deda. profesiit filologi. mwvrtneli _ i. homeri. baqsi viqtor (1955) ert-erti uzlieresi CogburTeli ian wlebsi wlis sabwota kavsiris xalxta spartakiadis monawile. musaobs mwvrtnelad ~dinamos~ klubsi. mwvrtneli - T. Cimerina. barnabisvili nodar ( ) ert-erti uzlieresi CogburTeli ian wlebsi wlebis moswavleta spartakiadebis priziori saqartvelos nakrebi gundis SemadgenlobaSi. daamtavra saqartvelos politeqnikuri instituti. tragikulad dairupa. mwvrtneli - a. elerdasvili. baxtaze viqtoria (1978) saqartvelos nakrebis wevri federaciis Tasis gatamasebasi ( ). mwvrtneli-d.nozaze. berize Tamar (1974) 80-iani wlebis ert-erti uzlieresi CogburTeli gogonata Soris. sabwota kavsiris nakrebis wevri. musaobs mwvrtnelad klub ~geimi-90~-si. mwvrtneli _ g. axalaze. butxuzi mixeil (1964) 80-iani wlebis ert-erti uzlieresi CogburTeli iuniorta Soris. daamtavra saqartvelos politeqnikuri instituti. musaobs mwvrtnelad klub ~geimi-90~-si. mwvrtneli _ r. abjandaze. bokucava eka (1970) ert-erti uzlieresi CogburTeli 80-ian wlebsi wlis saqartvelos Cempioni wlis axalgazrduli TamaSebis Cempioni saqartvelos nakrebi gundis SemadgenlobaSi wlis sabwota kavsiris xalxta spartakiadis monawile. kombinaciuri stilis motamase. daamtavra Tbilisis saxelmwifo universiteti, inglisuri filologiis fakulteti. mwvrtneli - r. abjandaze. gabricize vladimer (1968) saqartvelos uzlieresi CogburTeli ian wlebsi. Sedioda sabwota kavsiris uzlieres ateulsi. sabwota kavsiris da saqartvelos nakrebi gundebis SemadgenlobaSi warmatebit TamaSobda ~devisis Tasis~ gatamasebasi( ). kombinaciuri stilis motamase. 113

114 mwvrtneli _ g. CaxunaSvili. gevorqiani roman (1960) 80-ani wlebis ert-erti uzlieresi CogburTeli. sabwota kavsiris iuniorta nakrebis wevri. sabwota kavsiris xalxta spartakiadis monawile saqartvelos nakrebi gundis Semadgenloba- Si. mwvrtneli - g. CaxunaSvili. gegelasvili iuri ( ) sakavsiro kategoriis msaji (1956). mravli wlebis ganmavlobasi iyo sabwota kavsiris da saqartvelos wamyvani msaji. musaobda docentis Tanamdebobaze saqartvelos politeqnikur institutsi. teqnikur mecnierebata kandidati. gegewkori aleqsandre (1956) 2007 wlis uzlieresi CogburTeli veteranta Soris. mwvrtneli T.Cimerina gelasvili levan (1977) 90-iani wlebis ert-erti uzlieresi CogburTeli. ssr kavsiris Cempioni iuniorta Soris wlis devisis Tasis gatamasebis monawile. geraze irina (1969) 1985 wlis sabwota kavsiris axalgazrduli TamaSebis Cempioni saqartvelos nakrebi gundis SemadgenlobaSi. axalgazrduli TamaSebis Cempioni wyvilta TanrigSi l. mesxtan ertad wlis sabwota kavsiris spartakiadis brinjaos priziori saqartvelos nakrebi gundis SemadgenlobaSi. gigineisvili levan (1972) 80-iani wlebis ert-erti uzlieresi CogburTeli iuniorta Soris. daamtavra Tbilisis saxelmwifo universiteti. mwvrtneli _ r. abjandaze. goglize viqtor (1964) 80-iani wlebis ert-erti uzlieresi CogburTeli iuniorta Soris. daamtavra saqartvelos fizkulturis da zooveterinariis institutebi. musaobs mwvrtnelad sacxenosno sportsi. mwvrtneli _ r. abjandaze. goglize vladimer (1940) wlebsi ert-erti uzlieresi CogburTeli. saqartvelos mravalgzis Cempioni wyvilta TanrigSi g. axalazestan ertad wlis sabwota kavsiris Cempioni ~dinamos~ nakrebi gundis SemadgenlobaSi wlis sabwota kavsiris Cempioni iuniorta Soris Tbilisis da Tbilisis ~dinamo~-s nakrebi gundebis SemadgenlobaSi. sabwota kavsiris Cempionatebis priziori WabukTa Soris. klasikuri CogburTis tipiuri warmomadgeneli. saqartvelos damsaxurebuli mwvrtneli (1984). 80-ian wlebsi saqartvelos nakrebi gundis mwvrtneli. 1991_1996 wlebsi saqartvelos pirveli damoukidebeli CogburTis federaciis vice_prezidenti. daamtavra Tbilisis universitetis meqanika-matematikis fakulteti. mwvrtneli _ a. xanguliani. gogilasvili ivane (1941) sakavsiro kategoriis msaji (1969). musaobs mwvrtnelad dinamos klubsi. gogilasvili davit ( ) 90-ani wlebis dasawyisis ert-erti uzlieresi CogburTeli wlis saqartvelos nakrebis wevri ~devisis Tasis~ gatamasebasi. mwvrtneli _ r. abjandaze. gogolauri Tamar ( ) 20-ani da 30-ani wlebis uzlieresi CogburTeli. 1931_1932 wlebsi sabwota kavsiris uzlieresi ateulis motamase. saqartvelos da somxetis mravalgzis Cempioni. mwvrtneli _ i.homeri. gosaze marina(1962) 70-ian wlebsi ert-erti uzlieresi CogburTeli iuniorta Soris guliasvili davit ( ) 30-ani wlebis ert-erti uzlieresi CogburTeli. kombinaciuri CogburTis tipiuri warmomadgeneli wels varjisobda gamocenili frangi CogburTelis anri koses skolasi. dairupa me-2 msoflio omsi. mwvrtneli - i. homeri. guncini valeri ( ) 70-ian wlebsi ert-erti wamyvani CogburTeli saqartvelosi. musaobda mwvrtnelad olimpiuri rezervis skolasi. dalevski aleqsandre (1931) 1947 wlis sabwota kavsiris Cempioni iuniorta Soris wyvilta TanrigSi r. fancxavastan ertad. didize vaxtang ( ) gamocenili mwvrtneli da sportuli morvawe. saqartvelodan pirveli sakavsiro kategoriis msaji (1938). vano elerdasvilis, givi kokaias, viqtor uraevskis pirveli mwvrtneli. mravali wlebis ganmavlomasi sportuli sazogadoeba ~dinamo~ _s Tavmjdomaris pirveli moadgile. devize salome (1986) ert-erti uzlieresi CogburTeli qali. saqartvelos nakrebis wevri ~Fed Cup~-is gatamaseba- Si. cxovrobs da varjisobs ass-i. pirveli mwvrtneli _ a. yarangozisvili. 114

115 egnatasvili giorgi ( ) 1970 wlis saqartvelos Cempioni wyvilta TanrigSi T. kakuliastan ertad. respublikuri kategoriis msaji. kargad TamaSobda haeridan. mwvrtneli - m. kldiasvili. elerdasvili arcil ( ) 40-ani wlebis ert-erti uzlieresi CogburTeli. saqartvelos damsaxurebuli mwvrtneli. daamtavra leningradis lesgaftis saxelobis fizkulturis instituti. mravali wlis ganmavlobasi musaobda Tbilisis fizkulturis institutsi. institutis kedlebsi arizardnen iseti cnobili mwvrtnelebi, rogorebic arian: marlen qobalia, otar WarxalaSvili, guram ToxaZe, rena abjandaze, marina, gia, niko, gela elerdasvilebi, suliko Tuxareli, givi axalaze, Tengiz yarsimasvili, debi marina da irina malacizeebi da bevri sxva. elerdasvili gela (1965) 80-ani wlebis ert-erti wamyvani CogburTeli wlis sakavsiro spartakiadis monawile saqartvelos nakrebi gundis SemadgenlobaSi. daamtavra Tbilisis fizkulturis instituti. musaobs mwvrtnelad l. mesxis akademiasi. saqartvelos CogburTis federaciis msajta kolegiis Tavmjdomare. mwvrtneli _ a. elerdasvili. elerdasvili gia (1958) vano elerdasvilis Svili. saqartvelos mravalgzis Cempioni, sabwota kavsiris Cempioni WabukTa Soris, sabwota kavsiris Tasis mflobeli, sabwota kavsiris nakrebi gundis SemadgenlobaSi warmatebit gamodioda saertasoriso SejibrebebSi. bolomde ver gamoavlina Tavisi bunebrivi niwi. mwvrtneli - v. elerdasvili. elerdasvili giorgi ( ) wlebis ganmavlobasi nayofierad musaobda mwvrtnelad soxumsi. tragikulad dairupa dabombvis dros. elerdasvili ivane (1922) ert-erti uzlieresi CogburTeli 40_50-ian wlebsi wels saqartvelos nakrebis SemadgenlobaSi moipova sabwota kavsiris Tasi WabukTa Soris. 1946_1947 wlebsi sabwota kavsiris ateulis motamasea wels saqartvelos nakrebis SemadgenlobaSi (viqtor uraevski, givi kokaia, grigol RaribaSvili, oleg TinikaSvili) sakavsiro Tasis ~vercxlis~ prizioria wels warmatebit monawileobs sabwota kavsiris xalxta spartakiadaze. saqartvelos damsaxurebuli mwvrtneli. pirveli mwvrtneli _ v. didize. sakavsiro kategoriis msaji (1959). elerdasvili marina (1955) vano elerdasvilis qalisvili ani wlebis ert-erti wamyvani CogburTeli qali. klasikuri sacogburto skolis Rirseuli warmomadgeneli. musaobs mwvrtnelad. mwvrtneli _ v. elerdasvili. elerdasvili niko (1959) arcil elerdasvilis Svili. ert-erti uzlieresi CogburTeli 70_80-an wlebsi. daamtavra Tbilisis fizkulturis instituti. musaobda mwvrtnelad TelavSi. mravali wlis ganmavlobasi saqartvelos nakrebis mtavari mwvrtneli wlidan l. mesxis piradi mwvrtneli wlebsi da 2001 wels gundis kapitani ~devisis Tasis~ gatamasebasi. saqartvelos CogburTis federaciis mwvrtnelta sabwos Tavmjdomare. mwvrtneli _ a.elerdasvili. elcaninova tatiana (1940) 1956 wlis sabwota kavsiris Cempioni iuniorta Soris Tbilisis da Tbilisis ~dinamo~_s nakrebi gundebis SemadgenlobaSi. enuqize otar (1983) 90-iani wlebis ert-erti uzlieresi CogburTeli. saqartvelos nakrebis wevri ~devisis Tasis~ gatamasebasi. ermolova irina (1938) ani wlebis ert-erti wamyvani CogburTeli qali. saqartvelos mravalgzis Cempioni. sabwota kavsiris Cempioni wyvilta TanrigSi a. dmitrievastan ertad, universiadis Cempioni, mravali saertasoriso turniris gamarjvebuli da priziori. ira ermolova pirveli qartveli CogburTeli qalia, romelmac inglisis balaxis kortebze iaspareza. nayofierad musaobs mwvrtnelad. mwvrtneli _ v. serebrenikovi. esebua nino (1984) 90-ani wlebis ert-erti uzlieresi CogburTeli qali wlis armosavlet evropis qveynebis Cempioni gogonata Soris. saqartvelos nakrebis wevri ~Fed Cup~ is gatamasebasi. mwvrtneli _ d. islamovi. vermiseva evgenia ( ) ert-erti uzlieresi CogburTeli qali 20_30-ian wlebsi. GgamoCenili mwvrtnelis a. xangulianis coli. mravali wlis ganmavlobasi nayofierad musaobda mwvrtnelad ~dinamo~_s sportul sazogadoebasi. 115

116 verulava aleqsi ( ) ert-erti yvelaze kolorituli figura qartul CogburTSi. saqartvelos mravalgzis Cempioni wlis sabwota kavsiris Cempioni iuniorta Soris. gamoirceoda gansakutrebuli medgrobit da gamarjvebisadmi ltolvit. bevri gaaketa T. kakulias ostatobis ComoyalibebaSi. wlebis ganmavlobasi musaobda mwvrtnelad. daamtavra saqartvelos politeqnikuri instituti. mwvrtneli _ v. serebrenikovi. verulava evgenia (1938) sabwota kavsiris Cempioni gogonata Soris wyvilta TanrigSi i.ermolovastan ertad (1955). sabwota kavsiris Cempioni iuniorta Soris Tbilisis da Tbilisis ~dinamo~_s nakrebi gundebis SemadgenlobaSi (1955). zaqsi lika (1916) iani wlebis ert-erti uzlieresi CogburTeli qali wlis saqartvelos Cempioni. profesiit injineri. zenaisvili emzar (1944) 1996 wlidan saqartvelos CogburTis federaciis vice_prezidenti. zerekize ekize lali (1959) 80-ani wlebis ert_erti uzlieresi CogburTeli qali. saqartvelos damsaxurebuli mwvrtneli. saqartvelos qalta nakrebis mwvrtneli, saqartvelos CogburTis federaciis prezidiumis wevri, leila mesxis CogburTis akademiis vice_prezidenti. daamtavra saqartvelos politeqnikuri instituti. pirveli mwvrtneli _ s. Tuxareli. TaqTaqiSvili irakli (1935) 1951 wlis sabwota kavsiris Cempioni iuniorta Soris wyvilta TanrigSi b. marugintan ertad. fizika-matematikis mecnierebata doqtori. mwvrtneli - a. xanguliani. TofCiSvili levan ( ) 986) 80-ani wlebis ert-erti uzlieresi CogburTeli iuniorta Soris. tragikulad dairupa. mwvrtneli - s. Tuxareli. TinikaSvili oleg (1928) 50-iani wlebis ert-erti wamyvani CogburTeli wlis sabwota kavsiris Tasis ~vercxlis~ priziori. profesiit Jurnalisti. ToxaZe guram (1934) saqartvelos mwvrtnelta skolis SesaniSnavi warmomadgeneli. misi sauketeso moswavleebi qartuli CogburTis tradiciebis Rirseuli gamgrzeleblebi gaxdnen. esenia: d. kawarava, m. CaxnaSvili,i. usangisvili,t. miqaze. l. mesxis pirveli mwvrtneli. saqartvelos damsaxurebuli mwvrtneli. ToxaZe ekaterine (1969) 1985 wlis sabwota kavsiris Cempioni iuniorta Soris saqartvelos nakrebi gundis SemadgenlobaSi wlis xalxta spartakiadis ~brinjaos~ priziori gundur CaTvlaSi. daamtavra Tbilisis saxelmwifo universiteti. musaobs mwvrtnelad. Tuxareli nino (1946) ani wlebis ert-erti uzlieresi CogburTeli qali. miuxedavad imisa, rom mas ar hqonda gansakutrebuli fizikuri monacemebi, man SeZlo sabwota kavsiris pirveli ateulis motamase gamxdariyo. saqartvelos mravalgzis Cempioni. ninom sabwota kavsiris mraval wamyvan CogburTelebTan moi pova gamarjvebebi. misi TamaSi dafuznebuli iyo burtis aracveulebriv grznobaze da kortze swori poziciis SerCevaze. daamtavra Tbilisis saxelmwifo universiteti. mwvrtneli _ a. xanguliani. Tuxareli veriko (1972) ani wlebis ert-erti wamyvani CogburTeli qali. kombinaciuri CogburTis mimdevaria. mwvrtneli _ s. Tuxareli Tuxareli oliko (1968) 80-ani wlebis ert-erti wamyvani CogburTeli qali wlis moswavleta spartakiadis priziori saqartvelos nakrebi gundis SemadgenlobaSi. musaobs mwvrtnelad. mwvrtneli _ s. Tuxareli. Tuxareli solomoni ( ) ert-erti wamyvani mwvrtneli saqartvelosi. arzarda bevri SesaniSnavi sportsmeni _ xatuna kekelia, lali zerekize,debi marina da irina malacizeebi,xatuna trapaize,debi oliko da veriko Tuxarelebi, arcil kekelia, paata sexniasvili, soso siamasvili da bevri sxva. saqartvelos damsaxurebuli mwvrtneli. musaobda ~dinamo~ _s sportul sazogadoebasi. mwvrtneli _ a. xanguliani. Txinvaleli vaxtang (1935) cnobili mwvrtneli. arzarda bevri marali klasis CogburTeli. wlebis ganmavlobasi 116

117 musaobada mseneblobis dargsi. 80-iani wlebidan musaobs mwvrtnelad. daamtavra saqar- Tvelos politeqnikuri instituti da fizikuri kulturis instituti. ianvarasvili margo ( ) 50-ani wlebis ert-erti uzlieresi CogburTeli qali wlis xalxta spartakiadis saqartvelos nakrebi gundis wevri. musaobda mwvrtnelad i. WavWavaZis saxelobis ucxo enata institutsi. ivanova ala (1946) swrafi, uarresad teqnikuri CogburTeli. misi TamaSis Semtevi stili mamakacuri ierit gamoirceoda. ati wlis ganmavlobasi ( ) Sedioda sabwota kavsiris uzlieres ateulsi, 1973 wlis ssr kavsiris Cempionatis finalistia, saertasoriso turnirebis gamarjvebuli da priziori. musaobs mwvrtnelad ~dinamo~-s klubsi. mwvrtneli _ m. kldiasvili. ivanov erast (1940) wlebis sabwota kavsiris pirvelobebis priziori iuniorta Soris saqartvelos nakrebi gundis SemadgenlobaSi. inglisuri filologiis specialisti. mwvrtneli _ m.kldia- Svili. islamov davit (1963) ert-erti wamyvani mwvrtneli saqartvelosi. 80-ian wlebsi ert-erti uzlieresi CogburTeli iuniorta Soris. amjamad mwvrtnelad musaobs kvi prosze. mwvrtneli_m. kldiasvili. kandelaki viqtor ( ) ian wlebsi saqartvelos CogburTis federaciis prezidenti da vice-prezidenti. sakavsiro kategoriis msaji (1954). kakulia vladimer (1984) 2002 wlis saqartvelos nakrebis wevri Davis Cup -is gatamasebasi. kakulia irina (1978) saqartvelos nakrebis wevri Fed Cup - is gatamasebasi ( ). kakulia Teimuraz ( ) Teimuraz kakulia - universaluri, klasikuri stilis motamase. sabwota kavsiris mravalgzis Cempioni wyvilta TanrigSi, 1976 wlis evropis Cempioni. ~devisis Tasis~ gatamasebasi ramdenime sensaciuri gamarjveba moipova. sportis damsaxurebuli ostati, saqartvelos damsaxurebuli mwvrtneli. wlebis ganmavlobasi l. mesxis piradi mwvrtneli. pirveli mwvrtneli _ v. serebrenikovi. kapanaze guram ( ) 50-ani wlebis ert-erti uzlieresi CogburTeli wlis saqartvelos Cempioni. daamtavra Tbilisis samedicino instituti. medicinis mecnierebata kandidati. guram kapanaze iyo ert_erti pirveltagani, romelmac Semoitana profesionalizmi CogburTSi. g. kapanaze iyo msvenieri mwerali da Cempioni WadrakSi CogburTelTa Soris. mwvrtneli _ a. xanguliani. kawarava davit (1969) ani wlebis ert-erti wamyvani CogburTeli. sabwota kavsiris ateulis motamase ( ). sabwota kavsiris iuniorta nakrebis wevri. saqartvelos nakrebis mtavari mwvrtneli ( ). davisi Tasi (11-4). mwvrtneli _ g. ToxaZe. kiuregiani karen (1948) dinamoeli CogburTeli. somxetis mravalgzis Cempioni. somxetis damsaxurebuli mwvrtneli kekelia arcil (1957) 70-ani wlebis ert-erti uzlieresi CogburTeli. klasikuri CogburTis ti piuri warmomadgeneli. profesiit msenebeli. mwvrtneli _ s. Tuxareli. kekelia xatuna (1955) 70-ani wlebis ert-erti wamyvani CogburTeli qali. kombinaciuri CogburTis tipiuri warmomadgeneli. daamtavra saqartvelos politeqnikuri instituti. musaobs mwvrtnelad l.mesxis akademiasi. mwvrtneli _ s. Tuxareli. kereselize dimitri ( ) ert-erti wamyvani msaji yofil sabwota kavsirsi. sakavsiro kategoriis msaji (1967). wlebis ganmavlobasi musaobda mwvrtnelad. kereselize Tengizi (1929) 50-ani wlebis ert-erti uzlieresi CogburTeli. sabwota kavsiris iuniorta pirvelobis priziori saqartvelos nakrebi gundis SemadgenlobaSi. profesiit filosofosi. pirveli mwvrtneli _ v. didize. kereselize merab (1939) sabwota kavsiris Cempioni WabukTa Soris Tbilisis (1956 wels) da Tbilisis ~dinamos~ (1956) nakrebi gundebis SemadgenlobaSi. teqnikur mecnierebata kandidati. mwvrtneli _ m.kldiasvili. 117

118 kvaracxelia davit (1969) 80-iani wlebis ert-erti uzlieresi CogburTeli. saqartvelos nakrebis wevri 1986 wlis xalxta spartakiadaze. ganatleba amerikis SeerTebul StatebSi miiro. cxovrobs ass-i. kldiasvili konstantine ( ) cnobili mwvrtnelebis v. serebrenikovis da m. kldiasvilis Svili wlis sabwota kavsiris Cempioni iuniorta Soris a. verulavastan ertad. musaobda sportkomitetsi mtavar mwvrtnelad CogburTSi, ragbsi da badmintonsi. saqartvelos damsaxurebuli mwvrtneli. kldiasvili mariam ( ) saqartvelos da sabwota kavsiris (1971) damsaxurebuli mwvrtneli. wlebis ganmavlobasi saqartvelos nakrebis mtavari mwvrtneli kobaize aleqsandre (1940) ian wlebsi Telavis raikomis pirveli mdivani. 80-ian wlebsi a. kobaizis TaosnobiT TelavSi CogburTis kortebi asenda. kokaia givi (1929) wlebis sabwota kavsiris Cempioni iuniorta Soris. saqartvelos mravalgzis Cempioni wels saqartvelos nakrebi gundis SemadgenlobaSi sabwota kavsiris Tasis ~vercxlis~ priziori wels warmatebit itamasa kapitnis rolsi sabwota kavsiris xalxta spartakiadaze. teqnikur mecnierebata doqtori, profesori, sainjinro akademiis wevri, saxelmwifo premiis laureati. pirveli mwvrtneli _ v. didize. kokaia lamara (1933) givi kokaias da. sabwota kavsiris mravalgzis Cempioni iuniorta Soris Sereul wyvilta TanrigSi g. CaxunaSvilTan ertad (1948, 1949, 1950). profesiit qimikosi. cxovrobs moskovsi. kocubei leonid (1940) 50-iani wlebis ert-erti uzlieresi CogburTeli iuniorta Soris wlis moswavleta spartakiadis ~vercxlis~ priziori saqartvelos nakrebi gundis SemadgenlobaSi. daamtavra saqartvelos politeqnikuri instituti. mwvrtneli _ a. xanguliani. krupenikovi boris (1918) msvenieri stilis motamase wels Sevida sabwota kavsiris uzlieres ateulsi. Semdgom wlebsi igi CogburTs nakleb dros utmobda da ver SesZlo Tavisi didi potencialis bolomde gamomjravneba. cxovrobs moskovsi. mwvrtneli i. homeri. kupreisvili giorgi (1971) 80-ian wlebsi sabwota kavsiris ert-erti uzlieresi CogburTeli iuniorta Soris. mwvrtneli _ T. kakulia. musaobs mwvrtnelad egviptesi. labaze irakli (1981) saqartvelos uzlieresi CogburTeli wlis evropis Cempioni iuniorta Soris, 1998 wlis uimbldonis turniris finalisti iuniorta Soris. pirveli mwvrtneli _r. abjandaze. lobjanize Tengizi (1936) mravali wlis ganmavlobasi l. mesxis akademiis kortebis direqtori. kargi specialisti kortebis mseneblobis dargsi. luarsabisvili nino (1977) 90-ani wlebis ert-erti uzlieresi CogburTeli qali wlis msoflio Cempioni gogonata Soris. 90-an wlebsi msoflio reitingis me_2 aseulsi Sedioda. amjamad cxovrobs ass-i. pirveli mwvrtneli _ g. RaribaSvili. lukasvili givi (1938) 1954 wlis sabwota kavsiris Cempioni ~dinamo~_s nakrebi gundis SemadgenlobaSi wlis sabwota kavsiris Cempioni iuniorta Soris Tbilisis da Tbilisis ~dinamo~_s nakrebi gundebis SemadgenlobaSi wlis sabwota kavsiris Cempioni iuniorta Soris wyvilta TanrigSi l. mzinarisviltan da i.ermolovastan ertad wlis sabwota kavsiris spartakiadis monawile. Zlieri nebisyofis motamase. mwvrtneli _ a. xanguliani. cxovrobs assi. malaianc artem (1946) sakavsiro kategoriis msaji (1980). saqartvelos msajta kolegiis wevri. malacize irina (1965) 80-iani wlebis ert-ert uzlieresi CogburTeli qali. sabwota kavsiris Cempioni saqartvelos nakrebi gundis SemadgenlobaSi (1980). sabwota kavsiris Cempioni gogonata Soris (1983). warmatebit TamaSobda saqartvelos nakrebi gundis SemadgenlobaSi xalxta spartakiadebze (1983, 1986). kombinaciuri stilis motamase. musaobs mwvrtnelad ~dinamo~_s klubsi. pirveli mwvrtneli _ s. Tuxareli. malacize marina (1963) irina malacizis da. 80-ani wlebis ert-erti wamyvani CogburTeli qali. sabwota kavsiris 118

119 Cempioni saqartvelos nakrebi gundis SemadgenlobaSi (1980). xalxta spartakiadis monawile (1983). musaobs mwvrtnelad l. mesxis akademiasi. pirveli mwvrtneli _ s. Tuxareli. managaze sofia (1978) 90-iani wlebis ert-erti uzlieresi CogburTeli. saqartvelos nakrebis wevri ~Fed Cup~-is gatamasebasi. pirveli mwvrtneli _ v. baqsi. margalitaze vladimer (1976) 90-ani wlebis ert-erti uzlieresi CogburTeli. 1995_1998 wlebis saqartvelos Cempioni. saqartvelos nakrebi gundis wevri ~devisis Tasis~ gatamasebasi(9-7). mwvrtneli _ T. kakulia. marugin boris (1935) sabwota kavsiris Cempioni wyvilta TanrigSi iuniorta Soris (1951). sabwota kavsiris pirvelobis priziori iuniorta Soris (1951, 1953). mwvrtneli _ a.xanguliani. mgaloblisvili lamara (1947) 60-iani wlebis ert-erti uzlieresi CogburTeli. musaobs mwvrtnelad quveitsi. mwvrtneli _ m. qobalia. mdivani arcil ( ) 30-ani wlebis ert-erti uzlieresi CogburTeli sabwota kavsirsi. e. negrebeckistan ertad wlebis sabwota kavsiris Cempioni wyvilta TanrigSi wlebsi sabwota kavsiris uzlieresi ateulis motamase. Semtevi stilis motamase. cnobili bolsevikis budu mdivanis Svili wels represirebulia. pirveli mwvrtneli _ i. homeri. megeneisvili cezar (1937) qutaiseli CogburTeli wlis saqartvelos Cempioni iuniorta Soris. musaobs mwvrtnelad qutaissi. pirveli mwvrtneli _ i. homeri meliqisvili sofia (1987) 90-ani wlebis ert-erti uzlieresi CogburTeli qali. saqartvelos mravalgzis Cempioni gogonata Soris. warmatebit gamodis saertasoriso sxvadasxva SejibrebebSi. kombinaciuri stilis motamase. pirveli mwvrtneli m. malacize. merekiul esper ( ) wlebis ert-erti uzlieresi CogburTeli. respublikuri kategoriis msaji. mesxi leila (1968) uzlieresi CogburTeli qali qartuli CogburTis istoriasi. msoflios me-12 motamase (05-11/ 08/1991). moigo 4 turniri erteulta TanrigSi da 7 turniri wyvilebsi wlis olimpiuri TamaSebis priziori wyvilta TanrigSi (n. zverevastan) wlis sabwota kavsiris Cempioni. kombinaciuri stilis motamase. mwvrtnelebi g. ToxaZe, T. kakulia, s. andreevi, n. elerdasvili. saqartvelos CogburTis federaciis prezidenti wlidan CogburTis akademiis prezidenti. metreveli aleqsandre (1944) uzlieresi CogburTeli qartuli CogburTis istoriasi wlis uimbldonis turniris finalisti. man 105 matci Caatara devisis Tasze, aqedan 80-Si gaimarjva. 12-jer iyo sabwota kavsiris Cempioni erteulta TanrigSi. klasikuri CogburTis warmomadgeneli. mwvrtneli - a. xanguliani. metreveli aleqsandre umcrosi (1976) a. metrevelis Svili. 80-ian wlebsi ert-erti uzlieresi CogburTeli iuniorta Soris. metreveli irakli (1967) a. metrevelis Svili. 80-ani wlebis ert-erti uzlieresi CogburTeli wlis sabwota kavsiris Cempioni iuniorta Soris saqartvelos nakrebi gundis SemadgenlobaSi wlis sakavsiro spartakiadis priziori. 80-ian wlebsi sabwota kavsiris nakrebis wevri. mwvrtneli m.qobalia metreveli eveli lali (1965) 80-ani wlebis ert-erti uzlieresi CogburTeli qali. kombinaciuri stilis motamase. mwvrtneli - r. abjandaze. metreveli petre (1941) saqartvelos mravalgzis Cempioni da priziori wyvilta TanrigSi g. musaeliantan ertad. tipiuri klasikuri CogburTis warmomadgeneli. arwurvili iyo SesaniSnavi teqnikit. bevri aqvs gaketebuli Tavisi umcrosi Zmis a. metrevelis daostatebasi. Ffizika _ matematikis mecnierebata kandidati. mwvrtneli _ a.. xanguliani. mezmariasvili nodari (1933) ian wlebsi saqartvelos CogburTis federaciis prezidenti. 80_ian wlebsi saqartvelos mseneblobis ministri. n. mezmariasvilis TaosnobiT saqartvelosi daxuruli kortebi asenda.n minaeva klavdia ( ) saqartvelos mravalgzis Cempioni sxvadasxva TanrigSi. wlebis ganmavlobasi TamaSobda 119

120 frenburts ~dinamo~-s SemadgenlobaSi. musaobda mwvrtnelad da arzarda araerti kargi CogburTeli. mwvrtneli _ a. xanguliani musaeliani grant ( ) 1957 wlis sabwota kavsiris Cempioni ~dinamo~_s nakrebi gundis SemadgenlobaSi wlis sabwota kavsiris Cempioni iuniorta Soris Tbilisis da Tbilisis ~dinamo~_s nakrebi gundebis SemadgenlobaSi. sabwota kavsiris Cempionatebis priziori WabukTa Soris. saqartvelos mravalgzis Cempioni wyvilta TanrigSi p. metreveltan ertad. 1958_1959 wlebsi Sedioda sabwota kavsiris nakrebis SemadgenlobaSi. SemdgomSi mravali wlis ganmavlobasi musaobda mwvrtnelad, iyo saqartvelos nakrebi gundis mwvrtneli. saqartvelos damsaxurebuli mwvrtneli (1984). trgikulad dairupa. mwvrtneli _ a. xanguliani. mirianasvili giorgi (1967) 1985 wlis sabwota kavsiris Cempioni iuniorta Soris saqartvelos nakrebi gundis SemadgenlobaSi. saqartvelos CogburTis federaciis prezidiumis wevri. mwvrtneli _ g. ToxaZe. mirianasvili guram ( ) saqartvelos pirveli damoukidebeli CogburTis federaciis prezidenti (1991_1994). 90-ian wlebsi saqartvelos mseneblobis ministri. mzinarisvili isvili leonard (1938) 1960 wels pirvelad gaxda saqartvelos Cempioni da es mirweva gaimeora 11 wlis Semdeg wlis sabwota kavsiris Cempioni ~dinamos~ nakrebi gundis SemadgenlobaSi, 1956 wlis sabwota kavsiris Cempioni iuniorta Soris Tbilisis da Tbilisis ~dinamos~ nakrebi gundebis SemadgenlobaSi wlis sabwota kavsiris Cempioni iuniorta Soris wyvilta TanrigSi (g. lukasviltan ertad). sabwota kavsiris spartakiadebis monawile. fizika-matematikis mecnierebata doqtori, saqartvelos politeqnikuri universitetis matematikis katedris gamge. mwvrtneli - a. xanguliani. mzinarisvili nugzar (1943) pirveli qartveli CogburTeli, romelic warmatebit TamaSobda inglisis balaxis kortebze (1961). Sedioda sabwota kavsiris nakrebi gundis SemadgenlobaSi da uzlieres ateulis siasi ( ) wlis sabwota kavsiris Cempioni WabukTa Soris, saqartvelos mravalgzis Cempioni. brwyinvaled mozraobda kortze, hqonda kargi dartyma marjvnidan da Semtev CogburTs qadagebda. 80-ian wlebsi saqartvelos nakrebi gundis mtavari mwvrtneli iyo. amjamad musaobs mwvrtnelad latviasi. mwvrtneli - a. xanguliani. mzinarisvili rusudan (1973) 70-iani wlebis sabwota kavsiris ert-erti uzlieresi CogburTeli gogonata Soris. musaobs mwvrtnelad klub ~geimi-90~_si. mwvrtneli - g. musaeliani. nadibaize pavle (1963) l.mesxis CogburTis akademiis vice_prezidenti ( ) negrebecki eduard ( ) wlebis sabwota kavsiris ert-erti uzlieresi CogburTeli. 1932, 1947, 1949 da 1950 wlebis sabwota kavsiris Cempioni erteulta TanrigSi wlis sakavsiro spartakiadis ~vercxlis~ priziori saqartvelos nakrebi gundis SemadgenlobaSi wlebsi sabwota kavsiris nakrebis mtavar mwvrtnelad musaobda. pirveli mwvrtneli _ i. homeri. nozaze davit (1962) ert-erti namyvani mwvrtneli. gazarda bevri kargi CogburTeli. musaobs mwvrtnelad egviptesi. ociauri xatuna (1962) 70-ian wlebsi ert-erti uzlieresi CogburTeli iuniorta Soris papunasvili revaz (1954) wlebsi saqartvelos CogburTis federaciis prezidiumis wevri kaxetis regionidan. bevri gaaketa TelavSi CogburTis ganvitarebasi. peregudovi vladimer (1946) saqartvelos mravalgzis Cempioni,sabWoTa kavsiris Tasis mflobeli. moi pova sensaciuri gamarjveba moipova 1975 wlis saqartvelos spartakiadaze, roca SejibrebaSi monawileobdnen a.metreveli da T. kakulia. musaobs mwvrtnelad quveitsi. mwvrtneli _ m. kldiasvili. petrosiani karina (1962) 80-ani wlebis ert-erti uzlieresi CogburTeli qali wlis sabwota kavsiris Cempioni iuniorta Soris saqartvelos nakrebi gundis SemadgenlobaSi. mwvrtneli _g. RaribaSvili. podporini pavle ( ) soxumeli CogburTeli. iuniorta Soris sabwota kavsiris pirveli Cempioni saqartvelodan (1936). dairupa me-2 msoflio omsi. pugaeva margarita (1935) 1950, 1951 da 1953 wlebis sabwota kavsiris Cempioni iuniorta Soris Sereul wyvilta TanrigSi.. 120

121 Jordania niaz ( ) batumeli CogburTeli. warmatebit TamaSobda sportuli sazogodoeba ~burevestniki~_s nakrebi gundis SemadgenlobaSi. daamtavra saqartvelos fizkulturis instituti. nayofierad musaobda mwvrtnelad batumsi. mwvrtneli _ g. ToxaZe. Jukovski evgeni ( ) sakavsiro kategoriis msaji (1965). radkevici elene (1928) 1946 wlis sabwota kavsiris Cempioni gogonata Soris. razmaze levan (1966) 80-iani wlebis ert-erti uzlieresi CogburTeli iuniorta Soris. saqartvelos CogburTis federaciis prezidiumis wevri. mwvrtneli _ s. Tuxareli. revazisvili giorgi (1982) 90-iani wlebis ert-erti uzlieresi CogburTeli wlis saqartvelos Cempioni. saqartvelos nakrebis wevri ~devisis Tasis~ gatamasebasi( ). mwvrtneli _ g. ToxaZe. riazanova liudmila ( ) 1962 wlis sabwota kavsiris Cempioni wyvilta TanrigSi gogonata Soris. mwvrtneli _ v. serebrenikovi. ruxaze natela (1948) 60-iani wlebis ert-erti uzlieresi CogburTeli. daamtavra Tbilisis saxelmwifo universiteti. musaobs mwvrtnelad klub ~mziursi~. mwvrtneli _ m. qobalia. sabasvili gaioz (1941) mwvrtneli. musaobs klub CoganSi. sabasvili guguli ( ) mwvrtneli. nayofierad musaobda gldanis sportul internatsi. samxaraze givi (1978) 90-iani wlebis ert-erti uzlieresi CogburTeli. monawileobda ~devisis Tasis~ gatamasebasi saqartvelos nakrebi gundis SemadgenlobaSi ( ). mwvrtneli _ p. sexniasvili. santelaze giorgi (1968) mwvrtneli. musaobs l. mesxis akademiasi. sararaze mamuka (1963) 80-iani wlebis ert-erti uzlieresi CogburTeli iuniorta Soris. daamtavra Tbilisis saxelmwifo universiteti. mwvrtneli _ m. kldiasvili. sararaze nodar ( ) 1955 wlis saqartvelos nakrebis wevri ssr kavsiris gundur pirvelobaze. gansakutrebit kargad TamaSobda wyvilsi. sarrisvili aza (1939) 1956 wlis sabwota kavsiris Cempioni iuniorta Soris Tbilisis gundis SemadgenlobaSi. seniuki-maieri elene (1920) wlebis ert-erti uzlieresi CogburTeli. saqartvelos Cempionatebis mravalgzis priziori. mwvrtneli _ i. homeri. germanuli filologiis specialisti. cxovrobs germaniasi. sencurovi boris (1946) wlebis ert-erti uzlieresi CogburTeli wlis sabwota kavsiris Cempioni ~dinamo~s nakrebi gundis SemadgenlobaSi. mwvrtneli - a. xanguliani. musaobs mwvrtnelad klub ~dinamo~_si. serebrenikov boris ( ) wlebis ert-erti uzlieresi CogburTeli wlis sabwota kavsiris uzlieresi ateulis motamase wlis sakavsiro spartakiadis ~vercxlis~ priziori. mwvrtneli _i. homeri. serebrenikov vladimeri ( ) wlebis ert-erti uzlieresi CogburTeli. sabwota kavsiris damsaxurebuli mwvrtneli (1971). pirveli mwvrtneli _ i. homeri. sexniasvili paata (1962) ani wlebis ert-erti uzlieresi CogburTeli wlis saqartvelos Cempioni. mwvrtneli _ s. Tuxareli. musaobs mwvrtnelad. siamasvili ioseb (1976) 90-ani wlebis ert-erti uzlieresi CogburTeli wels saqartvelos nakrebi gundis wevri ~devisis Tasis~ gatamasebasi. Zalismieri stilis motamase. pirveli mwvrtneli _ s. Tuxareli. simoniani aleqsandre (1970) iani wlebis ert_erti uzlieresi CogburTeli. mwvrtneli _ g. axalaze. surmava badri (1943) 121

122 60-an wlebsi warmatebit TamaSobda sportuli sazogadoeba ~burevestnikis~ nakrebi gundis SemadgenlobaSi. trapaize xatuna (1967) 80-ani wlebis ert-erti wamyvani CogburTeli qali wlis sabwota kavsiris Cempioni iuniorta Soris saqartvelos nakrebi gundis SemadgenlobaSi. klasikuri CogburTis warmomadgeneli. profesiit eqimi. mwvrtneli _ s. Tuxareli. tamirova lika (1972) 1989 wlis sabwota kavsiris Cempioni wyvilta TanrigSi gogonata Soris. amjamad musaobs mwvrtnelad klub ~dinamo~-si. uraevski dimitri ( ) 50-ian wlebsi ert-erti wamyvani CogburTeli iuniorta Soris saqartvelosi. musaobda mwvrtnelad olimpiuri rezervis skolasi. uraevski viqtor ( ) 50-ani wlebis saqartvelos uzlieresi CogburTeli wlis sabwota kavsiris Cempioni iuniorta Soris. 50-ian wlebsi sabwota kavsiris uzlieresi ateulis motamase. swrafi da amtani,tavis sauketeso wlebsi igi lamaz da kombinaciur CogburTs TamaSobda wels warmatebit gamovida sabwota kavsiris xalxta spartakiadaze. pirveli mwvrtneli _ v. didize. usangisvili irakli (1982) 90-ani wlebis ert-erti uzlieresi CogburTeli. saqartvelos nakrebi gundis wevri ~devisis Tasis~ gatamasebasi ( ). kombinaciuri stilis motamase. mwvrtneli _ g. ToxaZe. fancxava revaz ( ) 1947 wlis sabwota kavsiris Cempioni iuniorta Soris, 1947 da 1948 wlebis sabwota kavsiris Cempioni iuniorta Soris wyvilta TanrigSi. musaobda wamyvan specialistad rustavis metalurgiur qarxanasi. qacarava zurab (1958) 80-ian wlebsi musaobda sportkomitetsi mtavar mwvrtnelad CogburTSi wlidan saqar- Tvelos CogburTis federaciis generaluri mdivani. qobalia marlen (1927) ert-erti wamyvani mwvrtneli. bevri saxelgantqmuli CogburTeli gazarda. saqartvelos damsaxurebuli mwvrtneli. sakavsiro kategoriis msaji (1965). musaobs mwvrtnelad ganatlebis saministros sistemasi. mwvrtneli - a. xanguliani. RaribaSvili grigol (1933) sabwota kavsiris 1952 wlis Tasis gatamasebis ~vercxlis~ priziori, saqartvelos damsaxurebuli mwvrtneli. arzarda bevri kargi sportsmeni. sauketeso-nino luarsabisvili, romelic 1993 wels msoflio Cempioni gaxda gogonata Soris. RonRaZe nukri (1946) wlebis ganmavlobasi musaobda sportkomitetsi samedicino sammartvelos ufrosad. saqartvelos CogburTis federaciis samedicino komisiis Tavmjdomare. yavlasvili TinaTin (1987) 90-ani wlebis ert-erti wamyvani CogburTeli qali wlis saqartvelos Cempioni wlis armosavlet evropis qveynebis Cempioni gogonata Soris. mwvrtneli _ m. malacize yarangozisvili aleqsandre (1961) 70-ian wlebsi ert-erti wamyvani CogburTeli iuniorta Soris. musaobs mwvrtnelad. s. devizis pirveli mwvrtneli. yarsimasvili Tengiz (1937) 50-ani wlebis ert-erti wamyvani CogburTeli. musaobs saqartvelos fizkulturis institutsi sportuli TamaSebis katedraze. SalamberiZe dimitri (1934) sakavsiro kategoriis msaji. profesiit istorikosi. mravali wlis ganmavlobasi musaobs skolis direqtorad. CargeiSvili giorgi ( ) soxumeli CogburTeli. ert-erti wamyvani iuniori 50-ian wlebsi. wlebis ganmavlobasi musaobda ganatlebis saministros sportul sammartvelosi wamyvan specialistad. Caduneli mixeil (1980) 2000 wlis saqartvelos Cempioni wlis saqartvelos nakrebi gundis wevri ~devisis Tasis~ gatamasebasi. Caqseliani sozari ( ) biwvintasi CogburTis kortebis ucvleli direqtori. tragikulad dairupa. CaCua murman ( ) sportuli Jurnalisti. pirveli sacogburto gazetis ~CogburTis~ damaarsebeli da gamomcemeli (1997). 122

123 CaxnaSvili margalita (1982) saqartvelos ert-erti uzlieresi CogburTeli. warmatebit TamaSobs saertasoriso sxvadasxva profesionalur turnirebsi. iyo saqartvelos nakrebis lideri ~Fed Cup~-is gatamasebasi. pirveli mwvrtneli _ g. ToxaZe. CaxunaSvili givi (1933) 1948 sabwota kavsiris Cempioni wyvilta TanrigSi iuniorta Soris. 1948, 1949 da 1950 wlebis sabwota kavsoris Cempioni Sereul wyvilta TanrigSi iuniorta Soris. musaobda klub ~dinamo~_si mtavar mwvrtnelad. v. gabricizis mwvrtneli. mwvrtneli _ a. xanguliani. Cimerina Tamar ( ) ani wlebis ert-erti uzlieresi CogburTeli. wlebis ganmavlobasi musaobda ganatlebis saministoros sportul skolasi. Coxeli mixeil (1981) 90-iani wlebis ert-erti uzlieresi CogburTeli. saqartvelos nakrebis wevri ~devisis Tasis~ gatamasebasi ( ). mwvrtneli _ T. kakulia. WarxaliSvili otar ( ) SesaniSnavi sportsmeni da pedagogi. saqartvelos damsaxurebuli mwvrtneli. klasikuri CogburTis tipiuri warmomadgeneli. bevri gaaketa mwvrtnelta kadrebis momzadebasi. xangulian aram ( ) ani wlebis ert-erti uzlieresi CogburTeli wlis sakavsiro spartakiadis ~vercxlis~ priziori saqartvelos nakrebi gundis SemadgenlobaSi. 1932_1969 wlebsi klub ~dinamo~_s mtavari mwvrtneli. saqartvelos da sabwota kavsiris damsaxurebuli mwvrtneli (1967). sakavsiro kategoriis msaji (1973), a. metrevelis mwvrtneli. xelaia nunu (1918) 1936 wlis sabwota kavsiris Cempioni gogonata Soris. xurda viqtor (1965) 80-ani wlebis ert-erti uzlieresi CogburTeli. 1978, 1982 da 1983 wlebis sabwota kavsiris Cempioni iuniorta Soris. sabwota kavsiris nakrebis wevri da 1986 wlebsi warmatebit TamaSobda saqartvelos nakrebi gundis SemadgenlobaSi ssr kavsiris xalxta spartakiadebze. mwvrtneli - r. abjandeze. musaobs moskovsi. jafarize aleqsandre (1959) 70-ian wlebsi ert-erti uzlieresi iuniori ssr kavsirsi. profesiit iuristi. pirveli mwvrtneli _ g. RaribaSvili jorbenaze guram ( ) klub geimi-90 -is damaarsebeli da ucvleli prezidenti. homer ian ( ) qartuli sacogburto skolis fuzemdebeli. 1918_1927 wlebis saqartvelos Cempioni wlis sakavsiro spartakiadis ~vercxlis~ priziori saqartvelos nakrebi gundis SemadgenlobaSi. e. negrebeckis, a. mdivnis, b. serebrenikovis, T. gogolauris, b. krupenikovis pirveli mwvrtneli. saqartvelos damsaxurebuli mwvrtneli. vin vin aris qartul CogburTSi (XXI saukune) basilasvili nikoloz (1992) saqartvelos uzlieresi CogburTeli. sauketeso reitingi N558 burwulaze konstantin (1983) saqartvelos nakrebi gundis wevri Davis Cup - is gatamasebasi ( ) gegewkori aleqsandre (1956) ert-erti uzlieresi CogburTeli veteran CogburTelTa Soris gorgoze ekaterine (1991) ert-erti uzlieresi CogburTeli wels 1-li nomeri reitingsi 16 wlamde evropel CogburTelTa Soris. WTA TOUR - N623 ( ) devize salome (1996) saqartvelos nakrebi gundis wevri Fed Cup - is gatamasebasi ( ) diasamize ednar (1961) awaris CogburTis federaciis prezidenti enuqize otar (1981) saqartvelos nakrebi gundis wevri Davis Cup - is gatamasebasi ( ) esebua nino (1984) saqartvelos nakrebi gundis wevri Fed Cup - is gatamasebasi ( ) itonisvili nodar (1986) saqartvelos nakrebi gundis wevri Davis Cup - is gatamasebasi ( ) kalasnikova oqsana (1990) saqartvelos nakrebi gundis wevri Fed Cup - is gatamasebasi ( ). WTA TOUR N193 ( ) kvernaze davit (1986) saqartvelos nakrebi gundis wevri Davis Cup - is gatamasebasi ( ) 123

124 kuxalasvili lazare (1991) saqartvelos nakrebi gundis wevri Davis Cup -is gatamasebasi ( ).ATP TOUR N1099 labaze givi (1947) uzlieresi CogburTeli veteran da moyvarul CogburTelTa Soris (2008) labaze irakli (1981) uzlieresi CogburTeli mamakacta Soris XXI saukunesi. sauketeso Sedegi NN45. saqartvelos nakrebi gundis wevri Davis Cup - is gatamasebasi ( ). meliqisvili sofia (1987) saqartvelos nakrebi gundis wevri Fed Cup - is gatamasebasi ( ). WTA TOUR N921 metreveli sandro (1993) ert-erti uzlieresi CogburTeli vajta Soris. miqaze TaTia (1988) saqartvelos nakrebi gundis wevri Fed Cup - is gatamasebasi ( ).. WTA TOUR- N291 ( ) murrulia omar (1982) saqartvelos nakrebi gundis wevri Davis Cup - is gatamasebasi ( ) osaze revaz (1990) saqartvelos nakrebi gundis wevri Davis Cup - is gatamasebasi ( ) oqruasvili magda (1990) ert-erti uzlieresi CogburTeli qalta Soris. WTA TOUR N1022 paiwaze revaz (1992) ert-erti uzlieresi CogburTeli vajta Soris. tatisvili ana (1990) uzlieresi CogburTeli qalta Soris (2010). WTA TOUR - N129 ( ) qvacabaia sofia (1988) saqartvelos nakrebi gundis wevri Fed Cup - is gatamasebasi ( ). WTA TOUR - N413 ( ) yavlasvili TinaTin (1987) saqartvelos nakrebi gundis wevri Fed Cup - is gatamasebasi ( ). WTA TOUR N479 SafaTava sofia (1989) ert-erti uzlieresi CogburTeli qalta Soris. WTA TOUR - N278 ( ) SafaqiZe manana (1989) ert-erti uzlieresi CogburTeli qalta Soris. WTA TOUR - N591 ( ) CaCxunaSvili salome (1989) saqartvelos nakrebi gundis wevri Fed Cup - is gatamasebasi ( ) CaxnaSvili margalita (1982) saqartvelos nakrebi gundis wevri Fed Cup - is gatamasebasi ( ). WTA TOUR - N239. sauketeso Sedegi N134 CixlaZe lado (1985) saqartvelos nakrebi gundis wevri Davis Cup - is gatamasebasi ( ). ATP TOUR N1006. sauketeso Sedegi N350 civaze giorgi (1993) ert-erti uzlieresi CogburTeli vajta Soris wlis saqartve;os Cempioni Wanturia giorgi (1989) saqartvelos nakrebi gundis wevri Davis Cup - is gatamasebasi ( ). saqartvelos 2006 da 2007 wlis Cempioni. xrikaze giorgi (1988) saqartvelos nakrebi gundis wevri Davis Cup - is gatamasebasi ( ). saqartvelos 2008 wlis Cempioni. jiqia ana (1991) saqartvelos nakrebi gundis wevri.. WTA TOUR - N1149 ( ) 124

125 saqartvelo ssr kavsiris xalxta spartakiadaze 1928 weli 1. moskovi, 2. saqartvelo (mwvrtneli _ i.homeri) 1956 weli _ 1. moskovi,2. ukraina,3. estoneti,4. leningradi,5. saqartvelo (mwvrtnelebi _ m.kldasvili, v.serebrenikovi) 1959 weli _ 1. moskovi, 2. ukraina, 3. estoneti, 4. saqartvelo, 5. rusetis federacia (mwvrtnelebi _ m.kldiasvili, v.serebrenikovi) 1963 weli _ 1. estoneti, 2. moskovi, 3. ukraina, 4. rusetis federacia, 5. saqartvelo (mwvrtnelebi _ m.kldiasvili, v.serebrenikovi) 1967 weli _ 1. moskovi, 2. saqartvelo, 3. ukraina, 4. estoneti, 5. Latvia (mwvrtnelebi _ m.kldiasvili, i.elerdasvili, m.qobalia) 1975 weli _ 1. moskovi, 2. ukraina, 3. estoneti, 4. saqartvelo, 5. rusetis federacia (mwvrtnelebi _ m.kldiasvili, i.elerdasvili) 1979 weli _ 1. moskovi, 2. ukraina, 3. rusetis federacia, 4. belorusia, 5.saqarTvelo (mwvrtnelebi _ a.metreveli, m.kldasvili, o.warxalasvili) 1983 weli _ 1. moskovi,2. ukraina,3. belorusia,4. latvia,5. rusetis federacia, 6. saqartvelo (mwvrtnelebi _ m.kldiasvili, n.mzinarisvili) 1986 weli _ 1. moskovi,2. ukraina,3. saqartvelo,4. latvia,5. belorusia (mwvrtnelebi _ v.goglize, T.leiusi, g.musaeliani) saqartvelo ssr kavsiris Tasis gatamasebasi (mamkacebi) 1952 weli _ 1. moskovis nakrebi, 2. saqartvelos nakrebi 1972 weli _ 1. Tbilisis dinamo, 2. witeli armiis sportuli klubi 1975 weli _ 1. saqartvelos nakrebi, 2. moskovis nakrebi 1976 weli _ 1. saqartvelos nakrebi, 2. moskovis nakrebi 1978 weli _ 1. saqartvelos nakrebi, 2. belorusiis nakrebi 1979 weli _ 1. Tbilisis dinamo, 2. talinis dinamo CogburTis terminebis inglisur-qartuli leqsikoni 1923 wels Jurnal SevardenSi (N1) daibewda statia saqartvelosi CogburTis ganvitarebis Sesaxeb. statiis avtorma, albat, pirvelad gaaketa qartuli sacogburto terminologiis sistematizaciis mcdeloba. CamoTvli ramdenime saintereso termins : - out _ garna; - advantage _ jobi (meti); - backhand _ Sigmklavuri (dartyma marcxvnidan); - game _ Tali (TamaSi); - deuce _ tola (Tanabari); - volley _ narekni (TamaSi haeridan); - set _ gebi (seti, partia); - ocdaati _ samati; - varjisi _ wurti; - forehand _ ganmklavuri (dartyma marjvnidan); - serve _ wodi (Cawodeba). Dda a.s wlamde msajoba saqartvelosi xorcieldeboda rusul enaze. magram unda gvaxsovdes, rom saqartvelos damsaxurebulma mwvrtnelma a.elerdasvilma 60_ian wlebsi saqartvelos fizikuri kulturis institutis nasromebsi Camoayaliba Tavisi xedva qartuli sacogburto terminologiis Sesaxeb da xsirad institutis kortebze msajoba mimdinareobda qartul enaze. SemoTavazebuli sacogburto terminologiis varianti ar warmoadgens srul CamonaTvals. magram, me mimacnia, rom es leqsikoni utuod daexmareba mwvrtnelebs da msajebs Tavis profesionalur morvaweobasi. 125

126 Competition Sejibrebebi player motamase beginner damwyebi motamase professional player (a pro) profesionali motamase coach mwvrtneli tournament turniri satellite sateliti (yvelaze dabali donis turniri motamaseebisatvis, romlebic axlaxan iwyeben profesionalur karieras) challenger Celenjeri (donit Semdgomi turniri ufro didi saprizo fondit) tournament director turniris direqtori superviser ATP turnirze umarlesi warmomadgeneli exhibition match sacvenebeli TamaSi, romelsic motamaseebi Rebulo-ben winaswar Sepirebul gonorarebs ATP profesional CogburTelTa asociacia WTA qal CogburTelTa asociacia Grand Slam Grand Slam Australian Open avstraliis Ria Cempionati French Open safrangetis Ria Cempionati Wimbledon uimbloni, inglisis Ria Cempionati US Open amerikis SeerTebuli Statebis (ass)ria Cempionati Davis Cup devisis Tasi home field sakutari moedani ATP tour ATP turi to toss a coin monetis agdeba (matcis dawyebis win) defending champion titulis SarSandeli mflobeli to hold onto the title titulis SenarCuneba semi-finalist naxevarfinalisti quarterfinal meotxedfinalisti runner-up, syn. finalist finalisti tennis venue turniris Catarebis adgili organizers organizatorebi spectators mayurebeli draw 1) turniris bade 2) kenwisyra draw tampering badis araobieqturi, tendenciuri Sedgena main draw ZiriTadi bade disqualification diskvalifikacia tough draw / easy draw rtuli bade / advili bade first-seed pirveli nomrit gantesili motamase second-seed meore nomrit gantesili motamase unseeded motamase, romelic ar iyo gantesili top seed pirveli gantesili top ten pirveli ateuli top player marali reitingis mqone motamase qualifier kvalifikanti (motamase, romelmac gaiara SesarCevi TamaSebi) lucky loser bednieri uirblo (motamase, romelmac waago matci SesarCevi Sejibrebis damamtavrebel stadiaze, magram Seyvanil iqna ZiriTad badesi) to give a wild card uaild kardis micema ( SemTxveviTi barati waredgineba motamases organizatorebis Sexedulebebisamebr usualod Sejibrebis win am turnirze misi Sede-ge-bis gatva-lis-wi-ne-bit) to turn pro profesionalebsi gadasvla to spend 8 years on the circuit 8 wlis ganmavlobasi TamaSi profesionalta turnirebsi prize money saprizo Tanxa earnings gamomusavebuli Tanxa to earn $600,000 in prize money ass dolaris saprizo Tanxis mireba commitment agreement motamaseebis kontraqti turnirze direct acceptance list motamaseta sia, romlebic pirdapir monawileoben turnirze Techniques teqnika grip Coganis mowera Eastern grip armosavluri mowera-widi 126

127 Western grip continental grip ball sense stance the ready position footwork front foot back foot knee bend to bend knees crossover step sidestep to keep the racket head firm to keep the wrist firm to keep your eye on the ball gausvlelad to take the ball early the followthrough the trajectory of the ball body body rotation spin Strokes passing shot disguised shot crowd pleaser topspin sidespin crosscourt shot down-the-line shot to hit a shot down the line lob to lob an opponent over short ball half-volley to half-volley volley net game to advance to the net low volley backhand volley forehand volley volleying position ground strokes bounce low bounce high bounce double-bounce slice forehand backhand double-handed backhand single-handed backhand left-hander (syn. lefty) right-hander (syn. righty) to hit a ball to hit a forehand into the net winner favorite shot dasavluri mowera-widi kontinentaluri mowera-widi burtis SegrZneba sawyisi mdgomareoba (zogadi termini) sawyisi mdgomareoba (burtis mirebis dros) fexebis musaoba wina fexi ukana fexi morunuli muxlebi muxlebis morunva jvaredina nabiji (smesis Sesrulebis dros) midgmuli nabiji Cognis Tavis magrad dawera majis xistad dawera burtis Tvalyuris devna misi mxedvelobis aridan burtze adre gasvla burtis gacileba (burtis Tanxleba CogniT) burtis traeqtoria korpusi tani korpusis brunva brunva (burtis) dartymebi SemovlebiTi dartyma SeniRbuli dartyma-maluli efeqturi dartyma datrialebuli dartyma gverduli brunva krosi dartyma xazze xazze Sesrulebuli dartyma burtis marla agdeba burtis TavszeviT gadagdeba mokle dartyma xavvolei dartyma xavvolei dartyma haeridan badestan TamaSi badestan gasvla dartyma haeridan dabal wertilsi dartyma haeridan marcxnidan dartyma haeridan marjvnidan haeridan dartymistvis mosaxerxebeli pozicia asxletaze dartyma asxleta dabali asxleta marali asxleta ormagi asxleta slaisi, mowrili dartyma forhendi, marjvnidan dartyma bekhendi, marcxnidan dartyma orxeliani bekhendi ertxeliani bekhendi cacia memarjvene burtis dartyma badesi marjvnidan dartymis gafuweba gamarjvebis, damamtavrebeli dartyma sagvirgvino, sayvareli dartyma 127

128 to hit a winner gamarjvebis, damamtavrebeli dartymis Sesruleba overhead smesi, TavszeviT dartyma, zemklavuri leaping overhead smesi naxtomsi drop shot Semoklebuli dartyma anticipation mowinaarmdegis moqmedebebis prognozireba to anticipate mowinaarmdegis moqmedebebis gamocnoba ( to return Cawodebis mireba attacking return SeteviTi mireba to return at the feet fexebsi mireba the returner / the receiver mimrebi motamase the Serve Cawodeba first serve pirveli Cawodeba second serve meore Cawodeba ace eisi big server yembarisebuli Cawodebis mqone motamase devastating serve gamangreveli Cawodeba huge serve, power serve Zlieri Cawodeba serve-and-volley style TamaSis stili Cawodeba badestan gasvlit flat serve brtyeli Cawodeba(rogorc wesi, pirveli Cawodeba) slice serve mowrili Cawodeba topspin serve datrialebuli Cawodeba to vary the spin brunvis variireba netrusher Tavdadebuli badis motamase to hold serve sakutari Cawodebis dawera to break serve mowinaarmdegis Cawodebis mogeba ATP tour service speed record ATP tursi Cawodebis sicqaris rekordi service-hold percentage sakutari Cawodebis mogebis procenti situational serving Cawodeba situaciis mixedvit placement of serve Cawodebis mimartuleba (adgilit) break point breikpointi (angarisi, romlitac mimreb motamases SeuZlia erti dartymit moigos mowinaarmdegis Cawodeba) set point setboli (angarisi, romlitac ert-ert motamases SeuZlia erti dartymit moigos mteli seti) match point matcboli (angarisi, romlitac ert-ert motamases SeuZlia erti dartymit moigos mteli matci) to save a match point matcbolis gadarcena to save a break point breikpointis gadarcena to lose serve sakutari Cawodebis wageba to hit a deep serve Cawodeba sirrmit, Cawodebis sirrmis dacva toss Cawodebisas burtis agdeba to put in a first service Cawodeba pirveli burtit to get in a serve kvadratsi moxvedra double fault ormagi Secdoma to make a double fault ormagi Secdomis gaketeba serving stance sawyisi mdgomareoba Cawodebis dros Injuries travmebi elbow idayvi ankle goji wrist mtevani shoulder mxari back zurgi spine xerxemali shoulder blade bewi thorax gulmkerdi hip TeZo abdomen muceli waist weli 128

129 arm leg knee foot toes muscle pectoral muscles abdominal muscles bone tennis elbow dislocation sunburn to be sick tonsillitis flu cough hemorrhage bleeding fever cold radiculitis rheumatism I am not well I caught cold nasal cold medicine pills pain killer fracture closed (open) fracture lumbago thigh injury keep joint injury meniscus injury shoulder joint injury back injury foot injury swelling cramps upset stomach inflammation to tear the muscle to tear the tendons Achilles tendon sprain strain pain (ache) fatigue treatment to relieve the pain massage masseur to ice the injured area pain killer liniment bandage to dress dressing compress ointment xeli fexi muxli terfi TiTebi kuntebi mkerdis kuntebi muclis presis kuntebi Zvali CogburTis idayvi amovardna mzis damwvroba avadmyofoba angina gripi xvela sisxlis Caqceva sisxlis dena marali temperatura gaciveba radikuliti revmatizmi Tavs cudad vgrznob gavcivdi surdo wamali abebi tkivilgamayucebeli motexiloba daxuruli (Ria) motexiloba welis tkivilebi TeZos travma muxlis saxsris travma meniskis travma mxris saxsris travma zurgis travma terfis travma Sesieba kruncxvebi kuwis asliloba anteba kuntis Cawyveta myesis Cawyveta aqilesis myesi saxsrebis gawimva iogebis gawimva tkivili darliloba mkurnaloba gayuceba, tkivilis moxsna masaji masajisti sxeulis tramvirebul adgilze yinulis dadeba gamayucebeli sasualeba dazilva gadaxveva bintis dadeba bintis dadeba kompresi malamo 129

130 to withdraw from a match matcis gagrzelebaze uaris Tqma withdrawal uaris Tqma (matcis gagrzelebaze) to undergo an operation operaciis gadatana to get operated operaciis gaketeba recovery gamojamrteleba to recover gamojamrteleba rehabilitation ardgena, reabilitacia fitness fizikuri mzadyofna endurance gamzleoba pushups iatakidan awimva stretching gawimva to ask for a towel pirsawmendis motxovna acclimatization aklimatizireba to acclimatize aklimatizireba Refereeing msajoba referee Sejibrebis mtavari arbitri umpire arbitri koskurze linesman arbitri xazze service judge arbitri Cawodebis xazze net judge arbitri badestan foot fault judge arbitri ukana xazze ball boy (ball girl) gogona an biwi, romlebic miawodeben burtebs to retrieve a ball burtis akrefa to ask the umpire to see the mark etxovos arbitrs Sexedos burtis nakvalevs to call a ball out gamocxaddes burti garet shot going wide (syn. long) autsi mimavali burti close call arbitris sakamato gadawyvetileba what s the call? rogori iyo burti? the ball was in burti moedanze bad call arbitris araswori gadawyvetileba score angarisi scoreboard tablo changeover mxareebis gacvla fifteen love TxuTmetiT _ nuli fifteen all TxuTmetiT _ TxuTmeti fifteen thirty TxuTmetiT _ ocdaati thirty fifteen ocdaatit _ TxuTmeti forty fifteen ormocit TxuTmeti fifteen forty TxuTmetiT _ ormoci thirty all ocdaatit _ ocdaati deuce Tanabari let ori burti net bade double-bounce gviania (2 asxleta) Advantage Sampras metia (samprasis - Tu is miawvdis - an naklebi misi mowinaarmdegis miwodebaze) Game, set and match Sampras samprasis geimi, seti da matci Mrs Graff leads 5 games to 2 in the first set grafi winaa pirvel setsi angarisit 5:2 Tie-break tai-breiki (buliti) Time dro First serve pirveli Cawodeba Second serve meore Cawodeba Foot fault gadabijeba (Cawodebis dros) Mrs Graff to serve awvdis grafi New balls axali burtebi Quiet, please! gtxovt, (daicavit) sicume The match is suspended Sejibreba gadatanilia to fine a player motamasis dajarimeba unsportsmanship behavior arasportuli saqcieli 130

131 abusive on-court behavior warning point penalty immediate default miniwebit) no show doubles single Mixed Tennis equipment tennis ball cannon ball machine / ball machine tennis cap ball basket racket shaft shoulder head frame strings to string a racket guts type of string stringing machine handle grip oversize longbody Tennis count surface clay grass cement asphalt concrete hard lawn slow court fast court baseline service line back court forecourt singles sideline left service court right service court tramlines (syn. alley) doubles sideline foot fault judge net center service line service line center mark net band center strap singles pole doubles pole Tennis idioms brilliant performance first career title kortze uxesi moqceva gafrtxileba mowinaarmdegistvis qulis miniweba saswrafo gazeveba kortidan(mowinaarmdegistvis mogebis gamoucxadebloba wyvilta TamaSi erteulta TamaSi miqsti (Sereul wyvilta TamaSi) CogburTis inventari CogburTis burti burtis gadasagdebi (amosagdebi) CogburTis qudi (kepi) burtebis kalata Cogani tari mxari TavTavi, satave CarCo, rama, larebi Coganis dawimva naturaluri larebi larebis saxeoba larebis dasawimi mowyobiloba saxeluri 1)Cognis mowera 2) saxeluris saxvevi oversaizi, Cogani, gazrdili zomis CarCoTi dagrzelebuli Cogani CogburTis korti zedapiri grunti balaxi cementi asfalti betoni xardi gazoni - balaxi neli korti swrafi korti ukana xazi miwodebis xazi kortis ukana nawili kortis wina nawili gverduli xazi erteulta TamaSisaTvis marcxena kvadrati marjvena kvadrati wyvilta TamaSisaTvis derefani gverditi xazi wyvilta TamaSisaTvis ukana xazis arbitri (msaji) bade Cawodebis centraluri xazi Cawodebis xazi centraluri armnisvneli badis zeda bolo badis damweri erteulta TamaSisaTvis sveti (anza) anza wyvilta TamaSebisaTvis CogburTis idiomebi brwyinvale gamosvla karieris ganmavlobasi mirebuli pirveli tituli 131

132 first career title on clay clay-court specialist hard court specialist career highlights to defend a title to warm up he is at his best to be in good shape to be in bad shape mid-level player rankings to be ranked 1 st. (2-d, 3-d, 4-th) rally long rally to regain the number one ranking teammate team spirit athleticism to beat a player to lose a match to win a match to put pressure on the adversary decisive shot competitiveness to be match-tough mental skills mental training concentration poor concentration all-round player fighting spirit weak point defensive play attacking play to miss a chance to win in three straight sets positional play combination counter-attack control the ball to win the deciding match karieris ganmavlobasi mirebuli pirveli tituli gruntze gruntis kortebis specialisti xisti kortebis specialisti yvelaze TvalsaCino gamosvlebi, karieris brwyinvale saatebi sakutari titulis dacva motelva is Tavis sauketeso formasia karg formasi yofna cud formasi yofna sasualo donis motamase msoflio klasifikaciasi adgili pirveli Cogani (meore, mesame, meotxe) dartymebis gacvla xangrzlivi gatamaseba pirveli Coganis titulis dabruneba gundis amxanagi (Tanagundeli) gundis suli atletizmi motamases ajobo matcis wageba matcis mogeba mowinaarmdegeze zewola gadamwyveti dartyma Sejibrebis forma SejibrebebisTvis mzad yofna fsiqologiuri potenciali fsiqologiuri momzadeba yuradreba mcire yuradreba universaluri motamase mebrzoli suli susti wertili TamaSis dacviti stili TamaSis SeteviTi stili sasualebis gasveba yvela sami setis zedized mogeba kombinaciuri TamaSi kombinacia kontrierisi burtis kontrolireba gadamwyveti matcis (TamaSis) mogeba C o g b u r T i s T a m a S i s w e s e b i (RULES OF TENNIS) erteulta TamaSi (THE SINGLES GAME) 1. korti (THE COURT) korti unda iyos martkutxa 23,77 m. sigrzisa da 8,23 m. siganisa. igi Suaze gayofili unda iyos badit, romelic damagrebulia 0,8 sm. maqsimaluri diametris trosze. trosis boloebi damagrebulia an gadawimulia or bozze, romlebic, Tu otxkutxaa, unda iyos araumetes 15kv. smisa, da Tu mrgvalia, araumetes 1,5 sm. diametrisa. bozebis centrebi unda iyos dacilebuli kortisagan 0,914 m-it orive mxares, xolo mati simarle unda iyos iseti, rom trosis wveri kortis zedapiridan 1,07 m. simarleze armocndes. roca wyvilisatvis da erteulisatvis gankutvnil kortze erteulebs TamaSoben, masin bade 1,07 m. simarleze unda dayendes ori sayrdeni joxis mesveobit da mati sifartove ar unda iyos 7,5 kv. sm-ze an 7,5 sm. diametrze meti. sayrdeni joxebis centrebi unda iyos 0,914 sm-is dasorebit erteulis kortis xazidan. bade or bozs Soris mtel manzilze aris gadawimuli, xolo badis ujredebi sakmaod patara unda iyos imisatvis, rom SigniT ar gazvres burti. 132

133 badis simarle centrsi unda iyos 0,914 m. am adgilas trosze gadawimulia ara umetes 5 sm siganisa da mtlianad TeTri feris lenti, romelic kortis zedapirzea damagrebuli. trosis mtel gayolebaze masze Semoxveulia arsia, ara nakleb 5 sm. da araumetes 6,3 sm. siganisa da mtlianad TeTri ferisa. dausvebelia iyos sareklamo nisani an warwera badeze, arsiaze da sayrden joxebze. korti SemosazRvrulia sabazo (ukana) xazebit /base lines/ da gverditi xazebit. kortis orive mxares badidan 6,4 m dacilebit da badis paralelurad gavle-bulia xazebi, romlebic Suaze iyofian badisken asvebuli vertikaluri xazit. am xazebit Semofarglulia are sadac unda moxvdes Cawodebuli burti - ~Cawodebis moedani~ /service court/. sabazo xazebis centrsi vertikalurad kortis SigniT ixazeba 10 sm sigrzisa da 5 sm siganis ~centris nisani~ /centre mark/. kortis xazebi unda iyos ara nakleb 2,5 sm da araumetes 5 sm sifartovisa, garda sabazo xazisa, romlis sifartovec SeiZleba iyos 10 sm xazebi unda iyos TeTri ferisa. Tu kortis ukan dayenebulia, an dakidebulia reklamebi, an raime sxva sagnebi, isini ar unda Seicavdnen TeTr, yvitel an nebismier kaskasa fers. aseve dausvebelia es ferebi Tu reklamebi ganlagebulia sabazo xazebis ukan mjdomi msajebi skamebze. SeniSvna: CogburTis saertasoriso Cempionatis ( devisis Tasi ) an ITF (CogburTis saertasoriso federacia) oficialuri Sejibrebebis dros sabazo xazebis ukan satamaso sivrce ar unda iyos 6,4 m.-ze naklebi, xolo gverditi xazebidan 3,66 m.-ze naklebi. 2.. kortis mudmivi atributebi (PERMANENT FIXTURES) garda badisa, bozebisa, samagri joxebisa da sxva, korts aqvs ukana da gverditi zrudeebi, stendebi, kortis garsemo damagrebuli mozravi skamebi mayureblebisatvis, sxvadasxva sagnebi kortis zevit Tu garsemo. korts yavs mtavari msaji /the Umpire/, agretve badis, gadabijebisa da xazebis makontrolebeli msajebi, burtebis mimwodebeli biwebi yvela eseni mattvis specialurad gankutvnil adgilebze. 3. burti (THE BALL) burti unda iyos dafaruli TeTri an yviteli feris ertgvarovani safarit. Tu igi aris gakerili,ar unda emcneodes nakerebi. burtis diametri unda iyos aranakleb 6,35 sm-isa da araumetes 6,67 sm.-isa,xolo wona ara nakleb 56,7 gramisa da ara umetes 58,5 gramisa. 254 sm. simarlidan dagdebuli burti betonis safarze dacemis Semdeg unda axtes 135 sm-ze met da 147 sm-ze nakleb simarleze. 8,165 kg-is dawolisas pirdapiri deformacia unda iyos 0,56-0,74 sm-is farglebsi, xolo ukudeformacia 0,89-1,08 sm-is farglebsi. es ori deformacia unda iyos sasualo macvenebeli burtis 3 damoukidebeli gazomvisa burtis 3 RerZze da TiToeuli cdis Soris gansxvaveba ar unda arematebodes 0,08 sm-s.. 4. Cogani (THE RACKET) im CognebiT, romlebic ar akmayofileben Semdeg wesebs, motamaseebi Sejibrebaze ar daesvebian; a) Cognis dasartyami zedapiri unda iyos brtyeli da unda Sedgebodes gadajvaredinebuli larebisagan romlebic dakavsirebulia CarCosTan (karkastan) da rigrigobitaa ertmanetze gadatarebulebi qvemodan da zemodan, an dabmulia ertmanetis gadakvetis adgilas. sazogadod larebis sixsire daaxloebit ertnairi unda iyos Cognis mtel zedapirze. b) Cognis CarCo ar unda iyos sigrzesi 81,28 sm-ze meti saxeluris CaTvliT da siganesi 31,75 sm-ze meti, xolo simebis zedapiris sigrze ar unda iyos 39,37 sm-ze da sigane 29,21 sm-ze meti. g) Cognis CarCo,saxelurisa da larebis CaTvliT. þþ (i) unda iyos Tavisufali yovelgvari damagrebuli sagnebisa da gamazliereblebisagan, garda imati, romlebic gamoiyenebian specialurad Cognis an larebis male gacvetis da gafuwebis sawinaarmdegod, vibraciis Sesamcireblad da simzimis gasanawileblad. yvela es danamati unda iyos zomierebis farglebsi sididit da mdebareobit am miznebisatvis; (ii) unda iyos Tavisufali yovelgvari mowyobilobisagan, romlitac motamases SeuZlia Secvalos Cognis forma. ITF-ma unda gadawyvitos akmayofilebs Tu ara Cogani an misi prototipi zemot CamoTvlil normebs da dausvas Tu ara Sejibrebaze. es normebi unda iyos saxelmzrvanelo, magram Tu gadawyveten cvlilebis Setanas an raime damatebas mxolod im SemTxvevaSi Tu miudgomlad iqneba gatvaliswinebuli motamaseebis, inventaris mwarmoeblebis, erovnuli asociaciisa da cvlilebis Semtani jgufis interesebi. 5.. Camwodebeli da mimrebi (SERVER AND RECIEVER) motamaseebi badis sapirispiro mxareebze unda idgnen. motamases, romelic pirveli agzavnis burts, hqvia Camwodebeli, mis mowinaarmdeges ki mimrebi. SemTxveva 1: kargavs Tu ara qulas motamase, Tu igi gadakvets warmosaxvit xazs badis gayolebaze a) dartymamde b) dartymis Semdeg? pasuxi: igi arcert SemTxvevaSi ar kargavs qulas, Tu ar iwreba mowinaarmdegis kortis farglebsi (wesi 20 e). xolo Tu igi xels SeuSlis mowinaarmdeges, ukanasknels SeuZlia mimartos msajs 21 da 25 wesebis Sesabamisad. 133

134 SemTxveva 2: SeuZlia Tu ara Camwodebels moitxovos, rom mimrebi dadges Tavisi kortis farglebsi? pasuxi: ara, es aucilebeli ar aris, mimrebs SeuZlia idges nebismier adgilas Tavis naxevarze. 6.. mxareebisa da Cawodebis arceva (CHOICE OF ENDS & SERVICE) kortis mxareebisa da Cawodebis an mirebis arceva xdeba kenwisyrit. motamases, romelic moigebs kenwisyras SeuZlia aircios an dautmos arcevani Tavis oponents. a) Tu motamase aircevs Cawodebas an mirebas, masin misi mowinaarmdege ircevs mxares. b) Tu igi ircevs mxares, masin mis mowinaarmdeges ufleba aqvs aircios iyos Camwodebeli an mimrebi. 7. Cawodeba (THE SERVICE) Cawodeba unda Sesruldes amgvarad: zustad Cawodebis win Camwodebeli unda idges sabazo xazis ukana sivrceze (anu badidan ufro mosorebit, vidre sabazo xazia) da centraluri xazisa da gverditi xazis warmosaxvit gagrzelebebs Soris. Camwodebelma haersi xelit unda aagdos burti nebismieri mi-martulebit da sanam igi miwaze daecema daartyas CogniT. Cawodeba damtavrebulad unda CaiTvalos Cognisa da burtis Sexebis momentsi. Tu motamases marto cali xelit SeuZlia moqmedeba, masin mas ufleba aqvs burti aagdos CogniT. SemTxveva 1: SeuZlia Tu ara Camwodebels erteulebis dros dadges sabazo xazis monakvetsi erteulebisa da wyvilebis gverdit xazebs Soris? pasuxi: ara. SemTxveva 2: Tu motamase Cawodebis dros agdebs or an met burts ertis magivrad, CaeTvleba Tu ara mas es Cawodeba wagebad? pasuxi: ara. SeiZleba burti gadatamasdes, Tu es SemTxveviT moxda magram Tu msaji moqmedebas ganzraxulad miicnevs mas SeuZlia imoqmedos 21 wesis Sesabamisad. 8. gadabijeba (FOOT FAULT) Cawodebis dros Camwodebelma: a) ar unda Seicvalos pozicia siarulit an sirbilit. b) ar unda gadakvetos romelime fexit sabazo xazi da centraluri da gverditi xazebis warmosaxviti gagrzelebebi. SeniSvna: 8-e wesis Semdegi interpretacia daamtkica CogburTis saertasoriso federaciam 1958 w. 9 ivliss: a) motamases ar CaeTvleba poziciis SecvlaSi (sirbilit an siarulit) terfebis mcire mozraoba, romelic ar cvlis motamasis pozicias. 9. rogor xdeba Cawodeba (DELIVERY OF SERVICE) a) Cawodebis dros Camwodebeli unda dgebodes Tavisi kortis rigrigobit marjvena da marcxena naxevrebze da yovel geimsi Cawodeba iwyeba marjvena naxevridan. Tu Camwodebeli SecdomiT aurevs Cawodebebis Tanmimdevrobas da qula gatamasdeba, gatamasebis Sedegi ZalaSi rceba, magram Secdoma unda gamoswordes armocenistanave. b) Cawodebuli burti unda gadascdes bades da daeces Cawodebis moednis farglebsi, ro-melic diagonalurad sapirispiroa Cawodebis adgilisa. 10. Cawodebis wageba (SERVICE FAULT) Cawodeba wagebulia, Tu: a) Camwodebeli arrvevs 7, 8 an 9 wesebs; b) igi acdens burts dartymis cdisas; g) burti miwaze dacemamde Seexeba kortis romelime mudmiv atributs (garda badis arsiisa da lentisa). SemTxveva 1. Tu Camwodebeli burtis agdebis Semdeg gadawyvets rom arar daartyas da amis magivrad kvlav daiwers mas, CaeTvleba Tu ara es Secdomad? pasuxi: ara. SemTxveva 2. Tu erteulebi TamaSdeba wyvilebis kortze sayrdeni joxebit da Cawodebis dros burti xvdeba sayrden joxs da Semdeg vardeba Cawodebis moedansi. CaiTvleba Tu ara es wagebad, Tu burti gadatamasdeba? pasuxi: Cawodebis dros es CaiTvleba Secdomad, radgan wyvilebis kortis bozebi, sayrdeni joxebi da mat Soris badis monakveti ganixileba erteulebisatvis, rogorc mudmivi atributebi (wesebi 2 da 10, da SeniSvna 24 wesisatvis). 134

135 11.. meore Cawodeba (SECOND SERVICE) pirveli Cawodebis gafuwebis Semdeg Camwodebelma kvlav unda Caawodos kortis imave naxevridan, saidanac pirveli Caawoda, xolo Tu SecdomiT pirveli araswori naxevridan Ca-awoda, man, me-9 wesis Tanaxmad, meore mxolod da mxolod sapirispiro mxridan unda Caawodos. 12. rodis SeiZleba Cawodeba (WHEN TO SERVE) SemTxveva 1. motamase awvdis araswori mxridan, agebs burts da Semdeg Civis rom Secdoma imitom mouvida, rom araswori mxridan Caawoda. pasuxi: am SemTxvevaSi gafuwebuli burti ar gadatamasdeba, xolo meore burtis Cawodeba unda moxdes swori naxevridan, angarisis Sesabamisad. SemTxveva 2. angarisia 15:15. Camwodebeli SecdomiT awvdis kortis marcxena mxridan, igebs qulas, Semdeg 30:15-ze awvdis marjvena mxridan, pirvel Cawodebas afuwebs da am dros gairkveva Secdoma. Seexeba Tu ara es wina qulas da romeli mxridan unda Caawodos meore burti? pasuxi: wina qula ucvlelad rceba. meore Cawodeba unda Sesruldes marcxena mxridan. angarisi rceba. pirveli Cawodeba gafuwebulad itvleba. motamases ar aqvs ufleba Caawodos manam, sanam mowinaarmdege mzad ar iqneba misarebad. Tu ki am SemTxvevaSi mainc moxda Cawodeba da mimrebi motamase Seecdeba burtis arebas, masin misi marcxis SemTxvevaSi gadatamaseba ar moxdeba. Tuki mimrebi acvenebs, rom ar aris mzad da pirveli burti ukve Cawodebulia, masin mas ar aqvs ufleba Cawodebis gafuwebis SemTxvevaSi moitxovos rom Cawodeba gafuwebulad gamocxaddes. am SemTxvevaSi burti gadatamasdeba. 13. gadatamaseba (THE LET) yvela SemTxvevaSi, roca gadatamasebas unda mimarton an wesebis mixedvit, an masin Tu TamaSs raime mizezma xeli SeuSala mas unda hqondes Semdegi interpretaciebi: a) roca gadatamasebas mimartaven mxolod CawodebasTan mimartebasi marto erti Cawodeba gadatamasdeba. b) roca mimartaven nebismier sxva SemTxvevaSi, mteli qula gadatamasdeba. SemTxveva 1. Cawodebas xeli SeuSala raime gare mizezma, romelic ar aris gatvaliswinebuli 14-e wesit. marto erti Cawodeba gadatamasdeba, Tu mteli qula? pasuxi: gadatamasdeba mteli qula. SemTxveva 2. Tu burti TamaSis dros gaskdeba, gafuwdeba, gadatamasdeba Tu ara qula? pasuxi: ki. 4. gadatamaseba Cawodebis dros (THE LET IN SERVICE) Cawodeba gadatamasdeba: a) Tu Camowodebuli burti Seexeba bades, arsias an lents da an Cawodebis moedansi Cavardeba, anda miwaze dacemamde moxvdeba mimreb motamases an nebismier rames rac ki mas uwiravs an acvia. b) Tu Cawodeba, miuxedavad imisa Cavardeba Tu ara igi moedansi, Sesrulda masin, roca mowinaarmdege mzad ar iyo (ix. 12-e wesi) qulis gadatamasebis SemTxvevaSi, miuxedavad imisa romeli Cawodeba iyo, pir-veli Tu meore, motamases ufleba ezleva xelaxlad daiwyos Cawodeba, magram Cawodebis gadatamasebis SemTxvevaSi wina Secdoma ar uqmdeba. 15. Cawodebis wesi (ORDER OF SERVICE) pirveli geimis dasrulebis Semdeg mimrebi xdeba Camwodebeli, Camwodebeli ki - mimrebi, da ase rigrigobit mteli matcis ganmavlobasi. Tu SecdomiT Cawodeba-miRebis Tanmimdevroba dairrveva, TamaSi unda Sewydes da swori Tanmimdevroba ardges Secdomis armocenistanave, magram am dros ZalaSi rceba yvela qula, romelic manamde gatamasda. Tuki Secdomas ver armoacenen, masin TamaSi Cveulebriv gagrzeldeba swori Tanmimdevrobis dacvit ise, TiTqos Secdoma ar dasvebula. 16. rodis icvlian motamaseebi mxareebs (WHEN PLAYERS CHANGE ENDS) motamaseebi mxareebs icvlian pirveli geimis Semdeg, mesame geimis Semdeg da ase miyolebit, roca geimebis raodenoba kent ricxvs Seadgens. setis gatavebisas motamaseebi Seicvlian mxareebs Tu geimebis raodenoba kentia,tu geimebis raodenoba luwia,masin mxareebis Secvla moxdeba momdevno setis pirveli geimis dasrulebis Semdeg. Tu SecdomiT mxareebis Secvlis swori Tanmimdevroba dairrva Secdoma unda gamoswordes armocenistanave. 17. burti TamaSSi (THE BALL IN PLAY) burti TamaSSia Cawodebis momentidan, Tu Secdoma an gadatamaseba ar gamocxaddeba da igi TamaSSi rceba manam, sanam ert-erti motamase ar moigebs qulas. SemTxveva 1. ert-erti motamase afuwebs burts, magram Secdoma ar gamocxadda da gatamaseba grzeldeba. SeuZlia Tu ara mis mowinaarmdeges moitxovos gadatamaseba qulis wagebis SemTxvevaSi? 135

136 pasuxi: ara. Tu Secdomis dasvebis Semdeg gatamaseba gagrzelda masin misi Se-de-gi arar gadaisinjeba, garda im SemTxvevisa, Tu motamases xels SeuSlis raime garese mizezi qulas igebs Camwodebeli (SERVER WINS POINT) Camwodebeli igebs qulas: a) Tu Camowodebuli burti, romelic ar eqvemdebareba gadatamasebas 14-e wesis Tanaxmad, miwaze dacemamde moxvdeba mimreb motamases, an nebismier rames, rac ki mas acvia, anda uwiravs. b) Tu mimrebi sxvanairad waagebs qulas, rogorc es gatvaliswinebulia 20-e wessi. 19.qulas igebs mimrebi (RECEIVER WINS POINT) mimrebi igebs qulas: a) Tu Camwodebeli orjer zedized gaafuwebs Cawodebas. b) Tu mimrebi sxvanairad waagebs qulas, rogorc es gatvaliswinebulia 20-e wessi. 20. motamase agebs qulas (PLAYER LOSES POINT) motamase agebs qulas: a) Tu igi droze ver moaswrebs dartymas da burti mis naxevarze orjer daecema kortis zedapirze; b) Tu misi dartymuli burti xvdeba mowinaarmdegis kortis farglebs garet; g) Tu igi afuwebs burts haeridan TamaSis dros, im SemTxvevaSic Tu igi dartymis dros kortis garet idga; d) Tu igi gatamasebis dros ganzrax daiwers an gaatarebs Coganze burts, an ganzrax daartyams burts ertze metjer; e) Tu misi Cogani an nebismieri ram, rac acvia an uwiravs, gatamasebis dros Seexeba bades, sayrden joxebs,bozebs,tross,arsias, lents,an mowinaarmdegis kortis zedapirs; v) Tu haeridan itamasebs burts im momentsi roca is jer kidev ar aris badeze gadmosuli; z) Tu burti gatamasebis dros Seexeba mas, an nebismier rames, rac acvia an uwiravs, garda Cognisa; T) Tu burts, romelsac ver wvdeba esvris Cogans da ise daartyams; i) Tu ganzrax Secvlis Cognis formas gatamasebis dros. SemTxveva 1. Camwodebeli awvdis pirvel burts da igi cdeba Cawodebis moedans, Cawodebis dros Camwodebels xelidan usxdeba Cogani da mifrinavs badisaken. agebs Tu ara igi am SemTxvevaSi qulas? pasuxi: Tu Cogani bades manamde moxvdeba, sanam burti TamaSSia (e.i. jer ar Sexebia arafers) masin Camwodebeli agebs qulas. SemTxveva 2. Camowodebuli burti mowinaarmdegis kortsi swored vardeba, xolo Camwodebels usxlteba Cogani da xvdeba bades im dros, roca burti- miwaze jer ar dacemula. miecema Tu ara motamases meore Cawodebis ufleba, Tu igi waagebs qulas? pasuxi: motamase agebs qulas, imitom, rom Cogani exeba bades im dros, rodesac burti TamaSSia (20-e wesi). SemTxveva 3. A-B wyvili TamaSobs C-D wyvilis winaarmdeg. awvdis D-s. am dros, roca burti jer kidev haersia, C exeba bades. Cawodeba fuwdeba da acxadeben Secdomas. waago Tu ara ukve C-D wyvilma qula Secdomis gamocxadebamde? pasuxi: Secdoma arasworad iqna gamocxadebuli. C-D wyvils ukve wagebuli aqvt qula, rad-gan C Seexo bades masin, roca burti TamaSSi iyo. SemTxveva 4. SeiZleba, Tu ara, im dros, roca burti TamaSSia motamase gadaxtes mowinaarmdegis kortsi da ar dajarimdes? pasuxi: ara. is agebs qulas (20-e <e> wesi). SemTxveva 5. usvebs mowril burts badis Tavze, burti vardeba mowinaarmdegis kortze da Semdeg,ise,rom mas aravin ar Sexebia,brundeba isev A-s mxares,am dros motamase, romelic ver eweva burts isvris Cogans da artyams burts,burtica da Coganic vardebian A-s kortsi badis Seuxeblad, artyams burts da usvebs autsi. moigebs Tu ara qulas? pasuxi: agebs qulas (wesi 20-e <e> da <T>). SemTxveva 6: motamases, romelic Cawodebis moednis mirma dgas, miwaze daucemlad xvdeba Cawodebuli burti, agebs Tu ara is qulas? pasuxi: motamase, romelsac xvdeba burti agebs qulas (20-e <z> wesi), Tu arnisnuli SemTxveva ar Seesabameba 14-e <a> wess. SemTxveva 7: motamase kortis garet dgas da haeridan artyams burts, an iwers mas xelit da moitxovs qulas, imitom, rom burti askarad autsi midioda. pasuxi: mas ar SeuZlia moitxovos qula arcert SemTxvevaSi, radgan: (i) Tu is iwers burts, is agebs qulas 20-e <z> wesis Sesabamisad; (ii) Tu haersi artyams da afuwebs, is agebs qulas 20-e <g> wesis Tanaxmad; (iii) Tu is haersi artyams burts da axvedrebs, gatamaseba grzeldeba. 136

137 21. motamase xels uslis mowinaarmdeges (PLAYER HINDERS OPPONENT) Tu motamase moimoqmedebs rames, rac xels uslis mis mowinaarmdeges dartymis SesrulebaSi, masin, Tu man es ganzrax gaaketa is agebs qulas, Tu unebliet - qula gadatamasdeba. SemTxveva 1. daisjeba, Tu ara motamase Tu igi dartymis dros Seexeba mowinaarmdeges? pasuxi: ara, Tu mtavari msaji ar miicnevs sawirod imoqmedos 21-e wesis Tanax-mad. SemTxveva 2. rodesac mowrili burti kortis zedapirze dacemis mere axteba ukan da gadmoscdeba bades, motamases aqvs ufleba gadaswios Cogani badis iqit da ise daartyas, daisjeba Tu ara misi mowinaarmdege Tu xels SeuSlis amasi? pasuxi: 21-e wesis Sesabamisad msaji an dazaralebul motamases mianiwebs qulas, an gada-atamasebs. SemTxveva 3. CaiTvleba, Tu ara uneblie ormagi dartyma moqmedebad, romelic xels uslis mowinaarmdeges 21-e wesis Sesabamisad? pasuxi: ara. 22. burti ecema xazze (BALL FALLS ON LINE) xazze dacemuli burti moedansi Cavardnilad itvleba burti exeba kortis ert-ert mudmiv atributs (BALL TOUCHES PERMANENT FIXTURES) Tu burti Seexeba kortis raime mudmiv atributs garda bozebis, sayrdeni joxebis, badis, lentisa da arsiisa, masin Tu es burtis kortsi Cavardnis Semdeg moxda, qulas moigebs is, vinc daartya, Tu manamde, masin qulas igebs misi mowinaarmdege. SemTxveva 1. dartymuli burti xvdeba mtavar msajs, mis skams an sadgoms da motamase Civis, rom burti moedansi midioda. pasuxi: igi agebs qulas. 24. kargi sapasuxo dartyma (A GOOD RETURN) sapasuxo dartyma kargia: (a) Tu burti Seexeba bades,sayrden joxebs,tross,arsias an lents ise,rom is- gadascdeba romelime matgans da Cavardeba kortsi; (b) Tu Cawodebuli an dartymuli burti mowinaarmdegis kortsi Cavardnis Semdeg ukan axteba, an qari mas ukan wamoirebs da is bades gadmoscdeba, xolo is motamase, romlis dartymis jeric iyo, burts badis iqit miswvdeba da ise daartyams, masin es mas Secdomad ar CaeTvleba, im pirobit, rom igi ar Seexeba arc CogniT da arc tansacmlit bades, tross, bozebs an mowinaarmdegis kortis zedapirs; (g) Tu burti daartyes bozebis, anda sayrdeni joxebis garedan, gindac badis wverze dabal doneze mifrinavdes, Tu is mowinaarmdegis kortsi Cavardeba, Secdoma ar gamocxaddeba; (d) Tu motamasis Cogani gadascdeba bades burtis dartymis Semdeg, da zustad aris dafiqsirebuli, rom dartymamde burti badeze gadmocilebuli iyo; (e) Tu motamase SesZlebs dabrunebas burtisa, romelic moxvda mis kortze mdebare meore burts. SeniSvna 24-e wesisatvis: Tu erteulebi TamaSdeba wyvilebis kortze sayrdeni joxebis gamoyenebit, masin bozebi da badis nawili sayrden joxebsa da bozebs Soris kargaven funqcias da ganixilebian, rogorc garese sagnebi. Tu burti gazvreba badesi sayrden joxebsa da bozebs Soris da Cavardeba mowinaarmdegis moedansi, masin igi CaiTvleba. SemTxveva 1. burti, romelic autsi mifrinavs xvdeba bozs an erteulebis joxs da var-deba mowinaarmdegis moedansi. CaiTvleba, Tu ara es burti. pasuxi: Tu es aris Cawodeba, masin ara 10-e (g) wesis Tanaxmad; sxva nebismieri dartymis dros aseti burti CaiTvleba 24-e (a). SemTxveva 2. SeuZlia Tu ara motamases dartyma ori xelit Seasrulos? pasuxi: ki. SemTxveva 3: Cawodebuli, an gatamasebuli burti xvdeba kortze mdebare meore burts. unda Sewydes gatamaseba Tu ara? pasuxi: ara, gatamaseba ar Sewydeba. mxolod masin gadatamasdeba burti, rodesac msaji ar aris darwmunebuli Tu romeli burti daartya motamasem. SemTxveva 4. SeuZlia, Tu ara motamases ertdroulad ori CogniT TamaSi? pasuxi: ara. SemTxveva 5. SeuZlia, Tu ara motamases moitxovos rom mowinaarmdegis korts moacilon zedmeti burti Tu burtebi? pasuxi: ki, orond ara gatamasebis dros. 137

138 25. motamases esleba xeli (HINDDRANCE OF A PLAYER) Tu motamases xels SeuSlis raime, rac mis kontrols ar eqvemdebareba, garda kortis mudmivi atributebisa, an garda 21-e wessi gatvaliswinebuli SemTxvevisa, qula gadatamasdeba. SemTxveva 1. mayurebeli xels SeuSlis motamases da is afuwebs burts, SeiZleba motamasem moitxovos gadatamaseba? pasuxi: ki, Tu mtavari msajis azrit mas xeli SeuSala garemoebam, romelic misze ar iyo damokidebuli. SemTxveva 2. motamases esleba xeli imave mizezit, inisneba gadatamaseba. aqvs Tu ara ufleba Camwodebels, romlis pirveli Cawodebac gafuwda, ori burti Caawodos? pasuxi: ki. radganac burti TamaSSi iyo, unda gadatamasdes mteli qula. SemTxveva 3. motamase romelic fiqrobs, rom mis mowinaarmdeges xeli SeeSala acerebs burts da moitxovs gadatamasebas. aqvs Tu ara mas amis ufleba? pasuxi: ara. SemTxveva 4. dartymul burts haersi ejaxeba sxva burti, gadatamasdeba, Tu ara qula am SemTxvevaSi? pasuxi: qula gadatamasdeba im SemTxvevaSi, Tu zedmeti burti ert ertma motamasem ar daartya, winaarmdeg SemTxvevaSi msaji imoqmedebs 21-e wesis Sesabamisad. SemTxveva 5. msaji arasworad acxadebs Secdomas da iqve auqmebs Tavis gadawyvetilebas. pasuxi: qula unda gadatamasdes, xolo im SemTxvevaSi, Tu mtavari msaji CaTvlis, rom arc ert motamases xeli ar SeSlia, masin Sesworeba ZalaSi rceba da gatamaseba grzeldeba. SemTxveva 6. Tu Cawodebuli pirveli burti gafuwdeba, burti Segordeba mimrebis kortze da im dros, rodesac Camwodebeli meore burts awvdis mimrebi moitxovs gadatamasebas. aqvs Tu ara mas amis ufleba? pasuxi: ki. magram Tu mas manamde hqonda sasualeba moecilebina burti da daudevrobit ar gaaketa es, masin mas amis ufleba arar eqneba. SemTxveva 7. CaiTvleba, Tu ara dartyma, Tu burti moxvdeba gacerebul an mozrav sagans kortis zedapirze an zevit? pasuxi: dartyma CaiTvleba im SemTxvevaSi, Tu sagani gatamasebis dawyebamdec moedanze iyo, xolo im SemTxvevaSi, Tu burti gatamasebis dros Seexeba raime garese mozrav sagans kortis zedapirze, an haersi, qula gadatamasdeba. SemTxveva 8. ra zomebs mimartaven, Tu pirveli Cawodeba gafuwda, meore Cavarda, magram sawiro Seiqneba burtis gadatamaseba an 25-e wesis mixedvit, an masin, Tu msajs ar SeuZlia gadawyvitos qula? pasuxi: pirveli Cawodebis Secdoma anulirdeba da mteli qula gadatamasdeba. 26. angarisi geimsi (SCORE IN A GAME) Tu motamase igebs pirvel qulas geimsi, masin angarisi cxaddeba 15:0 mis sasargeblod, Tu moigebs meore qulas igi gaxdeba 30-s, Tu mesames - 40-s, meotxe qulis mogebis Semdeg motamase igebs geims, garda im SemTxvevisa, roca orive motamases sam-sami qula aqvt mogebuli, am SemTxvevaSi cxaddeba ~Tanabari~. Tu angarisi aris ~Tanabari~ da qulas moigebs Camwodebeli, cxaddeba ~meti~ mis sasargeblod, xolo Tu Camwodebeli waagebs qulas cxaddeba ~naklebi~ mimrebis sasargeblod. Tu ~Tanabaris~ dros motamase zedized or qulas moigebs is igebs geims. Tu ~Tanabaris~ SemTxvevaSic pirvel burts erti motamase moigebs, meores ki meore, masin angarisi isev ~Tanabari~ xdeba da ase gagrzeldeba sanam ert-erti motamase zedized or burts ar moigebs. 27. angarisi setsi Si (SCORE IN A SET) a) motamase (an wyvili), romelic pirveli moigebs eqvs geims, igebs sets im SemTxvevaSi, Tu mas aqvs mogebuli mowinaarmdegeze ori geimit meti. winaarmdeg SemTxvevaSi seti gagrzeldeba manamde, sanam es upiratesoba ar iqneba mirweuli. b) setis zedmetad gagrzelebis Tavidan asacileblad SeiZleba mimarton ~tai-breikis~ (e.w. grzeli geimi) sistemas im SemTxvevaSi, Tu TamaSis dawyebamde iyo amaze SeTanxmeba. ~tai-breiki~ cxaddeba, rodesac angarisia eqvsit-eqvsi, yovel setsi, garda gadamwyveti mesame an mexute setebisa, Tu TamaSis dawyebamde sxvanairad ar iyo datqmuli. ~tai-breikis~ wesebi (RULES OF THE TIE-BREAK) (I) motamase, romelic ~tai-breiksi~ pirveli moigebs 7 qulas ori qulis upiratesobit, igebs ~tai-breiks~ da mtel sets. Tu angarisi ~tai-breiksi~ aris eqvsit-eqvsi, masin qulebis gatamaseba gagrzeldeba manamde, sanam ert-erti motamase ar miirebs ori qulis upiratesobas. ~tai-breikis~ dros ar cxaddeba ~Tanabari~, ~meti~ an ~naklebi~, aramed bolomde gvaqvs angarisis numeruli sistema. (II) ~tai-breiksi~ Cawodebas iwyebs is motamase visi Cawodebis jeric aris, meore-mesame qulebisatvis awvdis misi mowinaarmdege da amis Semdeg mowinaarmdegeebi ucvlian ertmanets Cawodebebs yoveli ori qulis gatamasebis Semdeg. 138

139 (III) ~tai-breiksi~ Cawodeba iwyeba marjvena mxares. Cawodebis mxareebi rigrigobit icvleba yoveli qulis gatamasebis Semdeg. Tu swori Tanmimdevroba dairrva angarisi ucvleli rceba, xolo Secdoma armocenistanave unda gaswordes. (IV) yoveli eqvsi qulis gatamasebis Semdeg motamaseebma unda Seicvalon mxareebi. mxareebi icvleba ~tai-breikis~ dasrulebis Semdegac, rodesac angarisia 7:6. (V) Tu ~tai-breikis~ dawyebamde geimebis iseti raodenobaa, rom sawiroa burtebis Secvla, masin axali burtebis Setana gadaideba momdevno setis meore geimamde. ~tai-breiki~ angarissi Cveulebriv geimad itvleba. ~tai-breiki~ wyvilebis dros: aq igive wesebi moqmedebs, rac erteulebsi. pirveli qulisatvis awvdis motamase, visi Cawodebis jeric iyo, amis Semdeg yoveli motamase rigrigobit awvdis or-ori qulisatvis imave TanmimdevrobiT, rogoric es iyo setis ganmavlobasi, manamde, sanam setis momgebi ar gamovlindeba. Cawodebis monacvleoba: motamasem an wyvilma, romelmac ~tai-breiksi~ pirvelma daiwyo Cawodeba, unda miiros Cawodeba momdevno setis pirvel geimsi. SemTxveva 1. angarisia eqvsit-eqvsi, TamaSdeba ~tai-breiki~ miuxedavad imisa, rom TamaSis dawyebamde gamocxadda, rom seti ~tai-breikis~ garese gaimarteboda. CaiTvleba Tu ara gatamasebuli qulebi? pasuxi: Tu Secdomas armoacenen manamde, sanam meore qulis gatamaseba jer ar dawyebula, masin pirveli qula ZalaSi rceba da gatamasdeba Cveulebrivi geimi. Tu Secdomas armoacenen masin, rodesac ~tai-breikis~ meore qulisatvis gatamaseba dawyebulia, masin ~tai-breiki~ unda gagrzeldes. SemTxveva 2. TamaSis dawyebamde gamocxadda, rom gatamasdeboda ~tai-breiki~ magram eqvsiteqvsze motamaseebma daiwyes Cveulebrivi geimi. CaiTvleba, Tu ara gatamasebuli burtebi? pasuxi: Tu Secdomas armoacenen manamde, sanam geimis meore qulas gaatamasebdnen, masin pirveli qula CaiTvleba da Secdoma masinatve gamoswordeba. Tu Secdomas armoacenen geimis meore qulis gatamasebis Semdeg masin ~tai-breiki~ arar Sedgeba da seti Cveulebrivi geimebit gagrzeldeba. SemTxveva 3. Tu ~tai-breikis~ ganmavlobasi wyvilebis TamaSis dros ert-erti partniori Cawodebas irebs masin, roca misi jeri ar aris, an ireva Cawodeba-miRebis Tanmimdevroba; darceba Tu ara Cawodeba-miRebis Tanmimdevroba ~tai-breiksi~ iseti, rogoric es gamoiwvia Secdomam? pasuxi: ki setebis maqsimaluri raodenoba (MAXIMUM NUMBER OF SETS) TamaSi SeiZleba Sedges maqsimum xuti setidan, xolo Tu qalebi TamaSoben - samidan. 29. kortis msajebis roli (ROLE OF COURT OFFICIALS) OF matcebsi, romlebsic mowveulia mtavari msaji /Umpire/, misi gadawyvetileba sabolooa. xolo matcebsi, romlebsic mowveulia referi /Referee/ (matcis komisari), masin mas SeiZleba, mtavari msajis gadawyvetilebit, mimarton apelaciit im sakitxebtan dakavsirebit romlebic exeba TamaSis wesebs da yvela am SemTxvevaSi referis gadawyvetileba iqneba saboloo. matcebsi, sadac mowveulni arian damxmare msajebi (xazebis, badis, gadabijebis makontrolebeli msajebi), masin im sakitxebsi, romlebic exebian faqtsda ara wesebs, mati gadawyvetileba sabolooa, garda im SemTxvevisa, rodesac mtavari msaji xedavs, rom askara Secdomaa dasvebuli; am dros mas SeuZlia Secvalos damxmare msajis gadawyvetileba an gamoacxados gadatamaseba. rodesac damxmare msajs ar SeuZlia gadawyvetilebis mireba igi masinatve ucxadebs amas mtavar msajs da igi miirebs gadawyvetilebas. rodesac mtavar msajs ar SeuZlia gadawyvetilebis gamotana dakavsirebit im sakitxtan, romelic exeba faqts, masin man unda gamoacxados gadatamaseba. devisis Tasis matcebis, an sxva gunduri turnirebis dros, rodesac kortze imyofeba referi, mas SeuZlia Secvalos nebismieri gadawyvetileba, mas SeuZlia agretve miutitos mtavar msajs rom gamoacxados gadatamaseba. referis Tavisi Sexedulebisaebr SeuZlia Sewyvitos matci sibnelis, amindis, an kortis zedapiris mdgomareobis gamo. TamaSis Sewyvetis dros, nebismier SemTxvevaSi, wina angarisi da msajta Semadgenloba ucvleli rceba, garda im SemTxvevisa, rodesac referi da motamaseebi ertxmad gadawyveten sxvanairad. SemTxveva 1. mtavari msaji acxadebs gadatamasebas, magram motamase Civis, rom qula ar SeiZleba gadatamasdes, SeiZleba, Tu ara am SemTxvevaSi mimarton referis gadawyvetilebis misarebad? pasuxi: ki. sakitxi, dakavsirebuli raime westan, romelic exeba specifikur faqts, pirvelad unda gadawydes mtavari msajis mier, magram, Tu mtavari msaji orwofs, an Tu motamase Civis da 139

140 moitxovs Tavisi poziciis ganxilvas, masin SeiZleba mimarton referis, rata man gamoitanos gadawyvetileba, romelic saboloo iqneba. SemTxveva 2. burti vardeba autsi, cxaddeba ~auti~, magram motamase Civis, rom burti Cavarda. SeuZlia Tu ara referis am SemTxvevaSi raime gadawyvetilebis gamotana? pasuxi: ara. vinaidan aq saqme gvaqvs faqttan da ara wesebtan da kortis msajebis gadawyvetileba am SemTxvevaSi sabolooa. SemTxveva 3. SeuZlia, Tu ara mtavar msajs Secvalos damxmare msajis gadawyvetileba burtis gatamasebis Semdeg, Tu mas miacnia, rom ert-ertma motamasem gatamasebis dros Secdoma dausva? pasuxi: ara, garda im SemTxvevebisa, Tu, misi azrit, ert-ert motamases gatamasebis dros xeli ar SeeSala; sxva SemTxvevaSi mtavar msajs damxmare msaji-sagan damoukidebeli gadawyvetileba SeuZlia gamoitanos mxolod masin, Tu amas gaaketebs Secdomis armocenistanave. SemTxveva 4. gverditi xazis msaji acxadebs auts. mtavar msajs ar SeeZlo askarad daenaxa, magram mainc fiqrobs, rom burti Cavarda. SeuZlia, Tu ara mas Secvalos gverditi msajis gadawyvetileba? pasuxi: ara. mtavar msajs mxolod masin SeuZlia damxmare msajis gadawyvetilebis Secvla, Tu darwmunebulia, rom es gadawyvetileba aris mcdari da ar aqvs raime safuzvliani ewvi Tavisi sisworisa. Tu gverditi msaji miicnevs, rom burti Cavarda, masin mtavar msajs am gadawyvetilebis Secvla SeuZlia mxolod im SemTxvevaSi, Tu man askarad dainaxa sivrce burtis dacemis adgilsa da xazs Soris; xolo Tu gverditi msaji gamoacxadebs auts, masin mtavar msajs SeuZlia Secvalos es gadawyvetileba mxolod im SemTxvevaSi, Tu man dainaxa, rom burti moxvda xazs an Cavarda xazis SigniT. SemTxveva 5. SeuZlia, Tu ara xazis msajs Secvalos Tavisive gadawyvetileba imis Sem-deg, rac msaji gamoacxadebs angariss? pasuxi: ara. Tu xazis msaji mixvdeba, rom Secdoma dausva, man masinatve unda daizaxos ~Sesworeba~, ise, rom mtavarma msajma da motamaseebma manamde Seityon misi Secdoma, sanam angarisi jer ar aris gamocxadebuli. SemTxveva 6. damxmare msaji acxadebs ~auts~, motamase ki Civis, rom misi burti kortsi Cavarda. SeiZleba Tu ara mtavarma msajma motamasis Civilis safuzvelze Secvalos damx-mare msajis gadawyvetileba? pasuxi: ara. mtavari msajis mier damxmare msajis gadawyvetilebis Secvla aravitar SemTxvevaSi ar unda iyos gamowveuli motamasis CiviliTa Tu protestit matcis xangrzlivoba da dasvenebis periodebi (CONTINUOUS PLAY & REST PERIODS) TamaSi unda grzeldebodes pirveli Cawodebidan matcis bolomde. (a) Sexvedra ar SeiZleba Sewydes, Seferxdes an gadaidos im mizezit, rom sasualeba miscen motamases aridginos dakarguli energia an suntqva. (b) maqsimum 20 wami SeiZleba gavides erti qulis gatamasebis dasasrulidan momdevno qulis gatamasebis dasawyisamde. Tu pirveli Cawodeba gafuwda, meore burti motamasem dauyovnebliv unda Caawodos. mimrebma motamasem unda imoqmedos CamwodeblisaTvis misareb tempsi, unda iyos mzad mirebisatvis, roca Camwodebeli aris mzad CawodebisaTvis dasvebuli drois farglebsi. roca CogburTelebi icvlian mxareebs, maqsimum wutnaxevari SeiZleba gavides wina geimis ukanasknel da momdevno geimis pirvel dartymebs Soris. mtavar msajs Sexedulebisamebr SeuZlia Secvalos es wesi, Tu moxda raime, ramac xeli SeuSala Camwodebels droze Caewodebina burti. es pirobebi mkacrad unda iyos daculi. mtavari msaji ertaderti piria, romel-mac unda gadawyvitos yovelgvari kamati, TamaSis Seferxebisa da xelis SeSlis sakitxebi da Sesabamisi gafrtxilebis Semdeg diskvalifikacia misces wesebis damrrvev motamases. SeniSvna: motamaseta matciswina motelvisatvis gankutvnili dro SeuZlia daadginos turniris momwyob komitets. mizansewonilia, rom es periodi ar arematebodes 5 wuts. SemTxveva 1. motamasis tansacmeli, fexsacmeli an raime, rac Sedis mis arwurvilobasi (garda Cognisa) gamodis wyobidan imgvarad, rom mas arar SeuZlia an ar unda ase gaagrze-los TamaSi. gadaideba, Tu ara, TamaSi manamde, sanam motamase ar Cadgeba sasurvel mdgomareobasi? pasuxi: Tu arwurvilobis wyobidangamosvla motamasisagan damoukidebeli mizezit moxda, masin TamaSi gadaideba. mtavari msaji ertaderti piria, visac SeuZlia gadawyvitos aris, Tu ar aris TamaSis gadadeba mizansewonili da gansazrvros gadadebis periodi. SemTxveva 2. raime mizezis gamo motamases ar SeuZlia masinatve gaagrzelos TamaSi, aris Tu ara limitirebuli is dro romlis ganmavlobasic SeiZleba TamaSi SeCerebuli iyos? 140

141 pasuxi: TamaSi ar SeiZleba Sewydes, Tu motamase wyobidan gamovida bunebrivi fizikuri darlis gamo. Tu is miirebs SemTxveviT travmas, mtavar msajs SeuZlia neba dartos, rom motamases armoucinon ertjeradi daxmareba sami wutis farglebsi. Cveulebriv TamaSi sam wutsi unda gagrzeldes, Tumca ITF-is mier cnobili saertasoriso Sexvedrebsa da gunduri turnirebis organizatorebs SeuZliaT gazardon es dro, Tu daxmarebis gaweva aucilebelia. SemTxveva 3. SeiZleba wyvilebis dros ert-ertma partniorma datovos korti sanam burti TamaSSia? pasuxi: ki, Tu mtavar msajs miacnia, rom TamaSi grzeldeba wesebis mixedvit da ar aris darrveuli 35-e da 36-e wesebi. 31. mwvrtnelebi (COACHING) gunduri Sejibrebis dros motamases SeiZleba rcevebita da mititebebit daexmaros mwvrtneli (kapitani), romelic inyofeba kortze, mxareebis Secvlis dros, orond ara taibreikis dros. aragunduri TamaSebis dros motamases mteli TamaSis manzilze ar SeuZlia vinmesgan rcevebisa da mititebebis mireba. es piroba mkacrad unda iyos daculi. sawiro SeniSvnis mere damrrvev motamases SeiZleba diskvalifikacia miscen. SemTxveva 1. miecema Tu ara motamases SeniSvna, an diskvalifikacia, Tu mas gkarnaxoben signalebit, an raime faruli sasualebit? pasuxi: mtavarma msajma zomebi unda miiros masintve, roca is darwmundeba, rom motamases gkarnaxoben signalebit, an raime faruli sasualebit. SemTxveva 2. SeiZleba, Tu ara, motamases miscen rcevebi da mititebebi xutsetiani TamaSis atwutiani Sesvenebis dros, an Tu TamaSi wydeba da is tovebs korts? pasuxi: ki. am SemTxvevaSi, rodesac motamase ar imyofeba kortze akrzalva ixsneba. 32. burtebis Secvla (BALL CHANGE) Tu burtebis Secvla xdeba molaparakebit gansazrvruli geimebis Semdeg da Tanmimdevroba aireva, masin Secdoma unda gamoswordes masinve, roca im motamasis, an wyvilis Cawodebis jeri mova, romelsac pirvels unda Caewodebina axali burtebit. 33. wyvilta TamaSi (THE DOUBLES GAME) zemot moyvanili wesebi vrceldeba wyvilebzec, garda Semdegisa: 34. wyvilebis korti (THE DOUBLES COURT) wyvilebis korti unda iyos 10,97 m. siganisa, anu 1,37 mitrit ufro farte yovel mxares, vidre erteulebis korti. erteulebis kortis gverditi xazebis is nawilebi, romlebic Cawodebis moedans Seadgenen, wyvilebsic imave funqciit rcebian, xolo am xazebis is nawilebi, romlebic mdebareoben ukana (sabazo) xazsa da Cawodebis moednebs Soris, wyvilebsi ufunqciod rcebian. 35. Cawodebis wesi wyvilebis dros (ORDER OF SERVICE IN DOUBLES) Cawodebis wesi unda gadawydes yoveli setis dasawyissi. amgvarad: wyvili, romelic iwyebs Cawodebas nebismier setsi, wyvets, romeli partniori Caawvdis pirveli, aseve mati mowinaarmdege wyvili wyvets romeli partniori Caawvdis setis meore geimsi. partniorma im motamasisa, romelmac Caawoda pirvel geimsi, unda Caawodos mesame geimsi, xolo partniorma im motamasisa romelmac Caawoda meore geimsi, unda Caawodos meotxesi da amgvari Tanmimdevroba unda iyos daculi mteli setis ganmavlobasi. SemTxveva 1. wyvilebsi ert-erti motamase matcze droze ar gamocxadda, SeuZlia mis partniors moitxovos, rom ufleba miscen martom itamasos mowinaarmdege wyvilis winaarmdeg? pasuxi: ara. 36. mirebis wesi wyvilebsi (ORDER OF RECEIVING IN DOUBLES) Cawodebis mirebis Tanmimdevroba unda gairkves yoveli setis dasawyissi. amgvarad : pirvel geimsi mimrebi wyvili wyvets, romeli partniori miirebs pirvel Cawodebas, aseve wyvili, romelic setis meore geimsi irebs Cawodebas, wyvets romeli partniori miirebs pirvel Cawodebas. Semdeg mteli setis ganmavlobasi Cawodeba-miRebis es Tanmimdevroba ar unda Seicvalos, partniorebma rigrigobit unda miiron Cawodebebi yoveli geimis dros. SemTxveva 1. SeiZleba wyvilebsi Camwodeblis partniori Cawodebis dros dadges ise, rom mimreb MmoTamaSes xels uslides? pasuxi : ki. Camwodeblis partniors SeuZlia miiros nebismieri pozicia badisa iqita mxares, sulertia kortis SigniT Tu garet. 37. Cawodebis Tanmimdevrobis darrveva wyvilebsi (SERVICE OUT OF TURN IN DOUBLES) Tu ert_erti partniori awvdis, masin roca misi jeri ar aris, partniori, romelsac unda Caewodebina Caawvdis Secdomis armocenistanave.mmagram manamde gatamasebuli yvela qula, yvela dasvebuli Secdoma CaiTvleba. Tu geimi ise dasrulda,rom Secdoma ar iqna armocenili, Cawodebis Tanmimdevroba iseti darceba, rogorc es gamoiwvia Secdomam. 141

142 38. mirebis Tanmimdevrobis darrveva wyvilebsi (ERROR IN ORDER OF RECEIVING IN DOUBLES) Tu geimis ganmavlobasi partniorebma SecdomiT daarrvies mirebis Tanmimdevroba, im geimsi Secdomis gamosworeba ar moxdeba da geimi iseti TanmimdevrobiT gagrzeldeba, rogorc es Secdomam gamoiwvia, magram partniorebma unda aradginon swori Tanmimdevroba, rogorc imave setsi kvlav dadgeba mati mirebis jeri. 39. Cawodebis wageba wyvilebsi (SERVICE FAULT IN DOUBLES) wyvilebsi Cawodeba wagebulad itvleba im SemTxvevebis dros, romlebic arwerilia me-10 wessi, an Tu Cawodebuli burti moxvdeba Camwodeblis partniors, an raimes rac mas acvia an uwiravs. magram Tu Cawodebuli burti miwaze dacemamde Seexeba mimrebi motamasis partniors, an raimes, rac mas acvia, an uwiravs da Tu am SemTxvevaSi burti ar eqvemdebareba gadatamasebas 14 (a) wesis Tanaxmad, Camwodebeli igebs qulas. 40. burtis gatamaseba wyvilebsi (PLAYING THE BALL IN DOUBLES) mowinaarmdege wyvilebi burts artyamen rigrogobit da Tu motamase Seexeba Tavisi partnioris dartymul burts masin es wyvili agebs qulas. 142

143 Thus, indeed, is the poet, and his poem is proof of his prowess When Georgian words elude him He will not weaken nor profane the poem s worth; He will skillfully strike the ball and score the goal like a dexterous player. Shota Rustaveli From Author At the end of 20 th century Georgian tennis celebrated its 100 th anniversary. For years tennis used to hold one of the leading places with its achievements among such kinds of sports like football and basketball in Georgia. In early period while formation Georgian tennis, already in 20s of last century Georgian tennis players attained great success. In 1928 transcaucasian team being totally staffed with Georgian tennis players held the second place at Sports and Athletics Meeting for Players of Soviet Union. During those years in Soviet Union sounded the names of such players like Jan Homer, Edward Negrebetski, Archil Mdivani, Tamar Gogolauri and David Guliashvili. Besides the case that at those early times sport used to be closed structure in Soviet Union and players had a limited possibility to relate with foreign sportsmen, tennis still was developing in Georgia. Moreover, it used to develop as it had to be and when leading tennis players had an opportunity of playing at foreign courts, most of them showed quite a worthy play. The first generation of tennis players under the leadership of Jan Homer managed to base tennis for the success of following generations. The names of Ivane Elerdashvili, Boris Krupenikov, Givi Kokaia, Victor Uraevski, Alexander Metreveli, Nugzar Mdzinarishvili, Teimuraz Kakukia, Irina Riazanova-Ermolova, Rena Abzhandadze, Ala Ivanova, Nino Tukhareli, Leila Meskhi, Vladimer Gabrichidze, David Kacharava are scripted with golden letters in Georgian sport history. Due to the successes of Georgian tennis players, tennis appeared to be as one of the most popular kind of sports in Georgia. So many individuals with various professions used to show their power by playing tennis for different periods of our lives?! They were: outstanding pianisit Marina Mdivani, famous composers Grigol Kiladze and Gia Kancheli, painters Gigla Pirtskhalava, Zurab Nizharadze, Oleg Kochakidze, Jemal Lolua, Gogi Meskhishvili, violinist Kote Vardeli, film directors brothers Eldar and Giorgi Shengelaias, Lana Gogoberidze, scientists Mate Mirianashvili, Kote Bakradze, Vahan Mamasakhlisov, Irakli Gverdtsiteli, Kuji Dzidzishvili, Irakli Gudushauri, Vazha Lekishvili, brothers Vazha and Archil Okujavas, Tamaz Gamkrelidze, Iura Kapanadze, Guram Dondua, Archil Begiashvili, Vakhtang Gomelauri, Sandro Menabde, Giorgi Jabua, Mikhail Omiadze,Khvedri Inasaridze, Heydar Palavandishvili, Guram Berishvili, Perando Maisadze, Irakli Geleishvili, Duglas Ugulava, Omar Komurjishvili, Nodar Khomeriki, Lia Makharadze, Sergo Chobanian, Keto Meskhi, scientist, sportsman and singer Grigol Mamardashvili, famous architect Lado Alex- Meskhishvili, well-known actor Ramaz Chkhikvadze, actor and writer Givi Sikharulidze and such great sportsmen as: Victor Sanaev, Slava Metreveli, Guram Minashvili, Levan Sanadze, Tamaz Antadze, Alexander Buslaev, Valiko Kalmakhelidze and many others. Their presence on courts enabled to have unusual atmosphere that itself had a positive influence on training talents in tennis. In 1991 remarkable case took place into the lives of Georgian tennis players. There was founded independent Georgian Tennis Federation. Together with the foundation of federation it was possible to enter into international tennis organizations. Since 1982 Georgia is plenipotentiary member of ITF (International Tennis Federation) and ETA (European Tennis Federation). 143

144 From 1994 our sportsmen regularly participate in Davis Cup and Fed Cup (team championships among boys and girls) tournaments. Junior tennis players regularly participate in European team and individual championships. Since 1997 under the leadership of the president of Georgian Tennis federation Leila Meskhi are held professionals tournaments in Tbilisi and Batumi, as among girls and as among boys. It enabled to junior Georgian tennis players to show their powers in professional tennis. Idea on publishing this book was hit in 1997, when a famous journalist Murman Chachua suggested cooperation in newly formed magazine TENNIS. Later published publications in the newspaper LELO were the basis for the edition of book on tennis. I would like to express my gratitude towards well-known pedagogue Sardion Shapatava, who took major part into the development of this project. The first part of book is dedicated to world tennis. It includes major events of this play development, its main heroes and quite notable results of tournaments. The second part includes difficult ways for the development of Georgian tennis, about those persons who brought glory to Georgian sport in the 20 th century. Separate chapter is dedicated to the best tennis players and coaches of USSR with whom we had as creative as personal friendship. The book for the first time provides trial on composition Georgian tennis terminology and generally adopted English terminology. The final part of book is dedicated to main rules of play. I express my gratitude towards editors - Tamaz Chantladze and Koka Tskhakaia, my friends L. Gigineishvili, O. Rukhadze,. A.Baidashvili, N.Khantadze, N. Koshkelashvili, G. Kenchoshvili, G. Mosashvili, G. Khomeriki, Kh. Kekelia, who assisted me in making technical decisions of this project. Also I am thankful to G. Kokaia, O. Tinikashvili, S. Menabde s family and Russian encyclopaedist B. Phomenko for the delivery of unique photo material. The second edition of the book includes main changes. Many things have changed in tennis there are found new talented players. All of this was caused by edition 2 nd part of book. It is very important that the major chapters of book are translated in the English language. In my opinion it will widen readers environment. Alexsander Metreveli 144

145 History of Tennis Tennis can be traced as far back as the ancient G reek game of sphairistike, and is mentioned in literature as far back as the Middle Ages in The Second Shepherds Play, in which shepherds gave three gifts, including a tennis ball, to the newborn Christ.Sir Gawain, a knight of King Arthur s round table, plays tennis with a group of giants in The Turke and Gowin. The Medieval form of tennis is termed real tennis. Real tennis evolved over three centuries from an earlier ball game played around the 12th century in France. This had some similarities to palla, fives, pelota, or handball, involving hitting a ball with a bare hand and later with a glove. One theory is that this game was played by monks in monastery cloisters, based on the construction and appearance of early courts. By the 16th century, the glove had become a racquet, the game had moved to an enclosed playing area, and the rules had stabilized. Real tennis spread in popularity throughout royalty in Europe and reached its peak in the 16th century. In France, François I ( ) was an enthusiastic player and promoter of real tennis, building courts and encouraging play among the courtiers and commoners. His successor, Henri II ( ) was also an excellent player and continued the royal French tradition. During his reign, the first known book about tennis, Trattato del Giuoco della Palla was written in 1555 by an Italian priest, Antonio Scaino da Salo. Two French kings died from tennis related episodes Louis X of a severe chill after playing and Charles VIII after being struck with a ball. King Charles IX granted a constitution to the Corporation of Tennis Professionals in 1571, creating the first pro tennis tour, establishing three levels of professionals apprentice, associate, and master. The first codification of the rules of real tennis was written by a professional named Forbet and published in Royal interest in England began with Henry V ( ) but it was Henry VIII ( ) who made the biggest impact as a young monarch, playing the game with gusto at Hampton Court on a court he had built in 1530, and on several other courts in his palaces. It is believed that his second wife Anne Boleyn was watching a game of real tennis when she was arrested and that Henry was playing tennis when news was brought to him of her execution. During the reign of James I ( ), there were 14 courts in London. Real tennis is recorded in literature by William Shakespeare who mentions tennis balles in his play Henry V, when a basket of them is given to King Henry as a mockery of his youth and playfulness. [6]. One of the most striking early references to the game of tennis appears in a painting by Giambattista Tiepolo entitled The Death of Hyacinth ( ) in which a stringed raquet and three tennis balls are depicted. The theme of the painting is the mythological story of Apollo and Hyacinth, written by Ovid and translated into Italian in 1561 by Giovanni Andrea dell Anguillara who replaced the ancient game of discus throwing of the original text by that of pallacorda or tennis, which had achieved a high status as a form of physical exercise at the courts in the middle of the sixteenth century. Tiepolo s painting, displayed at the Museo Thyssen Bornemisza in Madrid, was ordered in 1752 by a German counts Wilhelm Friedrich Schaumburg Lippe, who was known to be an avid tennis player. The game thrived among the 17th century nobility in France, Spain, Italy, and in the Austro-Hungarian Empire, but suffered under English Puritanism. By the Age of Napoleon, the royal families of Europe were besieged and real tennis was largely abandoned. [7] Real tennis played a minor role in the history of the French Revolution, through the Tennis Court Oath, a pledge signed by French deputies in a real tennis court, which formed a decisive early step in starting the revolution. In England, during the 18th century and early 19th century as real tennis died out, three other racquet sports emerged - racquets, squash racquets, and lawn tennis (the modern game). Birth of modern game Its establishment as the modern sport can be dated to two separate inventions.between 1859 and 1865, in Birmingham, England, Major Harry Gem, a solicitor, and his friend Augurio Perera, a Spanish merchant, combined elements of the game of rackets and the Spanish ball game Pelota and played it on a croquet lawn in Edgbaston.In 1872, both men moved to Leamington Spa and in 1874, with two doctors from the Warneford Hospital, founded the world s first tennis club. [10] The Courier of 23 July 1884 recorded one of the first tennis tournaments, held in the grounds of Shrubland Hall. In December 1873, Major Walter Clopton Wingfield devised a similar game for the amusement of his guests at a garden party on his estate of Nantclwyd, in Llanelidan, Wales. He based the game on the older Real tennis. At the suggestion of Arthur Balfour, Wingfield named it lawn tennis, and patented the game in 1874 with an eight-page rule book, titled Sphairistike or Lawn Ten-nis,. But he failed to succeed, in enforcing his patent. The toughness of tennis has always been up for debate. So why has tennis received such a bad wrap as a less-thanmanly sport? A featured article in takeout magazine discusses several reasons, including attire, the scoring system and the participants themselves. 145

146 Wingfield borrowed both the name and much of the French vocabulary of real tennis: Tennis comes from the French tenez, the imperative form of the verb tenir, to hold: This was a cry used by the player serving in royal tennis, meaning I am about to serve! (rather like the cry Fore! in golf).racquet comes from raquette, which derives from the Arabic rakhat, meaning the palm of the hand. Deuce comes from à deux le jeu, meaning to both is the game (that is, the two players have equal scores). Love is widely believed to come from l oeuf, the French word for egg, representing the shape of a zero. The convention of numbering scores 15, 30 and 40 comes from quinze, trente and quarante, which to French ears makes a euphonious sequence, or from the quarters of a clock (15, 30, 45) with 45 simplified to 40. A.D. 1874, 23 rd February. N 685. À Portable Court for Playing Tennis. LETÒERS PATENT TO WALTER CLOPTON WINGFIELD, OF BELGRAVE Road, Pimlico, in the County of Middlesex, for the Invention of A New AND IMPROVED PORTABLE COURT FOR ABCIENT GAME OF TENNIS Scaled the 24th July 1874, and dated the 23rd February 1874 PROVISIONAL SPECIFICATION left bó thî said Walter Clopton Wingfield at the Office of the Ñommisiioners of Patents, with his Petition, on the 23rd Februaró I, Walter Ñlopton Wingfield,, of Belgrave Road, Pimlico, in the 5 County of Middlesex, do hereby declare the nature of the said Invention for A New and Improved Portable Court for Playing the Absieny Game of Tennis to be as follows : The object and intention of this Invention consists in constructing a portable court by means of which the ancient game of tennis is much 10 simplified, can be played in the open air and dispenses with the necessity of having special courts erected for that purpose. Formation of Grand Slams Tennis spread rapidly among the leisured classes in Britain and the United States. It was first played in the U.S. at the home of Mary Ewing Outerbridge on Staten Island, New York in In 1881, the desire to play tennis competitively led to the establishment of tennis clubs, which led to the four Grand Slams, which are regarded as the most prestigious events in tennis circuit. The Wimbledon, the US Open, the French Open, and the Australian Open became and have remained the most prestigious events in tennis.together these four events are called the Grand Slam (a term borrowed from bridge). 1877: Wimbledon The Championships, Wimbledon were founded by the All England Club in 1877 to raise money for the club. The first Championships were contested by 22 men and the winner received a silver guilt cup proclaiming the winner to be The All England Lawn Tennis Club Single Handed Champion of the World.The following year it was recognised as the official British Championships, although it was open to international competitors. In 1884 the Ladies Singles and Gentlemans Doubles Championships were inaugurated, followed by the Ladies and Mixed Doubles in : U.S. Open The U.S. National Men s Singles Championship, now the U.S. Open, was first held in 1881 at Newport, Rhode Island. The U.S. National Women s Singles Championships were first held in [26] On 21 May 1881, the United States National Lawn Tennis Association (now the United States Tennis Association) was formed to standardize the rules and organize competitions. 1891: The French Open Tennis was predominantly a sport of the English-speaking world, dominated by the United States and Britain. It was also popular in France, where the French Open dates to 1891 as the Championat de France International de Tennis. 146

147 1905: Australian Open The Australian Open was first played in 1905 as The Australasian Championships. Because of its geographic remoteness, historically, the event did not gain attendance from the top tennis players consistently. As late as 1980s, the event lacked participating from top ranked tennis professionals. Since its move to Melbourne Park in 1988, the Australian Open has been widely regarded as a Grand Slam. History of Davis Cup In 1899, Dwight F. Davis of the Harvard University tennis team designed a tournament format with the idea of challenging the British to a tennis showdown. The first match, between the United States and Great Britain was held in Boston, Massachusetts in The American team, of which Dwight Davis was a part, surprised the British by winning the first three matches. By 1905 the tournament expanded to include Belgium, Austria, France, and Australasia, a combined team from Australia and New Zealand that competed together until The tournament was initially known as the International Lawn Tennis Challenge. It was renamed the Davis Cup following the death of Dwight Davis in The tournament has vastly expanded and, on its 100th anniversary in 1999, 129 nations competed for the prestigious Davis Cup. Formation of ITF From the roots of Davis Cup and the need to establish an international tennis federation, in 1913, twelve National Tennis Associations agreed at a Paris Conference to form the International Lawn Tennis Federation, which was renamed in 1977 as the current International Tennis Federation (ITF). The comprehensive International Lawn Tennis Federation rules promulgated in 1924 have remained remarkably stable in the ensuing eighty years, the one major change being the addition of the tie-breaker system designed by James Van Alen. Tennis Hall of fame In 1954, James Van Alen founded the International Tennis Hall of Fame, a non-profit museum in Newport, Rhode Island. The building contains a large collection of tennis memorabilia as well as a hall of fame honoring prominent members and tennis players from all over the world. Each year, a grass-court tournament is hosted on its grounds, as well as an induction ceremony honoring new Hall of Fame members. Pro Tournaments The main events of the professional circuit comprised head-to-head competition and Pro Championships, which are regarded as Grand Slam tournaments till Open Era in The popular tennis professional players were under contract with a professional promoter during the pre-open Era. For example, popular players like Suzanne Lenglen and Vincent Richards were engaged by Charles C. Pyle to tour in North America. The professionals under contract were controlled by their promoters and could not always play the tournaments they wanted while the amateur players followed their national (and international) federation. For example, In 1939, Norman Brookes, president of the Australian Federation, decided not to send Australian players to Wimbledon because he wanted them to prepare for the Davis Cup. Therefore, great Aussie players as John Bromwich or Adrian Quist went to the USA to capture the Cup but didn t play Wimbledon. Consequently during the first century of tennis the players had absolutely no power. Pro tours Most professionals played in separate professional events, mostly on tours in head-to-head competition referred as pro tours. In 1926, promoter C.C. Pyle established the first professional tennis tour with a group of American and French tennis players playing exhibition matches to paying audiences.the most notable of these early professionals were the American Vinnie Richards and the Frenchwoman Suzanne Lenglen.Once a player turned pro he or she could not compete in the major (amateur) tournaments. [23] In the years before the open era, male professionals often played more frequently in tours than in tournaments because a head-to-head tour between two tennis stars was much more remunerative than a circuit of pro tournaments and the number of professional tournaments was small. For example, Fred Perry earned U.S. $91,000 in a 1937 North American tour against Ellsworth Vines but won only U.S. $450 for his 1938 victory at the U.S. Pro Tennis Championships. Vines probably never entered a tournament between the London Indoor Professional Championship in October 1935, which he won, and the May 1939 edition of that tournament, which he lost. In 1937, Vines played 70 matches on two tours and no matches in tournaments. Even in the 1950s, some professionals continued to play numerous tour matches. During his first five months as a professional (January through May 1957), Ken Rosewall played 76 matches on a tour against Pancho Gonzales but only 9 matches in tournaments. As an example of the small number of professional tournaments held before the open era, Joe McCauley has determined that for 1952, only 7 professional tournaments were played by the top international players, and 2 other professional tournaments (the British Pro and the German Pro) were reserved for domestic players. It was only during the 1960s that professional 147

148 tournaments became more significant than tours. Pro Championships In addition to head-to-head events there were several annual professional tournaments that were called championship tournaments. The most prestigious was the Wembley Professional Championship at Wembley in England, played between 1934 and 1990, that was unofficially considered the world s championship through The oldest was the United States Professional Championship, played between 1927 and Between 1955 and 1962, it was played indoors in Cleveland and was called the World Professional Championships. The third major tournament was the French Professional Championship, played between 1930 and The British and American championships continued into the Open era but devolved to the status of minor tournaments. These three tournaments until 1967 are referred as the professional Grand Slam tournaments by tennis historians such as Robert Geist and Raymond Lee. Open Era In 1968, commercial pressures led to the abandonment of the distinction between professionals and amateurs, inaugurating the Open era, in which all players could compete in all tournaments, and top players were able to make their living from tennis. Thus, the open era in tennis began in 1968, when the Grand Slam tournaments, such as Wimbledon, abandoned the longstanding rules of amateurism and allowed professionals to compete. The first Grand Slam tournament to go open was the French Open (Roland Garros). The main events of the world Tennis English gentleman with time on his hands, Major Wingfield, devises and patents the game, makes small change selling sets, and somebody - take your pick of claimants and candidates - starts it off in the U.S Wimledon is launched (first, still foremost), and even shows a profit of a few pounds and Inaugural U.S. Champi-onships for men, then women. The world will follow Harvard rich kid Dwight Davis donates sterling punch bowl for an international team competition, eventually known as Davis Cup. Davis and college pals beat Brits in leadoff finale. Only two countries interested then; more than 100 now and 1907 Californian May Sutton and Aussie Norman Brookes, respectively, are first alien winners of WimÛedon, a place no longer safe from barbarians for the English homebodies France s Suzanne Lenglen wins WimÛedon, scandalously, showing thighs and unbeatable strokes, vanquishing corsets and everyone opposing her. English are so shocked by her flaunting of female assets that the new [present] WimÛedon must be built in 1922 to ac-commodate increasing hordes of disapproving ticket purchasers Big Bill Tilden, arrogant, artistic, all-conquering Philadelphian, takes over, dominates game in the twenties, makes U.S. tennis-con-scious, inspires construction of Forest Hills Stadi-um for championships, keeps Davis Cup at home Unflappable Little Miss Poker Face, Helen Wills, wins first of seven U.S. titles, succeeds Lenglen as dominatrix, wins eight Wim-edons from baseline Långlån goes for the dough, signs as first to tour professionally, opens new avenues, job opportunities in an infant sport Four hands are finally better than one: the Four Musketeers Rån Lacoste, Henri Cochet, Jean Borotra, Jacques Brugnon bring down Tilden and Co., carting Davis Cup to France, necessitating the building of Stàdå Roland Garros in Paris English Davis Cupper Bunny Austin liberates male legs by showing up in shorts Last known Englishman as far as many are concerned to play tennis, Fred Perry, lifts Davis Cup from French, wins WimÛedon , turns pro, joining Tilden, who did so in Don Budge, having retrieved Davis Cup, wins Australian, French, Wimbledon, U.S. titles, thus doing the never-before-done Grand Slam World War II over, Jack Kramer spearheads recovery of Davis Cup from Australia. In 1947 he s first to win Wimbledon in shorts, also captures U.S., turns pro to swipe that crown from Bobby Riggs Frank Sådgman and Ken McGregor heist Davis Cup from U.S., the beginning of the Australian Dynasty that will make Wimbledon and Forest Hills hostage to such Down Undertakers as Lew Hoad, Ken Rosewall, Rod Laver, Neale Fraser, Roy Emerson, Fred Stolle, John Newcombe, Tony Roche for a quarter-century Maureen Little Mo Connolly, 18, navigates first female Grand Slam Billie Jean King, 17, wins Wimble-dîn doubles with Karen Hantze, the first of B. J. s record 20 titles at the Big W, 6 in singles Laver, after following Budge and Connolly as third member of Grand Slam club, turns pro Jimmy Van Alen, father of tie-breaker, shows it off at small Newport, R.I., pro tourney, but it won t be accepted until

149 1968 Open tennis dawns. Prize money is out on the tam e. Commercialization blooms and tennis begins metamorphosis from sort of amateur sport to big-business game. But amateur Arthur Ashe stuns the tennis world by winning first U.S. Open, leads U.S. to Davis Cup success and five-year hold. Back from isolated life as out-cast professionals, Rosewall at French, Laver at Wimbledon, win first major opens Laver repeats as Grand Slammer, this time a pro Aussie Margaret Smith Court, all-time winner of major titles, 62 (24 in singles), goes Grand Slamming, fourth member of club Schoolgirl Christine Evert, 16, ar-rives at Forest Hills, coolly goes to semis, and the Chrissie craze is on Labor problems. ATP boycotts Wimbledon. Most top men don t play, including Open-era champs Laver, Newcombe, Stan Smith. Show goes on but ATP becomes a force. Billie Jean King beats Bobby Riggs in mixed singles schlockathon Lovebirds Double at Wimbledon. Then affianced Chris Evert and Jimmy Connors triumph, begin cutting long championship swaths, pay 33-to-1 with London bookies. Bjorn Borg, 18, wins French, and the three of them change the game, guiding the world to two-fisted backhandedness High-tech rackets are here to stay, supplanting wood, as Howard Head puts the Prince Classic oversized club into play, drawing initial laughs, but commencing serious alteration of the game Birgiastic period is under way at Wimbledon s Centenary celebration as Bjorn wins second of five straight. But show is stolen by last known Englishwoman - or so it seems - to play tennis. Virginia Wade, 32, accepts championship prize from the other queen in the house, Elizabeth II Martina Navratilova beats Evert to win first of record nine Wimbledons, the last in John McEnroe, 20, wins first of four U.S. titles while Tracy Austin, 16, becomes youngest to rule her country Borg holds off McEnroe to win a wowser of a Wimbledon, highlighted by the Battle of (fabulous fourth-set tie-breaker). McEnroe will win 1981 rematch Yannick Noah sets off rejoicing across France as first citizen in 37 years to win French men s title Ivan Lendl, from twî sets back, beats McEnroe for French title, establishes himself as major figure who will win three U.S. titles Blasting Boris Becker, 17, is youngest and first unseeded Wimbledon victor Steffi Graf, 19, not only crashes Grand Slam club as fifth member, but embellishes it with a gold medal as tennis returns to the Olympics Drought-buster Michael Chang, 17, seizes French, first American man to do so in 34 years Cool summer for the callow: Monica Seles, 16, youngest winner of a major in this century, takes French; Pete Sampras, 19, is youngest U.S. champ Seles, stabbed by loony Guenther Parche during match at Hamburg, will lose 26 months of a career already embracing seven major titles Seles resurfaces to win Toronto, al-most beats Graf in splendid U.S. Open final, but Steffi, with fourth title, becomes only one to hold all four majors four times Winning a fifth French and seventh Wimbledon, Steffi eclipses Evert and Navratilova (18), and Helen Wills (19), in major singles, and with her 20th is hot on the track of Margaret Court s The beginning of an era of sisters Williams Pit Sampras in sixth time becomes the first racket of the world successively Pit Sampras s 13-th victory over tournaments Grand Slam Pit Sampras s 14-th victory over tournaments Grand Slam, Pit Sampras leaves the big sports Roger Federer dominates over world tennis, Roger Federer the best sportsman of the world Raphael Nadal wins Roland Garros MMaria Sharapova wins Wimbledon Justin Henin dominates over world tennis Justin Henin leaves the big sports Raphael Nadal wins Wimbledon and becomes the first racket of the world Roger Federer wins Roland Garros Rafael Nadal wins Roland Garros,Wimbledon and US OPEN Novak Djokovic becomes the first racket of the world The Greats Debate WHEN IT COMES TO PICKING THE CENTURY S TOP TENNIS PLAYERS, TENNIS WRITERS AND FANS don t Always see eye to eye. That became apparent after analyzing the results of an online readers poll we conducted in September. The criteria given to readers were the same for our writers (choices were to be based solely on talent and on-court accomplishments), but the similarities ended there. Readers showed a stronger taste for the contemporary: Andre Agassi, fresh off his 1999 French and U.S. Open victories, finished second in the men s voting, right behind Pete Sampràs and ahead of Rod Laver. Yet Agàssididn t make the writers Top 10 list. In addition, Ivan Lendl (No. 6), 149

150 Arthur Ashe (No. 8), and Boris Becker (No. 9) none of whom made the writers Top 10 all were on the fans list, while Bill Tilden, tennis legendary player of the 1920s, wasn t. There was less of a discrepancy on the women s side, where eight players made both Top 10 lists. The two exceptions: Readers included Tracy Austin and Margaret Osborne DuPont and left off Maureen Connolly (No.11), the first woman to win the Grand Slam, and Althea Gibson (No. 12), the first African-American to win Wimbledon and the U.S. Championships. Recently retired Steffi Graf and Monica Seles were the readers top vote-getters N Men N Wome n 1 Pete Sampra s 1 Steffi Graf 2 Andre Agassi 2 Monica Seles 3 Rod Laver 3 Martina Navratilov a 4 Bijorn Borg 4 Helen Wills Moody 5 John Mcenro e 5 Billie Jean King 6 Ivan Lendl 6 Chris Evert 7 Roy Emerso n 7 Margaret Court 8 Arhur Ashe 8 Suzanne Lengle n 9 Boris Becker 9 Tracy Ostin 10 Jimmy Connor s 10 Margaret Osborne Dupont Donald Budge CLASS OF 1964 (Hall of Fame) Born: June 13, 1915, Oakland, California, US, Died: January 26, 2000, Citizenship: US, Handed: Right, Nickname: Don BIOGRAPHY In sheer achievement, John Donald Budge accomplished what nobody before 1938 had been able to do--he won the Grand Slam of tennis, capturing the championships of Australia, France, Wimbledon and the United States in the same year. People were suddenly speaking of Budge in the same breath with the already immortal Bill Tilden. Born June 13, 1915, in Oakland, CA, Budge had been less interested in tennis than in baseball, basketball and football while growing up in the California City where his Scottish-born father, a former soccer player, had settled. When the 6-foot-1, 160-pound right-hander turned to tennis, his strapping size enabled him to play a game of maximum power. His service was battering his backhand considered perhaps the finest the game has known, his net play emphatic his overhead drastic. Quick and rhythmic, he was truly the all-around player and, what is more, was temperamentally suited for the game. Affable and easygoing, he could not be shaken from the objective of winning with the utmost application of hitting power. The red-haired young giant was a favorite wherever he played, and he quickly moved up the tennis ladder. At the age of 19, he was advanced enough to be named to the Davis Cup team. The next year, 1936, he lost at Wimbledon and Forest Hills to Fred Perry, the world's No.1 amateur, but beat Perry in the Pacific Southwest tournament. In 1937 Perry turned pro and Budge became the world's No. 1. He won at Wimbledon and Forest Hills and led the U.S. to its first Davis Cup in 11 years, 4-1 over Britain. The most brilliant act therein was his famous revival in the fifth set of the fifth match against Germany in the person of the stylish Baron Gottfried von Cramm to win the interzone final at neutral Wimbledon. He had already beaten Henner Henkel and won the doubles with Gene Mako over Henkel-von Cramm, so, with the score knotted, 2-2, up came the decisive test, another of his classic jousts with von Cramm. Not only was Budge far back, by two sets, but he had to rise from 1-4 in the fifth to win on a sixth match point, 6-8, 5-7, 6-4, 6-2, 8-6, and tip the series to the U.S., 3-2. After that the Challenge Round against Britain, also at Wimbledon, was relatively easy, though Don had to beat lefty Charlie Hare in a rugged first set, and take him, 15-13, 6-1, 6-2, to offset Frank Parker's lead-off loss to Bunny Austin. Budge and Mako won the doubles, and Don beat Austin on the third day, his 18th successive singles win on his seeming home turf. Culminating a fantastic year, Budge received the Sullivan Award as America's top amateur athlete, the first tennis player to be so honored. The high regard in which Budge was held by fellow players, spectators and officials was reflected by the loyalty 150

151 he demonstrated in He was a big attraction for pro tennis but decided against leaving the amateur ranks for another year. The United States had the Davis Cup and he decided that, in return for all tennis had done for him, he must help in the defense of the Cup for at least another year. So he turned down the professional offers, aware that poor fortunes in 1938 could hurt, if not end, his earning power as a pro. As it turned out, 1938 would be his most glorious year. He defeated John Bromwich, 6-4, 6-2, 6-1, in the Australian final, losing only one set in the entire tournament. In the French championship he beat Roderich Menzel of Czechoslovakia in the final, 6-3, 6-2, 6-4, and yielded three sets in the tournament. At Wimbledon he did not lose a single set, beating Bunny Austin of Britain, 6-1, 6-0, 6-3, for the title, and at Forest Hills he gave up but one set-to Gene Mako in the final--in winning the U.S. crown, 6-3, 6-8, 6-2, 6-1. Budge had won the Grand Slam and was the toast of the tennis world. After helping the U.S. retain the Davis Cup over Australia, beating Adrian Quist and Bromwich, and after four years in the World Top Ten, No. 1 in , and five years in the U.S. Top Ten, he left the amateur ranks. He did so with the blessing of the USTA president, Holcombe Ward, and the Davis Cup captain, Walter L. Pate, who wished him well in his pro career. Budge's 1938 season was limited to eight tournaments, of which he won six on 43-2 in matches. His incredible 92-match, 14-tournament winning streak that began after a January 1937 loss to Bitsy Grant was ended by Quist in four sets at the Pacific Southwest. His farewell to amateurism was a defeat by Bromwich in his home territory, Berkeley, in the Pacific Coast tourney. He made his professional debut at Madison Square Garden in New York early in 1939 and, before a crowd of 16,725, defeated Ellsworth Vines, 6-3, 6-4, 6-2. On tour, Budge defeated Vines, 21 matches to 18, and also defeated Perry, On tour with the 47-year-old Tilden, Budge beat him, Budge won two U.S. pro titles at Forest Hills before entering the Air Force in 1942: 1940 over Perry, 6-3, 5-7, 6-4, 6-3, and 1942 over Bobby Riggs, 6-2, 6-2, 6-2. A shoulder injury suffered in military training reduced his post-war effectiveness, and he lost the pro tour hegemony to challenger Riggs in a close journey of one-nighters, Still, he battled to the U.S. Pro tourney finals of 1946,'47,'49, and '53, losing the first three to Riggs and the last to 25-year-old Pancho Gonzalez, 13 years his junior, and left little doubt as to his greatness. "I consider him," said Bill Tilden, "the finest player 365 days a year who ever lived." He was elected to the Hall of Fame in Grand Slam singles finals Wins (6) Year Championship Opponent in Final Score in Final 1937 Wimbledon Championships Gottfried von Cramm 6-3, 6-4, U.S. Championships Gottfried von Cramm 6-1, 7-9, 6-1, 3-6, Australian Championships John Bromwich 6-4, 6-2, French Championships Roderik Menzel 6-3, 6-2, Wimbledon Championships 2 Bunny Austin 6-1, 6-0, U.S. Championships 2 Gene Mako 6-3, 6-8, 6-2, 6-1 Runner-ups (1) Year Championship Opponent in Final Score in Final 1936 U.S. Championships Fred Perry 2-6, 6-2, 8-6, 1-6, 10-8 US PRO Wins (2) Year Opponent in Final Score in Final 1940 Fred Perry 6-3, 5-7, 6-4, Bobby Riggs 6-2, 6-2, 6-2 Runner-ups (4) Year Opponent in Final Score in Final 1946 Bobby Riggs 6-3, 6-1, Bobby Riggs 3-6, 6-3, 10-8, 4-6, Bobby Riggs 9-7, 3-6, 6-3, Pancho Gonzalez 4-6, 6-4, 7-5,

152 Pancho Gonzales Ricardo Alonso Gonzalez (May 9, July 3, 1995), generally known as Richard Pancho Gonzales (or, less often, as Pancho Gonzalez) was an American tennis player. He was the World No. 1 professional tennis player for an unequalled eight years in the 1950s and early 1960s.Largely self-taught, Gonzales was a successful amateur player in the late-1940s, twice winning the United States Championships. He is still widely considered to be one of the greatest players in the history of the gamea 1999 Sports Illustrated article about the magazine s 20 favorite athletes of the 20th century said about Gonzales (their number 15 pick): If earth was on the line in a tennis match, the man you want serving to save humankind would be Ricardo Alonso Gonzalez. The American tennis commentator Bud Collins echoed this in an August 2006 article for MSNBC.com: If I had to choose someone to play for my life, it would be Pancho Gonzalez. Hall of Fame-1968 Career Amateur Gonzales was given a 51-cent racquet by his mother when he was 12 years old. He received some tennis analysis from his friend, Chuck Pate, but mostly taught himself to play by watching other players on the public courts at nearby Exposition Park in Los Angeles. Once he discovered tennis, he lost interest in school and began a troubled adolescence in which he was occasionally pursued by truant officers and policemen. He was befriended by Frank Poulain, the owner of the tennis shop at Exposition Park, and sometimes slept there. Because of his spotty school attendance and occasional minor brushes with the law, he was ostracized by the overwhelmingly Anglo-Saxon, and predominantly upper-class, tennis establishment of 1940s, which was headquartered at the Los Angeles Tennis Club and which actively trained other top players such as the youthful Jack Kramer. During that time, the head of the Southern California Tennis Association, and the most powerful man in California tennis (and much of the country, given the way weather gave that region a head start in tennis) was Perry T. Jones, described an autocratic leader who embodied much of the exclusionary sensibilities that governed tennis for decades. Although Gonzalez was a promising junior, once Jones discovered that the youth was truant from school, he banned him from playing tournaments. Eventually he was arrested for burglary at age 15 and spent a year in detention. He then joined the Navy just as World War II was ending and served for two years, finally receiving a bad-conduct discharge in According to his autobiography, Gonzales stood 6 3" (1.91 m) and weighed 183 pounds (83 kg) by the time he was 19 years old. Other sources generally credit him as being an inch or two shorter but in any case he would enjoy a clear advantage in height over a number of his most prominent rivals, particularly Pancho Segura, Ken Rosewall, and Rod Laver, all of whom were at least 5 or 6 inches shorter. Tony Trabert, who was badly beaten by Gonzales on their 101-match tour and who disliked him intensely, nevertheless once told the Los Angeles Times: Gonzales is the greatest natural athlete tennis has ever known. The way he can move that 6-foot- 3-inch frame of his around the court is almost unbelievable. He s just like a big cat... Pancho s reflexes and reactions are God-given talents. He can be moving in one direction and in the split second it takes him to see that the ball is hit to his weak side, he s able to throw his physical mechanism in reverse and get to the ball in time to reach it with his racket. ] The flamboyant Gussie Moran, who briefly toured with the Gonzales group, said that watching Gonzales was like seeing a god patrolling his personal heaven. In spite of his lack of playing time while in the Navy, and as a mostly unknown 19- year-old in 1947, Gonzales achieved a National Ranking of No. 17 by playing primarily on the West Coast. He did, however, go East that year to play in the United States Championships at Forest Hills. He surprised the British Davis Cup-player Derek Barton, then lost a five-set match to the number-3 seed, Gardnar Mulloy. Following that, in the last major tournament of the year, the Pacific Southwest, played at the Los Angeles Tennis Club, he beat three internationally known names, Jaroslav Drobny, Bob Falkenburg, and Frank Parker, before losing in the finals to Ted Schroeder. The following year, 1948, Perry T. Jones relented in his opposition to Gonzales and sponsored his trip East to play in the major tournaments. The top-ranked American player, Ted Schroeder, decided at the last moment not to play in the United States Championships and Gonzales was seeded number 8 in the tournament. To the surprise of most observers, he won it fairly easily by a straight-set victory over the South African Eric Sturgess in the finals with his powerful serve-and-volley game. As The New York Times story of that first win began, The rankest outsider of modern times sits on the tennis throne. His persona at the time was strikingly different from what it would become in future years. American Lawn Tennis wrote that the crowd cheered a handsome, dark-skinned Mexican- American youngster who smiled boyishly each time he captured a hard-fought point, kissed the ball prayerfully 152

153 before a crucial serve, and was human enough to show nervousness as he powered his way to the most coveted crown in the world. This was Gonzales s only major tournament victory of the year, but it was enough to let him finish the year ranked as the number one American player. In 1949, Gonzales did badly at Wimbledon and was derided for his performance by some of the press. A British sportswriter called him a cheese champion and, because of his name, his doubles partner of the time, Frank Parker, began to call him Gorgonzales, after Gorgonzola, the Italian cheese. This was eventually shortened to Gorgo, the nickname by which he was later known by his colleagues on the professional tour. (Jack Kramer, in his autobiography, says that it was Jim Burchard, the tennis writer for the New York World-Telegram who first called him a cheese champ.) When Gonzales returned to the United States Championships in 1949, once again to the surprise of many observers, he repeated his victory of the previous year. Ted Schroeder, the No. 1 seed, had beaten Gonzales eight times in nine matches during their careers and was heavily favored â the single time Gonzales had beaten Schroeder, he was playing with a nose that had been broken the day before by his doubles partner s tennis racquet during a misplayed point at the net. In a tremendous final that has been called the 11th greatest match of all time, Gonzales lost a 1-hour and 15-minute first set but finally managed to prevail in the 5th set. Once again he finished the year as the number-one ranked U.S. amateur. Gonzales also won both his singles matches in the Davis Cup finals against Australia. Having beaten Schroeder at Forest Hills, he was clearly the best amateur in the world. Bobby Riggs, who had been counting on signing Schroeder to play Kramer on the professional tour, was then forced to reluctantly sign Gonzales instead. Professional Kramer Gonzales was badly beaten in his first year on the professional tour, 96 matches to 27, by the reigning king of professional tennis, Jack Kramer. During this time, Gonzales s personality apparently changed from that of a friendly, happy-go-lucky youngster to the hard-bitten loner he became known as for the rest of his life. According to Kramer in his 1979 autobiography, The worst thing that ever happened to Gonzales was winning Forest Hills in At a time when Gorgo wasn t mature as a player he was pitted against Kramer, an established pro at his peak. Moreover, says Kramer, Pancho had no idea how to live or take care of himself. He was a hamburger-and-hot-dog guy to start with and had no concept of diet in training... On the court Gorgo would swig Cokes through a match... Also Gorgo was a pretty heavy cigarette smoker. He had terrible sleeping habits made even worse by the reality of a tour. Kramer won 22 of the first 26 matches and 42 of the next 50. Gonzales improved enough to win 15 of the remaining 32 but it was too late. Bobby Riggs, the tour promoter, told Gonzales that he was now dead meat : Kramer would need a new challenger for the next tour. As compensation, however, Gonzales had made $75,000 in his losing efforts. Kramer also said that his nature had changed completely. He became difficult and arrogant. Losing had changed him. When he got his next chance, he understood that you either win or you re out of a job. He was now a loner, said Ted Schroeder, and always the unhappiest man in town. Hoad The most difficult challenge that Gonzales faced during those years came from Lew Hoad, the very powerful young Australian who had won five Grand Slam titles as an amateur. In the 1958 tour, Gonzales and Hoad played head-to-head 87 times. Hoad won 18 of the first 27 matches and it appeared that he was about to displace Gonzales as the best in the world. Gonzales, however, revamped and improved his backhand during the course of those first matches, just as Bill Tilden had to do in 1920 in order to become the best in the world, and then he won 42 of the next 60 matches to maintain his superiority by a margin of 51 wins to 36 wins for Hoad. Much of Gonzales s competitive fire during these years derived from the anger he felt at being paid much less than the players he was regularly beating. In 1955, for instance, he was paid $15,000 while his touring opponent, the recently turned professional Tony Trabert, had a contract for $80,000. He had an often bitter adversarial relationship with most of the other players and generally travelled and lived by himself, showing up only in time to play his match, then moving on alone to the next town. Gonzales and Jack Kramer, the longtime promoter of the tour, were also bitter enemies dating to the days when Kramer had first beaten the youthful Gonzales on his initial tour. Now they fought incessantly about money, while Kramer openly rooted for the other players to beat Gonzales. As much as he disliked Gonzales, however, Kramer knew that Gonzales was the star attraction of the touring professionals and that without him there would be no tour at all. Regarding the tour, Kramer writes that even though Gonzales was usually the top name, he would almost never help promote the Tour. The players could have tolerated his personal disagreeableness, but his refusal to help the group irritated them the most. Frankly, the majority of players disliked Gonzales intensely. Sedgman almost came to blows with Gonzales once. Trabert and Gorgo hated each other. The only player he ever tried to get along with was Lew Hoad. Open tennis Most of Gonzales s career as a professional fell before the start of the Open Era of tennis in 1968, and he was therefore ineligible to compete at the Grand Slam events between 1949 (when he turned pro) and As has been observed about other great players such as Rod Laver, Gonzales almost certainly would have won a number of additional Grand Slam titles had he been permitted to compete in those tournaments during that 18-year period. 153

154 Jack Kramer, for instance, has speculated in an article about the theoretical champions of Forest Hills and Wimbledon that Gonzales would have won an additional 11 titles in those two tournaments alone.the first major Open tournament was the French Championships in May 1968, when Gonzales had just turned 40. In spite of the fact that he had been semi-retired for a number of years and that the tournament was held on slow clay courts that penalize serve-and-volley players, Gonzales beat the 1967 defending champion Roy Emerson in the quarterfinals. He then lost in the semi-finals to Rod Laver. He lost in the third round of Wimbledon but later beat the second-seeded Tony Roche in the fourth round of the United States Open before losing an epic match to Holland s Tom Okker. One of the greatest matches ever played In 1969, however, it was Gonzales s turn to prevail in the longest match ever played till that time, one so long and arduous that it resulted in the advent of tie break scoring. As a 41-year-old at Wimbledon, Gonzales met the fine young amateur Charlie Pasarell, a Puerto Rican younger than Gonzales by 16 years who revered his opponent. Pasarell won a titanic first set, 24-22, then with daylight fading, the 41-year-old Gonzalez argued that the match should be suspended. The referee didn t relent and thus the petulant Gonzalez virtually threw the second set, losing it 6-1. At the break, the referee agreed the players should stop. Gonzalez was booed as he walked off Centre Court. The next day, the serves, the volleys and all the prowess that made Gonzales a fiery competitor surfaced with trademark vengeance. Pasarell, seeking to exploit Gonzalez s advanced years, tried to aim soft service returns at Gonzalez s feet and tire him with frequent lobs. Barked Gonzalez on a changeover, Charlie, I know what you re doing â and it s not working! Gonzalez rebounded to win three straight sets, 16-14, 6-3, In the fifth set, Gonzales won all seven match points that Pasarell had against him, twice coming back from 0-40 deficits, to walk off the court from the 5-hour, 12-minute epic. The final score was an improbable 22-24, 1-6, 16-14, 6-3, Gonzales went on to the fourth round of the championship, where he was beaten in four sets by Arthur Ashe. The match with Pasarell, however, is still remembered as one of the highlights in the history of tennis and has been called one of The Ten Greatest Matches of the Open Era in the November/December 2003 issue of TENNIS magazine. ] But it was not this match alone which gave Gonzales the reputation, among the top players, of being the greatest long-match player in the history of the game. The match would (largely due to the introduction of the tie break) remain the longest in terms of games played until the historic, 11 hours and 183 games long Isnerâ-Mahut match at the 2010 Wimbledon Championships. Final professional years Roy Emerson, the fine Australian player who won a dozen Grand Slam titles during the 1960s as an amateur when most of the best players in the world were professionals, turned pro in 1968 at the age of 32, having won the French Open the year before. Gonzales, eight years older, immediately beat him in the quarter-finals of the French championships. In the following years, Gonzales beat Emerson another 11 times, apparently losing very few matches to him. In the Champions Classic of 1970 in Miami, Florida, however, Emerson did beat Gonzales in straight sets, 6/2, 6/3, 6/2. Another great Australian player was Ken Rosewall, who won eight Grand Slam titles during his long career, first as an amateur, then as a professional in the early years of Open tennis. Gonzales played 160 matches against Rosewall, winning 101 and losing 59. In late 1969, Gonzales won the Howard Hughes Open in Las Vegas and the Pacific Southwest Open in Los Angeles, beating, among others, John Newcombe, Ken Rosewall, Stan Smith (twice), Cliff Richey, and Arthur Ashe. He was the top American money-winner for 1969 with $46,288. If the touring professionals had been included in the United States rankings, it is likely he would have been ranked number one in the country, just as he had been two decades earlier in 1948 and Gonzales continued to play in the occasional tournament in his 40s. He could also occasionally beat the clear number-one player in the world, Rod Laver. Their most famous meeting was a $10,000 winner-take-all match before a crowd of 15,000 in Madison Square Garden in February Pancho Gonzales career statistics Amateur career ( ) : 17 NN Date Name of Tournament Runner - up Score /01 USA Tampa Dixie Championship s /01 Orlando Florida Championship s /06 Berkeley California Championship s /06 Maplewood N.J. Championship s /07 Indianapolis Western Championship s /07 River Forest U.S. Clay Court /08 Sauthhampto n /09 U.S. Nationals Forest Hill s /02 La Jolla Beach Classi c /02 Los Angeles Metropolita n /03 New York U.S. Indoor /04 Ojai Valley California Championship s Gardner Larne d Enrique Buse Earl Cochell Don McNeil Jack Tuer o Clarence Carter Budge Patty Eric Sturges s Ted Schroeder Seymour Greenber g Bill Talber t Bob Falkenbur g

155 NN Date Name of Tournamen t Runner - up Score /07 Forest U.S. Clay Court /07 Haverford Pennsylvania Grass Court /08 Newport Casino Invitationa l /08-15/09 U.S. National Forest Hill s /09 Los Angeles Pacific Southwes t Professional career ( ) : 85 Frank Parker Vic Seixa s Gardnar Mullo y Ted Schroeder Ted Schroeder NN Date Name of Tournamen t Runner - up Score /03 Philadelphie Pro Championship s /09 Wembley pro (Londres) Indoor /09 Wembley pro (Londres) Indoor /03 Philadelphie Pro Championship s /07-02/08 Scarborough Slazenger Pro /08 Berlin Rot Weiss Club Pro /09 Wembley pro /06 U.S. Pro Championships Clevelan d /08 Los Angeles California State /09 Quebec Canadian Pro /01 New York (M.S.G.) Pro /01 Norfolk Pro Champonship s /01 Charlottesville Pro Champ /01 New Haven Pro Championship s /01 Buffalo Pro Championship s /01 Toronto Canadian Pro Chmpionship s /01 Saint-Louis Pro Championship s /01 Cincinnati Pro Championship s /01 White Plains Pro Championship s /02 Rochester Pro Championship s /02 Albany Pro Championship s /02 Boston Pro Indoor Championship s /02 Ottawa Pro Championship s /02 Ithaca Pro Championship s /02 Fort Wayne Pro Championship s /02 Kansas Pro Championship s /02 Sacramento Pro Championship s /03 San Antonio Pro Chamionship s /03 Dallas Pro Championship s /03 New York Pro Championship s /03 El Paso Pro Championship s /04 Mexico Pro Championship s /04 Oklahoma City Pro Championship s /04-2/05 U.S. Pro Championship s /05 Grand Forks Pro Championship s /05 Palo Alto Pro Championship s /06 Los Angeles U.S. Pro Hard Court /03 Pro Championchip Clevelan d Jack Kramer Welby Van Horn Pancho Segur a Pancho Segur a Pancho Segur a Donald Budge Jack Kramer Donald Budge Donald Budge Bobby Rigg s Pancho Segur a P ancho Segur a 8-5 (pro set) P ancho Segur a 11-9 (pro set) P ancho Segur a 9-7 (pro set) F rank Sedgma n 11-9 (pro set) P ancho Segur a 8-5 (pro set) F rank Sedgma n 10-8 (pro set) P ancho Segur a 9-7 (pro set) P ancho Segur a 8-2 (pro set) P ancho Segur a? P ancho Segur a 10-8 (pro set) P ancho Segur a 9-7 (pro set) P ancho Segur a 8-6 (pro set) P ancho Segur a 8-4 (pro set) F rank Sedgma n (pro set) P ancho Segur a 8-4 (pro set) P ancho Segur a? P ancho Segur a? P ancho Segur a 8-3 (pro set) P ancho Segur a 8-5 (pro set) P ancho Segur a? Frank Sedgma n P ancho Segur a 8-6 (pro set) Frank Sedgma n F rank Sedgma n? F rank Sedgma n 8-4 (pro set) Pancho Segur a Segur a / /07 Scarborough Slazenger Pro Pancho Segur a

156 NN Date Name of Tournamen t Runner - up Score /08 Ostende Pro Championships (Belgique ) /11 Los Angeles U.S. Pro Hard /06 U.S. Pro Champships Clevelan d /06-3/07 Buenos Aires Argentina Pro Pancho Segur a Pancho Segur a Pancho Segur a Frank Sedgma n /07 Chicago Pro Championship s Frank Sedgma n 2 sets zero /07-5/08 Los Angeles T.O. C /09 Milan Trophy of Champion s /09 Wembley pro (London Indoor /04 U.S. Pro Championships Clevelan d /04 Hamilton Bermuda Pro /05 San Francisco Cow-Palace Pro /07 Forest Hills T.O.C. R. R /07-3/08 Los Angeles Pro Masters R.R /05 U.S. Pro Championchips Clevelan d /05 Salt Lake City Pro Championship s /05 Boise Pro Championship s /05 Spokane Pro Championship s /05 Vancuver Pro Championship s /05 Brsfield Pro Championship s /05 Palo Alto Pro Championship s /06 Forest Hills T.O.C /02 Sydney N.S.W. Pro Championship s /04 U.S. Pro Championships Clevelan d /06 Los Angeles Masters /06 Toronto O'Keefe Pro Championshi p /12 Sydney N.S.W. Pro Championshi p /05 Tuscaloosa Pro Championships (USA) /04-3/05 U.S. Pro Championships Clevelan d /08 Geneve Gold Troph y /09-2/10 Copenhagen Scandinavian Pro /10 Milan Pro Championship s /10 Vienne Austrian Pro Indoor /05 Cleveland Pepsi Cola World Pro /05 White Plains U.S. Pro indoo r /07 Wembley Pro (London Golden Racket ) /07 Knokke-le-Zoute Pro (Belgique ) /12 Hollywood Florida Pro /01 Sydney N.S.W. Pro Championship s /04 Orlando Florida Pro /05 Dallas CBS TV Pro Series /06 Seattle Seafirst Greater Pro /02 Hollywood Florida Pro 82 31/03 31/03 Wembley (London) BBC-2 Troph y /09 Birmingham Pro Classic (USA) /11-4/12 Hollywood Pro Challenge Cup /05 Birmingham Pro Classic (USA) Frank Sedgma n Frank Sedgma n Frank Sedgma n Pancho Segur a Pancho Segur a Pancho Segur a Frank Sedgma n Frank Sedgma n Pancho Segur a K en Rosewall 10-8 (pro set) K en Rosewall 8-4 (pro set) T ony Traber t 8-5 (pro set) T ony Traber t 8-2 (pro set) P ancho Segur a 8-6 (pro set) F rank Sedgma n 8-6 (pro set) Ken Rosewall Frank Sedgma n Lew Hoad L ew Hoad? Frank Sedgma n Lew Hoad Sammy Giammalv a Frank Sedgma n Ken Rosewall Alex Olmed o Ashley Cooper Barry MacKay Andres Gimen o Ken Rosewall 8-6 Lew Hoad Rod Laver Bernard Bartze n Ken Rosewall Pancho Segur a Ken Rosewall Rod Laver Warren Woodcock Rod Laver Crawford Henry Rod Laver Alan Mill s

157 Open Era ( ) : 11 NN Date Name of Tournament s Runne-u p Score /07 Los Angeles National Tennis Ligue Pro /09-1/10 Midland Pro Championship s /09 Los Angeles Pacific Southwest Open /09 Los Angeles Pacific Southwest Open /05 Las Vegas Howard Hughes Open ) /05 Los Angeles Southern California /09 Los Angeles Pacific Southwest Open /12 Kingston Rothmans International /01-6/02 Des Moines Iowa International /09 Los Angeles Southern California /12 Kingston Rothmans International Rod Laver Roy Emerso n Cliff Riche y Cliff Riche y Rod Laver Jimmy Connors Jimmy Connors Clark Graebner Georges Goven Alex Olmed o Clark Graebner

158 Rod Laver Rodney George "Rod" Laver (born 9 August 1938, in Rockhampton, Australia) is a former tennis player from Australia who was the World No. 1 player for seven consecutive years, from 1964 to He is the only tennis player to have twice won all four Grand Slam singles titles in the same year first as an amateur in 1962 and second as a professional in He is the only male player during the open era to have won a calendar year Grand Slam. Laver has been rated as the greatest male tennis player of all time by several experts and polls Playing style Although of a slightly short and medium build (1.72m), Laver developed a technically complete serve-and-volley game, with aggressive groundstrokes to back it up. As Dan Maskell put it, he was "technically faultless, from his richly varied serve to his feather-light touch on drop volleys plus a backhand drive carrying destructive topspin when needed or controlling slice when the situation demanded it." His left-handed serve was well disguised and wide swinging. His wristy groundstrokes on both flanks were hit with topspin, an innovation in the 1960s, as was the attacking topspin lob, which Laver developed into a weapon. His stroke technique was based on quick shoulder turns, true swings, and exquisite timing. His backhand, often hit on the run, was a point-ender that gave him an advantage. Laver was very quick and mobile and had a gigantic left forearm. Rex Bellamy wrote, "The strength of that wrist and forearm gave him blazing power without loss of control, even when he was on the run and at full stretch. The combination of speed and strength, especially wrist strength, enabled him to hit ferocious winners when way out of court." At the net, he had forcing volleys, often hit as stroke volleys. Especially on the backhand, he could hit sharp underspin angles as well. Julius Heldman pointed out, "He is competent on low balls, handling them with underspin for control, but he will cream any ball at waist level or higher." He was difficult to lob, because of his springing agility, and when forced to retreat, he could come up with a vicious counterpunch. As an amateur, Laver was a somewhat flashy player, often a late starter. He had to learn to control his adventurous shotmaking and integrate percentage tennis into his game when he turned professional. In his prime, he could adapt his style to all surfaces and to all conditions. Laver had a great record in five-set-matches, often turning things around with subtle changes of tactics or by simply hitting his way out of danger. When he got into the "zone", he went for broke. Then he would, as Heldman explains, "literally jump and throw his racket at the ball with all the force he could muster, wrist and arm snapping over at the hit." Amateur career Laver was a young boy when he left school to pursue a tennis career that lasted 23 years. He was coached in Queensland by Charlie Hollis and later by the Australian Davis Cup team captain Harry Hopman, who gave Laver the nickname "Rocket." Laver was the U.S. junior champion in 1956 and the Australian junior champion in He had his breakthrough on the world stage in 1959, when he reached all three finals at Wimbledon, winning the mixed doubles titlewith Darlene Hard. As an unseeded player, he lost the singles final to Peruvian Alex Olmedo after surviving an 87-game semifinal against American Barry MacKay. His first major singles title was the Australian Championships in 1960, where he defeated fellow Australian Neale Fraser in a five-set final. He then captured his first Wimbledon singles crown in In 1962, Laver became only the second male player after Don Budge in 1938 to win all four Grand Slam singles titles in the same year and won an additional 17 titles. Among those titles were the Italian Championships and the German Championships, giving Laver the "clay court triple" of Paris, Rome, and Hamburg that had been achieved previously only by Lew Hoad in The biggest hurdle to Laver's winning the Grand Slam was the French Championships on slow clay, where Laver won three consecutive five-setters beginning with the quarterfinals. In his quarterfinal with Martin Mulligan, Laver saved a matchpoint in the fourth set with a backhand volley after coming to the net behind a second serve. In the final, Laver lost the first two sets and was down 0 3 in the fourth set before coming back to defeat Roy Emerson. At Wimbledon, his progress was much easier. Laver lost only one set the whole tournament, to Manuel Santana in a quarterfinal, who held a set point for a two set lead. At the U.S. Championships, Laver lost only two sets during the tournament and defeated Emerson again in the final. 158

159 At the time, the Grand Slam events were open only to amateur players, who were given (under the table) little more than cost-of-living money for their appearances in tournaments. Professional career Before the open era Laver turned professional after completing the Grand Slam in He quickly established himself among the leading professional players such as Pancho Gonzales and Ken Rosewall. During the next seven years, Laver won the U.S. Pro Championships five times, including four in a row beginning in In the first half of 1963, Laver was beaten badly by both Rosewall and Hoad. Hoad won the first 8 matches against Laver, and Rosewall won 11 out of 13. By the end of the year, however, with 6 tournament titles, Laver had become the No. 2 professional player behind Rosewall. [9] In 1964, Laver and Rosewall both won seven important titles (plus four minor events), but Laver won 12 of 15 matches against Rosewall and captured the two most prestigious titles, the U.S. Pro Championships over Gonzales and the Wembley Pro Championship over Rosewall. In tennis week, Raymond Lee has described the Wembley match, where Laver came from 5-3 down in the fifth set to win 8-6, as possibly their best ever and one that changed tennis history. Lee regards this win as the one that began and established Laver s long reign as world number one. The other prestige title, the French pro, was won by Rosewall. In 1965, Laver was clearly the No. 1 professional player [10], winning 17 titles and 13 of 18 matches against Rosewall. In ten finals, Laver won eight against the still dangerous Gonzales. In 1966, Laver won 16 events, including the U.S. Pro Championships, the Wembly Pro Championship, and eight other important tournaments. In 1967, Laver won 19 titles, including the Wimbledon Pro, the U.S. Pro Championships, the Wembley Pro Championship, and the French Pro Championship, which gave him a clean sweep of the most important professional titles. The tournament in 1967 on Wimbledon s Centre Court was the only professional event ever staged on that court before the open era began. Laver beat Rosewall in the final 6 2, 6 2, In 1967, Rod Laver won the three tournaments which were unofficially called the Professional Grand Slams (Wembley Championships, US Professional Championships and the French Professional Championships). During the open era With the dawn of the open era in 1968, professional players were once again allowed to compete in Grand Slam events. Laver became Wimbledon s first open era champion in 1968, beating the best amateur, American Arthur Ashe, in a semifinal and fellow-australian Tony Roche in the final, both in straight sets. Laver was also the runner-up to Ken Rosewall in the first French Open. In this first open year, there were only eight open events besides Wimbledon and the French Open, where professionals, registered players, and amateurs could compete against each other. The professionals mainly played their own circuit, with two groups - National Tennis League (NTL) and World Championships Tennis (WCT) - operating. Laver was ranked No. 1 universally, winning the U.S. Professional Championships on grass and the French Pro Championship on clay (both over John Newcombe). Laver also won the last big open event of the year, the Pacific Southwest in Los Angeles on hard courts. Ashe regarded Laver s 4 6, 6 0, 6 0 final win over Rosewall as one of his finest performances. [11] Laver s post match comment was, This is the kind of match you always dream about. The kind you play at night in your sleep. In 1969, Laver won all four Grand Slam tournaments in the same calendar year for the second time, sealing the achievement with a four-set win over Roche in the U.S. Open final. He won 18 of the 32 singles tournaments he entered and compiled a win-loss record. In beating Newcombe in four sets in the Wimbledon final, he captured the title at the All England Club for the fourth consecutive time that he had entered the tournament (and reached the final for the sixth consecutive time as he had been runner-up in 1959 and 1960). He set a record of 31 consecutive match victories at Wimbledon between 1961 and 1970, which lasted until 1980 when it was eclipsed by Björn Borg. Unlike his first Grand Slam year in 1962, Laver in 1969 played in events open to all the best professional and amateur players of the world. In the year s Grand Slam tournaments, Laver had five five-set-matches, twice coming back from two sets down in early rounds. In the four finals, however, he lost a total of only two sets. His hardest match was a marathon 90-game semifinal against Roche at the Australian Open under tropical hot conditions. Other opponents at the Australian Open included Roy Emerson, Fred Stolle, and Andres Gimeno. At the French Open, Laver beat Gimeno, Tom Okker, and Rosewall. At Wimbledon, Laver overcame strong challenges from Stan Smith, Cliff Drysdale, Ashe, and Newcombe. At the U.S. Open on slippery grass courts, Laver defeated Dennis Ralston, Emerson, Ashe, and Roche. Laver proved his versatility by winning the Grand Slam tournaments on grass and clay, plus the two most important hard court titles (South African Open at Ellis Park, Johannesburg and the U.S. Professional Championships at Boston) 159

160 and the leading indoor tournaments (Philadelphia U.S. Pro Indoor and Wembley British Indoor). With US$124,000 in prize money, he was also the first player to break the US$100,000 barrier in a year. In the early 1970s, Laver lost his grip on the major tournaments. He played only five Grand Slam tournaments from 1970 through This was partly due to his contracts with NTL and WCT. But on the WCT tours, he remained the leading player and by far the leading prize money winner. In 1970, Laver won 15 titles and US$201,453 in prize money, including the rich Tennis Champions Classic and five other big events (Sydney Dunlop Open, Philadelphia, Wembley, Los Angeles, South African Open). Those were the equivalent of the modern day ATP Masters Series. With only two majors played by all the best players (Wimbledon and the U.S. Open), there was no clear-cut World No. 1 in Wimbledon champion Newcombe, U.S. champion Rosewall, and Laver (who won the most titles and had a 3 0 win-loss record against Newcombe and a 5 0 record against Rosewall) were ranked the highest by different journalists and expert panels. Although Newcombe was top ranked by Lance Tingay, Newcombe wrote later in his autobiography Newk-Life on and off the Court (2002) that the top honour in 1970 belonged to Laver. In 1971, Laver successfully defended his title at the Tennis Champions Classic, winning 13 consecutive winner-takeall matches against top opponents and US$160,000. He also won seven tournaments, including the Italian Open in Rome on clay over Jan Kodeš, the reigning French Open champion. For the year, Laver won a then-record US$292,717 in tournament prize money and became the first tennis player to surpass US$1 million in career prize money. In 1971 and 1972, Laver finished as the points leader of the WCT tournament series but lost the playoff finals at Dallas to Rosewall. The last match is rated as one of the best of all time and drew a TV audience of over 20 million. Beginning in 1972, Laver cut back his tournament schedule, partly due to back and knee injuries and his tennis camp businesses. In 1973, Laver won seven tournaments and successfully participated in the semifinals and final of the Davis Cup, where he won all six of his rubbers for Australia. The following year, Laver won six of 13 tournaments and ended the year as World No. 4 on the computer. At 36, he was the oldest player during the open era to have been included in the yearending top five. In 1975, Laver set a record for WCT tournaments by winning four titles and 23 consecutive matches but in 1976, Laver semi-retired from the main tour, playing only a few selected events. He also signed with World Team Tennis, where he became Rookie of the Year at the age of 38. Laver won a record 45 open titles after he turned 30 years old. And despite his relatively advanced age, his win-loss percentage during the open era was around 80%, which places him fifth on the open era list behind Borg, Jimmy Connors, Ivan Lendl, and John McEnroe but ahead of Pete Sampras and Roger Federer. Davis Cup Laver helped Australia win the Davis Cup four consecutive times from In 1973, professionals were permitted to play in the Davis Cup for the first time, and Laver was on a winning team for the fifth time, claiming two singles and a doubles rubber in the final as Australia beat the United States 5 0. Rivalry with Ken Rosewall Laver had a long-running, friendly rivalry with Rosewall between 1963, when he started out as a pro, and 1976, when both were semi-retired from the main tour. Including tournaments and one-night stands, they played over 130 matches, all of them as professionals, with some results from the barnstorming pro tours lost or badly recorded. According to Total Tennis, Laver won 62 of their matches while losing 49. Other counts and estimations by the tennis historian Robert Geist give possible results of or in favor of Laver. The bulk of Rosewall s wins came in the first half of 1963, when Laver was a rookie pro. Except the first year (1963) and the last year they played (1976), Laver always had a positive record against Rosewall. In the open era, a match score of 23-9 in favor of Laver can be documented, overall a score of (see the details in Ken Rosewall). Laver had another, even longer rivalry with his fellow Queenslander Roy Emerson. They met first on the senior amateur tour in 1958 and dominated the amateur circuit until 1962, before Laver turned pro. When open tennis arrived in 1968, Emerson joined the pro tour, and had many new battles with Laver. Overall the score is in favor of Laver, with 7-2 in major Grand Slam tournaments. Against the older Pancho Gonzales, whom he played 1964 to 1970 on the pro tour, Laver had a lead of or 37-21, depending on the source. Laver had also many battles with Lew Hoad in his first years on the pro circuit Although he lost the first 8 matches in January 1963, Laver later in the year began to turn around their rivalry, and until 1965, he had built a lead. Against Arthur Ashe, Laver had a head-to-head lead of 21-3, winning all of the first 18 matches. Ashe s first win only came in 1974, when Laver was 35. Another younger rival in the open era was John Newcombe, whom Laver lead 16-5 their head-to-head score. 160

161 Amateur career ( ) : Brisbane Queensland Metropolitan (Australie) mars Redcliffe Queensland Bay (Australie) B. Green 6-1, avril Rockhampton Queensland Central (Australie) Ken Fletcher 7-5, mars Redcliffe Queensland Bay (Australie) G. Gaydon 4-6, 6-4, mai Nambour Maroochy Championships (Australie) Malcolm Anderson 6-3, octobre Southport South Coast Championships (Australie) Neil Gibson 7-9, 6-3, mars Rockhampton Queensland Central (Australie) Frank Gorman 6-1, jan-2 fev. Australian Championships (Brisbane) (Australie) Neale Fraser 5-7, 3-6, 6-3, 8-6, avril Wynnum Queensland Championships (Australie) Neil Gibson 6-3, avril-2 mai Nambour Maroochy Championships (Australie) Ken Fletcher 3-6, 7-5, mai-6 juin Lausanne Vaud International (Suisse) Ronald Barnes 6-4, 6-2, juillet-1er aout Haverford Merion Club (Etats-Unis) Ron Holmberg 9-7, 8-6, aout Southampton Meadow Club (Etats-Unis) Ron Holmberg 12-10, 6-3, 3-6, 2-6, aout South Orange Eastern Grass Court (Etats-Unis) Donald Dell 6-1, 10-8, aout Newport Casino Invitation (Etats-Unis) Butch Buchholz 6-1, 6-8, 6-1, octobre Kingaroy Queensland Hard Court (Australie) Neil Gibson 2-6, 6-4, janvier Adelaide South Australian Championships (Aus) Mike Sangster 11-9, 3-6, 4-6, 14-12, fevrier Auckland N.Z. Championships (Nouvelle-Zelande) Roy Emerson 4-6, 6-3, 6-2, 3-6, fevrier Kingston Saint Andrews Invitation (Jamaique) Roy Emerson 4-6, 6-3, mars Caracas Altamira International (Venezuela) Luis Ayala 4-6, 6-4, 6-3, 4-6, avril Houston River Oaks (Etats-Unis) Roy Emerson 7-5, 7-5, 1-6, juin-8 juillet Wimbledon (Angleterre) Chuck McKinley 6-3, 6-1, juillet Deauville Centennial Cup (France) Jaroslav Drobny 6-2, juillet Deauville Colonel Kuntz Cup (France) Michel Leclerc 6-2, aout Bad Neuenahr International (Allemagne) Luis Ayala 6-4, 4-6, aout Hambourg German Championships (Allemagne) Luis Ayala 6-2, 6-8, 5-7, 6-1, aout Poertschach Austrian Championships (Autriche) Roy Emerson 2-6, 6-3, octobre Sydney N.S.W. Metropolitan (Australie) Bob Hewitt 1-6, 6-2, octobre Gladstone Queensland Hard Court (Australie) Roy Emerson 7-5, novembre Brisbane Queensland Championships (Australie) Roy Emerson 4-6, 4-6, 6-0, 8-6, decembre Melbourne Victorian Championships (Australie) Roy Emerson 4-6, 8-6, 9-7, decembre Sydney N.S.W. Championships (Australie) Roy Emerson 8-6, 6-3, 3-6, 4-6, dec-1er jan. Sydney (Manly) Seaside (Australie) Bob Hewitt 6-3, janvier Australian Championships (Sydney) (Australie) Roy Emerson 8-6, 0-6, 6-4, janvier Hobart Tasmanian Championships (Tasmanie) Neale Fraser 7-5, 0-6, 0-6, 6-1, mars Caracas Altamira International (Venezuela) Roy Emerson 9-7, 6-2, avril Houston River Oaks Championships (Etats-Unis) Roy Emerson 6-1, 7-5, avril Connaught Rothmans (Irlande) Martin Mulligan 4-6, 6-4, avril Bournemouth British Hard Court (Angleterre) Ian Crookenden 6-3, 6-3, avril-5 mai Palerme Torneo Internazionale (Italie) Neale Fraser 6-4, 6-2, 4-6, mai Rome Italian Championships (Italie) Roy Emerson 6-2, 1-6, 3-6, 6-3, mai Lugano Swiss International (Suisse) Ramanathan Krishnan 6-4, mai-3 juin French Championships (France) Roy Emerson 3-6, 2-6, 6-3, 9-7, juin Oslo International Hard Court (Norvege) Jan-Erik Lundqvist 6-1, 4-6, 6-4, juin Queen's (Londres) Grass Court (Angleterre) Roy Emerson 6-4, juin-7 juillet Wimbledon (Angleterre) Martin Mulligan 6-2, 6-2, juillet Dublin Irish Championships (Irlande) Robert Wilson Forfait juillet Gstaad Swiss Championships (Suisse) Neale Fraser 6-4, 6-4, juillet Hilversum Dutch Championships (Pays-Bas) Ramanathan Krishnan 4-6, 6-3, 6-3, juillet-5 aout Hambourg German Championships (Allemagne) Manuel Santana 8-6, 7-5, aout-10 sep. US Championships (Forest Hills) (Etats-Unis) Roy Emerson 6-2, 6-4, 5-7, octobre Warwick Queensland Hard Court (Australie) Ken Fletcher 8-6, octobre Sydney Australian Hard Court (Australie) Fred Stolle 6-2, 2-6, 6-4, 4-6, decembre Melbourne Victorian Championships (Australie) Neale Fraser 3-6, 9-7, 6-1, 6-8,

162 Professional career ( avril 1968) : aout Kitzbuhel Pro Championships (Autriche) Ken Rosewall aout Cannes Pro Championships (France) Ken Rosewall aout Noordwijk Dutch Pro Championships (Pays-Bas) Butch Buchholz octobre Salisbury Rhodesian Pro Championships (Rhodesie) Alex Olmedo octobre Johannesburg Pro Championships (Afrique du Sud Mike Davies octobre Le Cap Western Province Pro (Afrique du Sud) Alex Olmedo janvier Perth Western Australia Pro R.R. (Australie)1 Ken Rosewall juin Monterey Pro Championships (Etats-Unis) Alex Olmedo juillet U.S. Pro Championships Chestnut Hill (Etats-Unis) Pancho Gonzales aout Biarritz Pro Championships (France) Lew Hoad aout Geneve Pro Championships (Suisse) Pancho Gonzales sep. Wembley pro (Londres) Indoor (Angleterre) Ken Rosewall octobre Salisbury Rhodesian Pro Championships (Rhodesie) Butch Buchholz octobre Johannesburg Pro Championships (Afrique du Sud) Lew Hoad octobre Port Elizabeth Eastern Province Pro (Afrique du Sud) Frank Sedgman 8-6 (pro set) nov. Le Caire Egyptian Pro Championships (Egypte)1 Andres Gimeno novembre Marseille Pro Championships (France) Butch Buchholz janvier Adelaide South Australian Pro (Australie) Ken Rosewall fevrier Perth Western Australian Pro (Australie) Pancho Gonzales fevrier Melbourne Victorian Pro (Australie) Ken Rosewall fevrier Hobart Tasmanian Pro Championships (Tasmanie) Lew Hoad avril Oklahoma City Pro Championships (Etats-Unis)1 Pancho Gonzales avril-2 mai U.S. Pro Indoor Championships New York (Etats-Unis) Pancho Gonzales mai Los Angeles Masters Pro (Etats-Unis) Pancho Gonzales mai San Rafael Pro Championships (Etats-Unis) Pancho Gonzales juin Lake Tahoe Tahoe Racquet Club Pro (Etats-Unis) Pancho Gonzales juillet Newport Pro Round Robin (Etats-Unis) Ken Rosewall 2e juillet Belfast Pro Championships (Ulster)1 Andres Gimeno aout Cannes Pro Championships (France) Andres Gimeno sep. Wembley pro (Londres) Indoor (Angleterre) Andres Gimeno octobre Nairobi Pro Championships (Kenya) Ken Rosewall octobre Bulawayo et Salisbury Rhodesian Pro (Rhodesie) Ken Rosewall octobre Durban Natal Pro Championships (Afrique du Sud) Ken Rosewall novembre Le Cap Western Province Pro (Afrique du Sud) Ken Rosewall janvier Brisbane Queensland Pro (Australie) Andres Gimeno janvier Melbourne Victorian Pro (Australie) Ken Rosewall janvier Perth Western Australian Pro (Australie) Ken Rosewall avril Nancy Indoor Pro Championships (France)Andres Gimeno avril Cannes Pro Championships (France) Andres Gimeno juin Forest Hills Pro Championships (Etats-Unis) Ken Rosewall juillet U.S. Pro Championships Chestnut Hill (Etats-Unis) Ken Rosewall juillet Binghamton Pro Championships (Etats-Unis) Pancho Segura aout Porto Pro Championships (Portugal) Pierre Barthes sep. Wembley pro (Londres) Indoor (Angleterre) Ken Rosewall octobre Milan Pro Championships (Italie) Andres Gimeno octobre Johannesburg South African Pro (Afrique du Sud) Andres Gimeno octobre Le Cap Western Province Pro (Afrique du Sud) Ken Rosewall octobre Durban Natal Pro Championships (Afrique du Sud) Andres Gimeno novembre Abidjan Pro Championships (Cote d'ivoire)1 Andres Gimeno novembre Dakar Pro Championships (Senegal)1 Andres Gimeno mars New York Indoor Pro Championships (Etats-Unis) Pancho Gonzales mars San Juan Pro Championships (Porto Rico) Andres Gimeno mars Orlando Pro Championships (Etats-Unis) Pancho Gonzales mars Miami Beach Pro Challenge Cup (Etats-Unis) Andres Gimeno mars-2 avril Boston Garden Pro Championships (Etats-Unis) Ken Rosewall avril Paris Indoor Pro Championships) (France) Ken Rosewall avril Montreal Canadian Pro Championships (Canada) Dennis Ralston avril Marseille Pro Championships (France) Dennis Ralston

163 mai San Diego Pacific Pro Championships (Etats-Unis) Dennis Ralston juin New York (M.S.G.) Pro (Etats-Unis) Ken Rosewall juillet Oklahoma City World Pro (Etats-Unis) Ken Rosewall juillet U.S. Pro Championships Chestnut Hill (Etats-Unis) Andres Gimeno juillet Newport Casino Pro Round Robin (Etats-Unis) Andres Gimeno juillet Binghamton Pro Championships (Etats-Unis) Andres Gimeno aout Fort Worth Colonial Pro Championships (Etats-Unis) Dennis Ralston aout Wimbledon World Pro Championships (Angleterre) Ken Rosewall sep. Johannesburg Pro Championships (Afrique du Sud) Ken Rosewall octobre Paris-Coubertin French Pro (France) Andres Gimeno octobre Wembley pro (Londres) Indoor (Angleterre) Ken Rosewall mars Sao Paulo NTL Pro Championships (Bresil) Pancho Gonzales? mars Buenos Aires South American Pro (Argentine)1 Pancho Gonzales 7-5, 5-7, avril (1 jour) Londres BBC-2 World Invitation (Angleterre)1 Ken Rosewall 6-3, 10-8 Open Era (22-27 avril ) : mai Wembley NTL Pro Championships (Angleterre) Ken Rosewall 6-0, 6-1, mai New York (M.S.G.) Pro (Etats-Unis) Ken Rosewall 4-6, 6-3, 9-7, juin-6 juillet Wimbledon (Angleterre) Tony Roche 6-3, 6-4, juillet Internationaux de France de tennis Pro Championships (France) John Newcombe 6-2, 6-2, juin et 10 sep. U.S. Pro Championships Chestnut Hill (Etats-Unis) John Newcombe 6-4, 6-4, septembre Los Angeles Pacific Southwest (Etats-Unis) Ken Rosewall 4-6, 6-0, octobre Corpus Christi South Texas Pro (Etats-Unis) Andres Gimeno 6-2, novembre Sao Paulo Pro Championships R.R. (Bresil)1 Emerson, Gimeno, Stolle ex aequo novembre La Paz Pro Championships R.R. (Bolivie)1 Emerson, Gimeno, Stolle ex aequo decembre Nashville (Etats-Unis) Ken Rosewall 6-2, janvier Open d'australie (Brisbane) (Australie) Andres Gimeno 6-3, 6-4, fevrier Philadelphie Indoor Open (Etats-Unis) Tony Roche 7-5, 6-4, fevrier Orlando Pro Championships (Etats-Unis) Ken Rosewall 6-3, mars Los Angeles South California (Etats-Unis) Marty Riessen 6-4, avril Johannesburg S.A. Championships (Afrique du Sud) Tom Okker 6-3, 10-8, avril Anaheim Pro Championships (Etats-Unis) Ron Holmberg 31-16, mai New York (M.S.G.) Pro (Etats-Unis) Roy Emerson 6-2, 4-6, mai Wembley (Londres) Invitational (Angleterre) Ken Rosewall 8-6, mai-8 juin Internationaux de France de tennis French Open (France) Ken Rosewall 6-4, 6-3, juin-5 juillet Wimbledon (Angleterre) John Newcombe 6-4, 5-7, 6-4, juillet U.S. Pro Championships Chestnut Hill (Etats-Unis) John Newcombe 7-5, 6-2, 4-6, aout Saint-Louis Pro Championships (Etats-Unis) Fred Stolle 7-5, 3-6, aout Fort Worth Pro Championships (Etats-Unis) Ken Rosewall 6-3, aout Binghamton Pro Championships (Etats-Unis) Pancho Gonzales 6-1, aout Baltimore Pro Championships (Etats-Unis) Pancho Gonzales 6-3, 3-6, 7-5, 4-6, aout-9 sep. US Open (Forest Hills) (Etats-Unis) Tony Roche 7-9, 6-1, 6-2, novembre Londres British Covered Court (Angleterre) Tony Roche 6-4, 6-1, ? decembre Madrid Pro Championships (Espagne) Roger Taylor 6-3, fevrier Philadelphie Indoor Open (Etats-Unis) Tony Roche 6-3, 8-6, mars Sydney/WCT Dunlop Slazenger (Australie) Ken Rosewall 3-6, 6-2, 3-6, 6-2, mars-3 avril Johannesburg S.A. Championships (Afrique du Sud) Frew McMillan 4-6, 6-2, 6-1, mai-1er juin Saint-Louis/WCT Rawlings Classic (Etats-Unis) Ken Rosewall 6-1, juin Tournoi du Queen's (Londres) Open (Angleterre) John Newcombe 6-4, juillet New York Champions Classic (Etats-Unis) Ken Rosewall 6-4, 6-3, juillet-2 aout Louisville First National Classic (Etats-Unis) John Newcombe 6-3, aout? Bretton Woods Mount Washington (Etats-Unis) Roy Emerson 6-3, aout Toronto Rothmans Canadian Open (Canada) Roger Taylor 6-0, 4-6, aout Fort Worth/WCT National Invitation (Etats-Unis) Roy Emerson 6-3, aout-1er sep. South Orange Marlboro Open (Etats-Unis) Robert Carmichael 6-4, 6-2, septembre Los Angeles Pacific Southwest (Etats-Unis) John Newcombe 4-6, 6-4, sep-4 oct. Vancouver/WCT Rothmans Open (Canada) Roy Emerson 6-2, 6-1, octobre Berlin & Bonn & Sarrebruck R.R. (Allemagne) Tom Okker 2eme 6-3, 6-7, novembre Wembley pro (Londres) Indoor (Angleterre) Cliff Richey 6-3, 6-4,

164 fevrier-2 mars Londres Rothmans International (Angleterre) Nikola Pilic 6-4, 6-0, mars New York Champions Classic (Etats-Unis) Tom Okker 7-5, 6-2, mai Rome Italian Open (Italie) Jan Kodes 7-5, 6-3, aout Fort Worth/WCT Colonial (Etats-Unis) Marty Riessen 2-6, 6-4, 3-6, 7-5, aout Hilton Head CBS Classic (Etats-Unis)1 John Newcombe 6-2, sep-3 oct. Berkeley Pacific Coast Open (Etats-Unis) Ken Rosewall 6-4, 6-4, novembre Bologne/WCT Rothmans Open (Italie) Arthur Ashe 6-3, 6-4, fevrier Richmond WCT Fidelity Open (Etats-Unis) Cliff Drysdale 2-6, 6-3, 7-5, fevrier Philadelphie/WCT U.S. Pro Indoor (Etats-Unis) Ken Rosewall 4-6, 6-2, 6-2, fevrier Toronto/WCT Rothmans International (Canada) Ken Rosewall 6-1, avril Houston/WCT River Oaks (Etats-Unis) Ken Rosewall 6-2, avril Denver/WCT United Bank Classic (Etats-Unis) Marty Riessen 4-6, 6-3, janvier Miami/WCT Saga Bay Classic (Etats-Unis) Dick Stockton 7-6, 6-3, jan-4 fev. Richmond WCT Fidelity Open (Etats-Unis) Roy Emerson 6-4, fevrier Toronto/WCT Rothmans International (Canada) Roy Emerson 6-3, mars Hilton Head CBS Classic (Etats-Unis) Stan Smith 6-2, septembre Hilton Head W.I.T.C. (Etats-Unis)1 Tb Stan Smith 7-6, oct-4 nov. Hong Kong Viceroy Classic (Chine) Charlie Pasarell 6-3, 3-6, 6-2, novembre Sydney Australian Indoor Championships John Newcombe 3-6, 7-5, 6-3, 3-6, janvier Philadelphie/WCT U.S. Pro Indoor (Etats-Unis) Arthur Ashe 6-1, 6-4, 3-6, mars Palm Desert/WCT Tennis Classic (Etats-Unis) Roscoe Tanner 6-4, avril Tokyo/WCT Kawasaki Classic (Japon) Juan Gisbert 5-7, 6-2, avril Houston/WCT River Oaks (Etats-Unis) Bjorn Borg 7-6, mai Las Vegas Alan King Caesars (Etats-Unis) Marty Riessen 6-2, aout Bretton Woods Volvo International (Etats-Unis) Harold Solomon 6-4, janvier San Juan CBS Classic (Porto Rico) Arthur Ashe 6-3, fevrier La Costa/WCT Pro Celebrity (Etats-Unis) Allan Stone 6-2, mars Sao Paulo/WCT Copersucar (Bresil) Charlie Pasarell 6-4, mars Caracas/WCT Altamira International (Venezuela) Raul Ramirez 7-6, mars Orlando/WCT Classic (Etats-Unis) Vitas Gerulaitis 6-3, janvier Detroit Michigan Invitational (Etats-Unis) Mark Cox 6-3,

165 Symbolical Club of "Grand Slam" Donald Budge (1938) Class of 1964 (Hall of Fame) Born: June 13, 1915, Oakland, California, US, Died: January 26, 2000, Citizenship: US, Handed: Right, Nickname: Don GRAND SLAM RECORDS : Australian singles,1938; French singlm es,1938; Wimbledon singles,1937,1938; U.S. singles,1937,1938; Pro singles,1940,1942; Davis Cup ,1936,1937,1938; record: 19-2 singles, 6-2 doubles. Maureen Connolly (1953) Class of 1968 (Hall of Fame) Born: September 17, 1934, San Diego, California, United States. Died: June 21, Handed: Right. Nickname: Little Mo. GRAND SLAM RECORDS: Wimbledon : Singles , Doubles finalist 1952, 53, U.S. Singles , Doubles finalist Australian : Singles 1953, Doubles 1953, Mixed finalist French : Singles , Doubles 1954, Doubles finalist 1953, Mixed 1954, Mixed finalist Italian Singles 1954, Singles finalist 1953, Doubles 1953, Mixed finalist 1953, Mixed 1954 Rodney George Laver (1962,1969) Class of 1981 (Hall of Fame) Born: August 9, 1938, Rockhampton, Queensland, Australia. Handed: Left. Nickname: Rocket. GRAND SLAM RECORDS: Australian Singles 1960, 62, 69, Singles finalist 1961, Doubles , 69, Mixed finalist French Singles 1962, 69, Singles finalist 1968, Doubles 1961, Doubles finalist 1968, 69, Mixed 1961 Mixed finalist Wimbledon Singles 1961, 62, 68, 69, Singles finalist , Doubles 1971, Doubles finalist 1959, Mixed finalist 1959, 60. U.S. Singles 1962, 69, Singles finalist , Doubles finalist 1960, 70, 73, Italian Singles 1962, 71, Singles finalist 1961, Doubles Davis Cup Team Member , 73 Margaret Court (1970 Class of 1979 (Hall of Fame) Born: July 16, 1942, Albury, N.S.W, Australia, Handed: Originally Left then Right. Nickname: The Arm. GRAND SLAM RECORDS: Australian Singles , 69-71, 73, Singles finalist 1968, Doubles , 65, 69-71, 73. Doubles finalist 1960, 64, 66, 75. Mixed , 69, Mixed finalist French Singles 1962, 64, 69, 70, 73, Singles finalist 1965, Doubles , 73, Doubles finalist 1962, 63, 69, Mixed , 69. Wimbledon Singles 1963, 65, 70, Singles finalist 1964, 71, Doubles 1964, 69, Doubles finalist 1961, 63, 66, 71, Mixed 1963, 65-66, 68, 75, Mixed finalist 1964, 71. U.S. Singles 1962, 65, 68, 69 (amateur), 69 (open), 70, 73, Doubles 1963, 68 (amateur), 68 (open), 69 (amateur), 70, 73, 75. Doubles finalist 1964, 69 (open), 72, Mixed , 69-70, 72, Mixed finalist Italian Singles , Singles finalist 1968, Doubles 1963, 64, 68, Doubles finalist 1961, Mixed 1961, 64, 68. Fed Cup , , 71 Stefanie ("Steffi") Maria Graf (1988) Class of 2004 (Hall of Fame) Born:June 14, 1969 in Mannheim, Germany. Handed:Right. GRAND SLAM RECORDS: Australian Singles 1988, '89, '90, '94, French Singles 1987, '88, '93, '95, '96, '99, Wimbledon Singles 1988, '89, '91, '92, '93, '95, '96, U.S. Singles 1988, '89, '93, '95, '96. Graf made nine additional Grand Slam final appearances: 1993 Australian; 1989, '90, '92 French; 1987, '99 Wimbledon; and 1987, '90, '94 U.S Olimpic Games : Golden Medal 1988 (Seul), Silver 1992 (Barcelona). WTA Chapionships : 1987-'90, '93, '95, '96 Modern strongest tennis players Azarenka Victoria Born cm, 60 kg. 8 titles , N10 ( ), N3( ) Berdych Tomas (CSE) Born , 196 cm, 91 kg, titles 6, , N6 ( ),N7 ( ) Cilic Milan (Croatia) Born , 198 cm, 82 kg. 5 titles, , N9 ( ), N22( ) 165

166 Bartoli Marion (France) Born , 170, 63, titles 7, , N9 ( ) Clijsters Kim (Belgium) Born cm., 65 kg. 41 titles N1( ), N3( ) Davidenko Nikolai (Russia) Born sm. 70 kg. 21 titles , N3( ), N22 ( ), N42( ) Del Potro Juan Martin (Argentina) Born , 198, 82, 7 titles, , N4 ( ), N11 ( ) Djokovic Novak (Serbja) Born cm. 80 kg. 28 titles , N3 ( ), N3 ( ), N1( ) Federer Roger (Swizerland) Born cm., 78 kg. 70 titles N1( , 2009), N3 (01, ) Ferrer David (Spain) Born , 173,73, titles 11, , N4 ( ), N5 ( ) Ferrero Juan Carlos (Spain) Born , 180,73, titles 16, , N1( ), N50 ( ) Henin Justin (Belgium) Born cm, 55 kg. 43 titles Australian Open - 1, Roland Garros - 4, US Open - 2. Won Olimpic Games (2004). Best renking N1(2006,2007), N12( ) Hewitt Lleyton (Australa) Born cm. 77 kg. 28 titles, Wimbledon - 1, US Open - 1. N1(2001,2002), N189 ( ) Ivanovic Ana (Serbja) Born cm, 69 kg. 11 titles N5 ( ), N22( ) Jankovic Elen (Serbja) Born cm. 59 kg. 12 titles N1 ( ), N8 ( ), N14 ( ) Kuznetsova Svetlana (Russia) Born cm, 73 kg. 13 titles US Open (2004). French Open (2009) N3 ( ),N19( ) Kvitova Petra (Czech Republic) Born , 182, 70, titles 7, , Wimbledon (2011), N2 ( ), WTA Championships (2011) Li Na (Chaina) Born , 172, 65, titles 5, , N5 ( ) Murray Andi (England) Born cm. 84 kg. 21 titles , N3( ), N4 ( ) Nadal Rafael (Spain) Born cm, 85 kg. 46 titles , Won Olimpic Games (2008), Roland Garros ( ), Wimbledon (2008). N1 ( ). N2 ( ), N1 ( ), N2 ( ) Petkovic Anrea (Germany) Born , 180, 69, titles 2, , N10 ( ) Radvanska Agneshka (Poland) Born cm, 56 kg. 7 titles , N10 ( ), N18( ) Roddick Andy (Us) Born cm, 83 kg. 30 titles , N1(2003), N7( ), N8 ( ), N14 ( ) Safina Dinara (Russia) Born cm. 70 kg. 12 titles , N1 ( ), N62 (2010) Simon Jil (France) Born cm. 69 kg. 9 titles, , N7 ( ), N12 ( ) Sharapova Maria (Russia) Born cm. 59 kg. 24 titles Wimbledon -1, US Open - 1, Australian Open - 1, N1( ), N4 ( ) Soderling Robin Born , 192cm,87 kg, titles 10, , N5 ( ), N13 ( ), Stosur Samanta (Australia) Born cm, 65 krg. 3 titles, , N6 ( ) Tsonga Jo Wilfrid (France) Born cm. 90 kg. 7 titles , N10 ( ), N7 ( ) Williams Venus (US) Born cm, 72 kg. 43 titles , Won Olimpic Games (2000,2008), Wimbledon - 4, US Open - 2, N1 ( ), N103 ( ) Williams Serena (US) Born cm., 65 kg. 39 titles , Australian Open - 5, Roland Garros - 1, Wimbledon - 2, US Open - 3. N1(2002,2009), N12( ) 166

167 Wozniacki Caroline (Danmark) Born , 177 cm, 58 kg, Titles 18, , N1(2010,2011) Zvonarieva Vera (Russia) Born cm, 59 kg. 12 titles, , N2( ), N7 ( ) All - Time Greats ( ) Jean Borotra France ( ) MAJOR TITLES (16)-Australian singles, 1928; French singles, 1931; Wimbledon singles, 1924, 26; Australian doubles, 1928; French doubles, 1925, 28, 29, 34, 36; Wimbledon doubles, 1925, 32, 33; French mixed, 1927, 34; Wimbledon mixed, 1925; U.S. mixed, DAVIS CUP-1922, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29, 30, 31, 32, 33, 34, 35, 36, 37, 47; record: in singles, 17-6 in doubles. SINGLES RECORD IN MAJORS-Australian (5-0), French (30--6), Wimbledon (55-10), U.S. (13-6). Norman Brookes Australia ( ) MAJOR TITLES (7)-Australian singles, 1911; Wimbledon singles, 1907, 14; Australian doubles, 1924; Wimbledon doubles, 1907, 14; U.S. doubles, DAVIS CUP-1905, 07, 08, 09, 11, 12, 14, 19, 20; record: 18-7 in singles, 10-4 in doubles. SINGLES RECORD IN THE MAJORS-Àustãàlian (5-0), Wimbledon (25-2), U.S. (4-2). Don Budge United States ( ) MAJOR TITLES (14)-Australian singles, 1938; French,1938; Wimbledon singles, 1937, 38;U.S. singles, 38; Wimbledon doubles, 1937, 38; U.S. doubles, 38; Wimbledon mixed, 1937, 38; U.S. mixed, 1937, OTHER U.S. TITLES-Clay Court doubles, 1934, with Mako; Pro singles, 1940, 42; Pro doubles, 1940, 41,with Fred Perry; 1942, 47, with Boby Riggs; 1949, with Frank Kovacs; 1953, with Richard (Pancho) Gonzalez. DAVIS CUP - 35, 36, 37, 38; record: 19-2 in singles, 6-2 in doubles. SINGLES RECORD IN MAJORS- Australian (5-0),French (6-0), Wimbledon (24-2), U.S. (23-3). Dorothea Chambers Great Britain ( ) MAJOR TITLES (7)-Wimbledon singles, 1903, 04, 06, 10, 11, 13, 14. WIGHTMAN CUP-1925, 26; record: 1-1 in doubles.singles RECORD IN MAJORS- Wimbledon (32-8), U.S. (3-1). Henri Cochet France ( ) MAJOR TITLES (15)-French singles, 1926, 28, 30, 32; Wimbledon singles, 1927, 29; U.S. singles, 1928; French doubles, 1927, 30, 32; Wimbledon doubles, 1926, 28; French mixed, 1928, 29; U.S. mixed, DAVIS CUP-1922, 23, 24, 26, 27, 28, 29, 30, 31, 32, 33; record: 34-8 in singles, 10-6 in doubles. SINGLES RECORD IN MAJORS - French (38-4), Wimbledon (43-8), U.S. (15-3). Sarah Palfrey Cooke United States ( ) MAJOR TITLES (18) -U.S. singles, 1941, 45; Wimbledon doubles, 1938, 39; U.S. doubles, 1930, 32, 34, 35, 37, 38, 39, 40, 41; French mixed, 1939; U.S. mixed, 1932, 35, 37, 41. OTHER U.S. TITLES Ñlàó Court singles, 1945; 1ndoor singles, 1940; 1ndoor doubles, 1928, 29, 30, 31, 33, with Hazel Hotchkiss Wightman; indoor mixed, 1931, with Larry Rice; 1933, with C. Holmes Perkins; Clay Court mixed, 1945, with Elwood Cooke. WIGHTMAN CUP , 31, 32, 33, 34, 35, 36, 37, 38, 39; record: 7-4 in singles, 7-2 in doubles. SINGLES RECORD IN MAJORS - French (2-2), Wimbledon (16-6), U.S. (41-14). Jack Crauford Australia ( ) MAJOR TITLES (17) -Australian singles, 1931, 32, 33, 35; French singles, 1933; Wimbledon singles, 1933; Wimbledon doubles, 1935; Aèstralian doubles, 1929, 30, 32, 35; French doubles, 1935; Australian mixed, 1931, 32, 33; French mixed, 1933; Wimbledon mixed, DAVIS ÑUÐ-1928, 30, 32, 33, 34, 35, 36, 37; record: in singles, 13-5 in doèbles. SINGLES RECORD IN ÒÍÅ MAJORS-Australian (52-15), French (19-4), Wimbledon (36-8), U.S. (10-4). Kitty Godfree Great Britain ( ) MAJOR TITLES (7) -Wimbledon singles, 1924, 26; U.S. doubles, 1923, 27; U.S.. mixed, 1925; Wimbledon mixed, 1924, 26. WIGÍTÌAN CUP-1923, 24, 25, 26, 27, 30, 34; record: 5-5 in singles, 2-5 in doubles. SINGLES RECORD IN MAJORS-French (6-2), Wimbledon (38-11), U.S. (7-2). Helen Jacobs United States ( ) MAJOR ÒlÒLES (10) -Wimbledon singles, 1936; U.S. singles, ]932, 33, 34, 35; U.S. doubles, 1932, 33, 34, 35; U.S. mixed, WIGHTMAN -1927, 28, 29, 30, 31, 32, 33, 34, 35, 36, 37, 39; record: 14-7 in singles, 5-4 in doubles. SINGLES RECORD IN MAJORS-French (21-7), Wimbledon (55-11), U.S. (64-11). Bill Johnston United States ( ) MAJOR TITLES (7) -Wimbledon singles, 1923; U.S. singles, 1915, 19; U.S. doubles, 1915, 16, 20; U.S. mixed, OTHER U.S. TITLES-Clay Court singles, 1919, 20;Clay Court doubles, 1919, with Sam Hardy. DAVIS CUP-1920, 21, 22, 23, 24, 25, 26, 27; record: 14-3 in singles, 4-0 in doubles. SINGLES RECORD IN THE MAJORS- Wimbledon (8-1), U.S. (59-11). 167

168 Rene Lacoste France ( ) MAJOR TITLES (10) -French singles, 1925, 27, 29; U.S. singles, 1926, 27; Wimbledon singles, 1925, 28; French doubles,, 1925, 29; Wimbledon doubles, DAVIS CUP- 1923, 24, 25, 26, 27, 28; record: 32-8 in singles, 8-3 in doubles. SINGLES RECORD IN MAJORS - French (29-3), Wimbledon (28-5), U.S. (19-3). Suzanne Lenglen France ( ) MAJOR TITLES (21)-French singles, 1925, 26; Wimbledon singles, 1919, 20, 21, 22, 23, 25; French doubles, 1925, 26; Wimbledon doubles, 1919, 20, 21, 22, 23, 25; French mixed, 1925, 26; Wimbledon mixed, 1920, 22, 25. SINGLES RECORD IN MAJORS - French (10-0), Wimbledon (32-0),U.S. (0-1). Molla Mallory Norway/United States MAJOR TITLES (13) -U.S. singles, 1915, 16, 17, 18, 20, 21, 22, 26; U.S. doubles, 1916, 17; U.S. mixed, 1917, 22, 23. OTHER U.S. TITLES-indoor singles; 1915, 16, 18, 21, 22; indoor doubles, 1916, with Marie Wagner; indoor mixed, 1921, 22, with Âill Tilden; Clay Court singles, 1915, 16; Clay Court mixed, 1916, with George Church. WIGHTMAN CUP- 1923, 25, 27, 28; record: 5-5 in singles, 1-1 in doubles. SINGLES RECORD IN MAJORS - French (1-1), Wimbledon (19-9), U.S. (67-7). Alice Marble United States ( ) MAJOR TITLES (18) - Wimbledon singles, 1939; U.S. singles, 1936, 38, 39, 40; Wimbledon doubles, 1938, 39; U.S. doubles, 1937, 38, 39, 40; Wimbledon mixed, 1937, 38, 39; U.S. mixed, 1936, 37, 38, 40. OTHER U.S. TITLES- - Clay Court singles, 1940; Clay Court doubles, 1940, with Mary Arnold. WIGHTMAN CUP -1933, 37, 38, 39; record: 5-1 in singles, 3-1 in doubles. SINGLES RECORD IN MAJORS - Wimbledon (14-2), U.S. (31-4). Maurice McLoughlin United States ( ) MAJOR TITLES (5)-U.S. singles, 1912, 13;U.S. doubles, 1912, 13, 14. DAVIS CUP-1909, 11, 13, 14; record: 9-4 in singles, 3-4 in doubles. SINGLES RECORD IN MAJORS- Wimbledon (7-1), U.S. (49-9). Helen Wills Moody United States ( ) MAJOR TITLES (31)-French singles, 1928, 29, 30, 32; Wimbledon singles, 1927, 28, 29, 30, 32, 33, 35, 38; U.S. singles, 1923, 24, 25, 27, 28, 29, 31; French doubles, 1930, 32; Wimbledon doubles, 1924, 27, 30; U.S. doubles, 1922, 24, 25, 28; Wimbledon mixed, 1929; U.S. mixed, 1924, 28 WIGHTMAN CUP-1923, 24, 25, 27, 28, 29, 30, 31, 32, 38; record: 18-2 in singles, 3-7 in doubles. SINGLES RECORD IN MAJORS-French (20-0), Wimbledon (55-1), U.S. (51-2). Betty Nuthall Great Britain ( ) MAJOR TITLES (9) -U.S. singles, 1930; French doubles, 1931; U.S. doubles, 1930, 31, 33; French mixed, 1931, 32; U.S. mixed, 1929, 31 WIGHTMAN CUP-1927, 28, 29, 31, 32, 33, 34, 39; record: 3-5 in singles, 3-2 in doubles. SINGLES RECORD IN MAJORS-French (13-5), Wimbledon (27-13), U.S. (24-6). Fred Perry Great Britain ( ) MAJOR TITLES (14)-Australiaï singles, 1934; French singles, 1935; Wimbledon singles, 1934, 35, 36; French singles, 1933, 34, 36; Australian doubles, 1934; French doubles, 1933; French mixed, 1932; Wimbledon mixed, 1935, 36; U.S. mixed, DAVIS CUP-1931, 32, 33, 34, 35, 36; record: 34-4 in singles, 11-3 in doubles. SINGLES RECORD MAJORS-Australian (7-1), French (22-5), Wimbledon (35-5), U.S. (34-4). Bobby Riggs United States ( ) MAJOR TITLES (6)-Wimbledon singles, 1939; U.S. singles, 1939, 41; Wimbledon doubles, 1939; Wimbledon mixed, 1939; U.S. mixed, 1940; OTHER U.S. TITLES -indor singles, 1940; Clay Court singles, 1936, 37, 38; indoor doubles, 1940, with E1wood Cooke; Clay Court doubles, 1936, with Wayne Sabin; indoor mixed, 1940, with Pauline Betz; Pro singles, 1946, 47, 49; Pro doubles, 1942, 47, with Don Budge. DAVIS CUP-1938, 39; record: 2-2 in singles. SINGLES RECORD IN THE MAJORS-French (5-1), Wimbledon (7-0),U.S. (27-4). Dorothy Round Great Britain ( ) MAJOR TITLES (6)-Australian singles, 1935; Wimble-don singles, 1934, 37. Wimbledon mixed, 1934, 35, 36 WIGHTMAN CUP-1931, 32, 33, 34, 35, 36; record: 4-7 in singles, 0.2 in doubles. SINGLES RECORD IN THE MAJORS-Australian (4-0), Wimbledon (35-9), U.S. (6-2). Bill Tilden United States ( ) MAJOR TITLES (21)-Wimbledon singles, 1920, 21, 30; U.S. singles, 1920, 21, 22, 23, 24, 25, 29; Wimbledon doubles, 1927; U.S. doubles, 1918, 21, 22, 23, 27; French mixed, 1930; U.S. mixed, 1913, 14, 22, 23. OTHER U.S. titles - iïdoîr singles, 1920; indoor doubles, 1919, 20, with Vinñånt Richards; 1926, with Frank Anderson; 1929, with Frank Hunter; indoor mixed, 1921, 22, with Molla Mallory; 1924, with Hazel Hotchkiss Wightòan; Clay Court singles, 1918, 22, 23, 24, 25, 26, 27; Pro singles, 1931, 35; Pro doubles, 1932, with Bruce Barnes; 1945, with Vincent Richards. DAVIS CUP-1920, 21, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29, 30; record: 25-5 singles, 9-2 in doubles. SINGLES RECORD IN MAJORS-French (14-3), Wimbledon (30-3), U.S. (69-7). 168

169 Ellsworth Vines United States ( ) MAJOR TITLES (6)-Wimbledon singles, 1932; U.S. singles, 1931, 32; Australian doubles, 1933; U.S. doubles, 1932; U.S. mixed, OTHER U.S. TITLES-Clay Court singles, 1931; Clay Court doubles, 1931, with Keith Gledhill; Pro singles, DAVIS CUP-1932, 33; record: 13-3 in singles. SINGLES RECORD IN MAJORS-Australian (2-1), Wimbledon (13-1), U.S. (16-2). Baron Gottfried von Cramm Germany ( ) MAJOR TITLES (5)-French singles, 1934, 36; French doubles, 1937; U.S. doubles, 1937; Wimbledon mixed, DAVIS CUP-1932, 33, 34, 35, 36, 37, 51, 52, 53; record: in singles, in doubles. SINGLES RECORD IN MAJORS-Australian (3-1), French (18-1), Wimbledon (26-7), U.S. (5-1). Tony Wilding New Zeeland ( ) MAJOR TITLES (11)-Australian singles, 1906, 09; Wimbledon singles, 1910, 11, 12, 13; Australian doubles,1906; Wimbledon doubles, 1907, 08, 10, 14. DAVIS CUP-1905, 06, 07, 08, 09, 14; record: 15-6 in singles, 6-3 in doubles. SINGLES RECORD IN MAJORS-Australian (10-0), Wimbledon (23-6). Dick Williams United States( ) MAJOR TITLES (6)-U.S. singles, 1914, 16; Wimbledon doubles, 1920; U.S. doubles, 1925, 26; U.S. mixed, OTHER U.S. TITLES-Clay Court singles, 1912, 15; intercollegiate singles, 1913, 15; intercollegiate doubles, 1914, 15 with Dick Harte. DAVIS CUP-1913, 14, 21, 23, 25, 26; record: 6-3 in singles, 4-0 in doubles. SINGLES RECORD IN MAJORS- Wimbledon (10-3), U.S. (65-19). All - Time Greats ( ) Andre Agassi United States ( ) Height: 5 11' (180 cm), Weight: 177 lbs (80 kg), Plays: Right-handed, Turned Pro: 1986, Singles Record: , Singles Titles: 60, Double Titles: 1, Prize Money: $30,996,275, MAJORS TITLES (8), Australia(4), French (1), Wimbledon (1), U.S. (2) Arthur Ashe United States ( ) MAJOR TITLES (5)-Australian singles, 1970; Wimbledon singles, 1975; U.S. singles, 1968; Australian doubles, 1977; French doubles, OTHER U.S. TITLES (8)-Àmàteur singles, 1968; Clay Court singles, 1967; Hard Court singles, 1963; intercollegiate singles, 1965; indoor doubles, 1967, with Charles Pasarell; 1970, with Stan Smith; Clay Court doubles, 1970, with Clark Graebner; intercollegiate doubles, 1965, with Iàn Crookenden. DAVIS GUP (As player)-1963, 1965, 1966, 1967, 1968, 1969, 1970, 1975, 1977, 1978; record: 27-5 in singles, 1-1 in doubles; (As captain) -1981, 1982, 1983, 1984, 1985; record: 13-3, 2 Cups. SINGLES RECORD IN MAJORS: Australian (25-5), French (25-8), Wimbledon (35-11), U.S. (53-17). Boris Becker Germany ( ) Height: 6 3' (190 cm), Weight: 187 lbs (85 kg), Plays: Right-handed, Turned Pro: 1984, Singles Record: , Singles Titles: 49, Double Titles: 15, Prize Money: $25,080,956, MAJOR TITLES(6)Australian (2), Wimbledon (3), U.S. (1) Pauline Betz United States ( ) MAJOR TITLES (6)-Wimbledon singles, 1946; U.S. singles-1942,1943,1944,1946; French mixed, OTHER TITLES(15) - indoor singles, 1939, 1941, 1943, 1947; indoor doubles, 1941, with Dorothy Bundy; 1943, with Hazel; indoor mixed, 1939, with Wayne Sabin; 1940, with Bobby Riggs; 1941,1943, with Al Stitt; Clay Court singles 1941,1943; Clay Court doubles, 1943, with Nancy Corbett; 1944, 1945, with Doris Hart. WIGTHAM CUP ; record: 2-0 in singles, 1-0 in doubles. SINGLES RECORD IN MAJORS : French (4-1), Wimbledon (6-0), U.S. (33-4). Bjorn Borg Sweden ( ) BAJOR TlTLES (11)-French singles, 1974, 1975, 1978, 1979,1980, 1981; Wimbledon singles, 1976, 1977, 1978, 1979,1980. DAVIS CUP-1972, 1973, 1974, 1975, 1978, 1979,1980; record: 37-3 in singles, 8-8 in doubles. SINGLES RECORD IN MAJORS: Australian (1-1), French (49-2), Wimbledon (51-4), U.S. (40-10). Louise Brough United States ( ) MAJOR TITLES (35) -Australian singles; 1950; Wimbledon singles, 1948, 1949, 1950, 1955; U.S. singles, 1947; Australian doubles, 1950; French doubles, 1946, 1947, 1949; Wimbledon doubles, 1946, 1948, 1949, 1950, 1954; U.S. doubles, 1942, 1943, 1944, 1945, 1946, 1947, 1948, 1949, 1950, 1955, 1956, 1957; Wimbledon mixed, 1946, 1947, 1948, 1950; U.S. mixed, 1942, 1947, 1948, Other U.S. title- Hard Court doubles; 1948, with du Pont. WIGHTMAN CUP-1946, 1947, 1948, 1949, 1950, 1952, 1953, 1954, 1955, 1956, ]957; record: 12-0 in singles, 10-0 in doubles. 169

170 Maria Bueno Brasil ( ) MAJOR TITLES (18) -Wimbledon singles, 1959, 1960, 1964; U.S. singles, 1959, 1963, 1964, 1966; Australian doubles, 1960; French doubles, 1960; Wimbledon doubles, 1958, 1960, 1963, 1965; U.S. doubles, 1960, 1962, 1966, 1968; French mixed, FEDERATION CUP-1965; record: 1-0 in singles, 0-1 in doubles. SINGLES RECORD IN MAJORS :Australian (6-2), French (33-10), Wimbledon (50-9), U.S. (48-7). Maureen Connolly United States ( ) MAJOR TITLES (12)-Australian singles, 1953; French singles, 1953, 1954; Wimbledon singles, 1952, 1953, 1954; U.S. singles, 1951, 1952, 1953; Australian doubles, 1953; French doubles, 1954; French mixed, OTHER U.S. TIÒLÅS (Ç)- Ñlay Court singles, 1953, 1954; Clay Court doubles, 1954, with Doris Hart. WIGHTMAN CUP-1951, 1952, 1953, 1954; record: 7-0 in singles, 2-0 in doubles. SINGLES RECORD MAJORS :Australian (5-0), French (10-0), Wimblådon (18-0), U.S. (19-2). Jimmy Connors United States ( ) MAJOR TITLES (10)-Australian singles, 1974; Wimbledon singles, 1974, 1982; U.S. singles, 1974, 1976, 1978, 1982, 1983; French doubles, 1973; U.S. doubles, OTHER U.S. TITLES (15) indoor singles, 1973, 1974, 1975, 1978, 1979, 1983, 1984; Clay Court singles, 1974, 1976, 1978, 1979; indoor doubles, 1974, with Frew McMillan; 1975, with Ilie Nastase; Clay Court doubles, 1974, with Nastase; Pão singles, DAVIS CUP-1976, 1981, 1984; record: 10-3 in singles. SINGLES RECORD IN MAJORS: Australian (11-1), French (40-13), Wimbledon (84-18), U.S. (98-17). Jim Courier United States ( ) Height: 6 1' (185 cm), Weight: 182 lbs (82 kg), Plays: Right-handed, Turned Pro: 1988, Singles Record: , Singles Titles: 23, Double Titles: 6, Prize Money: $14,034,132. MAJOR TITLES (4): Australian singles(2), French singles(2) Margaret Smith Court Australia ( ) MAJOR TITLES (62)-Australian singles, 1960, 1961, 1962, 1963, 1964, 1965, 1966, 1969, 1970, 1971, 1973; French singles, 1962, 1964, 1969, 1970, 1973; Wimbledon singles, 1963, 1965, 1970; U.S. singles, 1962, 1965, 1969, 1970, 1973; Australian doubles, 1961, 1962, 1963, 1965, 1969,1970,1971, 1973; French doubles, 1964, 1965, 1966, 1973; Wimbledon doubles, 1964, 1969; U.S. doubles, 1963, 1968, 1970, 1973, 1975; Australian mixed, 1963, 1964; French mixed, 1963, 1964, 1965, 1969; Wimbledon mixed, 1963, 1965, 1966, 1968, 1975; U.S. mixed, 1961, 1962, 1963, 1964, 1965, 1969, 1970, FEDERATION CUP-1963, 1964,1965,1968,1969,1971; record: 22-0 in singles, 15-5 in doubles. SINGLES RECORD IN MAJORS: Australian (60--3), French (20-1), Wimbledon (51-9), U.S. (51-6). Jaroslav Drobny Czechoslovakia/Great Britain ( ) MAJOR TITLES (5)-French singles, 1951, 1952; Wimbledon singles 1954; French doubles, 1948, French mixed, DAVIS CUP-1946, 1947, 1948, 1949; record: 24-4 in singles, 13-2 in doubles. SINGLES RECORD IN MAJORS: Australian (0-1), French (47-13), Wimbledon (50-16)U.S. (15-5). Margaret Osborne Dupont United States ( ) MAJOR TITLES (37)-French singles, 1946, 1949; Wimbledon singles, 1947; U.S. singles, 1948, 1949,1950; French doubles, 1946, 1947, 1949; Wimbledon doubles, 1946,1948, 1949, 1950, 1954; U.S. doubles, 1941, 1942, 1943, 1944, 1945, 1946, 1947, 1948, 1949, 1950, 1955, 1956, 1957; Wimbledon mixed, 1962; U.S. mixed, 1943, 1944, 1945, 1946, 1950, 1956, 1958, 1959, OTHER U.S. TITLES (2)-Hard Court doubles, 1948, with Louise Brough, Hard Court mixed, 1948 with Tom Brown. WIGHTMAN CUP-1946, 1947, 1948, 1949, 1950, 1954, 1955, 1957, 1961, 1962; record: 10-0 in singles, 9-0 in doubles. SINGLES RECORD IN MAJORS: French (5-0), Wimbledon (34-8), U.S. (54-14). Stefan Edberg Sweden ( ) MAJOR TITLES (8)-Australian singles, 1985, 1987; Wimbledon singles, 1988, 1990; U.S. singles, 1991, 1992, Australian doubles,1987; U.S. doubles, DAVIS CUP- 1984, 1985, 1986, 1987, 1988, 1989, 1990, 1991, 1992, 1993, 1994, 1995, 1996; record: in singles, 12-8 in doubles. SINGLES RECORD IN MAJORS: Australian (56-11), French (30-13), Wimbledon (49-12), U.S. (39-11). Roy Emerson Australia ( ) MAJOR TITLES (28)-Australian singles, 1961, 1963, 1964,1965, 1966, 1967; French singles, 1963, 1967; Wimbledon singles, 1964, 1965; U.S. singles, 1961, 1964; Australian doubles, 1962, 1966, 1969; French doubles, 1960, 1961, 1962, 1963, 1964, 1965; Wimbledon doubles, 1959, 1961, 1971; U.S. doubles, 1959, 1960, 1965, DAVIS ÑUÐ- 1959, 1960, 1961,1962, 1963, 1964, 1965, 1966, 1967; record: 21-2 in singles, 13-2 in doubles. SINGLES RECORD IN MAJORS: Australian (47-8), French (43-10), Wimbledon (60-14), U.S. (59-14). Chris Evert United States ( ) MAJOR TITLES (21)-Australian singles, 1982, 1984; French singles, 1974, 1975, 1979, 1980, 1983, 1985, 1986; Wimbledon singles, 1974, 1976, 1981; U.S. singles, 1975, 1976,1977,1978,1980, 1982; French doubles, 1974, 1975; Wimbledon doubles, OTHER U.S. TITLES (6)-Clay Court singles, 1972, 1973, 1974, 1975, 1979, FEDERATION CUP-1977, 1978, 1979, 1980, 1981, 1982, 1986, 1987, 1989; record: 40-2 in singles, 17-2 in doubles. WIGHTMAN CUP (As player)-1971, 1972, 1973, 1975, 1976, 1977, 1978, 1979, 1980,1981, 1982, 1984, 1985; record: 26-0 in singles, 8-4 in doubles; (As captain)- 170

171 1980, 1981, 1982, 1985, 1986; record: 5-0, 5 Cups. SINGLES RECORD IN MAJORS: Australian (30-4), French (72-6) Wimbledon (96-15), U.S. (101-12). Shirley Fry United States ( ) MAJOR TITLES (l7)-australian singles, 1957; French singles, 1951; Wimbledon singles, 1956; U.S. singles, 1956; Australian doubles, 1957; French doubles, 1950, 1951, 1952, 1953; U.S. doubles, 1951, 1952, 1953, 1954; Wimbledon doubles, 1951, 1952, 1953; Wimbledon mixed, OTHER U.S. TITLES (4)-Clay Court singles, 1956; Clay Court doubles, 1946, with Maãó Arnold Prentiss; 1950, with Doris Hart; 1956, with Dorothy Head Knode. WIGHTMAN CUP- 1949, 1951,1952,1953,1955, 1956; record: 4-2 in singles, 6-0 in doubles. SINGLES RECORD IN THE MAJORS: Australian (5-0), French (23-4), Wimbledon (34-7), U.S. (38-14). Althea Gibson United States ( ) MAJOR TIÒLES (l1)-french singles, 1956; Wimbledon singles, 1957, 1958; U.S. singles, 1957, 1958; Australiaï doubles, 1957; French doubles, 1956; Wimbledon doubles, 1956, 1957, 1958; U.S. mixed, OTHER U.S. TITLES (2)-Clay court singles, 1957; Clay Court doubles, 1957, with Hard. WIGHTMAN CUP-1957, 1958; record: 3-1 in singles, 2-0 in doubles. SINGLES RECORD IN THE MAJORS: Australian (4-1), French (6-0) Wimbledon (16-1), U.S. (27-7). Ricardo Alonso Pancho Gonzales United States ( ) MAJOR TITLES (4)-U.S. singles, 1948, 1949; French doubles, 1949; Wimbledon doubles, OTHER U.S. TIÒLES (17)-indoor singles, 1949; Ñlàó Court singles, 1948, 1949; indoor mixed, 1949, with Gertrude Moran; Pro singles, 1953, 1954, 1955, 1956, 1957, 1958, 1959, 1961; Pro doubles, 1953, with Don Budge; 1954, 1958, with Pancho Segura; 1957, with Êån Rosewall; 1969, with Rod Laver. DAVIS CUP-1949; record: 2-0 in singles. SINGLES RECORD IN ÒÍÅ MAJORS: Austraian (2-1), French (9-2), Wimbledon (10-5), U.S. (23-7). Evonne Goolagong Australia ( ) MAJOR TITLES (13) -Australian singles, 1974, 1975, 1976, 1977; French singles, 1971; Wimbledon singles, 1971, 1980; Australian doubles, 1971, 1974, 1975, 1976; Wimbledon doubles, 1974; French mixed, FEDERATION CUP-1971,1972,1973,1974,1975,1976,1982; record: 21-3 in singles, 11-2 in doubles. SINGLES RECORD IN ÒÍÅ MAJORS:Australia - (39-9), French (16-3), Wimbledon (49-9), U.S. (26-6). Doris Hart United States ( ) MAJOR TITLES (35)-Australian singles, 1949; French singles, 1950, 1952; Wimbledon singles, 1951; U.S. singles, 1954, 1955; Australian doubles, 1950; French doubles, 1948, 1950, 1951, 1952, 1953; Wimbledon doubles, 1947, 1951, 1952,1953; U.S. doubles, 1951, 1952, 1953, 1954; Australian mixed, 1949, 1950; French mixed, 1951, 1952, 1953; Wimbledon mixed, 1951, 1952, 1953, 1954, 1955; U.S. mixed, 1951, 1952, 1953, 1954, WIGHTMAN CUP-1946, 1947, 1948, 1949, 1950, 1951, 1952, 1953, 1954, 1955; record: 14-0 in singles, 8-1 in doubles. SINGLES RECORD IN ÒÍÅ MAJORS:Australian (8-1), French (28-5), Wimbledon (43-8), U.S. (57-13). Martina Hingis Switzerland ( ) Height 5 7' (1.70 m). Weight 130 lbs. (59 kg). Plays Right-handed (two-handed backhand). Status Pro Oct. 14, 1994/ Retired Sony Ericsson WTA Tour singles titles 40, Sony Ericsson WTA Tour doubles titles 36. Prize Money $18,345,825. Win Loss Record - Singles Win Loss Record - Doubles MAJORS TITLES (5), Australian 3, Wimbledon 1, U.S. 1. WTA Championships(4), singles 2, doubles 2. Lew Hoad Australia ( ) MAJOR TITLES (13) - Australian singles, 1956; French singles, 1956; Wimbledon singles, 1956, 1957; Australian doubles, 1953, 1956, 1957; French doubles, 1953; Wimbledon doubles, 1953, 1955, 1956; U.S. doubles, 1956; French mixed, DAVIS ÑUÐ-1953, 1954, 1955, 1956; record: 10-2 in singles, 7-2 in doubles. SINGLES RECORD IN THE MAJORS :Australian (15-5), French (17-5), Wimbledon (32-7), U.S. (21-5). Goran Ivanisevic Croatia ( ) Ranking - Singles: 2 (7/4/1994) Career High ATP Entry Ranking - Doubles: 20 (1/6/1992) Singles Record: Singles Titles: 22 Double Titles: 9 Prize Money: $19,876,579 Yevgeny Kafelnikov Russia ( ) Birthdate: 18-Feb-74, Birthplace: Sochi, Russia, Residence: Sochi, Russia, Height: 6 3' (190 cm), Weight: 185 lbs (84 kg), Plays: Right-handed, Turned Pro: 1992, Singles Record: , Singles Titles: 26, Double Titles: 27, Prize Money: $23,883,797. MAJOR TITLES (2) : Australian singles, 1999, French singles, OLIMPIC GOLD MEDAL, 2000, DAVIS CUP, Billie Jean King United Ststes ( ) MAJOR TITLES (39)-Australian singles, 1968; French singles, 1972; Wimbledon singles, 1966, 1967, 1968, 1972, 1973, 1975; U.S. singles, 1967, 1971, 1972, 1974; French doubles, 1972; Wimbledon doubles, 1961, 1962, 1965, 1967, 1968,1970, 1971, 1972, 1973, 1979; U.S. doubles, 1964, 1967, 1974, 1977, 1980; Australian mixed, 1968; French mixed, 1967, 1970; Wimbledon mixed, 1967, 1971, 1973, 1974; U.S. mixed, 1967, 1971, 1973, FEDERATION CUP(As player)-1963, 1964, 171

172 1965, 1966, 1967, 1976, 1977, 1978, 1979; record 25-4 in singles, 27-0 in doubles; (As captain)-1965, 1976, 1995, 1996; record: 12-2, 2 Cups. WIGHTMAN CUP-1961, 1962, 1963, 1964, 1965, 1966, 1967, 1970, 1977, 1978; record: 14-2 in singles, 7-3 in doubles. SINGLES RECORD IN MAJORS: Australian (17-4), French (21-6), Wimbledon (95-15), U.S. (58-14). Jack Kramer United States ( ) MAJOR TITLES (10)-Wimbledon singles, 1947; U.S. Singles, 1946, 1947; Wimbledon doubles, 1946, 1947; U.S. doubles, 1940, 1941, 1943, 1947; U.S. mixed, Pro singles, 1948; Pro doubles, 1948, 1955, with Pancho Segura; DAVIS CUP- 1939, 1946, 1947; record: 6-0 in singles, 1-2 in doubles. SINGLES RECORD IN MAJORS: Wimbledon (10-1), U.S. (24-5). Gustavo Kuerten Brasil ( ) Height: 6 3' (190 cm). Weight:183 lbs (83 kg). Plays: Right-handed. Turned Pro: Singles Record: Singles Titles: 20. Double Titles: 8. Prize Money: $14,699,343. MAJOR TITLES (3), French, 1997, 2000, 2001 Rod Laver Australia ( ) MAJOR TITLES (20)-Australian singles, 1960, 1962, 1969; French singles, 1962, 1969; Wimbledon singles, 1961, 1962, 1968, 1969; U.S. singles, 1962, 1969; Australian dou-bles, 1959, 1960, 1961, 1969; French doubles, 1961; Wimble-don doubles, 1971; French mixed, 1961; Wimbledon mixed, 1959, DAVIS CUP-1959, 1960, 1961, 1962, 1973; record: 16-4 in singles, 4-0 in doubles. SINGLES RECORD IN MAJORS: Australian (21-6), French (25-6), Wimbledon (50-7), U.S. (44-10). Ivan Lendl Czechoslovakia/United States ( ) MAJOR TITLES (8)-Australian singles, 1989, 1990; French singles, 1984, 1986, 1987; U.S. singles, 1985, 1986, Pro singles, 1992, 1993,1994. DAVIS ÑUÐ-1978, 1979, 1980, 1981, 1982, 1983, 1984, 1985; record: in singles, 4-4 in dou-bles. SINGLES RECORD IN MAJORS: Australian (48-10), French (53-12), Wimbledon (48-14), U.S. (73-13). John McEnroe United States (1959- ) MAJOR TITLES (17)-Wimbledon singles, 1981, 1983, 1984; U.S. singles, 1979, 1980, 1981, 1984; Wimbledon doubles, 1979, 1981, 1983, 1984, 1992; U.S. doubles, 1979, 1981, 1983, 1984; French mixed, DAVIS CUP-1978, 1979, 1980, 1981, 1982,1983,1984,1987,1988,1989,1991,1992; record: in singles, 18-2 in doubles. SINGLES RECORD IN MAJORS: Australian (18-5), French (25-10), Wimbledon (59-11), U.S. (65-12). Ilie Nastase Romania ( ) MAJOR TITLES (7)-French singles, 1973; U.S. singles, 1972; French doubles, 1970; Wimbledon doubles, 1973; U.S. doubles, 1975; Wimbledon mixed, 1970, DAVIS Cup- 1966, 1967, 1968, 1969, 1970, 1971, 1972, 1973, 1974, 1975, 1976, 1977, 1979, 1980, 1982, 1983, 1984, 1985; record: in singles, in doubles. SINGLES RECORD IN MAJORS :Australian (0-1), French (33-13), Wimbledon (35-15), U.S. (29-14). Martina Navratilova Czechoslovakia/United States ( ) Birthdate October 18, 1956, Birthplace Prague, Czech Republic, Residence Sarasota, FL, USA. Height 5 8' (1.73 m). Weight 145 lbs. (65 kg). Plays Left-handed. Status Pro Sony Ericsson WTA Tour singles titles 167. Sony Ericsson WTA Tour doubles titles 174. Prize Money $21,400,871. Win Loss Record Singles Win Loss Record Doubles MAJOR TITLES (56)-Australian singles, 1981, 1983, 1985; French singles, 1982, 1984; Wimbledon singles, 1978, 1979,1982,1983,1984,1985,1986,1987,1990; U.S. singles, 1983,1984, 1986, 1987; Australian doubles, 1980, 1982,1983, 1984, 1985, 1987, 1988, 1989; French doubles, 1975, 1982, 1984, 1985, 1986, 1987, 1988; Wimbledon doubles, 1976, 1979,1981,1982,1983,1984,1986; U.S. doubles, 1977, 1978, 1980, 1983, 1984, 1986, 1987, 1989, 1990; French mixed 1974, 1985; Wimbledon mixed; 1985, 1993, 1995; U.S. mixed 1985, WTA CHAMPIONSHIPS (13), singles(4), doubles (9) John Newcombe Australia ( ) MAJOR TITLES (25)-Australian singles, 1973, 1975; Wimbledon singles, 1967, 1970, 1971; U.S. singles, 1967, 1973; Australian doubles, 1965, 1967, 1971, 1973, 1976; French doubles, 1967, 1969,1973; Wimbledon doubles l965, 1966, 1968, 1969, 1970, 1974; U.S. doubles, 1967, 1971, 1973; U.S. mixed, DAVIS CUP-1963,1964,1965,1966,1967,1973,1975,1976; record: 16-7 in singles, 9-2 in doubles. SINGLES RECORD IN MAJORS: Australian (45-14), French (17-9), Wimbledon (45-11), U.S. (45-9). Patrick Rafter Australia ( ) Birthdate: 28-Dec-72 Birthplace: Mount Isa, QSLD, Australia Residence: Pembroke, Bermuda Height: 6 1' (185 cm) Weight: 190 lbs (86 kg) Plays: Right-handed Turned Pro: 1991 Singles Record: Singles Titles: 11 Double Titles: 10 Prize Money: $11,127,058. MAJOR TITLES (2) : U.S. Ken Rosewall Australia ( ) MAJOR TITLES (18)-Australian singles, 1953, 1955, 1971,1972; French singles, 1953, 1968; U.S. singles, 1956, 1970; Australian doubles, 1953, 1956, 1972; French doubles, 1953,1968; Wimbledon doubles, 1953, 1956; U.S. doubles, 1956, 1969; U.S. mixed, DAVIS CUP-1953, 1954, 1955, 1956, 1973, 1975; record: 17-2 in singles, 2-1 in doubles. SINGLES RECORD IN MAJORS: Australian (45-10), French (24-3), Wimbledon (47-11), U.S. (57-10). Manolo Santana Spain ( ) 172

173 MAJOR TITLES (5)-French singles, 1964, 1964; Wimbledon singles, 1966; U.S. singles, 1965; French doubles, DAVIS CUP-1958, 1959, 1960, 1961, ]962, 1963, 1964,1965,1966, 1967, 1968, 1969, 1970, 1973; record: in singles, in doubles. SINGLES RECORD IN THE MAJORS-French (33-6), Wimbledon (22-9), U.S. (25-7). Frank Sedgman Australia ( ) MAJOR TITLES (22)-Australian singles, 1949, 1950; Wimbledon singles, 1952; U.S. singles, 1951, 1952; Australian doubles, 1951, 1952; French doubles, 1951, 1952; Wimbledon doubles, 1948, 1951, 1952; U.S. doubles, 1950, 1951; Australian mixed, 1949, 1950; French mixed, 1951, 1952; Wimbledon mixed, 1951, 1952; U.S. mixed, 1951,1952. DAVIS CUP-1949, 1950, 1951, 1952; record: 16-3 in singles, 9-0 in doubles. SINGLES RECORD IN MAJORS: Australian (19-5), French (13-4), Wimbledon (26-6), U.S. (20-3). Fracisco Olegario Pancho Segura Ecuador ( ) U.S. TITLES (14)-Intercollegiate singles, 1943, 1944, 1945; indoor singles, 1946; Clay Court singles, 1944; Pro singles, 1950, 1951, 1952; Clay Court doubles, 1944, 1945 with Bill Talbert; Pro doubles, 1948, 1955 with Jack Kramer; 1954, 1958 with Pancho Gonzalez. SINGLES RECORD IN MAJORS :French (2-1), Wimbledon (2-2), U.S. (21-7). Monica Seles Yugoslavia/United States ( ) Height /2' (1.79 m). Weight 154 lbs. (70 kg)plays Left-handed (two-handed both sides). Status Pro (Feb. 13, 1989). Sony Ericsson WTA Tour singles titles 53. Sony Ericsson WTA Tour doubles titles 6. Prize Money $14,891,762. Win Loss Record Singles Win Loss Record Doubles MAJOR TITLES (9), Australian 4, French 3, U.S. 2. WTA CHAMPIONSHIPS (3). Stan Smith United States ( ) MAJOR TITLES (7)-Wimbledon singles, 1972;U.S.. singles, 1971; Australian doubles, 1970; U.S. doubles, 1968, 1974,1978,1980. DAVIS CUP-1968, 1969, 1970, 1971, 1972,1973,1975,1977,1979,1981; record; 15-5 in singles, 20.3 in doubles. SINGLES RECORD IN MAJORS: Australian (5-3),French (23-9), Wimbledon (45-17), U.S. (39-19). Tony Trabert United States ( ) MAJOR TITLES (10) -French singles, 1954, 1955; Wimbledon singles, 1955; U.S. singles, 1953, 1955; Australian doubles, 1955; French doubles, 1950, 1954, 1955; U.S. doubles, DAVIS CUP (As player)-1951, 1952, 1953,1954,1955; record: 16-5 in singles, 11-3 in doubles; (As captain)-1953, 1976, 1977, 1978, 1979, 1980; Record: 14-3, 2 Cups. SINGLES RECORD IN MAJORS: Australian (4-2), French (18-2), Wimbledon (13-2), U.S. (23-5). Mats Wilander Sweden ( ) MAJOR TITLES (8)-Australian singles, 1983, 1984, 1988; French singles, 1982, 1985, 1988; U.S. singles, 1988; Wimbledon doubles, DAVIS CUP-1981, 1982, 1983, 1984, 1985, 1986,1987,1988, 1989, 1990; record: in singles, 7-2 in doubles. SINGLES RECORD IN MAJORS :Australian (36-7), French (47-9), Wimbledon (25-10), U.S. (36-11). Jack Kramer and Lew Hoad in Tbilisi

174 Who has abandoned the big tennis in XXI century? Agassi Andre (US) Born cm, 80 kg. 60 titles Australin Open - 3, Roland Garros -1, Wimbledon - 1, US Open - 2. Won Olimoic Games(1996). Best ranking N1 (1999) Dementieva Elen (Russia) Born cm, 60 kg. 14 titles, won Olimpic Games (2008) N5 ( ), N9( ) Woodbrige Tood (Australia) Born cm., 68 kg. Doubles record with Mark Woodforde - Australian Open - 2, Roland Garros - 1, Wimbledon - 2, US Open - 2. Woodforde Mark (Australia) Born cm., 78 kg. Doubles record with Todd Woodbrige - Australian Open - 2, Roland Garros - 1, Wimbledon - 2, US Open - 2. Capriati Jennifer (USS) Born sm., 60 kg. 14 titles Australian Open - 2, Roland Garros - 1. Won Olimpic Games (1992). Kafelnikov Yevgeny (Russia) Born cm. 84 kg. 26 titles Roland Gerros - 1, Australian Open - 1. Won Olimpic Games(2000). Ivanisevic Goran (Croatia) Born cm, 81 kg. 22 titles, Wimbledon - 1. Best ranking N2( ) Krajicek Richard (Netherlands) Born cm., 93 kg. 17 titles Wimbledon -1. Best ranking N4( ) Martin Todd (US) Born cm, 92 kg. 8 titles, Davis Cup s owner (1995). Martinez Konchita (Spain) Born cm., wona 59 kg. 33 titles, Wimbledon - 1. Best ranking N1( ) Piolin Sedric (France) Born cm., 80 kg. 5 titles, Davis Cup s owner (2001). Best ranking N5( ). Piers Mary (France) Born cm., 64 kg. 18 titles, Australian Open -1, Rolans Garros -1. Best ranking N3( ). Rafter Patrick (Australia) Born cm., 86 kg. 11 titles, US Open - 2. Best Best ranking N1( ) Pete Sampras (USA) ( Page 32) Seles Monika (US) Born cm., 70 kg. 53 titles, Australian Open - 4, Roland Garros - 3, Us Open - 2. Best ranking N1(1991,1992,1995). Philippoussis Mark (Australia) Born cm., 95 kg. Best ranking N Chang Michael (US) Born sm., 72 kg. 34 titles, Roland Garros - 1. Best ranking N2( ) Henmen Tim (Emgland) daibada cm., 76 kg. 11 titles, Best ranking N4( ) Hingis Martina (Swizerland) Born cm., 59 kg. 43 titles, Australian Open - 3, Wimbledon - 1, Us Open - 1. Besr ranking N1(1997,1999,2000) Steffi Graf (Germany) (Page 51) Becker Boris (Germany) Born cm, 85 kg. 49 titles Australian Open - 2, Wimbledon - 3, US Open -1. Best ranking N1( ) Rios Marselo (Chilie) Born cm., 70 kg. 18 titles. Won GranSlam Cup (1998). Best ranking N1( ) Grosjan Sebastian (France) Born cm., 66 kg N4 ( ). Davis Cup owner (2001).N677( ) Moresmo Ameli (France) Born cm., 69 kg. 24 titles Australian Open (2006), Wimbledon (2006),N1( ), N22( ) Safin Marat (Russia) Born , 193cm, 88 kg, titles 15,Davis Cup ,2006, N1 ( ), US Open(200),Australian Open(2004) Davenport Lindsei (US) Born cm., 79 kg. Titles Australian Open - 1(2000), US Open - 1(1998). Best ranking N1(1998,2001,2004,2005). Won Olimpic Games (1996) 174

175 Pete Sampras TEN YEARS AGO, WHEN TENNIS POLLED ITS readers on the best in tennis, you voted the best tip as watch the ball and Steffi Graf, who had won but one major at the time, as the woman player with the best forehand. A decade later, those two answers held firm, but the land-scape of what s tops in tennis has changed considerably. We take an in-depth look at the best in tennis in this special section, which is divided into three parts: the Pro Game, with survey results and tributes to possibly the two best players ever, Pete Sampras and Steffi Graf; Our Game, TENNIS editors own selections of bests; and Your Game, which focuses on the recreational player and the way to get the best out of your own game. HI IS DIFFERENT now, this man who was once a mere kid named Pete Sampras. Different from the genial, lanky youth who so non-chalantly sowed aces on the tennis courts of four continents, different from the boy who met the world with an unfurrowed brow, a slightly crooked grin and a mild air of wonder that occasionally bordered on bafflement. These days, there is an aura about him - a gravity that makes it impossible e not to watch and study Pete Sampras as he strolls from his chair to the base line between games. It is as if one of those highlight dots used in TV permanent-ly surrounds him, demanding your attention, insisting that as unlikely as it may seem and as difficult as it may be to grasp, this man is different from you and me. With 10 Grand Slam sin-gles titles in hand at the age of 26, just two shy of the all-time record held by Roy Emerson, Sampras is on the fast track to becoming the best player ever, period. Of course, three Grand Slam titles are no gimme for any player. So we shall see. But as we wait for Sampras s quest to contin-ue at the Australian Open in January, we might stop to consider a richer and more complex issue: Just what exactly has made Sampras the most prolific male winner of major titles in 25 years, during an era when the conventional wis-dom suggests that no man can ever dominate the con-temporary game in the manner of a Don Budge, a Roy Emerson or a Rod Laver? One key lies in the thoughts on greatness ar-ticulated by Big Bill Tilden, no slouch at tennis himself, in his fascinating book, Tennis A-Z. In à chapter titled simply Courage, Tilden wrote: Confidence and belief in one s self are almost essential to success, but conceit is the one certain poison to kill all chance of it. Take your victories and defeats in your stride, and keep your feet on the ground and your head à trifle smaller than your hat. Pete Sampras has lived those words; it is the flip side of that so-called boring personality that few pundits have bothered to explore. But humility alone will not win you even one Grand Slam title, as any number of egomaniacs have demonstrated. To win 10 requires not only a game touched by genius, but by a capacity for greatness. True greatness is never about humility, or craftsmanship, or even talent. It is first and foremost about vision, the acute long-distance vision that enables a genius to pursue his art with the patience of a laborer, the vision that remains safe from corrup-tion. Fame or fortune are destina-tions; true greatness is a journey. And it is a voyage to which Pete Sampras, the insouciant son of a hard-working Greek immigrant, is especially well-suited. Say what you will about the thun-derbolt forehand, or that service action of unsurpassed grace and sim-plicity. Lots of guys have big strokes and earth-shaking serves. Pete Sampras s greatest gift, and his great-est weapon, is his capacity for evolu-tion, for taking the journey to great-ness, if you will. Barbra Streisand may have been correct in calling Andre Agassi a highly evolved human being, but Pete Sampras is à different breed of cat. He is a highly evolved tennis player, in utter harmo-ny with his life s work. We take this harmony for granted now, as we take for granted so many extraordinary aspects of Sampras s record and person. But it is impossi-ble to appreciate what Sàmpras has become without contemplating two incidents that transpired early in his career, when the jury was still out on whether this enormously talented but apparently nonchalant youth would become a dominant player. In 1991, just 20 years old but already the defending champion at the U.S. Open, Sampras surrendered his title to Jim Courier in the quarter-finals at Flushing Meadows. Follow-ing the loss, Sampras truthfully if unwisely conceded that he felt as if à ton of bricks had been lifted from his shoulders. All kinds of players, from Sampras s friend Courier to the elder statesman Jimmy Connors, dropped no less a heavy load on Sampras in the form of stinging criticism of his attitude. Looking back on the inci-dent, Sampras now says: If therå s one quote in my career that I wish I could take back, it s that one. But the truth is that at that stage my game and certainly my personality were pretty undeveloped. That quote reflected the truth of how I felt. I wasn t sure then that I really could win another Grand Slam title. 175

176 AT THE NEXT U.S. OPEN, Sampras lost in the title match to a man at the absolute peak of his con-siderable powers, Stefan Edberg. It wasn t a bad loss for Sampras; it was a devastating one. Up to that point, getting to the finals was a good result for me, Sampras says. But when I lost that match, I was surprised to feel how it burned inside of me. I kept thinking about that match, and I realized that I had given up in it. Just a touch, but enough to lose. And I kept thinking of the fact that they only engrave one name on the championship trophy. It all sank in there, pretty deep. I came to this realization that getting to finals wouldn t be good enough anymore. It didn t matter who I beat, or what sur-face the match was on. I had to go through the shock of that loss to realize that semifinals or finals would never be good enough for me anymore. That match changed my career. It really did. From then on, I knew what I wanted and I went about getting it. I ve come to låàrn that the only real pressure is the pressure you put on yourself, and for me that s the pressure of winning big titles, not beating this guy or that guy on a match - to-match basis. Now I expect to win every match I play, period. That s it. I m not kidding. And I don t really care what the experts or analysts or media say, not because I don t respect their opinions, but because I kind of have what I want. You can say I m boring or whatever, but the titles are there. I never wanted to be the great guy or the colorful guy or the interesting guy. I wanted to be the guy who won the titles. Since that loss to Edberg, Sampras has been nearly invincible in nonclay Grand Slam events. And just as significantly, he has been nearly impervious to all of the heralded pitfalls and dangers created by his swelling status. In our time, only Edberg and the re-doubtable Ivan Lend! had comparable capacities for resisting conceit and continuing to grow. But neither of them have Sampras s record. Reflecting on this condition, Boris Becker says: Pete has a unique, perhaps unconscious, way of dealing with all of the distractions that cause problems for some of the rest of us. He has this way of keeping at arm s length the issues that could threaten his love for the game, and his dedication to it. That says a lot about his pure passion as a tennis player. And it makes life as a tennis player easier for him. Indeed. Early in 1996, following the tragic death of his coach, Tim Gullikson, Sampras held firm against the shock and sorrow of that loss. He reached the semifinals of the French Open, and later he won the U.S. Open. Later in the fall, two weeks after severing his longtime relationship with Delaina Mulcahy, Sampras beat Boris Becker on the German s home court to win the ATP Tour World Championship. Through all that time, Pete was truly hurting, says Gullikson s successor, Paul Annacone. But he has a way of sifting through things and moving on. He can shut things out as a competitor, even though as a regular, everyday guy he is just as affected by them as anyone else would be. An inability to grow while playing at the highest level may have been one rea-son that a guy like Bjorn Borg felt compelled to quit at age 25. 0r maybe the lack of growth ended up exacerbating the pressure. If times have changed for tennis players since the heyday of Borg, they have only gotten more difficult and complicated, both on and off the court. Yet at age 26, Sampras is not only wildly successful, he also appears to be fresh. As Aus-tralian coach Bob Brett observes, Pete is busy proving that all the limitations and distractions people began talking about when Borg quit, and when McEnroe more or less disappeared while he was still on top, aren t necessarily legitimate concerns. Get somebody good enough and mentally capable of handling the climate in today s game and there s no reason why he can t play until age 30 or 32, and win 15 Grand Slam titles. If anyone appears designed to shatter the cliches surround-ing the game today it is Sampras. Even his game is resilient, and in a state of evolution. As Brett says, Most of the guys out there bring a game that they keep and use. Pete brought a game that he s developed, and one that contains even more room for develop-ment. It isn t just talent that distances Pete from the other guys. It s his ability to use and expand his talents. Sampras joined the pro tour with a formidable basic arsenal, but since then his game has taken on increasing tone. Early on, he was fundamentally an aggressive baseliner who relied on a booming serve and a lethal forehand whose potency was slightly diminished by the need to protect a conservative top-spin backhand. Since then, Sampras has improved his backhand substantially, freeing it up from the worthy but narrow task of setting up a forehand placement. This has only made his forehand even more devastating. And using the flat or sliced backhand or the chip-and-charge return strategy has allowed Sampras to attack opponents more effectively and with increasing frequency. Although Emerson s Grand Slam record is formidable, the man against whom Sampras will be measured is that other Aussie that he was taught to emulate: Laver. Lately, Pete has been realizing the same thing that us old guys worked out in our careers, says Laver, who fully expects Sampras to break Emerson s record. If you have superior tools, putting pressure on opponents causes them to make more mistakes. Then you not only win more, you win more easily. According to Annacone, Sampras possesses the greatest form of knowledge available to a tennis player: a deep understanding of his own game. Pete can play different styles at the highest of levels. He knows his tools and he knows his options. So he plays his return games better than ever before. And his game is so well integrated that you can t attack one aspect of it and cause the rest to break down. Combine that with Pete s basic love of competition, his ability to play a third-rounder against an annoying guy on a lousy day with his own mind completely and totally there, and it s a pretty unbeatable package. FOR HISTORICAL PURPOSES, Layer s status as the only man ever to win the Grand Slam twice (1962 and 1969) may be unassailable, even for Sampras. But then the Grand Slam is different today from what it was even 20 years ago. In Layer s time, three of the four Grand Slam titles were played on the grass that was most suitable not only to the game of Laver, but Sampras as well. As former Wimbledon and U.S. Open champion Stan Smith says, If three of the four majors were still played on grass, you d actually have to like Pete s chances to get a Grand Slam. He s that good on the stuff. The other thing is that while Rod s achievements were awesome, I bet that in either year that he won the Grand Slam you could count on the fingers of both 176

177 hands the number of tough matches he had to play. Today, almost every match Pete plays is los-able. I don t think Pete has to get a Grand Slam to be considered the greatest player ever. But I do think that he has to win at least one title on the clay in Paris to be put right up there with Laver. Nobody doubts that Sampras has the tools to continue winning on any surface, despite the growing, diverse number of legitimate challengers. And pretty much everyone believes that Sampras must win in Paris at some point not merely as a final proof of his greatness, but because it would represent his completion as a player. Sampras himself has played a curious catand-mouse game with the challenge of winning at Roland Garros, and the issue represents one of the few key areas in which the insou-ciance of his youth was a handicap. I didn t grow up thinking I could win the French, Sampras concedes. In fact, watching Ivan Lendl and Mats Wilander play a match for eight hours, doing nothing with the ball, made me feel like, `Why would I even want to win this event? I see it differ-ently now, even though I refuse to get obsessive about winning in Paris. I would love to have it, I admit that. It would complete my career, even though I don t think I ll feel that I had a lousy career if I never accomplish that. Still, I would hate to have all these majors and then a big, fat asterisk: Did Not Win French. Sampras obviously feels ambivalence about the importance and value of the French Open. According to Annacone, that may be his best weapon. The biggest reason that he may go on to win Roland Garros is because he will go about it exactly the opposite way that Lendl went about trying-and failing - to win Wimledon. Pete knows what he has to do; how could he not? But he won t put extra pressure on himself or obsess about it. What happened two years ago, when shortly after Tim s death and with no real preparation, Pete beat three great players [Courier, Sergi Bruguera and Todd Martin] to get to the semifinals, was the best thing that could have happened. In his heart, Pete knows he can win the French. That s got to make you confi-dent that you will. NEXT YEAR IN PARIS, SAMPRAS may be prone to show more emotion, which may help him. Despite sustaining his basic antipathy to showmanship - and to the critics who insist that Sampras should more frequently vent his feelings-it is also true that as players get older they tend to draw more and more on every potential reserve of emotion, and selfexpression on the court is one such resource. Still, do not expect Sampras to begin hurling his racquets or sniping with the gallery any time soon. People, he says, have this perception when I win majors that I don t look like I m very ecstatic about it. I guess it isn t my way to look ecstatic. By the same token, if you just look at what I have to give up and sacrifice in my daily life to compete at this level, it would be very weird if in my own way I wasn t feeling ecstatic about winning. Fortunately, more and more observers are letting go of their pre-conceptions and misconceptions as Sampras continues to win them over to his cause with the most powerful and absolute argument of all: his record. Fittingly enough, this was something that Laver, whose only noticeable emotion on the court was a frosty disdain for the expression of emotion, saw coming. I said it early on and I keep saying it, Laver says. You can get attention lots of ways, but the best way to build a name and the respect that comes with it is over time. The name you end up with then is something nobody can ever tear down, or forget. The name is Pete Sampras. It will last. 177

178 Wins of the Gran Slam US Open (1) 1993 Wimbledon (1) 1993 UA Open (2) 1994 Australian Open (1) 1994 Wimbledon (2) 1995 Wimbledon (3) 1995 US Open (3) 1996 US Open (4) 1997 Australian Open (2) 1997 Wimbledon (4) 1998 Wimbledon (5) 1999 Wimbledon (6) 2000 Wimbledon (7) 2002 US Open (5) Jim Kurie r Goran Ivanishevi c Andre Agassi Sedrik Pioli n Goran Ivanishevi c Andre Agassi Sedrik Pioli n Tod Martin Boris Becker Mikl Chang Karlos Moja Andre Agassi Patrick Rafte r Andre Agassi Runner-up of the Grand Slam US Open - Stephan Edberg Australian Open - Andre Agassi US Open - Marat Safin US Open - Leiton Hewit t Wins Master Series Tsintsinat i 1993 Maiami 1994 Indian Well s 1994 Maiami 1994 Roma 1995 Indian Well s 1995 Paris 1997 Tsintsinat i 1997 Paris 1999 Tsintsinat i 2000 Maiami Ivan Lendl Malivai Washingto n Peter Korda Andre Agassi Boris Becker Andre Agassi Boris Becker Thomas Muster Jonas Bjorkma n Patrick Rafte r Gustavo Kuerten

179 Runner-up of the Master Series Tsintsinat i 1991 Paris 1995 Maiami 1995 Montrea l 1996 Stutgar t 1998 Tsintsinat i 1998 Paris 2001 Indian Well s Gi Forge Gi Forge Andre Agassi Andre Agassi Boris Becker Patrick Rafte r Greg Rusedsk y Andre Agassi Outstanding games US Open /4 - I va n Le n d l - 6-4, 7-6, 3-6, 4-6, 6/4 US Open 1990 Final - Andre Agassi - 6/4 6/2/ 6/3 US Open 1992 Runner-up - Stefan Eedberg - 3-6, 6-4, 7-6, 6-2 Wimbledon /4 -Andre Agassi - 6-2, 6-2, 3-6, 3-6, 6-4 Wimbledon 1993 Final - Jim Kurier - 7-6, 7-6, 3-6, 6-3 Australian Open /4 - Jim Kurier - 6-7(4), 6-7(3), 6-3, 6-4, 6-3 Australian Open Runner-up - Andre Agassi - 4-6, 6-1, 7-6, 6-4 Wimbledon 1995 Final - Boris Becker - 6-7, 6-2, 6-4, 6-2 US Open 1995 Final - Andre Agassi Wimbledon /4 - Richard Kraichek - 7-5, 7-6, 6-4 (loses) US Open /4 - Alex Koretxa 7-6, 5-7, 5-7, 6-4, 7-6 ATP World Championships 1996 Final - Boris Beckr 3-6, 7-6(5), 7-6(4), 6-7(11), 6-4 US Open /8 - Peter Korda - 6-7, 7-5, 7-6, 3-6, 7-6 (Loses) Wimbledon 1998 Final - Goran Ivanicevic - 6-7, 7-6, 6-4, 3-6, 6-2 Wimbledon 1999 Final - Andre Agassi - 6-3, 6-4, 7-5 Australian Open /2 - Andre Agassi - 6-4, 3-6, 6-7, 7-6, 6-1 (Loses) Wimbledon 2000 Final - Patrick Rafter 6-7(10), 7-6(5), 6-4, 6-2 US Open 2000 Runner-up - Marat Safin - 6-4, 6-3, 6-3 Wimbledon /8- Roger Federer - 7-6(7), 5-7, 6-4, 6-7(2), 7-5 (loses) US Open /4 - Aandre Aagassi - 6-7, 7-6, 7-6, 7-6 US Open /16 - Greg Rusedsky - 7-6, 4-6, 7-6, 3-6, 6-4 US Open 2002 Final - Andre Agassi - 6-3, 6-4, 5-7, 6-4 Steffi Graf WHILE OTHERS MIGHT have come unraveled, Steffi Graf became unrivaled. The litany of her toil and trouble is the stuff of Wag-nerian Gotterdammerung, but for now let s silencethosehowling arias and let both the staggering nèò-bers of her record and the players she left staggering speak to her greatness. The reigning world No. 1 for the better part of the last decade, Graf assured her place in tennis history early in her 15-year career, when she became the third woman to capture the Grand Slam (Australian and French Opens, Wim-bledon and U.S. Open) in 1988, adding an Olympic gold medal in Seoul. Next year, Graf will threaten Margaret Court s record of 24 Grand Slam singles titles, the last numerical obstacle to her elevation as the best player of all time. While Graf s 21 Grand Slam singles wins are impressive, perhaps more stunning is the way she accomplished them, win-ning each major four times or more, ofttimes battling injury, illness or even insult tossed at her by personal demons. (See box at right for more numbers.)now listen to the chorus of players she has beaten and those close to her who have watched in amaze-ment-as she won those titles. Chris Evert: Most champions can t be the best in every aspect of the game. I lacked the physical, Mar-tina Navratilova had diffi-culty with the mental and Billie Jean King never had the power. But Steffi has it all-the mental, physical, power and speed. She is the best athlete in the game and moves better than any-one. She has shown more intensity and passion for the sport than any other player over such a long 179

180 period of time. She simply hates to lose. Tracy Austin: Steffi Graf has two of the biggest weapons in the game with her forehand and serve. She is also the fastest player in the game. But the biggest reason Steffi is so great is her ability to win the big points in the big matches. Even with all her injuries, her sheer desire and ability to get the job done under pressure has pulled her through so many matches and won her many titles. Martina Hingis: Steffi has always been No. 1 since I remember. When I see her from the other side of the net, I feel a lot of respect. Heine Gunthardt (Graf s longtime coach): Having worked with Steffi for years, I am amazed that she is still so intense and eager to improve. She loves to practice. But what sepa-rates her from other champions is her ability to mobilize all of her energies into a single moment for one goal - to win. She is able to concentrate solely on hitting the ball and winning the match. Mary Carillo: Graf s forehand is the single best stroke in the history of the game. It s the engine inside her that s made her produce big wins on the big occasions. She simply has outclassed everyone. Jana Novotna: She brought women s tennis to another level by moving better and hitting harder and simply being a better athlete on court. Monica Seles: I will never forget watching Steffi practice the last few years. It was amazing to me that she had such intensity and desire to practice even after all these years. I could never do that every single day. It s what makes her so tough. She just never lets down, ever. Mirjana Lucic: I idolized Steffi when I was growing up and wanted to play like her. She is such a great competitor and never gives up. I most admired that she was always a fighter. And the opera ain t over yet Wins of the Gran Slam French Open 1988 Australian Open 1988 French Open 1988 Wimbledo n 1988 US Open 1989 Austalian Open 1989 Wimbledo n 1989 US Open 1990 Australian Open 1991 Wimbledo n 1992 Wimbledo n 1993 French Open 1993 Wimbledo n 1993 US Open 1994 Australian Open 1995 French Open 1995 Wimbledo n 1995 US Open 1996 French Open 1996 Wimbledo n 1996 US Open 1999 French Open Martina Navratilov a Kris Evert Natasha Zverev a Martina Navratilov a Gabriela Sabatin i Elen Sukova 6464 Martina Navratilov a Martina Navratilov a Mary Fernande z 6364 Gabriela Sabatin i Monika selesh Mary Fernande z Jana Novotna Elen Sukova 6363 Arantxa Sanches Vikari o Arantxa Sanches Vikari o Arantxa Sanches Vikari o Monika Selesh Arantxa Sanches Vikari o Arantxa Sanches Vikari o 6375 Monika Selesh Martina Hingi s

181 Runner-up of the Grand Slam Wimbledo n 1987 US Open 1989 French Open 1990 French Open 1990 US Open 1992 French Open 1993 Australian Open 1994 US Open Martina Navratilov a Martina Navratilov a Arantxa Sanches Vikario Monika Selesh Gabriela Sabatin i Monika Selesh Monika Selesh Arantxa Sanches Vikario Outstanding Tennis Players on Tbilisi Courts The theme of sport always used to be topical in my family. Following kinds of sports alike: chess, football, basketball and tennis are related to my childhood memories. At the age of 5 I learnt playing chess, to football I had relation via my yard and attendance at the plays of Tbilisi Dinamo and Spartaki, to basketball unforgettable plays in Vera park between the teams of Tbilisi Officers House and Tbilisi Dinamo, but to tennis by the victory of our compatriot Edward Negrebetski against Nikolai Ozerov in the final play of Soviet Union Championship in For the first time I got information about famous tennis players from my parents. My major importance was drawn and remembered the surnames Baji and Cochet. Baji was said to be red boy, unbeaten champion of 30s, though Cochet is said to be once in Tbilisi by deeply impressing everybody. In 1951 I launched playing tennis and our couch, Aram Khanguliani always used to narrate us about outstanding French man. I was very lucky when famous chess master, Nikolai Sorokin granted me an interesting book Modern Tennis in 50s. This illustrated book included some stories about champions of great tennis. 181

182 It is natural that Henri Cochet was also widely mentioned in this book. Who is this Henri Cochet, playing on Tbilisi courts and about his style of playing is still argued by tennis theorists. Henri Cochet was born in Lion in December 14, His father was employed as a secretary at the local tennis club. There Henri learnt playing tennis. Throughout his career for the four times he had won French Championship (1926, 1928, 1930, and 1932), twice Wimblendon (1927, 1929) and once USA Championship (1928). He got Davis Cup for six times with Rene Lacosta, Jan Borotras and Jack Brewknew. For four years ( ) he used to lead to the squad of world greatest tennis players. In 1933 Henri Cochet ended his career among amateur players and passed to professionals. He had seldom participated in professional tournaments, mainly he used to popularize tennis and coaching. During those years he wrote a perfect book tennis, to present being topical one in tennis tactics section. In 1936 Cochet for the first time arrives in Soviet Union, where he provides demonstrative plays in Moscow, Leningrad and Kiev. Our compatriots: E. Negrebetski and A. Mdivani had also participated in mentioned plays. In summer 1937, Cochet had established Tennis School in Moscow. Georgian coaches and players: Jan Homer, Aram Khanguliani, Vakhtang (Guguli) Dididze, Vano Elerdashvili, David Guliashvili, Boris Krupenikov, Paul Podporin and Nunu Khelaia had also participated in the mentioned school. So, Tbilisi newspapers publish information that in August 22-24, 1937 at 17:00 the courts located in Jores street (present Marjanishvili street) will host play participated by Henri Cochet and leading soviet tennis players: Boris Novikov, Edward Negrebetski, Evgeni Kudriavtsev and Nikolai Jackson. Unfortunately, repressed perfect tennis player Archil Mdivani was not included among other players. Cochet had simply won between singles against Negrebetski and Novikov, but between doubles he had won with Jackson against Negrebetski and Kudriavcev. In 1976 Henri Cochet had been selected at the hall of fame of Tennis. In April 1, 1987 Henri Cochet died in France at the borough of St. Germain-en Laye. Only after 24 years, In July 1961 world greatest tennis players again lead in Tbilisi. In 50s partly opened iron curtain. Together with the New-York Symphonic Orchestra Leonard Bernstein arrives in Soviet Union. Famous jazzmen, Benny Goodman and Max Greger also arrive. In 1959 famous professional basketball team Harlem Globtrotersi leaded by greatest Wilt Chamberlain visited Moscow. In 1961 Jack Kramer s outstanding professional tennis group holds tournament in Soviet Union. Himself Kramer was outstanding tennis player of 40s. In champion of USA, winner of Wimblendon Tournament in Immediately he passes to professionals and in 1948 becomes world champion. Among Kramer group were outstanding tennis players Lew Hoad ( ), Tony Trabert, Pancho Segura, Kurt Nilseni, Bari Mackye and Butch Buhgoltz. Unfortunately, Pancho Gonzales and Ken Rosewell had not arrived in Tbilisi. It is Natural that entire attention was drawn towards two outstanding tennis players Australian Lew Hoad and American Tony Trabert. Hoad had left a bit to win Grand Slam. He had simultaneously won at Australian, French and Wimblendon Championships, though in the final of USA Championship he had lost the game with his friend Ken Rosewell. Tony Trabert had also a chance of winning Grand Slam in 1955, in the semifinal of Australian championship he had again lost with Ken Rosewell. Currently, Trabert is one of the leading commentators of USA broadcasting company. In 1978 he was selected at tennis Fame Hall. The plays of Kramer Group had been held at Sports Palace on wooden surface drawing greater interest of sport amateurs. Meeting between Lew Hoad and Tony Trabert was very impressionable. Competitors had showed deep and onrushing tennis. Lew Hoad was the winner by the score 11:9, 9:7. In 1973 within the frameworks of Davis Cup tennis players from Soviet Union and Romania have played against each other. Among Romanian team was USA champion in 1972, winner of French Championship in 1973 and the first world tennis player in 1973 Ilie Nestase. With high, well-developed muscles he greatly impressed tennis amateurs. Owner of best techniques, Nestase used to play deep combined tennis. That time Romanians had won under the score 3:2. Nestase won against A. Metreveli and T. Kakulia, though in doubles together with the Ion Ciriac they have won A. Metreveli and S. Likhachov. Unofficial match had been held between USA and Soviet Union Teams at Sports Palace in USA team included outstanding tennis player Billie Jean King, owner f 12 titles of Grand Slams among singles. The plays were held on carpet, where Billie Jean King has won against outstanding Russian tennis player Olga Morozova. Other outstanding tennis players have also played at various times in Tbilisi. In 1961 famous Hungarian tennis player Ishtvan Guiash had won at Tbilisi International Tournament. Unofficial matches with Georgian tennis players have been held by the winners of Grand Slam Bob Hewit and Owen Devidson in singles and doubles in In 1985 at Tbilisi Sports Palace was held the Davis Cup tournament between the teams of Soviet Union and Czechoslovakia. One of the greatest tennis players of 80s, Olympic champion of 1988 Miroslav Mechir participated in this tournament. Under the initiative of outstanding Georgian tennis player, Leila Meskhi, after declaring independent Georgia, since 1997 there are held international tournaments. Many outstanding tennis players used to participate in these tournaments held in Tbilisi and Batumi. Among them are to be mentioned already famous player Elena Dementieva winner of Olympic games and runner-up USA Championship in 2000 and Anastasia Miskina Champion of France in I hope that in the nearest future on Georgian courts will be found outstanding masters of modern tennis, and tennis tournaments time by time gaining much fame in Georgia 182

183 Outstanding Tennis Players on Tbilisi Courts Henri Cochet France ( ) MAJOR TITLES (15)-French singles, 1926, 28, 30, 32; Wimbledon singles, 1927, 29; U.S. singles, 1928; French doubles, 1927, 30, 32; Wimbledon doubles, 1926, 28; French mixed, 1928, 29; U.S. mixed, DAVIS CUP-1922, 23, 24, 26, 27, 28, 29, 30, 31, 32, 33; record: 34-8 in singles, 10-6 in doubles. SINGLES RECORD IN MAJORS - French (38-4), Wimbledon (43-8), U.S. (15-3). Henri Cochet visited Tbilisi in 1937 Henri Cochet - Eduard Negrebetsky Jack Kramer United States ( ) MAJOR TITLES (10)-Wimbledon singles, 1947; U.S. Singles, 1946, 1947; Wimbledon doubles, 1946, 1947; U.S. doubles, 1940, 1941, 1943, 1947; U.S. mixed, Pro singles, 1948; Pro doubles, 1948, 1955, with Pancho Segura; DAVIS CUP- 1939, 1946, 1947; record: 6-0 in singles, 1-2 in doubles. SINGLES RECORD IN MAJORS: Wimbledon (10-1), U.S. (24-5). Jack Kramer visited Tbilisi in 1961 Lew Hoad Australia ( ) MAJOR TITLES (13) - Australian singles, 1956; French singles, 1956; Wimbledon singles, 1956, 1957; Australian doubles, 1953, 1956, 1 957; French doubles, 1953; Wimbledon doubles, 1953, 1955, 1956; U.S. doubles, 1956; French mixed, DAVIS CUP-1953, 1954, 1955, 1956; record: 10-2 in singles, 7-2 in doubles. SINGLES RECORD IN THE MAJORS :Australian (15-5), French (17-5), Wimbledon (32-7), U.S. (21-5). Lew Hoad visited Tbilisi in 1961 Lew Hoad - Tony Trabert Tony Trabert United States (1930- ) MAJOR TITLES (10) -French singles, 1954, 1955; Wimbledon singles, 1955; U.S. singles, 1953, 1955; Australian doubles, 1955; French doubles, 1950, 1954, 1955; U.S. doubles, DAVIS CUP (As player)-1951, 1952, 1953,1954,1955; record: 16-5 in singles, 11-3 in doubles; (As captain)-1953, 1976, 1977, 1978, 1979, 1980; Record: 14-3, 2 Cups. SINGLES RECORD IN MAJORS: Australian (4-2), French (18-2), Wimbledon (13-2), U.S. (23-5). Tony Trabert visited Tbilisi in 1961 Billie Jean King United Ststes (1943- ) MAJOR TITLES (39) - Australian singles, 1968; French singles, 1972; Wimbledon singles, 1966, 1967, 1968, 1972, 1973, 1975; U.S. singles, 1967, 1971, 1972, 1974; French doubles, 1972; Wimbledon doubles, 1961, 1962, 1965, 1967, 1968,1970, 1971, 1972, 1973, 1979; U.S. doubles, 1964, 1967, 1974, 1977, 1980; Australian mixed, 1968; French mixed, 1967, 1970; Wimbledon mixed, 1967, 1971, 1973, 1974; U.S. mixed, 1967, 1971, 1973, FEDERATION CUP(As player)-1963, 1964, 1965, 1966, 1967, 1976, 1977, 1978, 1979; record 25-4 in singles, 27-0 in doubles; (As captain)-1965, 1976, 1995, 1996; record: 12-2, 2 Cups. WIGHTMAN CUP-1961, 1962, 1963, 1964, 1965, 1966, 1967, 1970, 1977, 1978; record: 14-2 in singles, 7-3 in doubles. SINGLES RECORD IN MAJORS: Australian (17-4), French (21-6), Wimbledon (95-15), U.S. (58-14). Billie Jean King - Olga Morozova Bob Hewitt (1940-) MAJOR TITLES (15) - Australian doubles, 1963,1964; French doubles, 1972, Wimbledon doubles, 1962, 1964,1967, 1972,1978; US Open doubles 1977; Mixed - 8. Davis Cup ,1968,1969,1974,1978; record in singles, 16-1 in doubles. Bob Hewitt visited Tbilisi in 1962 Bob Hewitt - Nugzar Mdzinarishvili Ilie Nastase (1946-) MAJOR TITLES (7)-French singles -1973, US singles , French doubles , Wimbledon doubles , Wimbledon mixed ,1972. Davis CuP Record in singles, in doubles. Ilie Nastase visited Tbilisi in 1972 Ilie Nastase - Alex Metreveli (Davis Cup) Ilie Nastase Teimuraz Kakulia - 3-0(Davis Cup) Owen Davidson (1943-) MAJOR TITLES(10) - Auatralian mixed -1, French mixed - 1, Wimbledon mixed - 4, US Open mixed - 4 Owen Davidson visited Tbilisi in 1962 Owen Davidson - Aleksi Verulava Olga Morozova (1949-) Finalist Roland Garros(1974), Finalist Wimbledon (1974), mixed finalist Wimbledon (1968,1970) Pancho Segura Ecuador (1921-) U.S. TITLES - Indoor singles,1946. Clay court singles,1944. Pro singles,1950,1951,1952 Pancho Segura visited Tbilisi in

184 Novak Djokovic Biography Novak was born 22 May 1987, in Belgrade, Yugoslavia, to father Sran (Ñð àí) and mother Dijana (Äè¼àíà). His two younger brothers, Marko and ore ( îð å), are also tennis players with professional aspirations. Since the end of 2005, Novak has dated Jelena Risti. He started playing tennis at the age of four. In the summer 1993, the six-year-old was spotted by Yugoslav tennis legend Jelena Gen at Mount Kopaonik where Djokovic s parents ran a fast-food parlour. [6] Upon seeing the dedicated and talented youngster in action, she stated: This is the greatest talent I have seen since Monica Seles. Gen i worked with young Djokovic over the following six years before realizing that, due to his rapid development, going abroad in search of increased level of competition was the best option for his future. To that end, she contacted Nikola Pili, and in September 1999, the 12- year-old moved to the Pili tennis academy in Oberschleißheim, Germany, spending four years there. At age 14, he began his international career, winning European championships in singles, doubles, and team competition. He resides in Monte Carlo, Monaco and has been coached since 2006 by a former Slovak tennis player, Marián Vajda. Djokovic is known for his often humorous off-court impersonations of his fellow players, many of whom are his friends. This became evident to the tennis world after his 2007 US Open quarterfinal win over Carlos Moyà, where he entertained the audience with impersonations of Rafael Nadal and Maria Sharapova. He also did an impression of American tennis great John McEnroe after his final preliminary game at the 2009 US Open, before playing a brief game with McEnroe, much to the delight of the audience. It is because of this jovial personality that he earned the nickname Djoker, a portmanteau of his surname and the word joker. Novak Djokovic is a member of the Champions for Peace club, a group of famous elite athletes committed to serving peace in the world through sport, created by Peace and Sport, a Monaco-based international organization. Similar to fellow pro Roger Federer, Djokovic is a self-described fan of languages, speaking four himself: his native Serbian, English, German, and Italian The finals of tournaments of a Grand Slam in single category (6) Wins (4) Year Tournamen t Competitor in final Score 2008 Australian Open 2011 Australian Open 2011 Wimbledo n 2011 US Open Jo Vilfried Tsong a 4/6 6/4 6/3 7/ 6 Andy Murray 6/4 6/2 6/ 3 Raphael Nadal 6/4 6/1 1/6 6/ 3 Raphael Nadal 6/2 6/4 6/7 6/ 1 Defeats (2) Year Tournamen t Competito r Score 2007 US Open 2010 US Open Roger Federer 6/7 6/7 4/ 6 Raphael Nadal 4/6 7/5 4/6 2/ 6 Davis Cup 2010 Serbia - Argentina 3/2,

185 The Finals of tournament of ATP tour Wins - 28, Loss - 14 Year Tournamen t Competitor in fin l Score 23/ Amersfort 28/10/2006 Mets 07/01/2007 Adelaid a 01/04/2007 Miami 06/05/2007 Oirash 12/08/2007 Montreal-Master s 14/10/2007 Vien a 27/01/2008 Australin Open 23/03/2008 Indian Wells-Master s 11/05/2008 Roma-Master s 16/11/2008 Shankhai-Masters Cup 28/02/2009 Dubai 10/05/2009 Beograd 11/10/2009 Beiji n 08/11/2009 Bazel 15/11/2009 Paris - Masters 28/02/2010 Dubai 11/10/2010 Beiji n 30/01/2011 Australian Open 27/02/2011 Dubai 21/03/2011 Indiana Wells-Master s 03/04/2011 Miami-Master s 01/05/2011 Beograd 08/05/2011 Madrid-Masters 15/05/2011 Roma-Master s 03/07/2011 Wimbledon 15/08/2011 Montreal 12/09/2011 US OPEN N.Massu 7/6 6/ 4 U.Meltse r 4/6 6/3 6/ 2 K.Guchione 6-3 6/7 6/ 4 G.Cania s 6/3 6/2 6/ 4 R.Gaske 7/6 0/6 6/ 1 R.Federer 7/6 2/6 7/ 6 S.Wawrink a 6/4 6/ 0 Jo Vilfried Tsonga 4/6 6/4 6/3 7/ 6 M.Fish 6/2 5/7 6/ 3 S.Wawrink a 4/6 6/3 6/ 3 N.Davidenk o 6/1 7/ 5 D.Ferer 7/5 6/ 3 L.Kubot 6/3 7/ 6 M.Cili c 6/2 7/ 6 R.Federer 6/4 4/6 6/ 2 G.Monfil s 6/2 5/7 7/ 6 M.Yuzhn y 7/5 5/7 6/ 3 D.Ferer 6/2 6/ 4 A.Murra y 6/4 6/2 6/ 3 R.Federer 6/3 6/ 3 R.Nadal 4/6 6/3 6/ 2 R.Nadal 4/6 6/3 7/ 6 F.Lopes 7/6 6/ 2 R.Nadal 7/5 6/ 4 R.Nadal 6/4 6/ 4 R.Nadal 6/4 6/1 1/6 6/ 3 M.Fish 6/2 3/6 6/ 4 R.Nadal 6/2 6/4 6/7 6/ 1 30/ Umag 18/ Indiana Wells-Master s 09/09/2007 US Open 15/06/2008 London 03/08/2008 Cincinatt i 28/09/2008 Bangkok 05/04/2009 Miami-Master s 19/04/2009 Monte Carlo-Master s 03/05/2009 Roma-Master s 14/06/2009 Hall e 23/08/2009 Cincinatti-Master s 13/09/2010 US Open 07/11/2010 Basel 21/08/2011 Cincinatti-Master s S.Wawrink a 6/ 6 R.Nadal 2/6 5/ 7 R.Federer 6/7 6/7 4/ 6 R.Nadal 6/7 5/ 7 A.Murra y 6/7 6/ 7 Jo Vilfried Tsong a 6/74/ 6 A.Murra y 2/6 5/ 7 R.Nadal 3/6 6/2 1/ 6 R.Nadal 6/7 2/ 6 T.Haa s 3/6 7/6 1/ 6 R.Federer 1/6 5/ 7 R.Nadal 4/6 7/54/6 2/ 6 R.Federer 4/6 6/3 1/ 6 A.Murra y 4/6 0/ 3

186 Rafael Nadal Biography This name uses Spanish naming customs; the first or paternal family name is Nadal and the second or maternal family name is Parera. Rafael "Rafa" Nadal Parera (born 3 June 1986) is a Spanish professional tennis player and a former World No. 1. As of 24 October 2011, he is ranked No. 2 by the Association of Tennis Professionals (ATP). He is widely regarded as one of the greatest players of all time; his success on clay has earned him the nickname "The King of Clay", and has prompted many experts to regard him as the greatest clay court player of all time. Nadal has won ten Grand Slam singles titles, including six French Open titles, the 2008 Olympic gold medal in singles, a record 19 ATP World Tour Masters 1000 tournaments, and also was part of the Spain Davis Cup team that won the finals in 2004, 2008 and He completed the career Grand Slam by winning the 2010 US Open, being the seventh player in history, and the youngest in the open era, to achieve it. He is the second male player to complete the Career Golden Slam (winner of the four grand slams and the Olympic Gold medal) after only Andre Agassi. Nadal had a 32-match winning streak in 2008, starting at the 2008 Masters Series Hamburg to the 2008 Western & Southern Financial Group Masters and Women's Open, which included titles at Hamburg, the French Open (where he did not drop a set), Queen's Club, his first title at Wimbledon, and the Rogers Cup. In 2011, by winning the Monte Carlo Masters, he became the only player to have won seven editions of a tournament in a row at the ATP level. Nadal was ranked world No. 2, behind Roger Federer, for a record 160 consecutive weeks before earning the top spot, which he held from 18 August 2008 to 5 July He regained the world No.1 ranking on 7 June 2010, after winning his fifth French Open title. He held it until 3 July 2011, when Novak Djokovic replaced him as world No. 1. The finals of tournaments of a Grand Slam in single category (14) Wins (10) Year Tournamen t Competitor in fina l Score 2005 French Open 2006 French Open 2007 French Open 2008 French Open 2008 Wimbledo n 2009 Australian Open 2010 French Open 2010 Wimbledo n 2010 US Open 2011 French Open Mariano Puerta 6/7 6/3 6/1 7/ 5 Roger Federer 1/6 6/1 6/4 7/ 6 Roger Federer 6/3 4/6 6/3 6/ 4 Roger Federer 6/1 6/3 6/ 0 Roger Federer 6/4 6/4 6/7 6/7 9/ 7 Roger Federer 7/5 3/6 7/6 3/6 6/ 2 Robin Soderlin g 6/4 6/2 6/ 4 Tomash Berdic h 6/3 7/5 6/ 4 Novak Djokovic 6/4 5/7 6/4 6/ 2 Roger Federer 7/5 7/6 5/7 6/ 3 Runner-ups (4) Year Tournamen t Competito r Score 2006 Wimbledo n Roger Federer 0/6 6/7 7/6 3/ Wimbledo n Roger Federer 6/7 6/4 6/7 6/2 2/ Wimbledo n Novak Djokovic 4/6 1/6 6/1 3/ US Open Novak Djokovic 2/6 4/6 7/6 1/ 6 The finals of tournaments of ATP tour (66) Wins - 46 Runner-ups Beijing Olimpics - Fernando Gonzales 6/3 7/6 6/3 Davis Cup 2004 Spain - USA 3/2, 2009 Spain - Ceska Republika 5/

187 ATP TOUR Wins (46) ¹ Date Tournament Opponent in Final Score aug 2004 Sopot,Polad Jose Acasuso feb 2005 Brasil Albero Martin feb 2005 Akapulko,Mexico Alberto Montanies apr 2005 Monte Carlo,Monaco Guilermo Coria apr 2005 Barcelona,Spain Juan C.Ferrero may 2005 Roma,Italy Guilermo Coria yun 2005 Roland Garros Mariano Puerta yul 2005 Stutgart,Germany Gaston Gaudio aug 2005 Montreal,Canada Andre Agassi sep 2005 Beijin,Chaina Guilermo Coria oct 2005 Madrid,Spain Ivan Lubicic mar 2006 Dubai Roger Federer apr 2006 Ì îíòå-êàðëî, Ìîíàêî (2) Roger Federer apr 2006 Barcelona,Spain (2) Tommy Robredo may 2006 Roma,Italy Roger Federer yun 2006 Roland Garros Roger Federer mar 2007 Indian Wells,USA Novak Djokovic apr 2007 Monte Carlo,Monaco(3) Roger Federer apr 2007 Barcelona,Spain(3) Guilermo Canjas may 2007 Roma Italy (3) Fernando Gonzales yun 2007 Roland Garros Roger Federer yul 2007 Stutgart,Germany (2) Stanislas Wawrinka apr 2008 Monte Carlo,Monaco (4) Roger Federer may 2008 Barcelona,Spain (4) David Ferrer may 2008 Hamburg,Germany Roger Federer yun 2008 Roland Garros, (4) Roger Federer yun 2008 London,England Novak Djokovic yul 2008 Wimbledon Roger Federer yul 2008 Toronto,Canada (2) Nikolas Kifer 6/3 6/ aug 2008 Olympic Games,Beijin Fernando Gonzales feb 2009 Australian Open Roger Federer mar 2009 Indian Wells,USA (2) Andy Murray apr 2009 Monte Carlo,Monaco (5) Novak Djokovic apr 2009 Barcelona,Spain (5) David Ferrer may 2009 Roma,Italy (4) Novak Djokovic apr 2010 Monte Carlo,Monaco (6) Fernando Verdasko may 2010 Roma,Italy (5) David Ferrer may 2010 Madrid,Spain (2) Roger Federer yun 2010 Roland Garros (5) Robin Soderling yul 2010 Wimbledon, England (2) Tomash Berdich sep 2010 US Open Novak Djokovic oct 2010 Tokio, Japan Gael Monfils apr 2011 Monte Carlo,Monaco (7) David Ferrer apr 2011 Barcelona,Spain (6) David Ferrer yun 2011 Roland Garros (6) Roger Federer

188 ¹ Date Tournament Opponent in Final Score jan 2004 Auklend, New Zeeland Dimenic Xrbati apr 2005 Miami,USA Roger Federer yul 2006 Wimbledon Roger Federer may 2007 Hamburg,Germany Roger Federer yul 2007 Wimbledon(2) Roger Federer nov 2007 Paris, France David Nalbandjan jan 2008 Chenai,India Michail Yuzhny apr 2008 Miami,Usa (2) Mikola Davidenko feb 2009 Rotterdam, Holland Andy Murray may 2009 Madrin, Spain Roger Federer oct 2009 Shankhai,Chaina Mikola Davidenko jan 2010 Dokha, Katar Mikola Davidenko nov 2010 Masters Cup Roger Federer mar 2011 Indian Wells,USA Novak Djokovic apr 2011 Miami,USA, (3) Novak Djokovic may 2011 Madrid,Spain (2) Novak Djokovic may 2011 Roma,Italy Novak Djokovic yul 2011 Wimbledon Novak Djokovic sep 2011 US Open Novak Djokovic oct 2011 Tokio,Japan Andy Murray

189 Roger Federer Roger Federer (born 8 August 1981) is a Swiss professional tennis player who held the ATP number one position for a record 237 consecutive weeks. As of 28 November 2010, he is ranked World No. 2 by the Association of Tennis Professionals (ATP). Federer has won a male record 16 Grand Slam singles titles. He is one of seven male players to capture the career Grand Slam and one of three (with Andre Agassi and Rafael Nadal) to do so on three different surfaces (clay, grass and hard courts). Federer has appeared in an unprecedented 22 career Grand Slam finals. He holds the record of reaching the semi-finals or better of 23 consecutive Grand Slam tournaments over five and a half years from the 2004 Wimbledon Championships through the 2010 Australian Open. Federer also holds the record of reaching 10 consecutive Grand Slam finals and appeared in 18 of 19 over four and a half years from the 2005 Wimbledon Championships through the 2010 Australian Open, excluding the 2008 Australian Open. Federer has won a record 5 ATP World Tour Finals (shared with Ivan Lendl and Pete Sampras) and 17 ATP Masters Series tournaments. He also won the Olympic Gold Medal in doubles with his compatriot Stanislas Wawrinka at the 2008 Summer Olympic Games. He has been year-end top 2 in the rankings, 8 years in a row ( ). Tennis career Federer s main accomplishment s as a junior player came at Wimbledon, where he won both the singles tournament over Irakli Labadze 6-4, 6-4 and in doubles teamed up with Olivier Rochus, in which they defeated the team of Michal Llodra and Andy Ram 6-4, 6-4. In addition, Federer lost the US Open Junior tournament in 1998 to David Nalbandian in 3-6, 5-7. He won four other ITF junior singles tournaments in his career, including the prestigious Orange Bowl where he defeated Guillermo Coria 7-5, 6-3 in the finals. He ended 1998 as the junior World Number One. Roger Federer s first tournament as a professional was Gstaad in 1998, which he faced Lucas Arnold Ker in the Round of 32, and he lost 4-6, 4-6. Federer s first final came at the Marseille Open, which was in 2000, and he lost to fellow Swiss Marc Rosset 6-2, 3-6, 6-7(5).Federer won in 2001 the Hopman Cup representing Switzerland, with Martina Hingis. Federer s first win was at the 2001 Milan Indoor tournament, which he defeated Julien Boutter by a score of 6-4, 6-7(7), 6-4. In 2001, Federer made his first Grand Slam quarterfinal at the French Open, and at Wimbledon that same year defeated four-time defending champion Pete Sampras to reach the quarterfinals. The most prestigious event final he reached during this period was the 2002 Miami Masters event, where he lost to Andre Agassi in 3-6, 3-6, 6-3, 4-6 on hardcourt. In addition, Federer won his first Master Series event at the 2002 Hamburg Masters on clay in 6-1, 6-3, 6-4 over Marat Safin; the victory made him a top-10 player for the first time. ] Federer made ten singles finals during this time in his career between 1998 and 2002, of which he won four and lost six.from 1998 to 2002, Federer made six finals in doubles. Of note are Federer and partner Max Mirnyi s defeat in the final of the Indian Wells Masters in 2002, and their victory in the same year in the final of the and their victory in the same year in the final of the Rotterdam 500 series event. Federer had won the latter the year earlier with partner Jonas Bjorkman. In 2003, Federer won his first Grand Slam singles title at Wimbledon, beating Mark Philippoussis 7-6(5), 6-2, 7-6(3). Federer won his first and only doubles Masters Series 1000 Event in Miami with Max Mirnyi, and made it to one singles Masters Series 1000 Event in Rome on clay, which he lost. Federer made it to nine finals on the ATP Tour and won seven of them, including the 500 series events at Dubai and Vienna. Lastly, Federer won the Year-End Championships over Andre Agassi. During 2004, Federer won three Grand Slam singles titles for the first time in his career, and became the first person to do so since Mats Wilander in His first Grand Slam hard court title came at the Australian Open over Marat Safin 7-6(3), 6-4, 6-2. He then won his second Wimbledon crown over Andy Roddick 4-6, 7-5, 7-6(3), 6-4. Federer defeated the 2001 US Open champion, Lleyton Hewitt, at the US Open for his first title there 6-0, 7-6(3), 6-0. Federer won three ATP Masters Series 1000 events. One was on clay in Hamburg, and the other two were on hard surfaces in Indian Wells and Canada. [41] Federer took the ATP 500 series event at Dubai, and wrapped up the year by winning the year-ending championships for the second time. In 2005, Federer failed to reach the finals of the first two Grand Slam tournaments, losing the Australian Open semifinal to eventual champion Safin and the French Open semifinal to champion Rafael Nadal. However, Federer quickly reestablished his dominance on grass, winning the Wimbledon Championships over Andy Roddick 6-2, 7-6(2), 6-4. At the US Open, Federer defeated Andre Agassi in the latter s last Grand Slam final 6-3, 2-6, 7-6(1), 6-1. Federer would also take four ATP Masters Series 1000 wins: Indian Wells, Miami, and Cincinnati (on hard court) and Hamburg (on clay). Furthermore, Federer won two ATP 500 series events at Rotterdam and Dubai. Federer lost the yearending championships to David Nalbandian in the final. In 2006, Federer won three Grand Slam singles titles and reached the final of the other, with the only loss coming against Nadal in the French Open 1-6, 6-1, 6-4, 7-6(4). This was the two men s first meeting in a Grand Slam final.federer defeated Nadal in the Wimbledon Championships final 6-0, 7-6(5), 6-7(2), 6-3, which was the start of their storied rivalry. In the Australian Open, Federer defeated Marcos Baghdatis 5-7, 7-5, 6-0, 6-2 and at the US Open, Federer defeated Roddick (2003 champion) 6-2, 4-6, 7-5, 6-1.In addition, Federer made it to six ATP Masters Series 1000 finals, winning four on hard surfaces and losing two on clay to Nadal. Federer won one ATP 500 series event in Tokyo, and captured the year-end championships for the third time in his career. In 2007, Federer reached all four Grand Slam singles finals, winning three of them. He won the Australian Open over Fernando Gonzalez 7-6(2), 6-4, 6-4, the Wimbledon Championships over Rafael Nadal for the second time 7-6(7), 4-6, 7-6(3), 2-6, 6-2, and the US Open over Novak Djokovic 7-6(4), 7-6(2), 6-4. Federer lost the French Open to Nadal 6-3, 4-6, 6-3, 6-4. Federer made five ATP Masters Series 1000 finals, but won only in Hamburg and Madrid. Federer won one 500 series event in Dubai and won the year-ending championships. In 2008, Federer won one Grand Slam singles title, which came at the US Open over Briton Andy Murray 6-2, 7-5, 6-2. Federer was defeated by Nadal in two Grand Slam finals, at the French Open 6-1, 6-3, 6-0 and at Wimbledon 6-4, 6-4, 6-7(5), 6-7(8), 9-7, when he was going for six straight wins to break Bjorn Borg s record. In the Australian Open, Federer lost in the semifinals to Djokovic, which ended his record of 10 consecutive finals. Federer lost twice in Master Series 1000 Finals on clay to Nadal at Monte Carlo and Hamburg. However, Federer captured two titles in 250 level events at Estoril, Halle and one title in 500 level events in Basel. In doubles, Federer and Stanislas Wawrinka won the gold medal at the Olympic Games. 189

190 In 2009, Federer won two Grand Slam singles titles, which were the French Open over Robin Soderling 6-1, 7-6(1), 6-4 and the Wimbledon Championships over Andy Roddick 5-7, 7-6(6), 7-6(5), 3-6, Federer reached two other Grand Slam finals, losing to Nadal at the Australian Open 7-5, 3-6, 7-6(3), 3-6, 6-2 and to Juan Martin del Potro at the US Open 3-6, 7-6(5), 4-6, 7-6(4), 6-2.Federer won two more events, the first at the Madrid Masters over Nadal in the final, which was on clay, 6-4, 6-4. The second was in Cincinnati over Djokovic 6-1, 7-5, although Federer lost to Djokovic in Basel 6-4, 4-6, 6-2 later in the year. Federer completed a career grand slam by winning his first French Open title and won a men s record fifteenth Grand Slam singles title, which is one more than Pete Sampras s mark of fourteen. In 2010, Federer continued to reach milestones and achievements. He won the Australian Open. In the final, Federer defeated Andy Murray 6-3, 6-4, 7-6(11), whom he also beat in the 2008 US Open final.at the French Open, Federer failed to reach a Grand Slam semifinal for the first time since the 2004 French Open, losing to Soderling 3-6, 6-3, 7-5, 6-4 in the quarterfinals, and losing his number 1 ranking.however, at the French Open Federer won his 700th tour match and 150th tour match on clay. Federer was just one week away from equalling Pete Sampras s record of 286 weeks as World No. 1. This is the first time since 2001 that Federer has entered Wimbledon having won only one title for the year. In a big surprise, Federer lost in the quarter final to Tomash Berdych 6-4, 3-6, 6-1, 6-4, and fell to World No. 3 in the rankings for the first time in nearly seven years, but he did win his 200th grand slam match in the first round. At the 2010 U.S. Open, Federer reached the semifinals, avenging his French Open loss to Soderling in the quarterfinals. Federer lost a five-set match to number three seed and 2008 Australian Open champion Novak Djokovic 7-5, 1-6, 7-5, 2-6, 5-7. Federer made it to four Masters 1000 finals, losing three of them and winning one. At the Madrid Open, he lost to Nadal 6-4, 7-6. At the Canadian Masters, Federer lost to Murray. At the Cincinnati Masters, Federer won his first title in eight months as he became the first player since Agassi to retain the title, as he beat Fish in the final. He also equaled Agassi for the number of Masters wins at 17 and tied Borg s mark for number of total titles won and moved to just one behind Sampras. His next appearance was in Shanghai, where he lost to Andy Murray for the second time this year in a Masters Series final. Towards the middle of July, Federer hired Pete Sampras old coach Paul Annacone to put his tennis game and career on the right path on a trial period basis. Federer won two straight titles at the Stockholm Open a ATP-250 level event, and in Basel, an ATP-500 level contest, which brought his tally to 65 career titles, equalling and surpassing Pete Sampras total of 64 titles on the ATP Tour. Lastly, Federer won the Year-End Championships (now known as the World Tour Finals) by beating rival Rafael Nadal, for his fifth title at the event. He showed much of his old form, beating all contenders except Nadal in straight sets. After hiring Paul Annacone as his coach, Federer has entered nine tournaments, won five of them, was runner up in two, and reached the semifinals of the other two. Since Wimbledon 2010, Federer has a win loss record of 34-4, and has had multiple match points in two of his losses: to Novak Djokovic in the semifinal of the US Open, and Gael Monfils in the semifinal of the Paris Masters. Federer did not play in the 2010 Davis Cup. Also Roger Federer said, I don t know why other sports don t have technology because it improves the game. At the start of the 2011 season, Federer beat Nikolay Davydenko to win the Qatar ExxonMobil Open without dropping a set. It was his third title in Doha following wins in 2005 and His next tournament will be the 2011 edition of the Australian Open. Roger Federer career statistics Garand Slam Tournaments - WIN - 16, Runner-up - 6 ATP MASTERS CUP - WIN - 5 Runner-up - 1 ATP MASTERS - WIN - 17, Runner-up

191 ATP TOUR Wins (69) N Date Tournamen t Opponent in final Score 1 04-feb-2001 Milano,Ital y 2 13-jan-2002 Sidney,Australi a 3 19-may Hamburg,,Germany,Masters (1) 4 13-oct-2002 Wien,Austri a 5 16-feb-2003 Marcelle,Franc e 6 02-mar-2003 Dubai 7 04-may Munich,German y 8 15-yun Halle,German y 9 06-yul Wimbledon,London, (1) oct-2003 Wien,Austri a nov Huston,USA,Masters Cup (1) feb-2004 Australian Open,Melburne (2) mar-2004 Dubai mar-2004 Indian Wells,USA,Masters (2) may Hamburg, Germany,Masters(3 ) yun Halle, German y yul Wimbledon, London (3) yul Sashtad, Sius s aug Toronto, Canada, Masters (4) sep-2004 US Open, New-York (4) oct-2004 Bangkok, Tailan d nov Huston,USA, Masters Cup (2) jan-2005 Doha, Katar feb-2005 Rotterdam, Hollan d feb-2005 Dubai mar-2005 Indian Wells, USA, Masters (5) apr-2005 Miami, USA, Masters (6) may Hamburg, Germany, Masters (7) Yun Halle, German y yul Wimbledon, London (5) aug Cincinatti, USA, Masters (8) sep-2005 US Open, New Yurk (6) oct-2005 Bangkok, Tailan d jan-2006 Doha, Katar jan-2006 Australian Open, Melburne (7) mar-2006 Indian Wells, USA, Masters (9) apr-2006 Miami,USA, Masters (10) yun Halle,German y yul Wimbledon, London (8) aug Toronto, Canada, Masters (11) sep-2006 US Open, Ney York (9) oct-2006 Tokio, Japan oct-2006 Madrid, Spain, Masters (12) oct-2006 Bazel, Suis s nov Shankhai, Masters Cup (3) jan-2007 Australian Open, Melburne (10) mar-2007 Dubai may Hamburg, Germany, Masters (13) yul Wimbledon, London (11) aug USA,Cincinatti, Masters (14) sep-2007 US Open, New York (12) oct-2007 Bazel, Suis s Julien Butt e 6/4 6/7 6/ 4 Juan Ignasio Chela 6/3 6/ 3 Marat Safin 6/1 6/3 6/ 4 Yrji Novak 6/4 6/1 3/6 6/ 4 Jonas Bijorkman 6/2 7/ 6 Yrji Novak 6/1 7/ 6 Jarko Niemine n 6/1 6/ 4 Nikolas Kife r 6/1 6/ 3 Mark Filipoussi s 7/6 6/2 7/ 6 Carlos Moja 6/3 6/3 6/ 3 Andre Agassi 6/3 6/0 6/ 4 Marat Safin 7/6 6/2 6/ 4 Felesiano Lopez 4/6 6/1 6/ 2 Tim Henma n 6/3 6/ 3 Guilermo Coria 4/6 5/4 6/2 6/ 3 Mardi Fish 6/0 6/ 3 Andy Rodic k 4/6 7/5 7/6 6/ 4 Igor Andreef f 6/2 6/3 5/7 6/ 3 Andy Rodic k 7/5 6/ 3 Lleiton Hiuit t 6/0 7/6 6/ 0 Andy Rodic k 6/4 6/ 0 Lleiton Hiuit t 6/3 6/ 2 Ivan Lubici c 6/3 6/ 1 Ivan Lubici c 5/7 7/5 7/ 6 Ivan Lubici c 6/1 6/7 6/ 3 Lleiton Hiuit t 6/2 6/4 6/ 4 Rafael Nadal 2/6 6/7 7/6 6/3 6/ 1 Rishar Gaske 6/3 7/5 7/ 6 Marat Safin 6/4 6/7 6/ 4 Andy Rodic k 6/2 7/6 6/ 4 Andy Rodic k 6/3 7/ 5 Andre Agassi 6/3 2/6 7/6 6/ 1 Andy Murray 6/3 7/ 5 Gael Monfil s 6/3 7/ 6 Markos Bagdadis 5/7 7/5 6/0 6/ 2 James Blak e 7/5 6/3 6/ 0 Ivan Lubici c 7/6 7/6 7/ 6 Tomash Berdic h 6/0 7/6 6/ 2 Rafael Nadal 6/0 7/6 6/7 6/ 3 Rishar Gaske 2/6 6/3 6/ 2 Andy Rodic k 6/2 4/6 7/5 6/ 1 Tim Henma n 6/3 6/ 3 Fernando Gozale s 7/5 6/1 6/ 0 Fernando Gozale s 6/3 6/2 7/ 6 James Blak e 6/0 6/3 6/ 4 Fernando Gozale s 7/6 6/4 6/ 4 Mikhail Yuzhn y 6/4 6/ 3 Rafael Nadal 2/6 6/2 6/ 0 Rafael Nadal 7/6 4/6 7/6 2/6 6/ 2 James Blak e 6/1 6/ 4 Novak Djokovic 7/6 7/6 6/ 4 Yarko Niemine n 6/3 6/ 4 191

192 53 18-nov-2007 Shankhai, Masters Cup (4) apr-2008 Eshtorial, Portuga l yan-2008 Halle, German y sep-2008 US Open,New York (13) oct-2008 Bazel, Suis s may-2009 Madrid, Spain, Masters (15) yun-2009 Roland Garros, Paris (14) yul-2009 Wimbledon, London (15) aug-2009 Cincinatti, USA (16) jan-2010 Australian Open, Melburne (16) Cincinatti, USA (17) oct-2010 Stkholm, Sweden nov-2010 Bazel, Suis s nov-2010 London,, Masters Cup (5) jan-2011 Dokha, Katar nov-2011 Bazel, Suis s nov-2011 Paris,France, Masters (18) nov-2011 London, Masters Cup (6) Runner up (30) 1 13-feb-2000 Marcelle,Franc e 2 29-oct-2001 Bazel,Suiss e 3 25-feb-2001 Roterdam,Holan d 4 28-oct-2001 Bazel,Suiss e 5 31-mar-2002 Milano,Ital y 6 31-mar-2002 Miami, USA, Masters 7 11-may Roma, Italy, Masters 8 13-yul Gashtadt, Suis s 9 30-nov-2005 Shankhai, Masters Cup mar-2006 Dubai apr-2006 Monte Carlo, Monaco may Roma, Italy yun Roland Garros, Paris apr-2006 Monte Carlo, Monaco yun Roland Garros, Paris aug Montreal, Canada oct-2007 Paris, France apr-2008 Monte Carlo, Monaco may Hamburg, German y yun Roland Garros, Paris yul Wimbledon, London feb-2009 Australian Open, Melburn e sep-2009 US Open, New Yor k nov-2009 Bazel, Suis s may Madrid, Spain yun Halle, German y aug Toronto, Canada oct-2010 Shankhai, Chain a feb-2011 Dubai yun Roland Garros, Paris David Ferrer 6/2 6/3 6/ 2 Mikola Davidenko 7/6 1/ 2 Filipp Kolshraiber 6/3 6/ 4 Andy Murray 6/2 7/5 6/ 2 David Nalbandijan 6/3 6/ 4 Rafael Nadal 6/4 6/ 4 Robin Soderlin g 6/1 7/6 6/ 4 Andy Rodick 5/7 7/6 7/63/6 16/14 Novak Djokovic 6/1 7/ 5 Andy Murray 6/3 6/4 7/ 6 Madi Fish 6/7 7/6 6/ 4 Florian Meier 6/3 6/ 4 Navak Djokovic 6/4 3/6 6/ 1 Rafael Nadal 6/3 3/6 6/ 1 Mikola Davidenko 6/3 6/ 4 Kay Nishikori 6/1 6/ 3 Jo V.Tsonga 6/1 7/ 6 Jo V.Tsonga 6/3 6/7 6/ 3 Mark Rosse 2/6 6/3 7/ 6 Tomas Endkvis t 6/2 4/6 7/61/6 6/ 1 Nikolja Eskude 7/5 3/6 7/ 6 Tim Henma n 6/3 6/4 6/ 2 David Saginett i 7/6 4/6 6/ 1 Andre Agassi 6/3 6/3 3/6 6/ 4 Felix Mantij a 7/5 6/2 7/ 6 Irjy Novak 5/7 6/36/3 1/6 6/ 3 David Nalbandja n 6/7 6/7 6/2 6/1 7/ 6 Rafael Nadal 2/6 6/4 6/ 4 Rafael Nadal 6/2 6/7 6/3 7/ 6 Rafael Nadal 6/7 7/6 6/42/6 7/ 6 Rafael Nadal 1/6 6/1 6/4 7/ 6 Rafael Nadal 6/4 6/ 4 Rafael Nadal 6/3 4/6 6/3 6/ 4 Navak Djokovic 7/6 2/6 7/ 6 David Nalbanija n 1/6 6/3 6/ 3 Rafael Nadal 7/5 7/ 5 Rafael Nadal 7/5 6/7 6/ 3 Rafael Nadal 6/1 6/3 6/ 0 Rafael Nadal 6/4 6/4 6/7 6/7 6/ 2 Rafael Nadal 7/5 3/6 7/6 3/6 6/ 2 Juan M. del Potro 3/6 7/6 4/6 7/6 6/ 2 Navak Djokovic 6/4 4/6 6/ 2 Rafael Nadal 6/4 7/ 6 Lleiton Hiuit t 3/6 7/6 6/ 4 Andy Murray 7/5 7/ 5 Andy Murray 6/3 6/ 2 Navak Djokovic 6/3 6/ 3 Rafael Nadal 7/5 7/6 5/76/ 1 192

193 From the History of the Georgian Tennis Development of tennis has taken basis since the end of XlX century. Manager of the English Company Forward and Salinas John Tarsey (married to a Georgian) brought into Chiatura-city of manganese a new game Lawn Tennis. Georgians liked the game. Outstanding tennis player and coach Jan Homer ( ) wrote in his recollections that Tsereteli s whole family and famous poet himself was gladly enjoying tennis performance. This sport spread later from Chiatura in Tbilisi and Batumi. The history is nothing but relationship between various generations. During s all of us were proud with the success of a remarkable tennis player Alexander Metreveli. He amalgamated all the positive qualities which actually were brought together along for tenth years by previous generations and those values became real basis for his numerous wins. Regretfully with the time passing we often forget wonderful generations of the men players who put basis to the history of Georgian tennis. Hence, let s recall herein well known men tennis players. Before 50s sport in Georgia, likewise the rest of the former USSR, expect several exceptions, was in the isolated position. Estimation of Georgian tennis players of the past times is practically impossible. Nevertheless, tennis was still developing in Georgia and Georgian player was always easily recognized with his style basically expressed in the priority of combined game on the entire court. First achievements in Georgian tennis are generally connected with Ian Homer, who has been champion of Tbilisi and Georgia for 10 years ( ). In 1928 Ian Homer achieved his first success as a coach at the First Union Spartakiad, where Georgian team ranked the second. Player Eduard Negrebetski ( ) was rather impressive at the Spartakiad with his play. Later he became many time USSR champion in various categories. A player Archil Mdivani ( ) was very successful during 30s. He has ranked for many years among USSR top ten tennis players being many time USSR champion together with E. Negrebetski in doubles. Archil Mdivani had a tragic end, as he was a victim of repression in Distinguished male tennis players of 40-50ss were Boris Krupenikov, Ivane Elerdashvili, Givi Kokaia and of course Victor Uraevski ( ). The latter was gifted with multiple talents. Unfortunatly Victor passed away in his early ages. Great contribution of Aram Khangulian ( ) as of a coach is also worth of special notice. He brought up many generations of tennis players. The most well known amongst his trainees was Alexander Metreveli, who has won for twenty years such tennis stars as Lu Hoad, Pancho (Ricardo) Gonzales, John Newcomb, Marty Maligan, Vilhelm Bungert, Jimmy Conors, Manollo Santana, Manolo Orantes, Jan Kodesh, Nikola Pietrangelli, Tom Oker and other outstanding players. Alexander Metreveli won 8 professional tournaments among singles and 2 - among doubles. In 1973 he became Wimbledon finalist. Metreveli played total 105 Davis Cup Ties (World Team Championship) winning 56 of them in singles and 24 - in doubles. Alexander Metreveli obtained the title of European Champion 6 times being also 29 time USSR champion (12 - singles, 11 - doubles and 6 mixed matches). He was a typical representative of Georgian tennis, best ones of which were preaching combinative tennis on the entire court focusing on moving to the net. For instance, it was exactly the way his well-known ancestor Eduard Negrebetski used to apply. Metreveli has refined his style making it perfect. He was wonderful not only at the back lines but also at the net. In 60-70ss besides A. Metreveli Georgian male tennis players Nugzar Mdzinarishvili and Teimuraz Kakulia were rather successful both on the Union and International arena. The former was the first Georgian player competing on the garss courts of England. The latter being a universal tennis player became USSR champion in doubles ( , 1978),finalist in singles ( ,1978), winner of the European Championships in 1976 and having played total 32 Davis Cup Ties. In 80s distinguished Georgian veteran players were/replaced with a new generation of successful players such as Gia Elerdashvili, Vladimir Gabrichidze and David Kacharava. As for Irakli Labadze, who started his career along the hard path of professional tennis, will have to prove that successes achieved in junior tennis are only commence of the rise leading to the summit. In 1992 Georgia became a plenipotentiary member of the international tennis organizations affiliating in the International Tennis Federation (ITF) and European Tennis Association (ETA). Georgia is taking part in the Davis Cup Ties since Georgian tennis has passed a hard and interesting way. Relations between generations are still continuing and the tradition taking basis at the beginning of this century proceed progressing sometimes forming entirely different shape as today we live in a renovated state with new economic roots and relations. Destiny of Georgian tennis totally depends on young generation, who must bring it to a new stage of development considering past experience we acquire. The first success of women players is connected with Tamar Gogolauri. In she acquired ranking among the top ten of the USSR players being extremely humble and open hearted personality in everyday life, playing great, exciting tennis by that time. 193

194 Jan Homer ( , Paris , Tbilisi) Jan Homer s life was full of dramatic events. Son of lawyer, on the one hand of Greece origin and on the other hand Franco-Italian (Mother Elisabeth Bono-Grimald) together with his family arrived in Chiatura, where the master s (many of them used to call him this way) father launched employment at English Company Forward and Salinas under the leadership of John Tarsey. That time Englishmen had constructed the first tennis court on the territory of Georgia, namely in Chiatura. This was the very place, where Jan Homer first was introduced to tennis. At the age of 13 Jan Homer becomes city champion. Soon his family moved to Tbilisi at Mikheil (Mikhailov), present # 117 David Agmashenebeli Avenue, where there was placed famous tennis club. Having being introduced to tennis in Chiatura, Jan Homer becomes more skillful and at the same time is occupied as a coach. For 10 years ( ) master Jan had been unchanged champion in Tbilisi and throughout Georgia. Then he had been changed by his disciples, famous tennis players Edward Negrebetski and Archil Mdivani. In 1928 Jan Homer first become successful as a coach at the first union game Transcaucasian Team staffed with Georgian tennis players held the first place. In 1937 Jan Homer met with famous French tennis player Anri Koshe in Tbilisi and Moscow. There he granted to Jan Homer his photo with autograph: To Jan Homer, attractive and patient professor of tennis, with my best wishes. By the end of 1937 one night Jan Homer had been arrested together with his brothers Marsel and George. Brothers had been executed, but he was sentenced for 10 years at the camp and 5 years only in Having passed so much misery, then he had been allowed to be settled in Kutaisi. There Jan Homer applied asphalt court at Institute of Pedagogics and in the hardest conditions managed to train good tennis players. Jan Homer s merit in Georgian sport had been meritoriously esteemed only after several years after participation of party leadership. In 1998 memorial tablet had been opened for the celebration 100 years anniversary of Master Jan Homer (# 117 David Agmashenebeli Avenue), but in 2006 was opened new Jan Homer Tennis Stadium. Archil Mdivani ( , Tbilisi , Tbilisi, Repressed) One of the greatest tennis player in Georgian tennis history. In Soviet Union Champion in doubles with Edward Negrebetski. In s he used to be listed among greatest ten players of USSR. USSR Champion in DINAMO team. Four times champion in Leningrad ( ). The first Georgian master of sport in tennis (1936). Since his childhood Jan Homer used to train him. Archil, grown up in famous Bolshevik Budu Secretary s family ( ) was well educated in his childhood. He knew the English and French languages, though nobody could have thought that the greatest interest would be tennis. In 1932 Archil and Edward Negrebetski moved to settle in Leningrad (that time Leningrad used to be considered as a center of soviet tennis). Here Archil s talent begins blooming. Mdivani and Negrebetski s double play became as a symbol soviet tennis. In 1936 Archil Mdivani returns to Tbilisi his father is arrested. At the end of 1937 Archil is also arrested in CSKA HOTEL in Moscow. Such a tragic end of life had Archil. He was only 26 years old. Entire family of Archil had been devastated father Budu, mother Tsutsunia, brothers George, Vano, David, and a sister Mary. At the end of 1937 coach Jan Homer was arrested, who returned in Tbilisi only in In June 30, 2001 memorial tablet had been placed on the wall of Archil Mdivani s residential building with inscription: Here was living legendary Georgian tennis player Archil Mdivani. 194

195 1936 was notable by a significant event. Nunu Khelaia trainee of a famous coach Aram Khangulian became USSR champion among girls for the first time in the history of Georgian tennis. Later she trained in the well known Anri Koshe school giving great hopes, but the Second World War crashed everything. Actually after 1945 she still participated in the competitions but the best time was already missed out. The distinguished players of 40s were Lamara Kokaia, Mzia Bakradze, Margarita Pugaeva, who acquired USSR champion s title among girls in doubles. Klavdia Minaeva was the player who prevailed on the courts in Georgia in 50s. She was many time champion of Georgia and a famous athlete. Besides tennis she played volleyball being member of Georgian unified team for years. Late 50s and early 60s was specially noteworthy with the women tennis advancement in Georgia. New generation appeared on the courts in the face of Irina Riazanova-Ermolova, Rena Abzhandadze, Ala Ivanova, Nino Tukhareli. Irina Riazanova-Ermolova (coach V. Serebrennikov) ranked among top ten women tennis players of the USSR in being many time champion in doubles as well as champion of the university games. She is the first woman tennis player from Georgia having competed at the Wimbledon Tournament. Up to date Mrs. Irina is actively involved in Georgian tennis training young, promising players at sport club Game-90. Rena Abjandadze ( coach A. Khangulian) has unexpectedly entered tennis world. She started playing at 14 and 6 years later already ranked among the USSR top ten players. In 1966 Rena entered USSR Championship final where she lost in a tough match with Ana Dmitrieva. Rena Abjandadze has considerably succeeded in her training activities with the best trainees such as Victor Khurda and Irakli Labadze. Unfortunately she passed away and left us quite unexpectedly. Ala Ivanova (coach M. Kldiashvili) was quick technical player with her attacking way which could be easily compared to the male play style that was so enjoyable for the tennis fans. For ten years ( ) Ala Ivanova ranked among the USSR top ten players. In 1973 she entered USSR Championship final, took part in the international competitions. Currently she accomplishes coaching activities at the tennis club Dinamo. Nino Tukhareli (coach A. Khangulian) was the player with an exceptional instinct of selecting position without acquiring special physical qualities. However the letter has never hampered her to achieve great success.she ranked among top ten one time. Currently works at sport club Dinamo. Since the above remarkable players left tennis long time have passed till the next worthy substitution arrived. Only in 80s appeared the players who could renovate and develop Georgian women tennis players traditions. I mean such players as Irina Malatsidze and of course Leila Meskhi. Irina Malatsidze being USSR, champion among girls was member of the USSR unified team having defeated numerous strongest players. She could undoubtedly reach better performance but due to I various circumstances failed to reveal her full potential giving up sport arena in an early stage. Leila Meskhi succeeded in realizing completely what her predecessor generations failed to attain. I ll abstain from nominating all her achievements and only mention that she became the USSR champion, Olympic Games prize winner and entered in the elite world top players. At present development of Georgian tennis in XXI c. basically depends on her. Accomplishing her responsibilities as President of Georgian Tennis Federation she ll definitely find every means for the harmonious development of Georgian tennis. Promising generation is coming on the arena with new talents such as Maka Chakhnashvili, Salome Devidze, Sophia Melikishvili, Tinatin Kavlashvili, Tata Mikadze, Ana Tatishvili, Salome Chachkhunashvili, Ia Jikia, Sofiko Kvatsabaia, Manana Shapakidze, Sofiko Shapatava, Oksana Kalashnikova, Eka Gorgodze, Giorgy Khrikadze, Nika Kurdadze, Lazare Kukhalashvili, Giorgy Khmiadashvili, Nika Basilashvili, Giorgy Chanruria, Revaz Osadze an others. Abijan - Davis Cup, 1994,Arsen Ngovu,L.Gelashvili,I.Siamashvili,A.Akhaladze,D.Gogilashvili,V.Goglidze 195

196 The Greatest Players of Georgia Rena Abjandadze ( ) One of the strongest players of the USSR in 60 s. The deserved trainer of Georgia. Was one of the ten strongest players of the USSR ( ). The finalist of the championship of the USSR of The multitime champion of Georgia. Successfully acted in the international competitions. Has brought up many known tennis players such as Victor Hurda, Eka Bokuchava, Irina Geradze, Irakly Labadze. First trainer A.Hanguljan Gia Elerdashvili (1958) Ivan Elerdashvili s son. The multitime champion of Georgia. The owner of the Cup of the USSR. The champion of the USSR among juniors. In the combined team of the USSR acted in international competitions. First trainer I.Elerdashvili Ivan Elerdashvili (1923) One of the strongest tennis players of Georgia in years. The deserved trainer of Georgia. Was one of the ten strongest players of the USSR ( ). In the combined team of Georgia won a silver medal on draw of the Cup of the USSR in First trainer V.Dididze Irina Ermolova (1938) One of the strongest players in the history of the Georgian tennis. The multitime champion of Georgia. Champion of the USSR in the pair category together with A.Dmitrieva (1959,1961). Prize-winner the championship of the USSR in single category (1962,1963). Champion of University games, the winner and the prize-winner of many international competitions. The first Georgian player who acted on the courts of Wimbledon. First trainer V.Serebrennikov Vladimir Gabrichidze (1968) The strongest tennis player in Georgia of the end of 80 and beginnings of 90 years. Was one of the ten strongest players of the USSR (1987,1988,1990,1991). Successfully acted in competitions on Davis Cup in the combined team of the USSR and Georgian National team. First trainer G.Chakhunashvili Tamar Gogolauri ( ) The strongest tennis player of Georgian in years. Was one of the ten strongest players of the USSR ( ). Has successfully acted in the Games of peoples of the USSR in The multitime champion of Georgia and Armenia. First trainer J.Homer Jan Homer ( ) The founder of the Georgian tennis. The deserved trainer of Georgia. The champion of Georgia in The playing trainer in the Games of peoples of the USSR in 1928,when the team of Georgia was the second. First trainer of Eduard Negrebetsky and Archil Mdivani Victor Hurda (1965) One of the strongest tennis players of Georgia in 80 years. The champion of the USSR among juniors in 1978, 1982 and Was member of the combined team of the USSR and 1986 successfully acted in the Games of Peoples of the USSR. First trainer R.Abjandadze Ala Ivanova (1946) One of the strongest players of USSR in years. Was one of the ten strongest players of the USSR ( ).The runner up of the championship of the USSR in Successfully acted in international competitions. First trainer M.Kldiashvili David Kacharava (1969) One of leading players of Georgia in years. Was one of the ten strongest players of the USSR( ). The main trainer of the combined team of Georgia in First trainer G.Tokhadze Teimuraz Kakulia ( ) One of the strongest tennis players of the USSR in years. The deserved master of sports of the USSR. The deserved trainer of Georgia. The champion of Europe in The multitime champion of the USSR in the pair category. Successfully represented combined team of the USSR in draw of Davis CUP First trainer V.Serebrennikov Givi Kokaja ( ) One of the strongest players of Georgia in years. The multitime champion of Georgia. The champion of the USSR among juniors (1947). In the combined team of Georgia won a silver medal on draw of the Cup of the USSR in Dr.Sci.Tech., professor. First trainer V.Dididze Irakli Labadze (1981) The strongest tennis player of Georgia today. The champion of Europe and the finalist of the Wimbledon tournament among juniors. In professional tennis since The best place in rating ATP N42 ( ). First trainer R.Abjandadze Nino Luarsabishvili (1977) One of the strongest players of Georgian in 90 years. Champion of the world among girls in Successfully acted in National Georgian team in the competition for the Cup of Federations. First trainer G.Garibashvili 196

197 Irina Malatsidze (1965) The champion of the USSR among girls (1983). The champion of the USSR in structure of the combined team of Georgia among juniors (1980). Successfully acted in the Games of Peoples of the USSR (1983,1986). Successfully acted in the international competitions in combined team of the USSR. First trainer S.Tukhareli Archil Mdivani ( ) One of the strongest tennis players in the history of the Georgian tennis. The champion of the USSR in the pair category together with E.Negrebetsky in Was one of the ten strongest players of the USSR( ). In 1937 hi was repressed. First trainer J.Homer Leila Meskhi (1968) The strongest player in the history of the Georgian tennis. Has won 5 tournaments WTA in the single category and 7 tournaments in pair. The prize-winner of Olympic games (1992) in the pair category. Champion of the USSR of 1989 in the single category. N12 in rating WTA ( ). The president of Tennis Federation of Georgia. The president of Tennis Academy. First trainer G.Tokhadze Alexander Metreveli (1944) The strongest tennis player in the history of the Georgian tennis. The deserved master of sports of the USSR. The finalist of the Wimbledon tournament (1973). The multitime champion of Europe. Has gained 80 victories in 105 matches on Davis Cup. First trainer A.Hanguljan Foremost Soviet man, Alexander Metreveli gained prominence open era, beating Pancho Gonzales, Wimbledon, Georgian RH, b. Nov, 3, 1944, Tbilisi. Atipical Soviet, serve-and-volleyer. Only USSR male in major F, until Yevgeny Kafelnikov (French 1996), lost Wimbledon, Also, with Olga Morozova, lost F Wimbledon 1968,1970. In career overlapping amateur, open eras, QF or better all majors. Davis Cup standout, 14 years, spanning 1963 to 1980, one of select few to have played 100 matches or more (56-14, singles; 24-11, doubles). Won eight singles, two doubles pro titles. (Bud Collins, Tennis encyclopedia) ATP TOUR- Singles Record : , Singles Titles: 5 ( Hobart (1971), Adelaide, Hobart, Sydney (1972), South Orange (1974)). Doubles Record : 78-84, Doubles Titles - 2 (Monte Carlo (1968), Stockholm (1976)). RU(6) Monte Carlo (1968), Wibledon(1973), Nittingham, St. Louis, St. Petrsburg (1974), Clivlend (1976). Career High ATP Ranking - N9 (3- Jun-74) Eduard Negrebetsky ( ) Born in Tbilisi. One of the strongest tennis players of the USSR in years. The deserved master of sports of the USSR. The main trainer of a combined team of the USSR in The champion of the USSR in the single category (1932, 1947, 1949, 1950). The multitime champion of the USSR in the pair and mixed categories. First trainer J.Homer. Vladimir Peregudov (1946) The owner of the Cup of the USSR. The multitime champion of Georgia. In 1975 gained sensational victory in the Games of Georgia in which all the strongest tennis players participated. First trainer M.Kldiashvili Nino Tukhareli (1946) One of the strongest players of Georgia in Was one of the ten strongest players of the USSR(1970). Multitime champion of Georgia. First trainer A.Hanguljan Victor Uraevsky ( ) The strongest tennis player of Georgia of fifties. The multitime champion of Georgia. Was one of the ten strongest players of the USSR(1951,1952,1954,1955). The champion of the USSR among juniors (1948). Successfully acted in the Games of the Peoples of the USSR (1956). First trainer V.Dididze Nikolai Ozerov, Nugzar Mdzinarishvili. Batumi,

198 Who is who in the Georgian tennis Abashkin Peter (1948) One of the strongest tennis players of Georgia in 60 years. Was part of the united team of the USSR. The trainer - M.Kldiashvili Abashkin Victor (1950) One of the strongest tennis players of Georgia in years. In structure of the united team of Georgia the prize-winner of the Games of Peoples of the USSR in The trainer - M.Kldiashvili Akhaladze Anatoli (1972) One of the strongest players of Georgia in 90 years. Was part of united team of Georgia on debut in draw of Davis Cup in The trainer - G.Akhaladze Akhaladze Givi (1941) One of the strongest players of Georgia in years. The multitime champion of Georgia in the pair category together with Vladimir Goglidze. In structure of united team of Georgia has taken the second place on the Games of Peoples of the USSR in The trainer - M.Kobalija Antadze Tamaz ( ) The well-known Georgian handballer. The deserved trainer of Georgia. T.Antadze belongs the big merit in construction of tennis stadium in the city of Telavi Antonjan Inga (1967) One of the strongest players of Georgia in 80 years. The champion of the USSR among juniors in structure of united team of Georgia in The trainer - R.Abjandadze Asatiani Vladimir (1948) One of the strongest players of Georgia in 60 years. Was part of united team of the USSR. Successfully works as the trainer in city Batumi. The trainer - G.Tokhadze Bakradze Aleksi (1943) One of the strongest players of Georgia in 60 years. The trainer - M.Kldiashvili Bakradze Mzia (1930) One of the strongest players of Georgia in years. The champion of the USSR among juniors in the mixed category together with Victor Uraevsky. The trainer A.Hanguljan Bakradze-Krupennikova Tatiana (1920) One of the strongest players of Georgia in years. The trainer - J.Homer Bakshi Victor (1955) One of the strongest tennis players of Georgia in years. Now successfully works as the trainer. The trainer - T.Chimerina Barnabishvili Nodar ( ) One of the strongest tennis players of Georgia in 60 years. The prize-winner of the Games of schoolboys of the USSR in structure of the united team of Georgia in Tragically was lost on duty. The trainer A.Elerdashvili Bokuchava Eka (1970) One of the strongest players of Georgia in 80 years. The champion of the USSR among juniors in 1985 and the prizewinner of the Games of Peoples of the USSR in structure of the united team of Georgia in The trainer - R.Abzhandadze Burchuladze Konstantin (1982) One of the strongest player of the modern Georgia. Participated in competitions on Davis Cup in structure of the united team of Georgia Chachua Murman ( ) The sports journalist. The founder and the publisher of the first tennis newspaper in the Georgian language Chogburti (1997) Chaduneli Mikhail (1980) The champion of Georgia in In 2001 participated in competitions on Davis Cup in structure of the united team of Georgia Chakhnashvili Margalita (1982) One of the strongest players of the modern Georgia. The leader of the united team of Georgia in draw of the Cup of Federations. The first trainer - G.Tokhadze Chakhunashvili Givi ( ) 198

199 The champion of the USSR among juniors in the pair category in The champion of the USSR among juniors in the mixed category in Last years worked as the main trainer of a sports society of the Dynamo. The trainer - A.Hanguljan Chakseliani Sozar ( ) During many years director of tennis courts in the city Pitsunda. It is killed by the Abkhazian separatists Chanturia George (1989) The champion of the Georgia in Charkhalashvili Otar ( ) One of the strongest tennis players of Georgia in years. The deserved trainer of Georgia. The trainer V.Serebrennikov Chikhladze Lado (1985) One of the most perspective tennis players of Georgia. Member of the united team in draw of Davis Cup. First trainer - T.Kakulia Chimerina Tamar ( ) One of the strongest players of Georgia in years. The trainer - J.Homer Devidze Salome (1986) One of the strongest players of the modern Georgia. Many times took part in draw Fed Cup. Lives in the USA. First trainer - A.Karangozishvili Dididze Vakhtang (Guguli) ( ) The known sports figure and the trainer. The judge of the All-Union category (1938). First trainer Ivan Elerdashvili, Givi Kokaia, Victor Uraevsky and many others Elerdashvili Archil ( ) The deserved trainer of Georgia. Has finished the Petersburg institute of physical culture and sports. During many years worked in the Georgian institute physical culture and sports. Has brought up known trainers on tennis such as - Marlen Kobalia, Rena Abjandadze, Marina, Niko, Gela, Gia Elerdashvili, Guram Tokhadze, Givi Akhaladze, Alexi Verulava, Otar Charkhalashvili, sister Marina and Irina Malatsidze. The trainer J.Homer Elerdashvili Gela (1965) Archil Elerdashvili s son. One of the strongest players in 80 years. Has finished the Georgian institute of the physical culture and sports. Works as the trainer in L.Meskhi s Tennis Academy. Chairman of board of judges of the Georgian Tennis Federation. The trainer - A.Elerdashvili Elerdashvili Gia (1958) Ivan Elerdashvili s son. The multitime champion of Georgia, The champion of the USSR among juniors, the owner of the Cup of the USSR in structure of the united team of Georgia. Was part of combined team of the USSR. The trainer - I.Elerdashvili Elerdashvili Marina (1955) Ivan Elerdashvili s daughter. One of leaders players of Georgia in years. The trainer - I.Elerdashvili Elerdashvili Niko ( ) Archil Elerdashvili s son. Has finished the Georgian institute of the physical culture and sports. Worked as the trainer in Telavi. During many years worked as the main trainer of the united team of Georgia. The captain of national Georgian teams on draw of Davis CupIn in and L.Meskhi s personal trainer in The trainer A.Elerdashvili Esebua Nino (1984) One of the strongest players in 90 years. The champion of the countries of the East Europe in Member of the united team of Georgia in draw of the Cup of Federations. The trainer - D.Islamov Garibashvili Grigol (1933) The deserved trainer of Georgia. One of the strongest players in years. In the united team of Georgia won a silver medal on draw of the Cup of the USSR in His best player Nino Luarsabishvili - champion of the world among girls in The trainer - M.Kldiashvili Gegelashvili Yuri ( ) The judge of the All-Union category (1956). During many years was one of leading judges of the USSR Gelashvili Levan (1977) One of leading players of Georgia in 90 years. The champion of the USSR among juniors. The participant of draw of Davis Cup in The trainer - T.Lejus Geradze Irina (1969) The champion of youth games in structure of the united team of Georgia in The champion of youth games in the pair category together with Leila Meskhi in The prize-winner of the Games of Peoples of the USSR in structure of the united team of Georgia in The trainer R.Abjandadze 199

200 Gevorkjan Roman (1960) One of the strongest players of Georgia in 80 years. Member of the united team of the USSR. The participant of the Games of Peoples of the USSR. The trainer - G.Chakhunashvili Gigineishvili Levan (1972) One of the strongest juniors in 80 years. The champion of Georgia among juniors. The trainer R.Abjandadze Gogelia Konstantin (1970) One of the strongest juniors in 80 years. The trainer - T.Kakulia Gogilashvili David (1976) One of the strongest tennis players of Georgia in 90 years. Member of the united team of Georgia on draw of Davis Cup The trainer - R.Abjandadze Gogilashvili Ivan (1941) The judge of the All-Union category (1969) Gongadze Nukri (1946) During many years worked in Sports committee of Georgia as the chief of the medical management. Now in Federation of Tennis of Georgia heads a medical board Goshadze Maja (1962) One of the strongest juniors in 70 years. The trainer - M.Kobalia Guliashvili David ( ) One of the strongest tennis players of Georgia in 30 years. The champion of Georgia in Trained under the direction of well-known French tennis player Henri Cochet in Was lost during war. The trainer J.Homer Gunchin Valery ( ) One of the strongest tennis players of Georgia in 70 years. The trainer M.Kldiashvili Islamov David (1963) The well-known trainer. One of the strongest tennis players of Georgia among juniors in 80 years. The trainer - M.Kldiashvili Itonishvili Nodar (1986) One of the strongest players of the modern Georgia. Multitime Champion of the Georgia among juniors Jorbenadze Nodar ( ) The founder and the President of tennis club Geimi-90 Jordania Niaz ( ) The tennis player from city Batumi. Worked as the trainer in Batumi. The trainer - G.Tokhadze Jukovski Evgeni ( ) The judge of the All-Union category (1965) Kandelaki Victor ( ) The president and vice-president of Federation of Tennis of Georgia in years. The judge of the All-Union category (1954) Kapanadze Guram ( ) One of the strongest tennis players of Georgia in 50 years. The champion of Georgia in Further the known doctor and the writer. The candidate of medical sciences. Trainer A.Hanguljan Karangozishvili Alexsandr (1961) One of the strongest juniors of Georgia in 70 years. Works as the trainer. First trainer S.Devidze. The trainer G.Chakhunashvili Katsarava Zurab (1958) Worked in Sports committee of Georgia as the main trainer of tennis in 80 years. Since 1991 the general secretary of Georgian Tennis Federation Kavlashvili Tinatin (1987) One of the strongest player of the modern Georgia. The champion of Georgia in The champion of the countries of the East Europe in Participated in competitions on Fed Cup in structure of the united team of Georgia. The trainer - M.Malatsidze Kekelia Archil (1957) One of the strongest players of Georgia in 70 years. Vice-president of the L.Meshi s Tennis Academy. One of the leading sports commentators of Georgia. Trainer S.Tukhareli Kekelia Khatuna (1955) One of the strongest players of Georgia in 70 years. Trainer S.Tukhareli Kereselidze Dimitry ( ) The Gudge of all - union category (1967) 200

201 Kereselidze Merab (1939) The champion of the USSR among juniors as a member of united teams of city of Tbilisi and Dinamo (Tbilisi) (1956). Candidate of the technical sciences. The trainer M.Kldiashvili Kereselidze Tengiz (1929) One of the strongest tennis players in 50 years. The trainer - V.Dididze Khanguljan Aram ( ) The deserved trainer of Georgia and the USSR (1967). One of the strongest tennis players of Georgia in years. In structure of united teams of Georgia has taken the second place on the Games of Peoples of the USSR in With 1932 for 1969 the main trainer of the sports society of the Dynamo. The judge of the All-Union category (1973). A.Metreveli s trainer Khelaia Nunu (1918) The champion of the USSR among girls in The trainer A.Hanguljan Kldiashvili Mariam ( ) The deserved trainer of Georgia and the USSR (1971). During many years was the senior trainer of united teams of Georgia Kobaidze Alexsandr (1940) The first secretary of a district committee of the CPSU of city Telavi in years. Under his management in the city of Telavi the tennis stadium has been constructed Kobalia Marlen (1927) One of well-known trainers of Georgia. The deserved trainer of Georgia. The judge of the All-Union category (1965). The trainer - A.Hanguljan Kokia Lamara (1933) The champion of the USSR among girls in the mixed category together with Givi Chakhunashvili (1948,1949,1950) Krupennikov Boris (1918) One of the strongest players of Georgia in 40 years. In 1945 has come in ten the strongest tennis players of the USSR. The trainer J.Homer Kupreishvili Giorgi (1971) One of the strongest tennis players of Georgia in 80 years. Was part of a united team of the USSR among juniors.the trainer - T.Kakulia Kvaratskhelia David (1969 One of the strongest tennis players in 80 years. The prize-winner of the Games of Peoples of the USSR in structure of the united team of Georgia in Lives and works in the USA. The trainer G.Akhaladze Kvatsabaia Sophia (1988) The champion of the Georgia in Lejus Thomas (1941) The multitime champion of the USSR. The deserved trainer of Georgia. Worked as the trainer in the city of Telavi in Worked as the trainer of the united team of Georgia years Lejava Gia (1967) One of the strongest players among juniors in 80 years. The trainer - G.Garibashvili Lukashvili Givi (1938) The champion of the USSR in the structure of the united team of the Dynamo in 1954, the champion of the USSR among juniors in structure of the united team of city Tbilisi (the winter championship) and the united team of the Dynamo (Tbilisi) (the summer championship) in The champion of the USSR among juniors in the pair and mixed categories together with Leonard Mdzinarishvili and Irina Riazanova - Ermolova in The trainer A.Hanguljan Malaiants Artem (1946) The judge of the All-Union category (1980) Malatsidze Marina (1963) One of the strongest players of Georgia in 80 years. The champion of the USSR among juniors in the structure of the united team of Georgia in Successfully works as the trainer in L.Meskhi s Tennis Academy. The trainer - S.Tukhareli Margalitadze Vladimir (1976) One of the strongest tennis players of Georgia of the beginning in 90 years. The champion of Georgia Member of the united team of Georgia in competitions on Davis Cup. The train Mdzinarishvili Leonard (1938) The champion of the USSR in structure of the united team of the Dynamo in The champion of the USSR among juniors in structure of the united team of city Tbilisi (the winter championship) and in structure of the united team of the Dynamo (Tbilisi) (the summer championship) in The champion of Georgia 1960 and The doctor of 201

202 Medzmariashvili Nodar (1933) Minister of construction in years and the President of Georgian Tennis Federation. Under his management in Georgia the first winter courts have been constructed Megeneishvili Cezar (1937) The trainer from city Kutaisi. The champion of Georgia among juniors in The trainer - J.Homer Melikishvili Sophia (1987) One of the strongest players of the modern Georgia. Member of the united team of Georgia in competitions on the Cup of Federations. The first trainer - M.Malatsidze Merekiul Esper ( ) One of the strongest players of Georgia in years Meskhi Victor (1987) One of the strongest players of the modern Georgia. Member of the united team of Georgia in competitions on the Davis Cup (2005) Metreveli Alexsander - junior (1976) A.Metreveli s son. One of the strongest players of Georgia among juniors in 80 years. The trainer - V.Bakshi Metreveli Irakli (1967) A.Metreveli s son. The champion of the USSR among juniors in the structure of united team of Georgia in The prize-winner of the Games of Peoples of the USSR in The first trainer - M.Kobalia Metreveli Lali (1965) One of the strongest players of Georgia in 80 years. The trainer R.Abjandadze Metreveli Peter (1941) A.Metreveli s brother. One of the strongest tennis players of Georgia in years. The multitime champion of Georgia in the pair category together with Grant Musaeljan. The candidate of physical and mathematical sciences. The deputy of parliament of Georgia. The trainer - A.Hanguljan Mgaloblishvili Lamara (1947) One of the strongest players of Georgia in 60 years. The trainer - M.Kobalia Mikadze Tatia (1988) One of the strongest players of modern Georgia. The champion of Georgia in The trainer - G.Tokhadze Minaeva Klavdia ( ) Multitime champion of Georgia. The trainer - A.Hanguljan Mirianashvili George (1967) The champion of the USSR in 1985 among juniors in structure of united team of Georgia in The trainer - G.Tokhadze Mirianashvili Guram ( ) The first president of independent Georgia Tennis Federation ( ). Minister of construction in 90 years Musaeljan Grant ( ) The deserved trainer of Georgia (1984). The champion of the USSR as a member of the Dynamo team (1957). The champion of the USSR among juniors as a member of united teams of city of Tbilisi and Dinamo (Tbilisi) (1956). The multitime champion of Georgia in the pair category together with Peter Metreveli. The trainer of the national team of Georgia in 80 years. Was part of the united team of the USSR in Tragically was lost. The trainer A.Hanguljan Nadibaidze Pavle (1963) Vice-president of the L.Meskhi s Tennis Academy. L. Meskhi s Husband Nozadze David (1962) One of the leading trainers of Georgia. Many years worked as the trainer in Egypt. Now works in Moscow. The trainer - M.Kldiashvili Ochiauri Khatuna (1959) One of the strongest players of Georgia in 70 years. The trainer - M.Kobalia Osipov Vladimir (1952) The champion of Georgia in The owner of the Cup of the USSR. The trainer - M.Kldiashvili Pantskhava Revaz ( ) The champion of the USSR among juniors in 1947, the champion of the USSR among juniors in the pair category in Papunashvili Revaz (1954) Member of Federation of Tennis of Georgia in Has much made for development of tennis in the city of Telavi Parsadanova Tata (1948) One of the strongest players of Georgia in 60 years. The trainer - M.Kldiashvili 202

203 Podporin Pavel ( ) The champion of the USSR among juniors in Was lost in the second world war Pugaeva Margarita (1935) The champion of the USSR in mixed category among juniors in 1950, 1951 and 1953 Radkevich Elen (1928) The champion of the USSR among girls in 1946 Razmadze Levan (1966) One of the strongest tennis players among juniors in 80 years. Vice-president of Georgian Tennis Federation. The trainer - S.Tukhareli Revazishvili Giorgi (1982) The champion of Georgia in In structure of the national team of Georgia participated in competitions on Davis Cup. The trainer - G.Tokhadze Riazanova Liudmila ( ) The champion of the USSR in the pair category in The trainer - V.Serebrennikov Rukhadze Natela (1948) One of the strongest players of Georgia in 60 years. The trainer - M.Kobalia Sagaradze Mamuka (1963) One of the strongest tennis players of Georgia among juniors in 80 years. The trainer M.Kldiashvili Samkharadze Givi (1978) One of the strongest tennis players of Georgia in 90 years. In structure of the national team of Georgia participated in competitions on Davis Cup. The trainer - P.Sekhniashvili Santeladze Giorgi (1968) The trainer. Successfully works in L.Meshi s Tennis Academy Sekhniashvili Paata (1962) One of the strongest tennis players in years. The champion of Georgia in Works as the trainer. The trainer - S.Tukhareli Senchurov Boris (1946) One of the strongest tennis players of Georgia in years. The champion of the USSR as a member of the Dynamo team (1966). Works as the trainer. The trainer - A.Hanguljan Serebrennikov Boris ( ) One of the strongest tennis players of Georgia in years. Has come in ten the strongest tennis players of the USSR in Has taken the second place on the Games of Peoples of the USSR in structure of the united team of Georgia in The trainer - J.Homer Serebrennikov Vladimir ( ) One of the strongest tennis players of Georgia in years. The deserved trainer of the USSR. The trainer - J.Homer Shalamberidze Dimitry ( ) The judge of the All-Union category (1968) Siamashvili Joseb (1976) One of the strongest players in 90 years. In 1994 participated in competitions on Davis Cup in structure of the united team of Georgia. Trainer S.Tukhareli Simonjan Alexander (1970) One of the strongest players in years. The trainer - G.Akhaladze Tamirova Lika (1972) Champion of the USSR in the pair category among girls in Was a member of a united team of the USSR Tatishvili Ana (1990) One of the strongest players in the modern Georgia. Lives and trains in the USA. First trainer - A.Pogosova Tinikashvili Oleg ( ) One of the strongest players of Georgia in 50 years. The finalist of the Cup of the USSR in structure of the united team of Georgia in The trainer - M.Kldiashvili Tkhinvaleli Vakhtang (1935) The well-known trainer. Has brought up many good tennis players Tokhadze Guram (1934) The deserved trainer of Georgia. Has brought up many class players, such as - D.Kacharava, M.Chahnashvili, I.Ushangishvili, T.Mikadze and many others. L.Meskhi s first trainer Tokhadze Ekaterina (1969) One of the strongest players of Georgia in 80 years. The champion of the USSR among juniors in structure of united team of Georgia in The prize-winner of the Games of Peoples of the USSR in structure of the united team of Georgia in Works as the trainer. The trainer - G.Tokhadze 203

204 Topchishvili Levan ( ) One of the strongest juniors Georgia 80 years. The champion of Georgia among juniors in The trainer - S.Tukhareli Trapaidze Khatuna (1967) One of the strongest player of Georgia in 80 years. The champion of the USSR among juniors in structure of the united team of Georgia in The trainer - S.Tukhareli Tukhareli Oliko (1968) One of the strongest players of Georgia in 80 years. The prize-winner of the Games of schoolboys of the USSR in structure of the united team Georgia in The trainer - S.Tukhareli Tukhareli Solomon ( ) The deserved trainer of Georgia. Has brought up many known sportsmen, such as Khatuna and Archil Kekelia, Lali Zerekidze, sisters Oliko and Veriko Tukhareli, Khatuna Trapaidze, sisters Irina and Marina Malatsidze, Joseph Siamashvili, Paata Sekhniashvili and many others Tukhareli Veriko (1973) One of the strongest players of Georgia in years. The trainer - S.Tukhareli Uraevsky Dimitry ( ) One of the strongest players among juniors in 50 years. Worked as the trainer. The trainer - V.Serebrennikov Urotadze Nana (1986) One of the strongest players in the modern Georgia. Participated in competitions on Fed Cup in structure of the united team of Georgia. The trainer - L.Meskhi Ushangishvili Irakly (1982) One of the strongest players in the modern Georgia. Member of a national team of Georgia in competitions on Davis Cup. The first trainer - G.Tokhadze Vermisheva Yevgenia ( ) One of the strongest players of Georgia years. The known trainer. The wife of Aram Khanguljan. During many years successfully worked in a sports society of the Dynamo Verulava Alexi ( ) The multitime champion of Georgia. The champion of the USSR among juniors in Successfully worked as the trainer. The trainer - V.Serebrennikov Zerekidze Lali (1959) One of the strongest players 80 years. The deserved trainer of Georgia. The captain of the united team of Georgia in draw of the Cup of Federations. Vice-president of L.Meskhi s Tennis Academy. The trainer S.Tukhareli Alexsandr Metreveli, Aram Khangulian, Nugzar Mdzinarishvili. Peterburg,

205 Who is who in the Georgian tennis (XXI century) Basilashvili Nikoloz (1992) One of the strongest tennis players of Georgia Burchuladze Konstantin (1983) Member of combined team of Georgia in draw Davis Cup ( ) Gegetchkori Alexandre (1956) One of the strongest tennis player among veterans and amateurs Gorgodze Ekaterine (1991) Member of combined team of Georgia in draw Fed Cup (2007,2008), WTA TOUR - N623 ( ) Devidze Salome (1996) Member of combined team of Georgia in draw Fed Cup ( ) Diasamidze Ednar (1961) Prezident tennis Federation of Ajara. Enukidze Otar (1981) Member of combined team of Georgia in draw Davis Cup ( ) Esebua Nino (1984) Member of combined team of Georgia in draw Fed Cup ( ) Itonishvili Nodar (1986) Member of combined team of Georgia in draw Davis Cup ( ) Kalashnikova Oksana (1990) ( ). WTA TOUR - N193 ( ) Kvernadze David (1986) Member of combined team of Georgia in draw Davis Cup ( ) Kukhalashvili Lazare(1991) Member of combined team of Georgia in draw Davis Cup ( ). ATP TOUR N920 Labadze Givi (1947) The strongest tennis player of Georgia among veterans and amateurs(2008) Labadze Irakli (1981) The strongest tennis player of Georgia in XXI century. ATP TOUR N531. Best ranking NN45. Member of combined team of Georgia in draw Davis Cup( ). Melikishvili Sophia(1987) Member of combined team of Georgia in draw Fed Cup ( ). WTA TOUR N921 Metreveli Sandro (1993) The strongest tennis player of Georgia among juniors Mikdze Tatia (1988) Member of combined team of Georgia in draw Fed Cup ( ), WTA TOUR - N291 ( ) Murgulia Omar (1982) Member of combined team of Georgia in draw Davis Cup ( ) Osadze Revaz (1990) Member of combined team of Georgia in draw Davis Cup ( ) Paichadze Revaz (1992) One of the strongest tennis players of Georgia Tatishvili Ana (1990) The strongest tennis player of Georgia (2008). WTA TOUR - N129 ( ) Kvatsabaia Sophia (1988) Member of combined team of Georgia in draw Fed Cup ( ). WTA TOUR - N413 ( ) Kavlashvili Tinatin (1987) Member of combined team of Georgia in draw Fed Cup ( ). WTA TOUR N479 Shapatava Sophia (1989) One of the strongest tennis players of Georgia. WTA TOUR - N278 ( ) Sapakidze Manana (1989) One of the strongest tennis players of Georgia. WTA TOUR - N591 ( ) Chachkhunashvili Salome (1989) Member of combined team of Georgia in draw Fed Cup ( ) Chakhnashvili Margalita (1982) Member of combined team of Georgia in draw Fed Cup ( ). WTA TOUR - N239 ( ). Best ranking N134 Chkhladze Lado (1985) 205

206 Member of combined team of Georgia in draw Davis Cup ( ). ATP TOUR N Best ranking N350 Tsivadze George (1993) One on the strongest tennis plsyer of Georgia Chanturia George (1989) Member of combined team of Georgia in draw Davis Cup ( ). Champion of Georgia (2006,2007). Khrikadze George (1988) Member of combined team of Georgia in draw Davis Cup ( ). Champion of Georgia (2008) Jikia Ia (1989) Member of combined team of Georgia in draw Fed Cup ( ). WTA TOUR N1149 ( ) Salukvadze Ia (1964) The strongest tennis player of Georgia among veterans and amateurs (2008) Tournament of memory Jan Homer. Tbilisi, Jan Homer stadium 206

207 s T Jan Homer J.Homer, E.Meier,?,T.Bakradze,A.. Elerdashvili Archil Mdivani F First E.Negrebetsky, third - Archil Mdivani Tbilisi - Moscow - 7:5 Tamar Gogolauri Yevgenia Vermisheva Boris Serebrenikov Jan Homer Archil Mdivani Aram Khangulian Tbilisi

208 Opening Memory boards of Jan Homer. Tbilisi, Opening Memory boards of Archil Mdivani. Tbilisi,

209 Givi Kokaia Winners of tournament - G.Kereselidze,A.Chekulaev( 1 ),Z.Makharoblidze,A.Lomidze( 2 ) 209

210 GEORGIAN OPEN TOURNAMENT OF MEMORY GIVI KOKAIA ( ) MAY TBILISI Winners of tournament - D.Katsarava, G.Gelashvilii (1), S.Berdzenishvili, M.Fridman (2) 210

211 Monte Carlo Tennis Club Miami Tennis Centre 211

212 Steffi Graf Maria Sharapova Wimbledon,

213 Roger Federer, Diego Maradona. London, 2010 Davis Cup Serbia - France :

214 Bijorn Borg, Pete Sampras, Roger Federer, Rod Laver Fred Stolle, Ken Rozewall, Rod Laver, John Newcomb, Tony Roch 214

215 Madrid Tennis Centre Novak Djokovic Caroline Wozniacki 215

216 216

217 Alexsadr Metreveli 217

218 Pete Sampras 218

219 DINAMO TENNIS STADIUM ( ). TBILISI, 1976, DAVIS CUP 219

220 Rafael Nadal Roger Federer Roland Garros 220

221 Wimbledon, Londom Flushing Meadows, New York 221

222 OCT DINAMO TENNIS STADIUM FROM COSMOS 222

223 Jan Homer Tennis Stadium Courts in Telavi 223

224 Courts in Batumi Tennis Academy of Leila Meskhi 224

225 Transcaukasus Spartakiada. Tbilisi, 1927 Tbilisi - Moscow

226 Tbilisi At the left the second Jan Homer, at the left the third Eduard Negrebetsky Dinamo tennis courts In center Aram Khangulian and Guram Dondua Vladimir Serebrenikov, champion of Georgia 1938 Esper Merrekul,champion of Georgia Jan Homer and champion of Georgia 1936 David Guliashvili National team of Tbilisi among juniors A.Ivanova, D.Dediashvili, A.Metreveli, L.Stvilia, N.Novoseltseva, G.Musaelian,Y.Peregudov, R.Abzhandadze, N.Mdzinarishvili, V.Goglidze 226

227 Parade of tennis players. Tbilisi, 1927 Parade of tennis players. Tbilisi, avenue Rustaveli.1934 I.Elerdashvili, M.Kobalia, R.Rafaelian,? T.Kakulia, V.Goglidze. Sochi,

228 R.Abzhandadze, V.Goglidze D.Ugulava, V.Goglidze, D.Bronshtain The final match - Nikolai Ozeroff vs Sergey Andreeff. Tbilisi, Dinamo Tennis Statium,1951 My wife Ina Didebulidze and my niece Katarina

229 Eduard Negrebetsky. Moscow, 1928 Eduard Negrebetsky, Archil Mdivani Henri Cochet, Eduard Negrebetsky. Tbilisi,

230 Y.Kudriavtsev, E.Negrebetsky, Henri Cochet, A.Mdivani. Moscow, 1936 Eduard Negrebetsky, Henri Cochet. Moscow,

231 Yevgenia Vermisheva Aram Khangulian The Transcaucasian games. In the foreground Aram Khangulian and Yevgenia Vermisheva. Tbilisi, Plekhanoff ave

232 Vakhtang Dididze Mariam Kldiashvili George Merkviladze A.Khangulian,N.Ivanov,V.Kandelaki,Y.Kochetkov,Y.Gegelashvili V.Dididze, A.Khangulian,?,Y.Vermisheva, A.Pravdin, J.Homer, N.Ivanov The big friends to tennis players Lili Iashvili and Grigol Mamardashvili 232

233 Eduard Negrebetsky, Archil Mdivani, Tbilisi The restored photo.archil Mdivani has been covered by a black paint. Eduard Negrebetsky the second on a picture, Archil Mdivani the third. Peterburg,

234 Vano Elerdashvili, Jan Homer. Sokhumi, 1953 Archil Mdivani. Kobuleti, 1931 Tournament of memory Archil Mdivani.In the centre winners of tournament - Victor Bakshi and Givi Sikharulidze. On the right nephew Vakhtang Mdivani 234

235 Parcho Cup Telavi 235

236 Vladimir Goglidze, Alex Kobaidze, Ermile Chichinadze, Zaza Bokeria. Telavi, 2009 L Lado Antadze, Alex Kobaidze, Sandro Antadze. Telavi,

237 Ala Salnikova,Vladimir Goglidze, Yulia Salnikova. Tbilisi, 2011 At me on a visit Victor Saneev. Tbilisi,

238 Tournament of memory Tamaza Antadze. Telavi, 2009 My Friend Zurab Rtskhiladze V.Goglidze and Olimpic Champion V.Fetisoff V.Goglidze, my sister Marina, K.Tskhakaia.Moscow,1980 Alexsandr Metreveli, Nugzar Ebralidze 238

239 My school friends - Yuri Diachkoff and Tengiz Karbelashvili, Tbilisi, Pupils of 41 schools of a city of Tbilisi - champions of the USSR Tengiz Karbelashvili (Gymnastics), V.Goglidze(Tennis), Stanislav Buinoff, Tofik Aliev, Yevgeny Sakvarelidze (Volleyball).On a photo there is Jury Djachkov - the multitime champion of the USSR in decathlon, participant of Olympic games in Roma 239

240 National team of Georgia among juniors - the winner of a cup of the USSR. Coach Vakhtang Dididze V.Uraevsky,D.Akhvlediani,O.Tinikashvili,D.Shalamberidze,L.Airapetova,R.Pantskhava, M.Kobalia.O.Charkhalashvili, 240

241 The champion of the USSR of 1946 among juniors The champion of the USSR of 1936 among juniors Lilia Radkevich Pavel Podporin Dynamo courts in the street Chitadze.Tbilisi,

242 The championship of the USSR of 1949 in Tbilisi. The final - E.Negrebetsky - N.Ozerov (4-6,6-3,6-1,3-6,6-3) National team of Georgia the runner-up of champiochips the USSR of G.Garibashvili, V.Uraevsky,O.Tinikashvili,I.Elerdashvili, G.Kokaia 242

243 Games of 1956.I.Elerdashvili, L.Mdzinarishvili,R.Abzhandadze,G.Lukashvili,M.Ianvarashvili, G.Kokaia,I.Riazanova, V.Uraevsky, K.Minaeva Gemes of M.Kldiashvili,L.Mgaloblishvili,O.Bichinashvili,A.Ivanova,R.Abzhandadze,A.Khangulian, T.Kakulia,A.Metreveli,V.Peregudoff,V.Abashkin,G.Akhaladze 243

244 Games of the Transcaucasian republics. Tbilisi 1951.L.Airapetova K.Minaeva O.Tinikashvili I.Elerdashvili V.Serebrenikoff G.Garibashvili A.Elerdashvili I.Elerdashvili,G.Elerdashvili,M.Elerdashvili Gia Elerdashvili Givi Kokaia, Nikolai Ozeroff. Tbilisi,

245 Victor Uraevsky Victor Uraevsky, Givi Kokaia Rezo Pantskhava Givi Chakhunashvili 245

246 Youth national team of Georgia. M.Kldiashvili(coach), V.Khurda, K.Petrosjan, I.Metreveli, L.Metreveli, G.Elerdashvili, M.Malatsidze, P.Sekhniashvili, I.Malatsidze. Donetsk, 1982 Guram Tohadze with pupils 246

247 National team of Tbilisi - the champion of the USSR among juniors. R.Abzhandadze, I.Riazanova T.Elchaninova, A.Sagrishvili, Y.Verulava, L.Mdzinarishvili, G.Lukashvili, V.Goglidze, M.Kereselidze, G.Musaeljan. Moscow, 1956 National team of Georgia on Games of schoolboys. A.Dediashvili, I.Kharchilava, R.Abzhandadze, N.Novoseltseva, N.Zambakhidze, T.Elchaninova, M.Badalova, G.Musaeljan, V.Goglidze, I.Naumoff, Y.Vermisheva (Coach), A.Khangulian (Coach), E.Ivanoff, N.Barnabishvili, N.Mdzinarishvili, L.Kochubei. Riga,

248 Violin maestro - Yuri Oganezov, Marlen Kobalia, the known French conductor Pierre Dervaux, Vladimir Goglidze, violoncelo - maestro German Kiriloff. Tbilisi, 1961 Ala Salnikova, Khatuna Trapaidze, Irakli Metreveli. Tbilisi,

249 The Team - the Dynamo of Tbilisi - the champion of the USSR among juniors. R.Abzhandadze, I.Riazanova, T.Elchaninova, T.Balaia, L.Mdzinarishvili, E.Ivanoff, G.Lukashvili, M.Kereselidze, V.Goglidze, N.Mdzinarishvili, G. Musaeljan, Rostov, 1956 A.Khangulin, G.Akhaladze, A.Metreveli, V.Goglidze, R.Akopov (the known boxer). Tbilisi,

250 Irina Riazanova-Ermolova Thomas Leius, Irina Riazanova-Ermolova Georgian National Team. Aleksi Verulava, Rena Abzhandadze, Irina Ermolova, Leo Mdzinarishvili, Nugzar Ndzinarishvili, Grigol Garibashvili. Moscow,

251 Games of juniors of the USSR. In the first row L.Moseshvili, V.Altabaev, J.Djachkov, K.Jijikhia, K.Meskhishvili. The tenth at the left V.Goglidze. Riga, 1957 Vladimir Goglidze, Ina Didebulidze, Rena Abzhandadze 251

252 Vladimir Goglidze, Natasha Bikova - the well-known Russian tennis-player, Eduard Khanjan. Tashkent, 1984 My Friends - Vadim Malovichko, Tamaz (Parcho) Antadze 252

253 Ina Didebulidze, David Meskhi My friend Iva Gelashvili.Bakuruani 1960 Goga Shkhvatsabaia, Marina Mdivani Vladimir Goglidze

254 J.Siamashvili,V.Goglidze,D.Gogilashvili,A.Akhaladze Bill Cortny (US Ambassador in Georgia), Oleg Tinikashvili Abijan,1994. DAVIS CUP Right - my son Victor 254

255 Victor Goglidze, Ina Didebulidze, Vladimir Goglidze, Jna Khvatskja, Victor Saneev. Tbilisi, 2005 Archil Kekelia, Vladimir Goglidze, Victor Goglidze. Tbilisi,

256 Georgian National Team. L.Oganezova, A.Ivanova, N.Katsia, R.Abzhandadze, V.Abashkini,V.Goglidze,V.Asatiani. Batumi, 1966 Irina Riazanova-Ermolova, Ala Ivanova 256

257 Alexsandr Metreveli with sons Alexandr and IrakliA Alexsandr Metreveli, Margaret Smith Vladimir Goglidze, Alexsandr Metreveli. Erevan,

258 Davis Cup - the USSR - Germany. Alexandr Metreveli has won solving game. Dusseldorf, 1967 Alexandr Metreveli has won at Ricardo Gonzalez. First open Wimbledon

259 National team of Georgia the owner of a cup of the USSR. Gia Elerdashvili, Vladimir Peregudoff, Teimuraz Kakulia, Alexandr Metreveli, Mariam Kldiashvili (Coach) M.Kereselidze, V.Kandelaki, Y.Gegelashvili, T.Kakulia, G.Egnatashvili, D.Kereselidze, G.Sabashvili, I.Gogilashvili 259

260 Nino Tukhareli Rena Abzhandadze Irina Malatsidze Ana Dimitrieva, Irina Riazanova Victor Khurda Paata Sekhniashvili 260

261 Guram Kapanadze Oleg Tinikashvili Vladimir Gabrichidze 261

262 Marlen Kobalia, Avtandil Tsibadze Tengiz Lobzhanidze Solomon Tukhareli Rena Abzhandadze, Zureb Nizharadze, Ina Didebulidze Petre Metreveli Vladimir Peregudoff 262

263 National team of Georgia among juniors.d.kacharava, V.Khurda, V.Gabrichidze, M.Sagaradze, M.Malatsidze, I.Malatsidze, I.Antonjan,I.Geradze, R.Abzhandadze(Coach), G.Musaeljan(Coach).1981 National team of Georgia - the champion of the USSR among youth. I.Geradze, L.Meskhi, Kh.Trapaidze, E.Bokuchava, E.Tokhadze, I.Metreveli, V.Gabrichidze,G.Mirianashvili, D.Kacharava, D.Kvaratsejhelia, G.Musaeljan, (Coach), V.Goglidze (Coach), A.Khutsishvili (Coach), T.Leius (Coach)

264 Tennis players celebrate a victory of a national team of Georgia on youth games. 1985, DINAMO STADIUM National team of Georgia on Games of schoolboys Tashkent The first row V.Gabrichidze, D.Kacharava I.Metreveli, G.Mirianashvili, D.Kvaratskhelia, The second row G.Musaelian (Coach), O.Tukhareli, I.Geradze, L. Meskhi, Kh.Trapaidze, E.Bokuchava, V.Goglidze (Coach) 264

265 Nugzar Mdzinarishvili Leo Mdzinarishvili, Vladimir Serebrenikov, Irina Ermolova Teimuraz Kakulija has won a decisive match with the command of Czechoslovakia. Donetsk,

266 Ala M Ivanova, Margaret Smith. Moscow,1966 Marina Goglidze, Vladimir Goglidze.1961 Vladimir Goglidze. Peterburg,1969 V.Goglidze, T.Leius. Peterburg, 1969 Givi Akhaladze and australian Bob How.Tbilisi,

267 National team of academy of sciences of Georgia. Tallinn, 1970 Spectators on the international tournament 267

268 The championship of Georgia Lado Meshishvili with a family The big friend to tennis players Valiko Kalmakhelidze V.Goglidze, P.Metreveli, L.Mdzinarishvili 268

269 Leila Meskhi Nino Luarsabishvili Ana Tatishvili 269

270 Davit Kacharava Roger Federer, Sandro Metreveli Nika Basilashvili Giorge Chanturia Eka Gorgodze 270

271 V.Goglidze, D.Gogilashvili, I.Siamashvili,A.Akhaladze,L.Gelashvili Abijani, Davis Cup N.Esebua, M.Chaxkhnashvili, L.Zerekidze, S.Devidze 271

272 Irakli Ushangishvili Maka Chakhnashvili N.Elerdashvili, I.Labadze, N.Mdzinarishvili, I.Ushangishvili. Riga, 2003 George Khrikadze Lazare Kukhalashvili 272

273 Tinatin Kavlashvili Sofia Shapatava Manana Shapakidze Sofia Kvatsabaia Oksana Kalashnikova L Lado Cikhladze 273

274 Opening of tennis stadium in Telavi Khatuna Kekelia The Olympic champion Elen Petushkova and Vladimir Goglidze L.Metreveli, I.Sikharulidze, Kh.Trapaidze, I.Geradze. Sukhumi,

275 Marina Malacidze Givi Labadze, Vladimer Goglidze Grigol Garibashvili Khatuna Salukvadze Ana Tatishvili, Kris Evert, Sandro Metreveli 275

276 PPeugeot Cup , 2008 Irina Malatsidze, David Lanchava Lali Meskhi, Valery Chechelashvilii. Tbilisi, 2008 Irina Malatsidze, David Lanchava O.Tukhareli, M.Fridman, V.Chechelashvili Nukri Gongadze, Khatuna Kekelia 276

277 Ednar Diasamidze Alexsandr Gegechkori G..Khomeriki, T.Antadze, I.Antadze, K.Tskhakaia Zurab Kipiani D.Akhvlediani,T.Antadze,A.Gerasimov,I.Didebulidze,G.Khomeriki Nugzar Mdzinarishvili, Tamaz Gamkrelidze Beso Chichinadze 277

278 A.Gegetchkori, V.Goglidze, G.Gelashvili David Asatiani Mikhail Fridman, Geidar Palavandishvili Givi Kokaia, Leo Mdzinarishvili Zaur Kalichava, Gia Kinkladze My Son - Victor Goglidze Powerful the tennis-player among amateurs Ia Salukvadze The journalist Murman Chachua 278

279 Veterans and amateurs, Masters I.Glonti, D.Oboladze, M.Fridman, G.Gelashvili. Vladimir Goglidze and Olimpic champion Sergei Bubka. Tbilisi,

280 Givi Akhaladze, Leo Mdzinarishvili, Vladimir Goglidze Archil Kekelia with pupils Archil Kekelia 280

281 My friend chess maestro Shura Buslaev ( ) My niece Katerina Dinamo Stadium. Court N Multitime Champion of Armenia from Georgia Rafo Rafaeljan. Erevan,

282 My Sohn Victor Goglidze My friend George Shkhvatsbaia My Grandsons Irakli (Bombor) and Gabriel. Dec

283 The first rackets of the world (Men) Year Second name Yea r Second name 1913 Toni Wilding - Australi a 1914 Moris Mcluglin - USA 1919 Jerarard Patersson - Ausvstrali a 1920 Bill Tilden - USA 1921 Bill Tilden - USA 1922 Bill Tilden - USA 1923 Bill Tilden - USA 1924 Bill Tilden - USA 1925 Bill Tilden - USA 1926 Rene Lacoste - France 1927 Rene Lacoste - France 1928 Henri Cochet - France 1929 Henri Cochet - France 1930 Henri Cochet - France 1931 Henri Cochet - France 1932 Elsworth Vins - USA 1933 Jeck Crouford - Australi a 1934 Fred Perry - Englan d 1935 Fred Perry - Englan d 1936 Fred Perry - Englan d 1937 Don Budge - USA 1938 Don Budge - USA 1939 Bobby Riggs - USA 1946 Jack Kramer - USA 1947 Jack Kramer - USA 1948 Frank Parker - USA 1949 Ricardo (Pancho) Gonzalez - USA 1950 Edvard Patty - USA 1951 Frank Sajman - Australi a 1952 Frank Sajman - Australi a 1953 Tony Trabert - USA 1954 Jaroslav Drobny - Englan d 1955 Tony Trabert - USA 1956 Lew Hoad - Australi a 1957 Eshly Cooper - Australi a 1958 Eshly Cooper - Australi a 1959 Nil Frazer - Australi a 1960 Nil Frazer - Australi a 1961 Rod Laver - Australi a 1962 Rod Laver - Australi a 1963 Raphael Osuna - Mexic o 1964 Roy Emerson - Australi a 1965 Roy Emerson - Australi a 1966 Manolo Santana - Spain 1967 John Newcomb - Australi a 1968 Rod Laver - Australi a 1969 Rod Laver - Australi a 1970 John Newcomb - Australi a 1971 John Newcomb - Australi a 1972 Stan Smith - USA 1973 Ilie Nastase - Romani a 1974 Jimmy Connors - USA 1975 Arthur Ashe - USA 1975 Jimmy Connors - USA 1977 Bjorn Borg - Sweden 1978 Bjorn Borg - Sweden 1979 Bjorn Borg - Sweden 1980 Bjorn Borg - Sweden 1981 John Mcenroy - USA 1982 Jimmy Connors - USA 1983 John Mcenroy - USA 1984 John Mcenroy - USA 1985 Ivan Lendl - USA 1986 Ivan Lendl - USA 1987 Ivan Lendl - USA 1988 Mats Wilander - Sweden 1989 Boris Becker - German y 1990 Stefan Edbergi - Sweden 1991 Stefan Edbergi - Sweden 1992 Jim Kurier - USA 1993 Pete Sampras - USA 1994 Pete Sampras - USA 1995 Pete Sampras - USA 1996 Pete Sampras - USA 1997 Pete Sampras - USA 1998 Pete Sampras - USA 1999 Andre Agassi - USA 2000 Gustavo Kuerten - Brasil 2001 Leiton Hewitt - Australi a 2002 Leiton Hewitt - Australi a 2003 Andy Roddick - USA 2004 Roger Federer - Swizerlan d 2005 Roger Federer - Swizerlan d 2006 Roger Federer - Swizerlan d 2007 Roger Federer - Swizerlan d 2008 Raphael Nadal - Spain 2009 Roger Federer - Swizerlan d 2010 Raphael Nadal - Spain 2011 Novak Djokovic - Serbia

284 The first rackets of the world (Women) Year Second name Yea r Second name 1921 Suzan Lenglen - France Suzan Lenglen - France 1926 Suzan Lenglen - France 1927 Helen Wills - USA 1928 Helen Wills - USA 1929 Helen Wills - USA 1930 Helen Wills - USA 1931 Helen Wills - USA 1932 Helen Wills - USA 1933 Helen Wills - USA 1934 Doroti Round - Englan d 1936 Helen Wills - USA 1936 Helen Jakobs - USA 1937 Anita Lizana - Chili e 1938 Helen Wills - USA 1939 Elis Marbl - USA 1946 Poulin Betz - USA 1947 Margaret Osborn Dupon - USA 1948 Margaret Osborn Dupon - USA 1949 Margaret Osborn Dupon - USA 1950 Margaret Osborn Dupon - USA 1951 Doris Hart - USA 1952 Mourin Connoly - USA 1953 Mourin Connoly - USA 1954 Mourin Connoly - USA 1955 Luiz Brow - USA 1956 Shirley Fri - USA 1957 Althea Gibson - USA 1958 Althea Gibson - USA 1959 Maria Bueno - Brasil 1960 Maria Bueno - Brasil 1961 Anjela Mortimer - Englan d 1962 Margaret Smith - Australi a 1963 Margaret Smith - Australi a 1964 Margaret Smith - Australi a 1965 Margaret Smith - Australi a 1966 Billy King - USA 1967 Billy King - USA 1968 Billy King - USA 1969 Margaret Smith - Australi a 1970 Margaret Smith - Australi a 1971 Billy King - USA 1972 Billy King - USA 1973 Margaret Smith - Australi a 1974 Billy King - USA 1975 Kris Evert - USA 1976 Kris Evert - USA 1977 Martina Navratilova - USA 1978 Martina Navratilova - USA 1979 Martina Navratilova - USA 1980 Martina Navratilova - USA 1981 Treisi Ostin - USA 1982 Martina Navratilova - USA 1983 Martina Navratilova - USA 1984 Martina Navratilova - USA 1985 Martina Navratilova - USA 1986 Martina Navratilova - USA 1987 Steffi Graf - German y 1988 Steffi Graf - German y 1989 Steffi Graf - German y 1990 Monika Selesh - USA 1991 Monika Selesh - USA 1992 Monika Selesh - USA 1993 Steffi Graf - German y 1994 Arantxa Sanches Vikario - Spain 1995 Steffi Graf - German y 1996 Steffi Graf - German y 1997 Martina Hingis - Swizerlan d 1998 Martina Hingis - Swizerlan d 1999 martina hingisi - Sveicari a 2000 Martina Hingis - Swizerlan d 2001 Martina Hingis - Swizerlan d 2002 Serena Williams - USA 2003 Jastin Henin - Belgiu m 2004 Lindsey Davenport - USA 2005 Lindsey Davenport - USA 2006 Jastin Henin -Belgiu m 2007 Jastin Henin - Belgiu m 2008 Elen Jankovic - Serbia 2009 Serena Williams - USA 2010 Caroline Wozniacki - Danmar k 2011 Caroline Woziack i

285 Results of tournamens Grand Slam The Australian Open is managed by Tennis Australia, formerly the Lawn Tennis Association of Australia (LTAA), and was first played at the Warehouseman's Cricket Ground in St Kilda Road, Melbourne in This facility is now known as Albert Reserve Tennis Centre. The tournament was first known as the Australasian Championships and then became the Australian Championships, in 1927, and the Australian Open in Since 1905, the Australian Open has been staged in five Australian and two New Zealand cities as follows: Melbourne (54 times), Sydney (17 times), Adelaide (14 times), Brisbane (7 times), Perth (3 times), Christchurch (in 1906), and Hastings (in 1912). In 1972, when it was decided to stage the tournament in the same city each year, the Kooyong Lawn Tennis Club was selected because Melbourne attracted the biggest patronage.trough started in 1905, the tournament was not designated as being a major championship until 1924, by the International Lawn Tennis Federation (ILTF) in a 1923 meeting. The tournament committee changed the structure of the tournament to include seeding at that time. Melbourne Park (formerly Flinders Park) was constructed for the 1988 tournament to meet the demands of a tournament that had outgrown Kooyong's capacity. The move to Melbourne Park was an immediate success, with a 90 per cent increase in attendance in 1988 (266,436) on the previous year at Kooyong (140,000). List of Australian Open Men's Singles champions Year Champion Runner-up Score 1905 Rodney Heath A. H. Curtis Anthony Wilding F. M. B. Fisher Horace Rice H. A. Parker Fred Alexander A. W. Dunlop Anthony Wilding E. F. Parker Rodney Heath Horace Rice Norman Brookes Horace Rice Cecil Parke A. E. Beamish E. F. Parker H. A. Parker Arthur O Hara Wood Gerald Patterson Francis Lowe Horace Rice no competition World War I 1917 no competition World War I 1918 no competition World War I 1919 A. R. F. Kingscote E. O. Pockley Pat O Hara Wood R. V. Thomas Rhys Gemmell A. Hedeman James Anderson Gerald Patterson Pat O Hara Wood C. B. St John James Anderson R. E. Schlesinger James Anderson Gerald Patterson John Hawkes J. Willard Gerald Patterson John Hawkes Jean Borotra R. O. Cummings John Gregory R. E. Schlesinger Gar Moon Harry Hopman

286 1931 Jack Crawford Harry Hopman Jack Crawford Harry Hopman Jack Crawford K. Gledhill Fred Perry Jack Crawford Jack Crawford Fred Perry Adrian Quist Jack Crawford V. B. McGrath John Bromwich Don Budge John Bromwich John Bromwich Adrian Quist Adrian Quist Jack Cawford no competition World War II 1942 no competition World War II 1943 no competition World War II 1944 no competition World War II 1945 no competition World War II 1946 John Bromwich Dinny Pails Dinny Pails John Bromwich Adrian Quist John Bromwich Frank Sedgman John Bromwich Frank Sedgman Ken McGregor Dick Savitt Ken McGregor Ken McGregor Frank Sedgman Ken Rosewall Mervyn Rose Mervyn Rose R. N. Hartwig Ken Rosewall Lew Hoad Lew Hoad Ken Rosewall Ashley Cooper Neale Fraser Ashley Cooper M.J. Anderson Alex Olmedo Neale Fraser Rod Laver Neale Fraser Roy Emerson Rod Laver Rod Laver Roy Emerson Roy Emerson K. N. Fletcher Roy Emerson Fred Stolle Roy Emerson Fred Stolle Roy Emerson Arthur Ashe Roy Emerson Arthur Ashe Bill Bowrey J. M. Gisbert Rod Laver Andrés Gimeno Arthur Ashe R. D. Crealy Ken Rosewall Arthur Ashe Ken Rosewall Mal Anderson John Newcombe O. Parun Jimmy Connors P. Dent John Newcombe Jimmy Connors Mark Edmondson John Newcombe Roscoe Tanner Guillermo Vilas (January) 1977 Vitas Gerulaitis John Lloyd (December) 1978 Guillermo Vilas J. Marks

287 1979 Guillermo Vilas J. Sadri Brian Teacher K. Warwick Johan Kriek S. Denton Johan Kriek S. Denton Mats Wilander Ivan Lendl Mats Wilander Kevin Curren Stefan Edberg Mats Wilander no competition Date change 1987 Stefan Edberg Pat Cash Mats Wilander Pat Cash Ivan Lendl Miloslav Mecir Ivan Lendl Stefan Edberg RET 1991 Boris Becker Ivan Lendl Jim Courier Stefan Edberg Jim Courier Stefan Edberg Pete Sampras Todd Martin Andre Agassi Pete Sampras Boris Becker Michael Chang Pete Sampras Carlos Moyá Petr Korda Marcelo Ríos Yevgeny Kafelnikov Thomas Enqvist Andre Agassi Yevgeny Kafelnikov Andre Agassi Arnaud Cleman 6/4 6/2 6/ Thomas Johansson Marat Safin Andre Agassi Rainer Schuttler Roger Federer Marat Safin Marat Safin Lleiton Hewitt 2006 Roger Federer Marcos Bagdadis Roger Federer Fernando Gonzales Novak Djokovic Jo Wilfrid Tsonga Raphael Nadal Roger Federer Roger Federer Andy Murrey Novak Djokovic Andy Murrey 6/4 6/2 6/3 List of Australian Open Women s Singles champions Year Champion Runner-up Score 1922 Margaret Molesworth Esna Boyd Robertson 6-3, Margaret Molesworth Esna Boyd Robertson 6-1, Sylvia Lance Harper Esna Boyd Robertson 6-3, 3-6, Daphne Akhurst Cozens Esna Boyd Robertson 1-6, 8-6, Daphne Akhurst Cozens Esna Boyd Robertson 6-1, Esna Boyd Robertson Sylvia Lance Harper 5-7, 6-1, Daphne Akhurst Cozens Esna Boyd Robertson 7-5, Daphne Akhurst Cozens Louise Bickerton 6-1, 5-7, Daphne Akhurst Cozens Sylvia Lance Harper 10-8, 2-6, Coral McInnes Buttsworth Marjorie Cox Crawford 1-6, 6-3,

288 1936 Joan Hartigan Nancye Wynne Nancye Wynne Emily Hood Westacott Dorothy Bundy Dorothy Stevenson Emily Wood Westacott Nell Hall Hopman Nancye Wynne Thelma Coyne no competition World War II 1942 no competition World War II 1943 no competition World War II 1944 no competition World War II 1945 no competition World War II 1946 Nancye Wynne Bolton Joyce Fitch Nancye Wynne Bolton Nell Hall Hopman Nancye Wynne Bolton Marie Toomey Doris Hart Nancye Wynne Bolton Louise Brough Doris Hart Nancye Wynne Bolton Thelma Coyne Long Thelma Coyne Long Helen Angwin Maureen Connolly Julie Sampson Thelma Coyne Long Jenny Staley Beryl Penrose Thelma Coyne Long Mary Carter Thelma Coyne Long Shirley Fry Althea Gibson Angela Mortimer Lorraine Coghlan Mary Carter Reitano Renee Schuurman Margaret Smith Jan Lehane Margaret Smith Jan Lehane Margaret Smith Jan Lehane Margaret Smith Jan Lehane Margaret Smith Lesley Turner Margaret Smith Maria Bueno RET 1966 Margaret Smith Nancy Richey w/o 1967 Nancy Richey Lesley Turner Billie Jean King Margaret Smith Margaret Smith Court Billie Jean King Margaret Smith Court Kerry Melville Margaret Smith Court Evonne Goolagong Virginia Wade Evonne Goolagong Margaret Smith Court Evonne Goolagong Evonne Goolagong Chris Evert Evonne Goolagong Martina Navratilova Evonne Goolagong Renata Tomanova Kerry Melville Reid Dianne Fromholtz Balestrat (Jan) 1977 Evonne Goolagong Cawley Helen Gourlay Cawley (Dec) 1978 Christine O Neill Betsy Nagelsen Barbara Jordan Sharon Walsh Hana Mandlikova Wendy Turnbull Martina Navratilova Chris Evert Lloyd Chris Evert Lloyd Martina Navratilova Martina Navratilova Kathy Jordan Chris Evert Lloyd Helena Sukova

289 1985 Martina Navratilova Chris Evert Lloyd no competition Date change 1987 Hana Mandlikova Martina Navratilova (1) 1988 Steffi Graf Chris Evert (3) 1989 Steffi Graf Helena Sukova Steffi Graf Mary Joe Fernández Monica Seles Jana Novotna Monica Seles Mary Joe Fernández Monica Seles Steffi Graf Steffi Graf Arantxa Sánchez Vicario Mary Pierce Arantxa Sánchez Vicario Monica Seles Anke Huber Martina Hingis Mary Pierce Martina Hingis Conchita Martínez Martina Hingis Amélie Mauresmo Lindsay Davenport Martina Hingis Jennifer Capriati Martina Hingis Jennifer Capriati Martina Hingis (7) Serena Williams Venus Williams 7-6(4) Justine Henin-Hardenne Kim Clijsters Serena Williams Lindsay Davenport Amelie Mauresmo Justine Henin-Hardenne Serena Williams Maria Sharapova Maria Sharapova Ana Ivanovic Serena Williams Dinara Safina Serena Williams Justine Henin Kim Clijsters Li Na 3/6 6/3 6/3 French Champioships This article is about the tennis tournament. For the French aviator for whom it is named, see Roland Garros (aviator).. The French Open (French: Les Internationaux de France de Roland Garros or Tournoi de Roland-Garros, is a major tennis tournament held over two weeks between late May and early June in Paris, France, at the Stade Roland Garros. It is the second of the Grand Slam tournaments on the annual tennis calendar and the premier clay court tennis tournament in the world. Roland Garros is the only Grand Slam still held on clay and ends the spring clay court season. 289

290 the Grand Slam tournaments on the annual tennis calendar and the premier clay court tennis tournament in the world. Roland Garros is the only Grand Slam still held on clay and ends the spring clay court season. It is one of the most prestigious events in tennis, and it has the widest worldwide broadcasting and audience of all regular events in this sport. Because of the slow playing surface and the five-set men s singles matches without a tiebreak in the final set, the event is widely considered to be the most physically demanding tennis tournament in the world. The reigning current champions in singles are Rafael Nadal for the men and Francesca Schiavone for the women at the 2010 French Open. Officially named in French Les Internationaux de France de Roland Garros or Tournoi de Roland-Garros (the French Internationals of Roland Garros or Roland Garros Tournament in English), the tournament is often referred to as the French Open and always as Roland Garros in French. A French national tournament began in 1891, that was open only to tennis players who were members of French clubs. It was known as the Championnat de France International de Tennis. The first women s tournament was held in This French club members only tournament was played until Another tournament, the World Hard Court Championships held on Clay courts at Stade Français in Saint Cloud, which was played from 1912 to 1923 (except the war years), is often considered as the precursor to Roland Garros as it was open to international competitors. Winners of this tournament included world number #1 s such as Tony Wilding (1913, 1914) and Bill Tilden (1921). In 1924 there was no World Hard Court Championships due to the tennis being played at the Paris Olympic Games. In 1925, the French Championships opened itself to international competitors with the event held on a grass surface [citation needed] alternately between the Racing Club de France and the Stade Français.After the Mousquetaires or Philadelphia Four (René Lacoste, Jean Borotra, Henri Cochet, and Jacques Brugnon) won the Davis Cup on American soil in 1927, the French decided to defend the cup in 1928 at a new tennis stadium at Porte d Auteuil. The Stade de France had offered the tennis authorities three hectares of land with the condition that the new stadium must be named after the World War I pilot, Roland Garros. The new Stade de Roland Garros, and its Center Court, which was named Court Philippe Chatrier in 1988, hosted that Davis Cup challenge. From 1945 through 1947, the French Championships were held after Wimbledon, making it the third Grand Slam event of the year. In 1968, the French Championships became the first Grand Slam tournament to go open, allowing both amateurs and professionals to compete. Since 1981, new prizes have been presented: the Prix Orange (for the player demonstrating the best sportsmanship and cooperative attitude with the press), the Prix Citron (for the player with the strongest character and personality) and the Prix Bourgeon (for the tennis player revelation of the year). Another novelty, since 2006 the tournament has begun on a Sunday, featuring 12 singles matches played on the three main courts. Additionally, on the eve of the tournament s opening, the traditional Benny Berthet exhibition day takes place, where the profits go to different charity associations. In March 2007, it was announced that the event will provide equal prize money for both men and women in all rounds for the first time ever.in 2010, it was announced that the French Open was considering a move away from Roland Garros as part of a continuing rejuvenation of the Location Paris (XVI e ) France Venue Surface Stade Français ( )Stade Roland Garros (1928 present) Grass ( ) Clay (1928 present) (Outdoors) Men s draw 128S / 128Q / 64D (2009) Women s draw 128S / 96Q / 64D (2009) Prize money ˆ 16,150,460 (2009) 290

291 List of French Open Men's Singles champions Year Champion Runner-up Score 1925 René Lacoste Jean Borotra Henri Cochet René Lacoste René Lacoste Bill Tilden Henri Cochet René Lacoste René Lacoste Jean Borotra Henri Cochet Bill Tilden Jean Borotra Christian Boussus Henri Cochet Giorgio de Stefani Jack Crawford Henri Cochet Gottfried von Cramm Jack Crawford Fred Perry Gottfried von Cramm Gottfried von Cramm Fred Perry Henner Henkel Henry Austin Don Budge Roderik Menzel Don McNeill Bobby Riggs no competition 1941 no competition 1942 no competition 1943 no competition 1944 no competition 1945 no competition 1946 Marcel Bernard Jaroslav Drobny Jozsef Asboth Eric Sturgess Frank Parker Jaroslav Drobny Frank Parker Budge Patty Budge Patty Jaroslav Drobny Jaroslav Drobny Eric Sturgess Jaroslav Drobny Frank Sedgman Ken Rosewall Vic Seixas Tony Trabert Art Larsen Tony Trabert Sven Davidson Lew Hoad Sven Davidson Sven Davidson Herbert Flam Mervyn Rose Luis Ayala Nicola Pietrangeli Ian Vermaak Nicola Pietrangeli Luis Ayala Manuel Santana Nicola Pietrangeli Rod Laver Roy Emerson Roy Emerson Pierre Darmon Manuel Santana Nicola Pietrangeli Fred Stolle Tony Roche Tony Roche Istvan Guylas Roy Emerson Tony Roche Ken Rosewall Rod Laver Rod Laver Ken Rosewall

292 1970 Jan Kodes Zeljko Franulovic Jan Kodes Ilie Nastase Andrés Gimeno Patrick Proisy Ilie Nastase Niki Pilic Björn Borg Manuel Orantes Björn Borg Guillermo Vilas Adriano Panatta Harold Solomon Guillermo Vilas Brian Gottfried Björn Borg Guillermo Vilas Björn Borg Víctor Pecci Björn Borg Vitas Gerulaitis Björn Borg Ivan Lendl Mats Wilander Guillermo Vilas Yannick Noah Mats Wilander Ivan Lendl John McEnroe Mats Wilander Ivan Lendl Ivan Lendl Mikael Pernfors Ivan Lendl Mats Wilander Mats Wilander Henri Leconte Michael Chang Stefan Edberg Andrés Gómez Andre Agassi Jim Courier Andre Agassi Jim Courier Petr Korda Sergi Bruguera Jim Courier Sergi Bruguera Alberto Berasategui Thomas Muster Michael Chang Yevgeny Kafelnikov Michael Stich Gustavo Kuerten Sergi Bruguera Carlos Moya Alex Corretja Andre Agassi Andrei Medvedev Gustavo Kuerten Magnus Norman (6) 2001 Gustavo Kuerten Alex Corretja 6-7(3) Alberto Costa Juan Carlos Ferrero Juan Carlos Ferrero Martin Verkerk Gastón Gaudio Guillermo Coria Rafael Nadal Mariano Puerta 6-7(6) Rafael Nadal Roger Federer 1/6, 6/1, 6/4 7/6(5) 2007 Rafael Nadal Roger Federer Rafael Nadal Roger Federer Roger Federer Robin Soderlig Rafael Nadal Robin Soderling Rafael Nadal Roger Fedrer 7/5 7/6 5/7 6/1 List of French Open Women's Singles champions Year Champion Runner-up Score 1925 Suzanne Lenglen Kitty McKane Suzanne Lenglen Mary Browne Kea Bouman Irene Peacock Helen Wills Moody Eileen Bennett Helen Wills Moody Simone Mathieu Helen Wills Moody Helen Hull Jacobs Cilly Aussem Betty Nuthall

293 1932 Helen Wills Moody Simone Mathieu Margaret Scriven Simone Mathieu Margaret Scriven Helen Hull Jacobs Hilde Sperling Simone Mathieu Hilde Sperling Simone Mathieu Hilde Sperling Simone Mathieu Simone Mathieu Nelly Landry Simone Mathieu Jadwiga Jedrzejowska no competition 1941 no competition 1942 no competition 1943 no competition 1944 no competition 1945 no competition 1946 Margaret Osborne Pauline Betz Pat Todd Doris Hart Nelly Landry Shirley Fry Margaret Osborne dupont Nelly Adamson Doris Hart Pat Todd Shirley Fry Doris Hart Doris Hart Shirley Fry Maureen Connolly Doris Hart Maureen Connolly Ginette Bucaille Angela Mortimer Dorothy Knode Althea Gibson Angela Mortimer Shirley Bloomer Dorothy Knode Zsuzsi Kormoczy Shirley Bloomer Christine Truman Zsuzsi Kormoczy Darlene Hard Yola Ramírez Ann Haydon Yola Ramírez Margaret Smith Lesley Turner Lesley Turner Ann Haydon Jones Margaret Smith Maria Bueno Lesley Turner Margaret Smith Ann Haydon Jones Nancy Richey Francoise Durr Lesley Turner Nancy Richey Ann Haydon Jones Margaret Smith Court Ann Haydon Jones Margaret Smith Court Helga Niessen Evonne Goolagong Helen Gourlay Billie Jean King Evonne Goolagong Margaret Smith Court Chris Evert Chris Evert Olga Morozova Chris Evert Martina Navratilova Sue Barker Renata Tomanova Mima Jausovec Florenta Mihai Virginia Ruzici Mima Jausovec Chris Evert Wendy Turnbull Chris Evert Virginia Ruzici Hana Mandlikova Sylvia Hanika

294 1982 Martina Navratilova Andrea Jaeger Chris Evert Mima Jausovec Martina Navratilova Chris Evert Chris Evert Martina Navratilova (4) Chris Evert Martina Navratilova Steffi Graf Martina Navratilova Steffi Graf Natasha Zvereva Arantxa Sanchez Vicario Steffi Graf 7-6(6) Monica Seles Steffi Graf 7-6(6) Monica Seles Arantxa Sánchez Vicario Monica Seles Steffi Graf Steffi Graf Mary Joe Fernández Arantxa Sánchez Vicario Mary Pierce Steffi Graf Arantxa Sánchez Vicario Steffi Graf Arantxa Sánchez Vicario (4) Iva Majoli Martina Hingis Arantxa Sánchez Vicario Monica Seles 7-6(5) Steffi Graf Martina Hingis Mary Pierce Conchita Martínez Jennifer Capriati Kim Clijsters Serena Williams Venus Williams Justine Henin-Hardenne Kim Clijsters Anastasia Myskina Elena Dementieva Justine Henin-Hardenne Mary Pierce Justine Henin-Hardenne Svetlana Kuznetsova Justine Henin-Hardenne Ana Ivanovic Ana Ivanovic Dinara Safina Svetlana Kuztetsova Dinara Safina Francheska Sciavone Li Na Samanta Stosur Francheska Sciavone /4 7/6 Wimbledon The Championships, Wimbledon, or simply Wimbledon, is the oldest tennis tournament in the world and is considered the most prestigious. It has been held at the All England Club in the London suburb of Wimbledon since It is one of the four Grand Slam tennis tournaments, and the only one still played on the game s original surface, grass, which gave the game of lawn tennis its name. The tournament takes place over two weeks in late June and early July, culminating with the ladies and gentlemen s singles final, scheduled respectively for the second Saturday and Sunday. Each year, five major events are contested, as well as four junior events and four invitational events. 294

295 The hard court Australian Open and clay court French Open precede Wimbledon in the calendar year. The hard court US Open follows. For men, the grass court AEGON Championships, also in London, as well as the Gerry Weber Open in Halle, Germany, serve as respective warm-up events. For women, the AEGON Classic in Birmingham and 2 joint events, the UNICEF Open in s-hertogenbosch, Netherlands and the AEGON International Eastbourne serve as warm-up events to Wimbledon. Wimbledon traditions include a strict dress code for competitors, the eating of strawberries and cream, and royal patronage. In 2009, Wimbledon s Centre Court was fitted with a retractable roof to prevent rain delaying and interrupting Centre Court matches during the History The All England Lawn Tennis and Croquet Club is a private club founded in 1868, originally as The All England Croquet Club. Its first ground was situated off Worple Road, Wimbledon. In 1875, lawn tennis, a game devised by Major Walter Clopton Wingfield a year or so earlier and originally called Sphairistike, was added to the activities of the club. In the spring of 1877, the club was re-titled The All England Croquet and Lawn Tennis Club and signalled its change of name by instituting the first Lawn Tennis Championship. A new code of laws (replacing the code until then administered by the Marylebone Cricket Club) was drawn up for the event. Today s rules are similar except for details such as the height of the net and posts and the distance of the service line from the net. The only event held in 1877 was the Gentlemen s Singles, which was won by Spencer Gore, an old Harrovian rackets player, from a field of 22. About 200 spectators paid one shilling each to watch the final. The lawns at the ground were arranged so that the principal court was located in the middle with the others arranged around it; hence the title Centre Court, which was retained when the Club moved in 1922 to the present site in Church Road, although not a true description of its location. However, in 1980 four new courts were brought into commission on the north side of the ground, which meant the Centre Court was once more correctly defined. The opening of the new No. 1 Court in 1997 emphasised the description. By 1882, activity at the club was almost exclusively confined to lawn tennis and that year the word croquet was dropped from the title. However, for sentimental reasons, it was restored in 1889 and since then the title has remained The All England Lawn Tennis and Croquet Club. In 1884, the All England Club added ladies singles and gentlemen s doubles. Ladies doubles and mixed doubles were added in Until 1922, the reigning champion had to play only in the final, against whoever had won through to challenge him. As with the other three Grand Slam events, Wimbledon was contested by top-ranked amateur players until the advent of the open era in tennis in No British man has won the singles event at Wimbledon since Fred Perry in 1936 and no British woman has won the Ladies Singles since Virginia Wade in 1977, although Annabel Croft and Laura Robson won the girls championship in 1984 and 2008, respectively. The Championship was first televised in Location Venue Wimbledon, London Borough of MertonUK The All England Lawn Tennis and Croquet Club Surface Grass / Outdoor (Except Centre Court during rain and consequently bad light when roof is already in play) Men s draw 128S (128Q) / 64D (16Q) Women s draw 128S (96Q) / 64D (16Q) Mixed draw 48D 295

296 List of Wimbledon Gentlemen's Singles champions Year Champion Runner-up Score 1877 Spencer Gore William Marshall Frank Hadow Spencer Gore John Hartley Vere St. Leger Goold John Hartley Herbert Lawford William Renshaw John Hartley William Renshaw Ernest Renshaw William Renshaw Ernest Renshaw William Renshaw Herbert Lawford William Renshaw Herbert Lawford William Renshaw Herbert Lawford Herbert Lawford Ernest Renshaw Ernest Renshaw Herbert Lawford William Renshaw Ernest Renshaw Willoughby Hamilton William Renshaw Wilfred Baddeley Joshua Pim Wilfred Baddeley Joshua Pim Joshua Pim Wilfred Baddeley Joshua Pim Wilfred Baddeley Wilfred Baddeley Wilberforce Eaves Harold Mahoney Wilfred Baddeley Reginald Doherty Harold Mahoney Reginald Doherty Lawrence Doherty Reginald Doherty Arthur Gore Reginald Doherty Sidney Smith Arthur Gore Reginald Doherty Lawrence Doherty Arthur Gore Lawrence Doherty Frank Riseley Lawrence Doherty Frank Riseley Lawrence Doherty Norman Brookes Lawrence Doherty Frank Riseley Norman Brookes Arthur Gore Arthur Gore H. Roper Barrett Arthur Gore Josiah Ritchie Anthony Wilding Arthur Gore Anthony Wilding H. Roper Barrett RET 1912 Anthony Wilding Arthur Gore Anthony Wilding Maurice McLoughlin Norman Brookes Anthony Wilding no competition 1916 no competition 1917 no competition 1918 no competition 1919 Gerald Patterson Norman Brookes Bill Tilden Gerald Patterson

297 1921 Bill Tilden Brian Norton Gerald Patterson Randolph Lycett Bill Johnston Frank Hunter Jean Borotra René Lacoste René Lacoste Jean Borotra Jean Borotra Howard Kinsey Henri Cochet Jean Borotra René Lacoste Henri Cochet Henri Cochet Jean Borotra Bill Tilden Wilmer Allison, Jr Sid Wood Francis Shields w/o 1932 Ellsworth Vines Henry Wilfred Austin Jack Crawford Ellsworth Vines Fred Perry Jack Crawford Fred Perry Gottfried von Cramm Fred Perry Gottfried von Cramm Don Budge Gottfried von Cramm Don Budge Bunny Austin Bobby Riggs Elwood Cooke no competition 1941 no competition 1942 no competition 1943 no competition 1944 no competition 1945 no competition 1946 Yvon Petra Geoff Brown Jack Kramer Tom Brown Bob Falkenburg John Bromwich Ted Schroeder Jaroslav Drobny Budge Patty Frank Sedgman Dick Savitt Ken McGregor Frank Sedgman Jaroslav Drobny Vic Seixas Kurt Nielsen Jaroslav Drobny Ken Rosewall Tony Trabert Kurt Nielsen Lew Hoad Ken Rosewall Lew Hoad Ashley Cooper Ashley Cooper Neale Fraser Alex Olmedo Rod Laver Neale Fraser Rod Laver Rod Laver Chuck McKinley Rod Laver Marty Mulligan Chuck McKinley Fred Stolle Roy Emerson Fred Stolle Roy Emerson Fred Stolle Manuel Santana Dennis Ralston John Newcombe WilheP P. Bungert Rod Laver Tony Roche Rod Laver John Newcombe John Newcombe Ken Rosewall

298 1971 John Newcombe Stan Smith Stan Smith Ilie Nastase Jan Kodes Alex Metreveli Jimmy Connors Ken Rosewall Arthur Ashe Jimmy Connors Björn Borg Ilie Nastase Björn Borg Jimmy Connors Björn Borg Jimmy Connors Björn Borg Roscoe Tanner 6-7(4) Björn Borg John McEnroe (16) John McEnroe Björn Borg (1) 7-6(4) Jimmy Connors John McEnroe (2) 7-6(5) John McEnroe Chris Lewis John McEnroe Jimmy Connors Boris Becker Kevin Curren (4) 7-6(3) Boris Becker Ivan Lendl Pat Cash Ivan Lendl 7-6(5) Stefan Edberg Boris Becker (2) Boris Becker Stefan Edberg (1) Stefan Edberg Boris Becker Michael Stich Boris Becker (4) Andre Agassi Goran Ivanisevic 6-7(8) Pete Sampras Jim Courier 7-6(3) 7-6(6) Pete Sampras Goran Ivanisevic 7-6(2) 7-6(5) Pete Sampras Boris Becker Richard Krajicek Malivai Washington Pete Sampras Cédric Pioline Pete Sampras Goran Ivanisevic 6-7(2) 7-6(9) Pete Sampras Andre Agassi Pete Sampras Patrick Rafter 6-7(10) 7-6(5) Goran Ivanisevic Patrick Rafter Lleyton Hewitt David Nalbandian Roger Federer Mark Philippoussis 7-6(5) (3) 2004 Roger Federer Andy Roddick (3) Roger Federer Andy Roddick (2) Roger Federer Rafael Nadal (5) 6-7(3) Roger Federer Rafael Nadal Rafael Nadal Roger Federer Roger Federer Andy Roddick Rafael Nadal Tomash Berdich Novak Djokovic Rafael Nadal 6/4 6/1 1/6 6/3 298

299 List of Wimbledon Ladies Singles champions Year Champion Runner-up Score 1884 Maud Watson Louise Watson Maud Watson Blanche Bingley Blanche Bingley Maud Watson Lottie Dod Blanche Bingley Lottie Dod Blanche Bingley Hillyard Blanche Bingley Hillyard Helena Rice Helen Rice May Jacks Lottie Dod Blanche Bingley Hillyard Lottie Dod Blanche Bingley Hillyard Lottie Dod Blanche Bingley Hillyard Blanche Bingley Hillyard Edith Austin Charlotte Cooper Helen Jackson Charlotte Cooper Alice Simpson-Pickering Blanche Bingley Hillyard Charlotte Cooper Charlotte Cooper Louise Martin Blanche Bingley Hillyard Charlotte Cooper Blanche Bingley Hillyard Charlotte Cooper Charlotte Cooper Sterry Blanche Bingley Hillyard Muriel Robb Charlotte Cooper Sterry Dorothea Douglass Ethel Thomson Dorothea Douglass Charlotte Cooper Sterry May Sutton Dorothea Douglass Dorothea Douglass May Sutton May Sutton Dorothea Lambert-Chambers Charlotte Cooper Sterry Agnes Morton Dora Boothby Agnes Morton Dorothea Lambert-Chambers Dora Boothby Dorothea Lambert-Chambers Dora Boothby Ethel Larcombe Charlotte Cooper Sterry Dorothea Lambert-Chambers Winifred McNair Dorothea Lambert-Chambers Ethel Thomson no competition 1916 no competition 1917 no competition 1918 no competition 1919 Suzanne Lenglen Dorothea Lambert-Chambers Suzanne Lenglen Dorothea Lambert-Chambers Suzanne Lenglen Elizabeth Ryan Suzanne Lenglen Molla Bjurstedt Mallory Suzanne Lenglen Kitty McKane Kitty McKane Helen Wills Suzanne Lenglen Joan Fry Kitty McKane Godfree Lili de Alvarez Helen Wills Lili de Alvarez Helen Wills Lili de Alvarez Helen Wills Helen Hull Jacobs Helen Wills Moody Elizabeth Ryan

300 1931 Cilly Aussem Hilde Sperling Helen Wills Moody Helen Hull Jacobs Helen Wills Moody Dorothy Round Dorothy Round Helen Jakobs Helen Wills Moody Helen Jakobs Helen Jakobs Hide Krahwinkel Sperling Dorothy Round Jadviga Jedrzejowska Helen Wills Moody Helen Hull Jacobs Alice Marble Kay Stammers no competition 1946 Poulin Betz Louise Brogh Margaret Osborne Doris Hart Louise Brough Doris Hart Louise Brough Margaret Osborne dupont Louise Brough Margaret Osborne dupont Doris Hart Shirley Fry Maureen Connolly Louise Brough Maureen Connolly Doris Hart Maureen Connolly Louise Brough Louise Brough Beverly Fleitz Shirley Fry Angela Buxton Althea Gibson Darlene Hard Althea Gibson Angela Mortimer Maria Bueno Darlene Hard Maria Bueno Sandra Reynolds Angela Mortimer Christine Truman Karen Hantze Susman Vera Sukova Margaret Smith Billie Jean Moffitt Maria Bueno Margaret Smith Margaret Smith Maria Bueno Billie Jean King Maria Bueno Billie Jean King Ann Haydon Jones Billie Jean King Judy Tegart Ann Haydon Jones Billie Jean King Margaret Smith Court Billie Jean King Evonne Goolagong Margaret Smith Court Billie Jean King Evonne Goolagong Billie Jean King Chris Evert Chris Evert Olga Morozova Billie Jean King Evonne Goolagong Cawley Chris Evert Evonne Goolagong Cawley Virginia Wade Betty Stove Martina Navratilova Chris Evert Martina Navratilova Chris Evert-Lloyd Evonne Goolagong Cawley Chris Evert-Lloyd Chris Evert-Lloyd Hana Mandlikova Martina Navratilova Chris Evert-Lloyd Martina Navratilova Andrea Jaeger Martina Navratilova Chris Evert-Lloyd Martina Navratilova Chris Evert-Lloyd

301 1986 Martina Navratilova Hana Mandlikova Martina Navratilova Steffi Graf Steffi Graf Martina Navratilova Steffi Graf Martina Navratilova Martina Navratilova Zina Garrison Steffi Graf Gabriela Sabatini Steffi Graf Monica Seles Steffi Graf Jana Novotna Conchita Martínez Martina Navratilova Steffi Graf Arantxa Sánchez Vicario Steffi Graf Arantxa Sánchez Vicario Martina Hingis Jana Novotna Jana Novotna Nathalie Tauziat (2) 1999 Lindsay Davenport Steffi Graf Venus Williams Lindsay Davenport (3) 2001 Venus Williams Justine Henin Serena Williams Venus Williams 7-6(4) Serena Williams Venus Williams Maria Sharapova Serena Williams Venus Williams Lindsay Davenport (4) Amelie Moresmo Justine Henin-Hardenne Venus Williams Marion Bartoli Venus Williams Serena Williams Serena Williams Venus Williams Serena Williams Vera Zvonareva Petra Kvitova Maria Sharapova 6/3 6/4 US OPEN The US Open, formally the United States Open tennis championships, is a tennis tournament which is the modern incarnation of one of the oldest tennis championships in the world, with the U.S. National Championship, which for mens singles was first contested in Since 1987, the US Open has been chronologically the fourth and final Grand Slam tennis tournament each year. It is held annually in August and September over a two-week period (the weeks before and after Labor Day weekend). The main tournament consists of five different event championships: men s and women s singles, men s and women s doubles, and mixed doubles, with additional tournaments for senior, junior, and wheelchair players. Since 1978, the tournament has been played on acrylic hard courts at the USTA Billie Jean King National Tennis Center at Flushing Meadows-Corona Park in Queens, New York City. The US Open is unique in that there are final-set tiebreaks; in the other three Grand Slam tournaments, the deciding set (fifth for men, third for women) continues until it is won by two games. USTA Tennis Centre - Flushing Meadows - New York 301

302 History The US Open has grown from an exclusive entertainment event for high society to a championship for more than 600 male and female professional players who, as of 2008, compete for total prize money of over US$19 million, with $1.5 million for each winner of the singles tournaments. In the first few years of the United States National Championship, only men competed, and only in singles competition. The tournament was first held in August 1881 at the Newport Casino, Newport, Rhode Island and in that first year only clubs that were members of the United States National Lawn Tennis Association were permitted to enter. From 1884 through 1911, the tournament used a challenge system whereby the defending champion automatically qualified for the next year s final. In 1915, the tournament moved to the West Side Tennis Club at Forest Hills, New York. From 1921 through 1923, it was played at the Germantown Cricket Club in Philadelphia and returned to Forest Hills in Six years after the men s nationals were first held, the first official U.S. Women s National Singles Championship was held at the Philadelphia Cricket Club in 1887, followed by the U.S. Women s National Doubles Championship in The first U.S. Mixed Doubles Championship was held alongside the women s singles and doubles. The first U.S. National Men s Doubles Championship was held in Tournaments were held in the east and the west of the country to determine the best two teams, which competed in a play-off to see who would play the defending champions in the challenge round. The open era began in 1968 when all five events were merged into the US Open, held at the West Side Tennis Club in Forest Hills, New York. The 1968 combined tournament was open to professionals for the first time. That year, 96 men and 63 women entered the event, and prize money totaled $100,000 ($625,336 in current dollar terms). In 1970, the US Open became the first of the Grand Slam tournaments to use a tiebreak at the end of a set. The US Open is also the only Grand Slam that continues to use the tiebreak in the 5th set. All the other three grand slams play it out with service games in the 5th set. The US Open was originally played on grass until Forest Hills switched to Har-Tru clay courts in 1975 for three years. In 1978, the event moved north from Forest Hills to its current home at nearby Flushing Meadows and the surface changed again, to the current DecoTurf. Jimmy Connors is the only individual to have won US Open singles titles on all three surfaces, while Chris Evert is the only woman to win on two surfaces. Location Queens - New York City United States Venue USTA Billie Jean King National Tennis Center Surface Grass - outdoors( )Clay - outdoors( )DecoTurf - outdoors(1978 present) Men s draw 128S / 128Q / 64D Women s draw 128S / 96Q / 64D Prize money US$ 21,600,000 The Winner US OPEN Juan Martin Del Potro The Winner US OPEN Kim Clijsters 302

303 List of Gentlemen's Singles champions Year Champion Runner-up Score 1881 Richard Sears William E. Glyn Richard Sears Clarence M. Clark Richard Sears James Dwight Richard Sears Howard A. Taylor Richard Sears Godfrey M. Brinley Richard Sears R. Livingston Beeckman Richard Sears Henry Slocum * Henry Slocum Howard A. Taylor Henry Slocum Quincy Shaw Oliver Campbell Henry Slocum Oliver Campbell Clarence Hobart Oliver Campbell Fred Hovey * Robert Wrenn Fred Hovey Robert Wrenn Manliff Goodbody Fred Hovey Robert Wrenn Robert Wrenn Fred Hovey Robert Wrenn Wilberforce Eaves Malcolm Whitman Dwight Davis Malcolm Whitman J. Parmly Paret Malcolm Whitman William Larned William Larned Beals Wright William Larned Reginald Doherty Hugh Doherty William Larned * Holcombe Ward William J. Clothier Beals C. Wright Holcombe Ward William Larned Beals Wright * William Larned Robert LeRoy William Larned Beals Wright William Larned William J. Clothier William Larned Thomas C. Bundy William Larned Maurice McLoughlin Maurice McLoughlin Wallace F. Johnson Maurice McLoughlin Richard Williams Richard Williams Maurice McLoughlin William Johnston Maurice McLoughlin Richard Williams William Johnston

304 1917 Lindley Murray Nathaniel W. Niles Lindley Murray Bill Tilden William Johnston Bill Tilden Bill Tilden William Johnston Bill Tilden William Johnston Bill Tilden William Johnston Bill Tilden William Johnston Bill Tilden William Johnston Bill Tilden William Johnston René Lacoste Jean Borotra René Lacoste Bill Tilden Henri Cochet Francis Hunter Bill Tilden Francis Hunter John Doeg Francis X. Shields Ellsworth Vines George M. Lott Jr Ellsworth Vines Henri Cochet Fred Perry Jack Crawford Fred Perry Wilmer Allison Wilmer Allison Sidney B. Wood Fred Perry Don Budge Don Budge Gottfried von Cramm Don Budge Gene Mako Bobby Riggs Welby van Horn Donald McNeill Bobby Riggs Bobby Riggs Francis Kovacs Fred Schroeder Frank Parker Lt. Joseph R. Hunt Jack Kramer Frank Parker William Talbert Frank Parker William Talbert Jack Kramer Tom Brown Jr Jack Kramer Frank Parker Pancho Gonzales Eric W. Sturgess Pancho Gonzales Frederick Schroeder Arthur Larsen Herbert Flam Frank Sedgman Vic Seixas Frank Sedgman Gardnar Mulloy Tony Trabert Vic Seixas Vic Seixas Rex Hartwig Tony Trabert Ken Rosewall Ken Rosewall Lew Hoad Malcolm Anderson Ashley Cooper Ashley Cooper Malcolm Anderson Neale Fraser Alex Olmedo Neale Fraser Alex Olmedo 3-6,7-5,8-6, Roy Emerson Rod Laver Rod Laver Roy Emerson Rafael Osuna Frank Froehling Roy Emerson Fred Stolle Manuel Santana Cliff Drysdale Fred Stolle John Newcombe John Newcombe Clark Graebner Arthur Ashe Tom Okker Rod Laver Tony Roche Ken Rosewall Tony Roche Stan Smith Jan Kodes Ilie Nastase Arthur Ashe John Newcombe Jan Kodes Jimmy Connors Ken Rosewall Manuel Orantes Jimmy Connors Jimmy Connors Björn Borg

305 1977 Guillermo Vilas Jimmy Connors Jimmy Connors Björn Borg John McEnroe Vitas Gerulaitis John McEnroe Björn Borg John McEnroe Björn Borg Jimmy Connors Ivan Lendl Jimmy Connors Ivan Lendl John McEnroe Ivan Lendl Ivan Lendl John McEnroe Ivan Lendl Miloslav Mecir Ivan Lendl Mats Wilander Mats Wilander Ivan Lendl Boris Becker Ivan Lendl Pete Sampras Andre Agassi Stefan Edberg Jim Courier Stefan Edberg Pete Sampras Pete Sampras Cedric Pioline Andre Agassi Michael Stich Pete Sampras Andre Agassi Pete Sampras Michael Chang Patrick Rafter Greg Rusedski Patrick Rafter Mark Philippoussis Andre Agassi Todd Martin (5) 6-7(2) Marat Safin Pete Sampras Lleyton Hewitt Pete Sampras 7-6(4) Pete Sampras Andre Agassi Andy Roddick Juan Carlos Ferrero (2) Roger Federer Lleyton Hewitt (3) Roger Federer Andre Agassi (1) Roger Federer Andy Roddick Roger Federer Novak Djokivic Roger Federer Andy Murray A 2009 Juan Martin Del Potro Roger Federer Rafael Nadal Novak Djokovic Novak Djokovic Rafael Nadal 6/2 6/4 6/7 6/1 US OPEN - List of Ladies' Singles champions Champion Runner-up Score 1887 Ellen Hansell Laura Knight Bertha Townsend Ellen Hansell Bertha Townsend Lida Voorhees Ellen Roosevelt Bertha Townsend Mabel Cahill Ellen Roosevelt Mabel Cahill Elisabeth Moore Aline Terry Augusta Schultz Helen Hellwig Aline Terry Juliette Atkinson Helen Hellwig Elisabeth Moore Juliette Atkinson Juliette Atkinson Elisabeth Moore Juliette Atkinson Marion Jones Marion Jones Maud Banks Myrtle McAteer Edith Parker Elisabeth Moore Myrtie McAteer Marion Jones Elisabeth Moore , ret Elisabeth Moore Marion Jones May Sutton Elisabeth Moore Elisabeth Moore Helen Homans Helen Homans Maud Barger Evelyn Sears Carrie Neely Maud Barger-Wallach Evelyn Sears Hazel Hotchkiss Barger Wallach Hazel Hotchkiss Louise Hammond Hazel Hotchkiss Florence Sutton Mary Browne Eleonora Sears Mary Browne Marie Wagner Mary Browne Marie Wagner

306 1915 Molla Mallory Hazel Hotchkiss Wightman Molla Mallory Luisie Hotchkiss Wighman Molla Mallory Marion Vaderhoef Molla Mallory Eleanor Goss Hazel Hotchkiss Wightman Marion Zinderstein Molla Mallory Marion Zinderstein Molla Mallory Mary Browne Molla Mallory Helen Wills Helen Wills Molla Mallory Helen Wills Molla Mallory Helen Wills Kathleen McKane Molla Mallory Elizabeth Ryan Helen Wills Betty Nuthall Helen Wills Helen Jacobs Helen Wills Phoebe Holcroft Watson Betty Nuthall Anna McCune Harper Helen Wills Moody Eileen Bennett Whitingstall Helen Jacobs Carolin Bablock Helen Jacobs Helen Wills Moody , ret Helen Jacobs Sarah Palfrey Fabyan Helen Jacobs Sarah H. Palfrey Fabyan Alice Marble Helen Jacobs Anita Lizana Jadwiga Jedrzejowska Alice Marble Nancy Wynne Alice Marble Helen Jacobs Alice Marble Helen Jacobs Sarah Palfrey Cooke Pauline Betz Pauline Betz Louise Brough Pauline Betz Louise Brough Pauline Betz Margaret Osborne Sarah Palfrey Cooke Pauline Betz Pauline Betz Patricia Canning Louise Brough Margaret Osborne Margaret Osborne dupont Louise Brough Margaret Osborne dupont Doris Hart Margaret Osborne dupont Doris Hart Maureen Connolly Shirley Fry Maureen Connolly Doris Hart Maureen Connolly Doris Hart Doris Hart Louise Brough Doris Hart Patricia Ward Shirley Fry Althea Gibson Althea Gibson Louise Brough Althea Gibson Darlene Hard Maria Bueno Christine Truman Darlene Hard Maria Bueno Darlene Hard Ann Haydon Margaret Smith Darlene Hard Maria Bueno Margaret Smith Maria Bueno Carole Caldwell Graebner Margaret Smith Billie Jean Moffitt Maria Bueno Nancy Richey Billie Jean King Ann Haydon Jones Virginia Wade Billie Jean King Margaret Smith Court Maria Bueno

307 1969 Margaret Smith Court Nancy Richey * 1969 Margaret Smith Court Virginia Wade ** 1970 Margaret Smith Court Rosemary Casals Billie Jean King Rosemary Casals Billie Jean King Kerry Melville Margaret Smith Court Evonne Goolagong Billie Jean King Evonne Goolagong Chris Evert Evonne Goolagong Chris Evert Evonne Goolagong Chris Evert Wendy Turnbull Chris Evert Pam Shriver Tracy Austin Chris Evert Lloyd Chris Evert Lloyd Hana Mandlikova Tracy Austin Martina Navratilova Chris Evert Lloyd Hana Mandlikova Martina Navratilova Chris Evert Lloyd Martina Navratilova Chris Evert Lloyd Hana Mandlikova Martina Navratilova Martina Navratilova Helena Sukova Martina Navratilova Steffi Graf Steffi Graf Gabriela Sabatini Steffi Graf Martina Navratilova Gabriela Sabatini Steffi Graf Monica Seles Martina Navratilova Monica Seles Arantxa Sánchez Vicario Steffi Graf Martina Hingis Arantxa Sánchez Vicario Steffi Graf Steffi Graf Monica Seles Steffi Graf Monica Seles Martina Hingis Venus Williams Lindsay Davenport Martina Hingis Serena Williams Martina Hingis (4) 2000 Venus Williams Lindsay Davenport Venus Williams Serena Williams Serena Williams Venus Williams Justine Henin-Hardenne Kim Clijsters Svetlana Kuznetsova Elena Demetieva Kim Clijsters Mary Pierce Maria Sharapova Justine Henin-Hardenne Justin Henin Svetlana Kuznetsova Serena Williams Jelen Jankovic Kim Clijsters Caroline Wozniacki Kim Clijsters Vera Zvonarieva Samantha Stosur Serena Williams 6/2 6/3 Jack Kramer. Wimbledon

308 Masters Cup and Grand Slam Cup Tennis Masters Cup Season Location Winner Runner-up Score 2010 London Roger Federer Raphael Nadal London Nikolai Davidenko Juan Martin Del Potro Shanghai Novak Djokovic Nikolai Davidenko Shanghai Roger Federer James Blake Shanghai Roger Federer David Ferer Shanghai David Nalbandian Roger Federer Houston Roger Federer Lleyton Hewitt Houston Roger Federer Andre Agassi Shanghai Lleyton Hewitt Juan Carlos Ferrero Sydney Lleyton Hewitt Sebastien Grosjean Lisbon Gustavo Kuerten Andre Agassi ATP Tour World Championship ( ) Season Location Winner Runner-Up Score 1999 Hannover Pete Sampras Andre Agassi Hannover Alex Corretja Carlos Moya Hannover Pete Sampras Y. Kafelnikov Hannover Pete Sampras Boris Becker Frankfurt Boris Becker Michael Chang Frankfurt Pete Sampras Boris Becker Frankfurt Michael Stich Pete Sampras Frankfurt Boris Becker Jim Courier Frankfurt Pete Sampras Jim Courier Frankfurt Andre Agassi Stefan Edberg Grand Slam Cup ( ) Season Location Winner Runner-Up Score 1999 Munich Greg Rusedski Tommy Haas (7) 76(5) 1998 Munich Marcelo Rios Andre Agassi (1) Munich Pete Sampras Patrick Rafter Munich Boris Becker Goran Ivanisevic Munich Goran Ivanisevic Todd Martin 76(4) Munich Magnus Larsson Pete Sampras 76(6) 46 76(5) Munich Petr Korda Michael Stich (5) Munich Michael Stich Michael Chang Munich David Wheaton Michael Chang Munich Pete Sampras Brad Gilbert Masters ( ) Season Location Winner Runner-Up Score 1989 New York Stefan Edberg Boris Becker New York Boris Becker Ivan Lendl New York Ivan Lendl Mats Wilander New York Ivan Lendl Boris Becker New York Ivan Lendl Boris Becker New York John Mcenroe Ivan Lendl New York John Mcenroe Ivan Lendl New York Ivan Lendl John Mcenroe New York Ivan Lendl Vitas Gerulaitis New York Bjorn Borg Ivan Lendl New York Bjorn Borg Vitas Gerulaitis New York John Mcenroe Arthur Ashe New York Jimmy Connors Bjorn Borg Houston Manuel Orantes Wojtek Fibak Stockholm Ilie Nastase Bjorn Borg Melbourne Guillermo Vilas Ilie Nastase Boston Ilie Nastase Tom Okker Barcelona Ilie Nastase Stan Smith Paris Ilie Nastase (won round robin with 6-0 record) 1970 Tokyo Stan Smith (won round robin with 4-1 record) 308

309 Singles Titles Matrix Champion Country # Years Pete Sampras United States , 1997, 1996, 1994, 1991 Ivan Lendl Czechoslovakia , 1986, 1985, 1982, 1981 Roger Federer Swizerland ,2007, 2006, 2004, 2003 Ilie Nãstase Romania , 1973, 1972, 1971 Boris Becker Germany , 1992, 1988 John McEnroe United States , 1983, 1978 Lleyton Hewitt Australia , 2001 Björn Borg Sweden , 1979 David Nalbandian Argentina Gustavo Kuerten Brazil Àlex Corretja Spain Michael Stich Germany Andre Agassi United States Stefan Edberg Sweden Jimmy Connors United States Manuel Orantes Spain Guillermo Vilas Argentina Novak Djokovic Serbia Nikolay Davidenko Russia Virginia Slims Championships-Sony Ericsson Championships Venue Year Champion Runner-up Score in Final Houston 1971 Billie Jean King Kerry Melville Reid 6-4, 4-6, 6-1 Boca Raton 1972 Chris Evert Kerry Melville Reid 7-5, Chris Evert Nancy Richey Gunter 6-3, 6-3 Los Angeles 1974 Evonne Goolagong Cawley Chris Evert 6-3, Chris Evert Martina Navratilova 6-4, Evonne Goolagong Cawley Chris Evert 6-3, 5-7, 6-3 New York City 1977 Chris Evert Sue Barker 2-6, 6-1, 6-1 Oakland 1978 Martina Navratilova Evonne Goolagong Cawley 7-6(0), 6-4 New York City 1979 Martina Navratilova Tracy Austin 6-3, 3-6, Tracy Austin Martina Navrátilova 6-2, 2-6, Martina Navrátilová Andrea Jaeger 6-3, 7-6(3) 1982 Silvia Hanika Martina Navrátilova 1-6, 6-3, Martina Navratilova Chris Evert 6-2, Martina Navratilova Chris Evert 6-3, 7-5, Martina Navratilova Helena Sukova 6-3, 7-5, (1) Martina Navratilova Hana Mandlikova 6-2, 6-0, 3-6, (2) Martina Navratilova Steffi Graf 7-6(6), 6-3, Steffi Graf Gabriela Sabatini 4-6, 6-4, 6-0, Gabriela Sabatini Pam Shriver 7-5, 6-2, Steffi Graf Martina Navrátilova 6-4, 7-5, 2-6, Monica Seles Gabriela Sabatini 6-4, 5-7, 3-6, 6-4, Monica Seles Martina Navrátilova 6-4, 3-6, 7-5, Monica Seles Martina Navrátilova 7-5, 6-3, Steffi Graf Arantxa Sanchez Vicario 6-1, 6-4, 3-6, Gabriela Sabatini Lindsay Davenport 6-3, 6-2, Steffi Graf Anke Huber 6-1, 2-6, 6-1, 4-6, Steffi Graf Martina Hingis 6-3, 4-6, 6-0, 4-6, Jana Novotna Mary Pierce 7-6(4), 6-2, Martina Hingis Lindsay Davenport 7-5, 6-4, 4-6, Lindsay Davenport Martina Hingis 6-4, Martina Hingis Monica Seles 6-7(5), 6-4, Serena Williams Lindsay Davenport +/- 309

310 2002 Kim Clijsters Serena Williams 7-5, Kim Clijsters Amélie Mauresmo 6-2, Maria Sharapova Serena Williams 4-6, 6-2, Amélie Mauresmo Mary Pierce 5-7, 7-6(3), Justine Henin Amélie Mauresmo 6-4, Justine Henin Maria Sharapova 5-7, 7-5, Venus Williams Vera Zvonareva 6-7,6-0, Serena Williams Venus Williams Kim Clijsters Caroline Wozniacki Kveta Kvitova Victoria Azarenka 7/5 2/6 6/3 Caroline Wozniacki Novak Jokovic Masters Cup R.Nadal, N. Jokovic, A.Murray, the prime ministr of England D.Cameron, A.Roddick, R.Federer, T. Berdich, D.Ferrer, R.Soderling 310

311 London - O 2 Arena, Masters Cup

312 PRO TOUR In addition to head-to-head tours, there were annual professional tournaments called Championship tournaments where the world's top professional players played and these tournaments held with a certain tradition. The oldest of the three was the United States Professional Championship, played between 1927 and Between 1954 and 1962 it was played indoors in Cleveland and was called the World Professional Championships. The most prestigious of the three was generally the London Indoor Professional Championship. Played between 1934 and 1990, at Wembley in England, it was unofficially usually considered the world's championship until The third major tournament was the French Professional Championship, played between 1934 (and perhaps before but the data are unclear) and 1968, generally at Roland Garros. These three tournaments until 1967 are referred as the professional Grand Slam tournaments by prominent tennis historians such as Robert Geist and Raymond Lee. Wembley Championship: Year M ens Singles Winner M ens Singles Runner-u p 1934 E sll worthv nies(usa) HansNussel ni (Germ any) 1935 E sll worthv nies(usa) B lli T dli en(usa ) 1936 E sll worthv nies(usa) B lli T dli en(usa ) 1937 HansNussel ni (Germ any) B lli T dli en(usa ) 1938 HansNussel ni (Germ any) B lli T dli en(usa ) nothe dl nothedl 1947 DonBudge(USA) BobbyRgigs(USA ) 1948 BobbyRgigs(USA) DonBudge(USA ) 1949 JackKramer(USA) BobbyRgigs(USA ) 1950 PanchoGonzaelz(USA) W eblyvanhorn(usa ) 1951 PanchoGonzaelz(USA) Pancho Segura(U SA) 1952 PanchoGonzaelz(USA) JackKramer(USA ) 1953 Frank Sedgm an(austra ail ) PanchoGonzaelz(USA ) nothe dl nothedl 1956 PanchoGonzaelz(USA) Frank Sedgm an(austra ail 1957 KenResewall(Austra ail ) Frank Sedgm an(austra ail 1958 Frank Sedgm an(austra ail ) Tony Trabert(U SA) 1959 M alanderson(austra ail ) Pancho Segura(U SA) 1960 KenResewall(Austra ail ) Pancho Segura(U SA) 1961 KenResewall(Austra ail ) Lew H oad(austra ail ) 1962 KenResewall(Austra ail ) Lew H oad(austra ail ) 1963 KenResewall(Austra ail ) Lew H oad(austra ail ) 1964 Rod Laver(Austra ail ) KenResewall(Austra ail ) 1965 Rod Laver(Austra ail ) Andres G mi eno(spani ) 1966 Rod Laver(Austra ail ) KenResewall(Austra ail ) 1967 Rod Laver(Austra ail ) KenResewall(Austra ail ) 1968 KenResewall(Austra ail ) JohnNewcombe(Austra ail ) 1969 Rod Laver(Austra ail ) Tony Roche(Austra ail ) 1970 Rod Laver(Austra ail ) C filfrcihey(usa ) 1971 Ieil Nastase(Romanai) Rod Laver(Austra ail ) 1972 C filfrcihey(usa) CalrkGreabner(USA ) 312

313 French Pro Championship Year Mens Singles Winner Mens Singles Runner-u p 1930 Karel Kozheluh (Czechoslovakia) Albert Burke (Ireland ) 1931 Martin Plaa (France) Robert Ramillon (France) 1932 Robert Ramillon (France) Martin Plaa (France) 1933 Bill Tilden (USA) Henri Cochet (France) 1934 Bill Tilden (USA) Martin Plaa (France) 1935 Ellsworth Vines (USA) Hans Nusslein (Germany ) not held not held 1938 Henri Cochet (France) Robert Ramillon (France) 1939 Don Budge (USA) Ellsworth Vines (USA) nothedl nothe dl 1953FrankSedgman( Ausrta ail ) PanchoGonzaelz( USA) nothe dl nothe dl 1956 Tony Trabert( USA) PanchoGonzaelz( USA) 1957nothedl nothe dl 1958KenRosewal( Ausrta ail ) Lew Hoad( Ausrta ail ) 1959 Tony Trabert( USA) FrankSedgman ( Ausrta ail ) 1960KenRosewal( Ausrta ail ) Lew Hoad( Ausrta ail ) 1961KenRosewal( Ausrta ail ) PanchoGonzaelz( USA) 1962KenRosewal( Ausrta ail ) AndresG mi eno( Spani ) 1963KenRosewal( Ausrta ail ) RodLaver( Ausrta ail ) 1964KenRosewal( Ausrta ail ) RodLaver( Ausrta ail ) 1965KenRosewal( Ausrta ail ) RodLaver( Ausrta ail ) 1966KenRosewal( Ausrta ail ) RodLaver( Ausrta ail ) 1967RodLaver( Ausrta ail ) AndresG mi eno( Spani ) 1968RodLaver( Ausrta ail ) JohnNewcombe ( Ausrta ail ) United States Pro Championship Year Mens Singles Winner Mens Singles Runner-u p 1927 Vincent Richards (USA) Howard Kinsey (USA) 1928 Vincent Richards (USA) Karel Kozheluh (Czechoslovakia ) 1929 Karel Kozheluh (Czechoslovakia) Vincent Richards (USA) 1930 Vincent Richards (USA) Karel Kozheluh (Czechoslovakia ) 1931 Bill Tilden (USA) Vincent Richards (USA) 1932 Karel Kozheluh (Czechoslovakia) Hans Nusslein (Germany ) 1933 Vincent Richards (USA) Frank Hunter (USA) 1934 Hans Nusslein (Germany) Karel Kozheluh (Czechoslovakia ) 1935 Bill Tilden (USA) Karel Kozheluh (Czechoslovakia ) 1936 Joe Whalen (USA) Charles Wood (USA) 313

314 1937 Karel Kozheluh (Czechoslovakia) Bruce Barnes (USA) 1938 Fred Perry (England) Bruce Barnes (USA) 1939 Ellsworth Vines (USA) Fred Perry (England ) 1940 Don Budge (USA) Fred Perry (England ) 1941 Fred Perry (England) Dick Skeen (USA) 1942 Don Budge (USA) Bobby Riggs (USA) 1943 Bruce Barnes (USA) John Nogrady (USA) 1944 not held not held 1945 Welby Van Horn (USA) John Nogrady (USA) 1946 Bobby Riggs (USA) Don Budge (USA) 1947 Bobby Riggs (USA) Don Budge (USA) 1948 Jack Kramer (USA) Bobby Riggs (USA) 1949 Bobby Riggs (USA) Don Budge (USA) 1950 Pancho Segura (USA) Frank Kovacs (USA) 1951 Pancho Segura (USA) Pancho Gonzalez (USA) 1952 Pancho Segura (USA) Pancho Gonzalez (USA) 1953 Pancho Gonzalez (USA) Don Budge (USA) 1954 Pancho Gonzalez (USA) Frank Sedgman (Australia ) 1955 Pancho Gonzalez (USA) Pancho Segura (USA) 1956 Pancho Gonzalez (USA) Pancho Segura (USA) 1957 Pancho Gonzalez (USA) Pancho Segura (USA) 1958 Pancho Gonzalez (USA) Lew Hoad (Australia ) 1959 Pancho Gonzalez (USA) Lew Hoad (Australia ) 1960 Alex Olmedo (USA) Tony Trabert (USA) 1961 Pancho Gonzalez (USA) Frank Sedgman (Australia ) 1962 Butch Buchholz (USA) Pancho Segura (USA) 1963 Ken Rosewall (Australia) Rod Laver (Australia ) 1964 Rod Laver (Australia) Pancho Gonzalez (USA) 1965 Ken Rosewall (Australia) Rod Laver (Australia ) 1966 Rod Laver (Australia) Ken Rosewall (Australia ) 1967 Rod Laver (Australia) Andres Gimeno (Spain) 1968 Rod Laver (Australia) John Newcombe (Australia ) 314

315 1969 Rod Laver (Australia) John Newcombe (Australia ) 1970 Tony Roche (Australia) Rod Laver (Australia ) 1971 Ken Rosewall (Australia) Cliff Drysdale (South Africa ) 1972 Bob Lutz (USA) Tom Okker (Netherlands ) 1973 Jimmy Connors (USA) Arthur Ashe (USA) 1974 Bjorn Borg (Sweden) Tom Okker (Nethelands ) 1975 Bjorn Borg (Sweden) Guillermo Vilas (Argentina ) 1976 Bjorn Borg (Sweden) Harold Solomon (USA) 1977 Manuel Orantes (Spain) Eddie Dibbs (USA) 1978 Manuel Orantes (Spain Harold Solomon (USA) 1979 Jose Higueras (Spain) Hans Gildemeister (Chilie ) 1980 Eddie Dibbs (USA) Gene Mayer (USA) 1981 Jose-Luis Clerc (Argentina) Hans Gildemeister (Chilie ) 1982 Guillermo Vilas (Argentina) Mel Purcell (USA) 1983 Jose-Luis Clerc (Argentina) Jimmy Arias (USA) 1984 Aaron Krickstein (USA) Jose-Luis Clerc (Argentina ) 1985 Mats Wilander (Sweden) Martin Jaite (Argentina ) 1986 Andres Gomez (Ecuador) Martin Jaite (Argentina ) 1987 Mats Wilander (Sweden Kent Carlsson (Sweden) 1988 Thomas Muster (Austria) Lawson Dunkan (USA) 1989 Andres Gomez (Ecuador) Mats Wilander (Sweden 1990 Martin Jaite (Argentina) Libor Nemecek (Czechoslovakia) 1991 Andres Gomez (Ecuador) Andrei Cherkasov (Russia ) 1992 Ivan Lendl (Czechoslovakia) Richey Renenberg (USA) 1993 Ivan Lendl (Czechoslovakia) Todd Martin (USA) 1994 Ivan Lendl (Czechoslovakia) Malivai Washngton (USA) 1995 not comleted, rain 1996 not held 1997 Sjeng Schalken (Netherlands) Marcelo Rios (Chilie ) 1998 Michael Chang (USA) Paul Haarhuis (Netherland ) 1999 Marat Safin (Russia) Greg Rusedsky (England ) Vinsent Richards Henri Cochet 315

316 Matches of professional tennis players Year Player s Score Yea r Player s Score 1930 Richards -Kozheluk h Tilden - Richard s Kozhelukh - Nuslei n Richards - Hante r Nuslein - Kozheluk h Tilden - Kozheluk h Voleni - Barns Kozhelukh - Barns Perry - Barns Vins - Parry Budge - Perry Perry - Skini Budge - Rigg s Barns - Nogradi Van Horn - Nogradi Riggs - Budge Riggs - Budge Kramer - Rigg s Riggs - Budge Segura - Kovach Segura - Gonzale s Segura - Gonzale z Gonzslez - Budge Gonzalez - Segjma n 3-1 g1955 Gonzalez - Segur a Gonzalez - Segur a Gonzalez - Segur a Gonzalez - Hoad Gonzalez - Hoad Olmedo - Traber t Gonzalez - Sejman Bukhgolts - Segur a Rozewall - Laver Laver - Gonzale z Rozewall - Laver Laver - Rosewall Laver - Gimen o 3-1 DAVIS CUP The tournament was conceived in 1899 by four members of the Harvard University tennis team who wished to challenge the British to a tennis competition. Once their respective lawn tennis associations agreed, one of the four Harvard players, Dwight F. Davis, designed a tournament format and ordered an appropriate sterling silver trophy from Shreve, Crump & Low, purchasing it from his own funds. They in turn commissioned a classically-styled design from William B. Durgin's of Concord, New Hampshire, crafted by the Englishman Rowland Rhodes[1]. Davis went on to become a prominent politician in the United States in the 1920s, serving as US Secretary of War from and as Governor-General of the Philippines from The first match, between the United States and Great Britain was held at the Longwood Cricket Club in Boston, Massachusetts in The American team, of which Dwight Davis was a part, surprised the British by winning the first three matches. The following year the two countries did not compete but the US won the next match in The tournament was initially titled the International Lawn Tennis Challenge although it soon became known as the Davis Cup, after Dwight Davis' trophy. From 1950 to 1967, Australia dominated the competition, winning the Cup 15 times in 18 years.the United States has won the event the most times (32), closely followed by Australia (28 [including 4 as Australasia]), Great Britain (9), France (9) and Sweden (7). 316

317 Davis Cup Champions List 2010 Serbia 3 2 France Belgrad 2009 Spain 5 0 Czach Republic Palau Sant Jordi, Barselona 2008 Spain 3 1 Argentina Estadio Polideportivo Mar del Plata - Islas Malvinas 2007 USA 4 1 Russia Memorial Coliseum, Portland, Oregon, USA 2006 Russia 3 2 Argentina Olympic Stadium, Moscow, Russia 2005 Croatia 3 2 Slovak Republic Sibamac Arena National Tennis Centre, Bratislava, Slovak Republic 2004 Spain 3 2 USA Estadio Olimpico De Sevilla, Seville, Spain 2003 Australia 3 1 Spain Melbourne Park, Rod Laver Arena, Melbourne, Australia 2002 Russia 3 2 France Palais Omnisports Paris Bercy, Paris, FRA 2001 France 3 2 Australia Melbourne Park, Melbourne, Victoria, AUS 2000 Spain 3 1 Australia Palau Sant Jordi, Barcelona, Spain 1999 Australia 3 2 France Acropolis Exhibition Hall, Nice, France 1998 Sweden 4 1 Italy Forum, Milan, ITA 1997 Sweden 5 0 USA Scandinavium, Gothenburg, Sweden 1996 France 3 2 Sweden Massan Hall, Malmo, Sweden 1995 USA 3 2 Russia Olympic Stadium, Moscow, Russia 1994 Sweden 4 1 Russia Olympic Stadium, Moscow, Russia 1993 Germany 4 1 Australia Exhibition Hall, Dusseldorf, Germany 1992 USA 3 1 Switzerland Tarrant County Centre,Fort Worth,TX,USA 1991 France 3 1 USA Gerland Sports Palace, Lyon, France 1990 USA 3 2 Australia Sun Coast Dome, St Petersburg, FL, USA 1989 Germany F.R. 3 2 Sweden Schleyer Halle, Stuttgart, West Germany 1988 Germany F.R. 4 1 Sweden The Scandinavium, Gothenburg, Sweden 1987 Sweden 5 0 India The Scandinavium, Gothenburg, Sweden 1986 Australia 3 2 Sweden Kooyong, Melbourne, VIC, Australia 1985 Sweden 3 2 Germany F.R. Olympia Halle, Munich, West Germany 1984 Sweden 4 1 USA The Scandinavium, Gothenburg, Sweden 1983 Australia 3 2 Sweden Kooyong, Melbourne, VIC, Australia 1982 USA 4 1 France Sports Palace, Grenoble, France 1981 USA 3 1 Argentina Riverfront Coliseum, Cincinnati, OH, USA 1980 Czechoslovakia 4 1 Italy Sportovni Hall, Prague, Czechoslovakia 1979 USA 5 0 Italy Civic Auditorium, San Francisco, CA, USA 1978 USA 4 1 Great Britain Mission Hills CC, Rancho Mirage, CA, USA 1977 Australia 3 1 Italy White City Stadium,Sydney,NSW,Australia 1976 Italy 4 1 Chile Estadio Nacional, Santiago, Chile 1975 Sweden 3 2 Czechoslovakia Kungliga Tennishallen, Stockholm, Sweden 1974 South Africa India South Africa won by walkover 1973 Australia 5 0 USA Public Auditorium, Cleveland, OH, USA 1972 USA 3 2 Romania Club Sportiv Progresul,Bucharest,Romania 1971 USA 3 2 Romania Olde Providence Racq. C,Charlotte,NC,USA 1970 USA 5 0 Germany F.R. Harold Clark Courts, Cleveland, OH, USA 1969 USA 5 0 Romania Harold Clark Courts, Cleveland, OH, USA 1968 USA 4 1 Australia Memorial Drive, Adelaide, SA, Australia 1967 Australia 4 1 Spain Milton Courts, Brisbane, QLD, Australia 1966 Australia 4 1 India Kooyong, Melbourne, VIC, Australia 1965 Australia 4 1 Spain White City Stadium,Sydney,NSW,Australia 1964 Australia 3 2 USA Harold Clark Courts, Cleveland, OH, USA 1963 USA 3 2 Australia Memorial Drive, Adelaide, SA, Australia 1962 Australia 5 0 Mexico Milton Courts, Brisbane, QLD, Australia 1961 Australia 5 0 Italy Kooyong, Melbourne, VIC, Australia 1960 Australia 4 1 Italy White City Stadium,Sydney,NSW,Australia 1959 Australia 3 2 USA West Side TC, Forest Hills, NY, USA 1958 USA 3 2 Australia Milton Courts, Brisbane, QLD, Australia 1957 Australia 3 2 USA Kooyong, Melbourne, VIC, Australia 1956 Australia 5 0 USA Memorial Drive, Adelaide, SA, Australia 1955 Australia 5 0 USA West Side TC, Forest Hills, NY, USA 1954 USA 3 2 Australia White City Stadium,Sydney,NSW,Australia 1953 Australia 3 2 USA Kooyong, Melbourne, VIC, Australia 1952 Australia 4 1 USA Memorial Drive, Adelaide, SA, Australia 1951 Australia 3 2 USA White City Stadium,Sydney,NSW,Australia 1950 Australia 4 1 USA West Side TC, Forest Hills, NY, USA 1949 USA 4 1 Australia West Side TC, Forest Hills, NY, USA 1948 USA 5 0 Australia West Side TC, Forest Hills, NY, USA 317

318 1947 USA 4 1 Australia West Side TC, Forest Hills, NY, USA 1946 USA 5 0 Australia Kooyong, Melbourne, VIC, Australia 1939 Australia 3 2 USA Merion Cricket Club, Haverford, PA, USA 1938 USA 3 2 Australia Germantown Cricket C,Philadelphia,PA,USA 1937 USA 4 1 Great Britain Centre Court, Wimbledon, London, England 1936 Great Britain 3 2 Australia Centre Court, Wimbledon, London, England 1935 Great Britain 5 0 USA Centre Court, Wimbledon, London, England 1934 Great Britain 4 1 USA Centre Court, Wimbledon, London, England 1933 Great Britain 3 2 France Roland Garros, Auteuil, Paris, France 1932 France 3 2 USA Roland Garros, Auteuil, Paris, France 1931 France 3 2 Great Britain Roland Garros, Auteuil, Paris, France 1930 France 4 1 USA Roland Garros, Auteuil, Paris, France 1929 France 3 2 USA Roland Garros, Auteuil, Paris, France 1928 France 4 1 USA Roland Garros, Auteuil, Paris, France 1927 France 3 2 USA Germantown Cricket C,Philadelphia,PA,USA 1926 USA 4 1 France Germantown Cricket C,Philadelphia,PA,USA 1925 USA 5 0 France Germantown Cricket C,Philadelphia,PA,USA 1924 USA 5 0 Australia Germantown Cricket C,Philadelphia,PA,USA 1923 USA 4 1 Australia West Side TC, Forest Hills, NY, USA 1922 USA 4 1 Australia West Side TC, 238th Street, NY, USA 1921 USA 5 0 Japan West Side TC, 238th Street, NY, USA 1920 USA 5 0 Australia Domain Cricket Cl, Auckland, New Zealand 1919 Australia 4 1 Great Britain Double Bay Grounds,Sydney,NSW,Australia 1914 Australia 3 2 USA West Side TC, Forest Hills, NY, USA 1913 USA 3 2 Great Britain Worple Road, Wimbledon, London, England 1912 British Isles 3 2 Australasia Albert Ground, Melbourne, VIC, Australia 1911 Australasia 4 0 USA Hagley Park, Christchurch, New Zealand 1910 Not Held 1909 Australasia 5 0 USA Double Bay Grounds,Sydney,NSW,Australia 1908 Australasia 3 2 USA Albert Ground, Melbourne, VIC, Australia 1907 Australasia 3 2 British Isles Worple Road, Wimbledon, London, England 1906 British Isles 5 0 USA Worple Road, Wimbledon, London, England 1905 British Isles 5 0 USA Worple Road, Wimbledon, London, England 1904 British Isles 5 0 Belgium Worple Road, Wimbledon, London, England 1903 British Isles 4 1 USA Longwood Cricket Club, Boston, MA, USA 1902 USA 3 2 British Isles Crescent Athletic Club,Brooklyn,NY,USA 1901 Not Held 1900 USA 3 0 British Isles Longwood Cricket Club, Boston, MA, USA FED CUP The idea for the event can be traced back to 1919, when Hazel Hotchkiss Wightman came up with the concept for a women's team competition. When this was rejected, she instead presented a trophy in 1923 for an annual contest between the United States and Great Britain, who were at that time the strongest tennis-playing nations. Nell Hopman, wife of the legendary Australian Davis Cup Captain Harry Hopman, later took up Mrs Wightman's original idea. In 1962, when a British resident of the United States, Mary Hardwick Hare, presented a dossier proving that support for such an event was overwhelming, the ITF was persuaded that a team championship played over one week in a different venue each year was a 'good idea'. It had taken 40 years for Wightman s idea of a women s Davis Cup to become a reality. Finally in 1963, the ITF launched the Federation Cup to celebrate its 50th anniversary. Open to all nations and not just USA and Great Britain, the much awaited competition became a resounding success. Fed Cup Champions List 2011 Cheska Republika 3 2 Russia Olympic Stadium, Moscow, Russia 2010 USA 1 4 Italy San Diego Sports Arena, San Diego 2009 Italy 4 0 USA Circolo del Tennis "Rocco Polimeni", Reggio Calabria 2008 Russia 4 0 Spain Club de Campo - Villa de Madrid, Madrid, Spain Russia 4 0 Italy Small Sports Arena «Luzhniki», Moscow, Russia 2006 Italy 3 2 Belgium Spiroudome, Charleroi, Belgium 2005 Russia 3 2 France Roland Garros, Paris, France 2004 Russia 3 2 France Ice Stadium Krylatskoe, Moscow, Russia 2003 France 4 1 USA Olympic Stadium, Moscow, Russia 2002 Slovak Republic 3 1 Spain Palacio de Congresos de Maspalomas, Gran Canaria, Spain 2001 Belgium 2 1 Russia Parque Ferial Juan Carlos 1, Madrid, Spain 2000 USA 5 0 Spain Mandalay Bay Resort, Las Vegas, NV, USA 1999 USA 4 1 Russia Taube Tennis Stadium, Stanford, CA, USA 318

319 1998 Spain 3 2 Switzerland Palexpo Hall, Geneva, Switzerland 1997 France 4 1 Netherlands Brabant Hall, s-hertogenbosch, Netherlands 1996 USA 5 0 Spain Convention Centre, Atlantic City, USA 1995 Spain 3 2 USA Valencia T.C., Valencia, Spain 1994 Spain 3 0 USA Waldstadion T.C., Frankfurt, Germany 1993 Spain 3 0 Australia Waldstadion T.C., Frankfurt, Germany 1992 Germany 2 1 Spain Waldstadion T.C., Frankfurt, Germany 1991 Spain 2 1 USA City of Nottingham Tennis Centre, Great Britain 1990 USA 2 1 USSR Peachtree W.O.T., Atlanta, GA, USA 1989 USA 3 0 Spain Ariake Forest Park Centre, Tokyo, Japan 1988 Czechoslovakia 2 1 USSR Flinders Park, Melbourne, Australia 1987 Germany F.R. 2 1 USA Hollyburn C.C., Vancouver, Canada 1986 USA 3 0 Czechoslovakia Stvanice Stadium, Prague, Czechoslovakia 1985 Czechoslovakia 2 1 USA Nagoya Green T.C., Nagoya, Japan 1984 Czechoslovakia 2 1 Australia Pinheiros Sports Club, Sao Paulo, Brazil 1983 Czechoslovakia 2 1 Germany F.R. Albisguetli T.C., Zurich, Switzerland 1982 USA 3 0 Germany F.R. Decathlon Club, Santa Clara, CA, USA 1981 USA 3 0 Great Britain Tamagawa-en Racquet Club, Tokyo, Japan 1980 USA 3 0 Australia Rot-Weiss T.C., Berlin, West Germany 1979 USA 3 0 Australia RSHE Club Campo, Madrid, Spain 1978 USA 2 1 Australia Kooyong Club, Melbourne, Australia 1977 USA 2 1 Australia Devonshire Park, Eastbourne, Great Britain 1976 USA 2 1 Australia Spectrum Stadium, Philadelphia, PA, USA 1975 Czechoslovakia 3 0 Australia Aixoise C.C., Aix-en-Provence, France 1974 Australia 2 1 USA Naples T.C., Naples, Italy 1973 Australia 3 0 South Africa Bad Homburg T.C, West Germany 1972 South Africa 2 1 Great Britain Ellis Park, Johannesburg, South Africa 1971 Australia 3 0 Great Britain Royal King s Park T.C., Perth, Australia 1970 Australia 3 0 Germany F.R. Freiburg T.C., Freiburg, West Germany 1969 USA 2 1 Australia Athens T.C., Athens, Greece 1968 Australia 3 0 Netherlands Stade Roland Garros, Paris, France 1967 USA 2 0 Great Britain Blau-Weiss T.C., Berlin, West Germany 1966 USA 3 0 Germany F.R. Turin Press Sporting Club, Turin, Italy 1965 Australia 2 1 USA Kooyong Club, Melbourne, Australia 1964 Australia 2 1 USA Germantown Cricket Club, Philadelphia, PA, USA 1963 USA 2 1 Australia The Queen s Club, London, Great Britain OThe Olympic Games 1896, Athens Mens singles John Bolandi(England) -Dionosius Kasdaglisi(Greece) 7:5,6:4,6:1 Mens doubles J.Bolandri(England)/F.Truni(Germany) _ D.Kasdaglisi/D.Petrokinosi(Greece) 6:2,6:4 1900, Paris Mens singles Lauri Doherti (England) - Harald Segerson (England) _ 6:4,6:2,6:3 Womans singles Sharlota Kuper (England) - Helen Provost (France) 6:1,6:4 Mens doubles R.Doherty/L Doherty(England)-B.Gemendia/M.Dekuzhis((France) 6:1,6:1 Mixed doubles Sh.Cooper/R.Doherti(england)-H.Provost(France)/H.Segersoni 6:2,6:4 1904, Sen Luis Mens singles Bils Rait(US)-Robert Leroi(US) 6:4,6:4 Mens doubles E. Leonardi/B. Rait(US)-A. Beli/R. Leroi(US) 6:4,6:4,6:2 1908, London Mens singles Josia Richi (England) - Otto Frochaim (Germany) 7:5,6:3,6:4 Womans singles Dorotea Chambers (England) Penelopa Batbi (England) 6:1,7:5 319

320 Mens doubles J. Hilard/R. Doherti (England) _ J. Richi/J. Park (England) 9:7,7:5,9:7 1908, London (Indoor courts) Mens singles Artur Gor (England) - Jorj Kandia (England) 6:3,7:5,6:4 Womans singles Gledis Smit (England) -Anzhela Grin (England) 6:2,4:6,6:0 Mens doubles A. Gor/H. Baret (England) - J. Simond/J. kandia (England) 6:2,2:6,6:3,6:3 1912, Stockholm Mens singles Harlz Uinslou (South Africa) - Harold Kitson (South Africa ) 7:5,4:6,10:8,8:6 Womans singles Margaret Brokudi (France) - dora koring (Germany) 4:6,6:3,6:4 Mens doubles C. Uinslou/H. Kitsoni - F. Pipesi/A. Zbrozili (Austria) 4:6,6:1,6:2,6:2 1912, Stokholm (Indoor courts) Mens singles Andre Gober (France) - Carl Dikson (England) 8:6,6:4,6:4 Womans singles Edit Henam (England) - Sofia Kastensold (Danmark) 6:4,6:3 Mens doubles A. Gober/M. Jermo (France) -G. Setervall/K. Kempe (Sweden) 14:12,6:2,6:4 Mixed doubles E. Hanam/C. Dikson - H. Atchison/H. Barret (England) 6:4,3:6,6:2 1920, Antverpen Mens singles Luis Raimond (South Africa) - Ishia Kumagae (Japan) 5:7,6:4,7:5,6:4 Womans singles Suzan Lenglen (France) - Doroti Holman (England) 6:3,6:0 Mens doubles N. Turbul (South Africa)/M. Vusman (England) - S. Kashio/I. Kumagae 6:2,5:7,7:5,7:5 Womans doubles K. Makkein/U. Makner (England) - J. Bimsh/D. Holman (England) 8:6,6:4 Mixed doubles S. Lenglen/M. Dekiuji (France) - K. Makkein/M. Vusman 6:4,6:2 1924, Paris Mens singles Vini Richards (US) - Henri Cochet (France) 6:4,6:4,5:7,4:6,6:2 Womans singles Helen Wills (US) - Didi Viasto (France) 6:2,6:2 Mens doubles F. Hanter/V. Richards (US) - J. Briunion/H. Cochet (France) 4:6,6:2,6:3,2:6,6:3 Womans doubles H. Waitmen/H. Wilsi (US)- K. Makkein/F. Kovel (England) 7:5,8:6 Mixed doubles H. Waitmen/D. Wiliams (US) - M. Zinderstain/V. Richards (US) 6:2,6:3 1988, Seul Mens singles Miroslav Mechir (Cze) - Tim Maiot (US) 3:6,6:2,6:4,6:2 Womans singles Steffi Graf (germania) - Gabriela Sabatini (Argentina) 6:3,6:3 Mens doubles K. Flech/R. Seguso (US) -S. Kasal/E. Sanches (Spain) 6:3,6:4,6:7,6:7,9:7 Womans doubles Z. Harison/P. Sriver (US) - J. Novotna/H. Sukova (Cze) 4:6,6:2,10:8 1992, Barselona Mens singles Mark Rose (Switzerland) _ Jordi Arese (Spain) 7:6,6:4,3:6,4:6,8:6 Womans single 320

321 Jenifer Kapriati (US) - Steffi Graf 3:6,6:3,6:4 Mens doubles B. Beker/M. Stich (Germany) - U. Fereira/P. Norval (South Africa) 7:6,4:6,7:6,6:3 Womans doubles M-J. Fernandes/M. Fernandes (US) - K. Martines/A. Sanches (Spain) 7:5,2:6,6:2 1996, Atlanta Mens singles Andre Agassi (Us) - Serji Brugeira (Spain) 6:2,6:3,6:1 Womans single Lindsey Devenport (US) - Arancha Sanches 7:6,6:2 Mens doubles T. Wdbrij/M. Wdford (Australia) - T. Henmen/N. Brodi (England) 6:4,6:4,6:2 Womans doubles M. Fernandesi/J. Fernandesi - J. Novotna/ H. Sukova (Cze) 7:6,6:4 2000, Sidney Mens singles Evgeny Kafelnikov (Russia) - Tomi Haas (Germany) 7:6,3:6,6:2,4:6,6:3 Womans single Venus Williams (US) - Elena Dementieva (Russia) 6:2,6:4 Mens doubles S. Laro/A. Nestor (Canada) - T. Wudbrij/M. Wudford (Australia) 5:7,6:3,6:4,7:6 Womans doubles S. Williams/V. Wiliams (US) - B. Bogert/M. Oremans (Netherlands) Athens Mens singles Nikolas Masu(Chile) - Mardi Fish (US) Womans single Jastin Henen(Belgium) - Ameli Moresmo (France) Mens doubles Fernando Gonzales/Nikolas Masu - K.Kifer/Shuttler (Germany) Womans doubles Ting Li - Tian Tan Sun (China)- Konchita Martines- Ruano Pascual(Spain) Beiijing Mens singles Rafael Nadal (Spain) - Fernando Gonzales (Chile) - 6/3 7/6 6/3 Womans single Elena Dementieva(Russia) - Dinara Safina(Russia) - 3/6 7/5 6/3 Mens doubles Roger Federer/Stanislas Wavrinka(Swizerland)-Iohan Aspelin /Bjorn Iohanson(Sweden)-6/3 6/4 6/7 6/3 Womans doubles Venus Williams/Serena Willams(US)-Medina Garigas/Ruano Pascuale(France)- 6/2 6/0 Winners of the first Olympic games Dorothea Chambers and John Boland

322 Hall of Fame The International Tennis Hall of Fame is hosted by the Newport Casino. The complex was commissioned in 1880 by James Gordon Bennett, Jr. Legend has it that Bennett placed a bet with his guest British Cavalry Officer, Captain Henry Augustus Sugar Candy that Candy would not ride his horse up onto the front porch of Newport s most exclusive men s club - The Reading Room. Candy won the bet, but the Governors of the Reading Room were not amused. Bennett and his infamous short temper did not take this kindly, and soon set about creating his own retreat, what would eventually become The Newport Casino.The first half of the 20th century was unkind to the Newport Casino. The Gilded age drew to a close with the onset of the Depression, and the Newport fell by the wayside as a summer resort for the wealthy and powerful. The Casino struggled financially as a social club right from the start, and by the 1950s the Casino was in sad shape. Like many of the mansions, there was the very real possibility that it would be demolished to make way for more modern retail space.tennis, however, would be its saving grace. Having always had a sporting flair, the United State Lawn Tennis Association held their first championships at the Casino in 1881, an event that would continue through By this time, tennis was firmly entrenched as the key attraction at the Casino.Fortunately, James Van Alen stepped in, and by 1954 had established the Tennis Hall of Fame and Museum in the Newport Casino. The combination of prominent headliners at the tennis matches and the museum allowed the building to be saved. The International Tennis Hall of Fame is founded in 1954 by James Van Alen as a shrine to the ideals of the game. He was elected president of the hall in Andre Agassi, Kelmeyer Fern Lee Peachy 2010 Todd Woodbridge,Mark Woodforde, Natasha Zvereva, Owen Davidson 2009 Monica Seles, Andreas Gimeno, Donald Dell 2008 Michael Chang, Mark McCormak, Eugene L.Scott 2007 Adams Russ,Davidson Sven, Sampras Pete, Sanchez-Vicario Aranntxa 2006 Karel Kozeluh*, Herbert Lawford*, Hans Nusslein*, Patrick Rafter, Gabriela Sabatini, Gianni Clerici, Nancye Wynne Bolton, Marion Jones Farquhar, Arthur Gore,Simone Mathieu 2005 Butch Buchholz, Jim Courier, Yannick Noah, Jana Novotna 2004 Steffi Graf, Stefan Edberg, Dorothy «Dodo» Cheney 2003 Boris Becker, Francoise Durr, Nancy Richey, Brian Tobin 2002 Pam Shriver, Mats Wilander 2001 Ivan Lendl, Mervyn Rose 2000 Malcolm Anderson, Robert Kelleher, Martina Navratilova 1999 John McEnroe, Ken McGregor 1998 Jimmy Connors, Herman David CBE* 1997 H.W. «Bunny» Austin*, Lesley Turner Bowrey, Walter Clopton Wingfield* 1996 Rosemary Rosie Casals, Dan Maskell* 1995 Chris Evert 1994 Arthur W. «Bud» Collins, Jr., Hana Mandlikova 1993 Lamar Hunt, Angela Mortimer Barrett 1992 Tracy Austin, Philippe Chatrier*, Bob Hewitt, Frew McMillan 1991 Ashley Cooper, Ilie Nastase, Guillermo Vilas 1990 Joseph F. Cullman 3rd*, Jan Kodes 1989 Gerald Patterson*, Virginia Wade 1988 Evonne Goolagong Cawley 1987 Bjorn Borg, Billie Jean Moffitt King, Dennis Ralston, Alex Olmedo, Stan Smith 1986 Dorothy Round Little*, Chuck McKinley*, John Newcombe, Nicola Pietrangeli, Tony Roche, Ted Tinling* 1985 Arthur Ashe*, David Gray*, Ann Haydon Jones, Fred Stolle 1984 John Bromwich*, Adrian Quist*, Neale Fraser, Manuel Santana, Pancho Segura 1983 Clarence Clark*, Lottie Dod*, Jaroslav Drobny*, Ernest Renshaw*, William Renshaw* 1982 Roy Emerson, William McChesney Martin*, Tom Pettitt*, Lance Tingay* 1981 Rod Laver, W.E. «Slew» Hester*, Mary Outerbridge*, Dorothea Douglass Chambers* 1980 Ken Rosewall, Lew Hoad*, Reginald Doherty*, Lawrence Doherty*, King Gustav V of Sweden* 1979 Margaret Smith Court, Jack Crawford*, Gladys Heldman*, Al Laney*, Rafael Osuna*, Frank Sedgman 322

323 1978 Maria Bueno, Pierre Etchebaster*, Kathleen McKane Godfree*, Harry Hopman*, Suzanne Lenglen*, Anthony Wilding* 1977 Manuel Alonso*, Norman Brookes*, Budge Patty, Betty Nuthall Shoemaker*, Gottfried von Cramm* 1976 Rene Lacoste*, Jean Borotra*, Henri Cochet*, Jacques Brugnon*, Mabel Cahill*, Dick Savitt 1975 Lawrence Baker, Frederick Perry, Roosevelt Elen 1974 Frederick Havey, Robert Falkenburg, Bertha Towhssend 1973 Darlene Hard, Constantine Mako, Alastair Martin 1972 Bryan Grant*, Gardnar Mulloy, Elizabeth Ryan* 1971 Althea Gibson*, Elisabeth Moore*, Vic Seixas, Arthur Nielsen* 1970 Tony Trabert, Perry Jones*, Shirley Fry-Irvin, Clarence Griffin* 1969 Charles Garland*, Marie Wagner*, Karl Behr*, Doris Hart, Art Larsen 1968 Allison Danzig*, Jack Kramer, Maureen Connolly Brinker*, Pancho Gonzalez*, Eleonora Sears* 1967 Bobby Riggs*, Bill Talbert*, Margaret Osbourne du Pont, Louise Brough Clapp 1966 Joe Hunt*, Frank Parker*, Theodore Pell*, Ted Schroeder 1965 Pauline Betz Addie, Ellen Hansell*, Watson Washburn*, Don McNeill*, James Van Alen* 1964 Alice Marble*, Don Budge*, George Lott*, Frank Shields*, George Adee*, Sidney Wood 1963 Wilmer Allison*, Sarah Palfrey Danzig*, John Van Ryn*, Julian Myrick* 1962 John Doeg*, Ellsworth Vines*, Helen Hull Jacobs* 1961 Vincent Richards*, Frank Hunter*, Malcolm Chace*, Fred Alexander*, Harold Hackett* 1959 Bill Tilden*, Helen Wills (Moody Roark)* 1958 Bill Johnston*, Molla Bjurstedt Mallory*, R. Lindley Murray*, Maud Barger-Wallach* 1957 Mary K. Browne*, Maurice McLoughlin*, Hazel Hotchkiss Wightman*, Richard N. Williams 2nd* 1956 William Clothier*, Dwight Davis*, Holcombe Ward*, May Sutton Bundy*, William Larned*, Beals Wright* 1955 Richard Sears*, James Dwight*, Henry Slocum*, Oliver Campbell*, Robert Wrenn*, Malcolm Whitman*, Joseph Clark* HHall of Fame - Newport, USA 323

324 National team of Georgia on draw of DAVIS CUP Debut of a national team of Georgia The lost and won meetings Irakli Ushangishvili (Singles and duobles) Irakli Ushangishvili - Singles Doubles - Irakli Labadze The best pair - Lado Chikhladze and Irakli Labadze Quantity of command games - Irakli Ushangishvili - 28 Quantity of years - Irakli Labadze - 8 Results of a national team of Georgia Montenegro EUR Armenia EUR Malta EUR Greece EUR G3 RR RR RR 1st R Malta EUR RR Luxemburg EUR RR Andorra EUR RR Iceland EUR RR Egypt EUR 1st R Lithuania 2-3 EPA G2 21/09/2008 Slovakia EA - G1 1/ 4 08/04/2007 Serbia EA - G1 1/ 4 11/02/2007 Portugal EA - G1 24/09/2006 Hungary EA - G2 1/ 2 23/ Poland EA - G2 1/ 4 09/04/2006 South Africa EA - G2 17/07/2005 Gana EA - G2 1st Gr Gr Gr R 06/03/2005 Bulgaria EA - G2 18/07/2004 Egipt EA - G2 11/04/2004 Italia EA - G2 15/06/2003 RR 15/06/2003 latvia EA - G3 14/06/2003 Azerbaijan EA - G3 13/06/2003 Kipr EA - G3 12/06/2003 Turkey EA - G3 11/06/2003 Bosnia EA - G3 16/06/2002 Azerbaijan EA - G4 15/06/2002 San Marino EA - G4 14/06/2002 Nigeria EA - G4 13/06/2002 Lichtensein EA - G4 12/06/2002 Uganda EA - G Gr Gr Gr RR RR RR RR RR RR RR RR RR RR 324

325 20/05/2001 Kenia EA - G3 19/05/2001 Botsvana EA - G3 18/05/2001 Madagaskar EA - G3 17/05/2001 Latvia EA - G3 16/05/2001 Kenia EA - G3 28/05/2000 Bosnia EA - G3 27/05/2000 Jugoslavia EA - G3 26/05/2000 Togo EA - G3 25/05/2000 Bosnia EA - G3 24/05/2000 Malta EA - G3 13/06/1999 Monako EA - G3 12/06/1999 Zambia EA - G3 11/06/1999 Armenia EA - G3 10/06/1999 Litva EA - G3 09/06/1999 Kenia EA - G3 RR RR RR RR RR RR RR RR RR RR RR RR RR RR RR R R R R 19/07/1998 Latvia EA - G2 03/05/1998 Portugal- 0-5 EA - G2 14/07/1997 Nigeria EA - G2 04/05/1997 Slovenia EA - G2 26/05/1996 Lichtensein EA - G3 25/05/1996 Turkey EA - G3 23/05/1996 Bosnia EA - G3 22/05/1996 Benin EA - G3 21/05/1996 Armenia- 2-1 EA - G3 20/05/1996 Tunis EA - G3 14/05/1995 Bulgaria EA - G3 13/05/1995 Kamerun EA - G3 12/05/1995 Makedonia EA - G3 10/05/1995 Tunis EA - G3 08/05/1994 Zambia EA - G3 06/05/1994 CIV- 0-3 EA - G3 05/05/1994 San Marino EA - G3 04/05/1994 Jibuti EA - G3 RR RR RR RR RR RR RR RR RR RR RR RR RR RR 325

326 Second name Win / Loss Record S D Yaer s A.Akhaladze K.Burchuladze M.Chaduneli G. Chanturia L.Chikhladze N.Dolidze M.Chokheli O.Enukidze V.Gabrichidze D.Gogilashvili L.Gelashvili N.Itonishvili D.Kacharava G.Khrikadze I.Kunchulia D.Kvernadze I.Labadze V.Margalitadze A.Metreveli O.Murgulia R.Osadze G.Revazishvili G.Samkharadze I.Siamashvili I.Ushangishvili G.Tsivadze National team of Georgia on draw of FED CUP Debut of national team of Georgia The lost and won meetings Chakhnashvili Margalita (Singles ans Doubles) Quantity of command games - Chakhnashvili Margalita - 35 Quantity of Years - Chakhnashvili Margalita - 10 Results of a national team of Georgia Armenia 2-1 EPA G Bosnia/Hezegovin a EPA G Turke y EPA G2 RR RR RR Portuga l EPA G2 1 st R Greece EPA G Armenia EPA G Norway EPA G Finland EPA G Latvia EPA G Turkey EPA G2 1st RR RR RR 1st RR R R South Africa EPA G2 02/02/2008 Poland EA - G1 01/02/2008 Slovenia EA - G1 31/01/2008 Sweden EA - G1 30/01/2008 Belorusia EA - G1 RR 1 R RR RR RR 326

327 20/04/2007 South Africa EA-G2 1 R 19/04/2007 Bosnia EA-G2 18/04/2007 Norvegia EA-G2 18/04/2007 Portugal EA-G2 29/04/2006 Poland EA-G2 28/04/2006 Ireland EA-G2 26/04/2006 Litva EA-G2 30/04/2005 Fin land- 1-2 EA-G2 29/04/2005 Norvegia- 2-1 EA-G2 28/04/2005 Ireland EA-G2 27/04/2005 Latvia EA-G2 01/05/2004 Egipt EA-G2 30/04/2004 Finland EA-G2 28/04/2004 Luxsemburg EA-G2 27/04/2004 Latvia EA-G2 26/04/2004 Ireland EA-G2 24/04/2003 Jugoslavia EA-G1 23/04/2003 Izrael EA-G1 21/04/2003 Bulgaria- 1-2 EA-G1 26/04/2002 Portugal - 21 EA-G1 25/04/2002 Bulgaria EA-G1 24/04/2002 Estonia EA-G1 17/05/2001 Ireland EA-G2 16/05/2001 Latvia EA-G2 15/05/2001 Malta EA-G2 01/04/2000 Litva EA-G2 31/03/2000 Kipr EA-G2 30/03/2000 Egipt EA-G2 29/03/2000 Armenia EA-G2 28/03/2000 Jugoslavia EA-G2 21/04/1999 Luxemburg EA-G1 20/04/1999 Poland EA-G1 19/04/1999 Slovenia EA-G1 RR RR RR 1 wre RR RR RR RR RR RR 1 wre RR RR RR RR RR RR RR RR RR RR RR RR RR RR RR RR RR RR RR RR RR 327

328 09/05/1998 Estonia EA - G2 08/05/1998 Ireland EA - G2 07/05/1998 Island EA - G2 06/05/1998 Bosnia EA - G2 05/05/1998 Moldova EA - G2 24/04/1997 Latvia EA - G1 23/04/1997 Slovenia EA - G1 22/04/1997 Izrael EA - G1 24/04/1996 Jugoslavia EA - G1 23/04/1996 Swizerland EA - G1 22/04/1996 Croatia EA - G1 19/04/1995 Russia EA - G1 18/04/1995 Ukraina EA - G1 17/04/1995 Hungary - W/ O EA - G1 RR RR RR RR RR RR RR RR RR RR RR RR RR RR 23/04/1994 Slovakia EA - G1 1/ 4 23/04/1994 Zimbabve EA - G1 23/04/1994 Ukraina EA - G1 23/04/1994 Tunis EA - G1 Second name, Win / Loss Record S D Year s V.Bakhtadze S.Chachkhunashvili S.Devidze N.Esebua R RR RR E.Gorgodze =2011 I.Jikia I.Kakulia M.Chkhnashvili O.Kalashnikova T.Kavlashvili S.Kvatsabaia N.Luarsabishvili S.Managadze S.Melikishvili L.Meskhi T.Mikadze A.Tatishvili N.Urotadze S.Shapatava

329 avtori vladimer goglize daibada TbilisSi 1940 wels 13 marts gamocenili qartveli mowadrakis viqtor goglizis ojaxsi. daamtavra Tbilisis saxelmwifo universiteti meqamika-matematikis fakulteti wlidan musaobs gamotvliti teqnikisa da programirebis dargsi. swavlobda aspiranturasi kievis kibernetikis institutsi. amjamad musaobs konsultantad sacogburto klubsi. da - marina goglize-mdivani me-20 saukunis gamocenili pianisti-virtuozi. amjamad cxovrobs kanadasi. marina McGill - is universitetis profesoria. v.goglize saqartvelos damsaxurebuli mwvrtneli, saqartvelos damsaxurebuli musaki fizkulturisa da sportis dargsi, sportis ostati wlis ssr kavsiris Cempioni dinamo -s nakrebi gundis SemadgenlobaSi wlis ssr kavsiris Cempioni iuniorta Soris Tbilisis da Tbilisis dinamo -s nakrebi gundebis SemadgenlobaSi ian wlebsi saqartvelos mravalgzis Cempioni wyvilta TanrigSi givi axalazestan ertad wlebsi saqartvelos nakrebi gundis mwvrtneli wlebsi saqartvelos CogburTis federaciis vice-prezidenti. ori wignis avtori (qartul enaze) - CogburTi (2002) da CogburTis safuzvlebi (2004). mecnieruli nasromebis avtori (programirebasi da gamotvliti teqniqis dargsi) wlidan saqartvelos veteran da moyvarul CogburTelTa federaciis prezidenti. coli didebulize ina germanuli filologiis specialisti. Svili viqtori wamyvani specialisti cxenosnobis dargsi Vladimir Goglidze was born in Tbilisi on March, 13, 1940 in the family of well-known Georgian chess player Victor Goglidze. He graduated from the mathematical department of the Tbilisi University. He won the title of the champion of the USSR in tennis (1957). V. Goglidze is multiple champion of Georgia in the pair category. He was awarded with the title of deserved trainer of Georgia. From 1982 till 1986 he is the trainer of national team of Georgia. He is the author of two books (in the Georgian language): Tennis (2002) and Bases of tennis (2004) and of five sits Tennis in Georgia (2005), The World of Tennis (2006), Sculptor from Georgia (George Shkhvatsabaia)& The outstending pianist of XX centure Marina Goglidze-Mdivani., The first Georgian chess maestro. Marina is the professor of university McGill in Canada.The wife - Didebulidze Ina is the expert on German philology. The son - Victor Goglidze is the expert on deducing and preparation Horses of thoroughbred breed. View my complete profile Vladimir Goglidze, Teimuraz Gabashvili. Tbilisi

330 My Family My Father - Victor,first chess maestro of Georgia My Mother - Tamar My Sister - Marina My Wife - Ina My Son - Victor 330

331 vldimer goglizes Tu ginda iyav Sen mdivani, da Tu ginda iyav iasa hefici, burts ver Caagdeb kortis farglebsi, Tu ar giwiravs swored Cogani. magaliti gaqvs sauketeso, gyavs metreveli da gyavs goglize sul mzad iyavi! zogjer badisken win gaisvire orive xeli. Tu swrafi ar har, arc xar sxarti, da burts ver urtyam orive xelit, wadi gaswavlis dartymas goglize, da burtis mirebas ki - metreveli. dagiyvireben dagiyvaveben, magram Sendobas matgan nu eli, swraf mozraobas gacvevs goglize moqnil TamaSs ki TviT metreveli. bolos kedeltan Tu ki migisves da saatobit urtyi burtebi, Zalian kargi!.. magram Tu ara, Semdegi mosvlit nu Sewuxdebi. da, ha, gaivlis sul sami weli, da ikveteba siluetebi. Tavad goglize mogawvdis burtebs metrevels rceba piruetebi. sportis ostati nardad gaxdebi, metoqeebi gyavs uamravi. da burts Tu bades gadaacileb prizad gergeba Sen oqros medali. koka cxakaia ( ), Tbilisi, 2003 weli 331

332 332

333

wliuri angarisi ANNUAL REPORT

wliuri angarisi ANNUAL REPORT wliuri angarisi ANNUAL REPORT 2008 www.tbcbank.ge Sinaarsi misia da xedvan bankis istoria sametvalyureo sabwos Tavmjdomaris mimartva bankis menejmenti bankis prezidentis mimartva finansuri Sedegebi moziduli

More information

4-6 oqtomberi, 2015 OCTOBER 4-6, 2015. programa/program

4-6 oqtomberi, 2015 OCTOBER 4-6, 2015. programa/program giorgi axvledianis saxelobis enatmecnierebis istoriis sazogadoeba ivane javaxisvilis saxelobis Tbilisis saxelmwifo universiteti ideologia da lingvisturi ideebi saertasoriso konferencia 4-6 oqtomberi, 2015

More information

Tavmjdomaris sveti Chairman s column

Tavmjdomaris sveti Chairman s column Tavmjdomaris sveti Chairman s column Dear Reader, As you may agree, it is a great responsibility to lead the agency that protects intellectual property the most valuable asset for any country from the

More information

How To Build A City On A River

How To Build A City On A River saqartvelos sajaro moxeleta profesiuli SesaZleblobebis zrda gadawyvetilebis mirebasa da molaparakebebis warmartvis teqnikasi CAPACITY BUILDING OF THE GEORGIAN LEADERSHIP COMMUNITY FOR IMPROVED DECISION

More information

Tbilisis saertasoriso kinofestivali TBILISI INERNATIONAL FILM FESTIVAL

Tbilisis saertasoriso kinofestivali TBILISI INERNATIONAL FILM FESTIVAL is, rom Tbilisis saertasoriso kinofestivali ukve mesvided tardeba, imas mowmobs, rom interesi sazogadoebis mxridan mis mimart izrdeba. wlidan wlamde festivali ufro mastaburi xdeba da xels uwyobs kinoprocesebis

More information

ROLE OF SOCIAL NETWORKS IN GEORGIAN PARTY POLITICS

ROLE OF SOCIAL NETWORKS IN GEORGIAN PARTY POLITICS socialuri qselebis roli qartul partiul politikasi ROLE OF SOCIAL NETWORKS IN GEORGIAN PARTY POLITICS korneli kakacia KORNELY KAKACHIA Tamar pataraia TAMARA PATARAIA Tbilisi 2013 TBILISI 2013 socialuri

More information

civilizaciuri Ziebani CIVILIZATION RESEARCHES

civilizaciuri Ziebani CIVILIZATION RESEARCHES ivane javaxisvilis sax. Tbilisis saxelmwifo universiteti Ivane Javakhishvili Tbilisi State University kulturis mecnierebata instituti interkulturuli dialogis iuneskos katedra Institute of Cultural Studies

More information

socialuri kapitalis roli soflis ganvitarebasi

socialuri kapitalis roli soflis ganvitarebasi 0 sazogadoebis kvlevis centri marina musxelisvili, lia mezvrisvili, beqa nacvlisvili, mariam elizbarasvili socialuri kapitalis roli saqartvelos soflis ganvitarebasi gamomcemloba `universali~ Tbilisi 2012

More information

liberalizmi da sakutreba

liberalizmi da sakutreba liberalizmi da sakutreba Tavisuflebis bibliotekis krebulis III wigni gia jandieri axali ekonomikuri skola saqartvelos damfuznebeli da vice prezidenti. daibada 1961 wels. 1983 wels daamtavra saqartvelos

More information

PhD Concept Paper. winasityvaoba

PhD Concept Paper. winasityvaoba umarlesi ganatlebis samsafexuriani sistemis SemoReba saqartvelosi PhD Concept Paper Tbilisi 2005 PhD Concept Paper winasityvaoba ganatlebis, da kerzod umarlesi ganatlebis reforma saqartvelosi Zlieri da

More information

PhD Concept Paper. Preface

PhD Concept Paper. Preface PhD Concept Paper Tbilisi 2005 PhD Concept Paper Preface The reform of education and namely of higher education in Georgia is an indispensable prerequisite for the development of a strong and modern state.

More information

revolucia martvasi qartuli TviTmmarTvelobisTvis

revolucia martvasi qartuli TviTmmarTvelobisTvis revolucia martvasi qartuli TviTmmarTvelobisTvis anu polonuri gamocdileba sajaro servizebis standartebis SemoRebaSi revolucia martvasi qartuli TviTmmarTvelobisTvis anu polonuri gamocdileba sajaro servizebis

More information

aleqsandre kvitasvili (ivane javaxisvilis saxelobis Tbilisis saxelmwifo universitetis reqtori)

aleqsandre kvitasvili (ivane javaxisvilis saxelobis Tbilisis saxelmwifo universitetis reqtori) qartul istoriografiasi sruliad axali etapis dawyeba pirveli qartuli universitetis damaarseblis ivane javaxisvilis saxels ukavsirdeba. man mecnieruli morvaweobis kredod aircia istoriuli wyaroebisadmi kritikuli

More information

Venus Williams. The Times, June 26, 2006. Lexile Measure: 1130L

Venus Williams. The Times, June 26, 2006. Lexile Measure: 1130L Wimbledon Has Sent Me a Message: I'm Only a Second-Class Champion Venus Williams The Times, June 26, 2006 Lexile Measure: 1130L Have you ever been let down by someone that you had long admired, respected

More information

kompiuteruli - kitxva, savarjiso daimaxsovre,? simrera,? TamaSi.

kompiuteruli - kitxva, savarjiso daimaxsovre,? simrera,? TamaSi. dawyebiti safexuris mesame donis inglisuri enis saxelmzrvanelo- diii Sedgenilia erovnuli saswavlo gegmit gatvaliswinebuli ucxouri enis standartis motxovnata Sesabamisad. saxelmzrvanelo Sedgeba moswavlis

More information

(D,{g i j },{R i j }),

(D,{g i j },{R i j }), leqcia III-IV. interpretacia. Sesrulebadoba da WeSmaritoba. modelebi. formulebs gaacnia azri mxolod masin, roca matsi Semaval simboloebs gaacnia interpretacia. rogorc vicit, simboloebi warmoadgenen Teoriis

More information

saqartvelos statistikis erovnuli samsaxuri NATIONAL STATISTICS OFFICE OF GEORGIA saqartvelos statistikuri weliwdeuli STATISTICAL YEARBOOK OF GEORGIA

saqartvelos statistikis erovnuli samsaxuri NATIONAL STATISTICS OFFICE OF GEORGIA saqartvelos statistikuri weliwdeuli STATISTICAL YEARBOOK OF GEORGIA saqartvelos statistikis erovnuli samsaxuri NATIONAL STATISTICS OFFICE OF GEORGIA saqartvelos statistikuri weliwdeuli 2014 STATISTICAL YEARBOOK OF GEORGIA saqartvelos statistikuri weliwdeuli: 2014 / saqartvelos

More information

Capital markets in developing countries

Capital markets in developing countries School of Business STOCKHOLM UNIVERSITY Master thesis 10 credits Spring semester 2006 Capital markets in developing countries A model for capital market diagnostics, with a field study implementation in

More information

gamocdebis erovnuli centris ucxouri enebis jgufig rogor movemzadot erovnuli gamocdebisatvis inglisuri ena 2012-2013 saswavlo weli

gamocdebis erovnuli centris ucxouri enebis jgufig rogor movemzadot erovnuli gamocdebisatvis inglisuri ena 2012-2013 saswavlo weli gamocdebis erovnuli centris ucxouri enebis jgufig rogor movemzadot erovnuli gamocdebisatvis inglisuri ena U 2012-2013 saswavlo weli sarcevi zogadi rekomendaciebi 3 sagamocdo programa 4 sagamocdo testis

More information

Tennis Winner Prediction based on Time-Series History with Neural Modeling

Tennis Winner Prediction based on Time-Series History with Neural Modeling Tennis Winner Prediction based on Time-Series History with Neural Modeling Amornchai Somboonphokkaphan, Suphakant Phimoltares, and Chidchanok Lursinsap Abstract Tennis is one of the most popular sports

More information

HOW TO BET ON TENNIS. Gambling can be addictive. Please play responsibly. http://responsiblegambling.betfair.com

HOW TO BET ON TENNIS. Gambling can be addictive. Please play responsibly. http://responsiblegambling.betfair.com HOW TO BET ON TENNIS Gambling can be addictive. Please play responsibly. http://responsiblegambling.betfair.com Tennis is great for Betfair customers as it takes place over 11 months of the year, which

More information

Roger is the best tennis player in history - RAFAEL NADAL

Roger is the best tennis player in history - RAFAEL NADAL ROGER FEDERER THIS IS YOUR LIFE Roger is the best tennis player in history - RAFAEL NADAL The six-times Wimbledon champion, was born 8 August 1981 near Basel, Switzerland. Federer comes from a family where

More information

saqartvelos sajaro moxeleta profesiuli SesaZleblobebis zrda gadawyvetilebis mirebasa da molaparakebebis warmartvis teqnikasi

saqartvelos sajaro moxeleta profesiuli SesaZleblobebis zrda gadawyvetilebis mirebasa da molaparakebebis warmartvis teqnikasi saqartvelos sajaro moxeleta profesiuli SesaZleblobebis zrda gadawyvetilebis mirebasa da molaparakebebis warmartvis teqnikasi CAPACITY-BUILDING OF THE GEORGIAN LEADERSHIP COMMUNITY FOR IMPROVED DECISION-MAKING

More information

TONI NADAL INTERVIEW FRENCH TENNIS MAGAZINE

TONI NADAL INTERVIEW FRENCH TENNIS MAGAZINE TONI NADAL INTERVIEW FRENCH TENNIS MAGAZINE Tennis Magazine (Fr), n 413, Octobre 2010 In a way and this is not to put him down he s part of the scenery: Toni is essential in the landscape of world tennis.

More information

Recent Trends in Nostratic Comparative Linguistics

Recent Trends in Nostratic Comparative Linguistics saqartvelos mecnierebata erovnuli akademiis moambe, t. 2, #4, 2008 BULLETIN OF THE GEORGIAN NATIONAL ACADEMY OF SCIENCES, vol. 2, no. 4, 2008 Linguistics Recent Trends in Nostratic Comparative Linguistics

More information

BOOKMAKERS ACT 1985 N0.13+OF1995

BOOKMAKERS ACT 1985 N0.13+OF1995 BOOKMAKERS ACT 1985 N0.13+OF1995 Pursuant to Section 39A (1) of the Bookmakers Act 1985, I DETERMINE that each of the sporting or other events listed on the attached schedule shall be a sports betting

More information

HIGH PERFORMANCE TENNIS ACADEMY

HIGH PERFORMANCE TENNIS ACADEMY HIGH PERFORMANCE TENNIS ACADEMY www.mentallytough.com 407.438.9911 x7233 TENNIS PROGRAMS ABOUT THE HUMAN PERFORMANCE INSTITUTE The Human Performance Institute, Inc. is a world leader in scientifically-based

More information

11th INTERNATIONAL COLLEGE. December 2nd & 3rd, 2015 City of Weston, Florida, USA

11th INTERNATIONAL COLLEGE. December 2nd & 3rd, 2015 City of Weston, Florida, USA 11th INTERNATIONAL COLLEGE December 2nd & 3rd, 2015 City of Weston, Florida, USA The best way to predict the future is to create it Peter Drucker Table of content Letter From Thomas Anderson The showcase

More information

SPORTS MARKETING 2013

SPORTS MARKETING 2013 SPORTS MARKETING 2013 September 2012; 476 pages; ISBN# 1-57783-183-7; $385.00 (print or electronic edition) Published by Richard K. Miller & Associates (RKMA) 1 MARKET SUMMARY 1.1 The U.S. Sports Market

More information

Centro de Tenis Altur & Alvariño INTRODUCTION

Centro de Tenis Altur & Alvariño INTRODUCTION WELCOME! INTRODUCTION Centro de Tenis Altur & Alvariño The Tennis Academy Altur-Alvariño was formed in October 1998 by Pancho Alvariño and Jose Altur. It is a Tennis Academy created to develop professional

More information

2011 report of the online gambling market in France

2011 report of the online gambling market in France 2011 report of the online gambling market in France Presentation of data from the last quarter of 2011 Tuesday 7 February 2012 French Authority for the Regulation of Online Gaming Recap To date, 46 accreditations

More information

SPEAKERS. Kirk Anderson, USA, Director, Coach Education and Development, USTA

SPEAKERS. Kirk Anderson, USA, Director, Coach Education and Development, USTA SPEAKERS Kirk Anderson, USA, Director, Coach Education and Development, USTA Kirk Anderson is certified by the United States Professional Tennis Association and the Professional Tennis Registry and holds

More information

The Tennis Formula: How it can be used in Professional Tennis

The Tennis Formula: How it can be used in Professional Tennis The Tennis Formula: How it can be used in Professional Tennis A. James O Malley Harvard Medical School Email: [email protected] September 29, 2007 1 Overview Tennis scoring The tennis formula

More information

Stratex International Plc ('Stratex' or 'the Company') Holdings in Company

Stratex International Plc ('Stratex' or 'the Company') Holdings in Company Regulatory Story Go to market news section Company TIDM Headline Released Stratex International PLC STI Holding(s) in Company 17:30 04-Feb-2010 7233G17 RNS : 7233G Stratex International PLC 04 February

More information

2013 ITF Seniors World Team Championships

2013 ITF Seniors World Team Championships 2013 ITF Seniors World Team Championships Italia Cup, Suzanne Lenglen Cup, Tony Trabert Cup, Young Cup, Dubler Cup, Margaret Court Cup, Fred Perry Cup, Maria Esther Bueno Cup, Austria Cup & Maureen Connolly

More information

Problems and Solutions in Vocational Education and Training in Georgia

Problems and Solutions in Vocational Education and Training in Georgia saqartvelos mecnierebata erovnuli akademiis moambe, t. 7, #2, 2013 BULLETIN OF THE GEORGIAN NATIONAL ACADEMY OF SCIENCES, vol. 7, no. 2, 2013 Economics Problems and Solutions in Vocational Education and

More information

Round 1. 1. Who was the only Englishman to referee a match at the 2006 World Cup?

Round 1. 1. Who was the only Englishman to referee a match at the 2006 World Cup? Round 1 1. Who was the only Englishman to referee a match at the 2006 World Cup? 2. First-time winners of the American National Hockey League's Stanley Cup in June 2007 were the Anaheim what? 3. As at

More information

STRENGTH STAFF Jon Jost, Director of Strength & Conditioning

STRENGTH STAFF Jon Jost, Director of Strength & Conditioning STRENGTH STAFF Jon Jost, Director of Strength & Conditioning One of the most important aspects of any successful athletic department is the strength and conditioning of its student-athletes. When Florida

More information

World Bank 2007 World Development Report Development and Next Generation Consultation Meeting December 24, 2005

World Bank 2007 World Development Report Development and Next Generation Consultation Meeting December 24, 2005 World Bank 2007 World Development Report Development and Next Generation Consultation Meeting December 24, 2005 Background: On December 24, 2005, Youth Voices Group at the World Bank Tbilisi Office held

More information

Paralympic Table Tennis

Paralympic Table Tennis ENGLISH FOR THE GAMES Paralympic Table Tennis When athletes come together from around the world to compete in the Olympic and Paralympic Games, they are fulfilling their dreams and competing at the highest

More information

2013 ITF Seniors World Team Championships

2013 ITF Seniors World Team Championships 2013 ITF Seniors World Team Championships Italia Cup, Suzanne Lenglen Cup, Tony Trabert Cup, Young Cup, Dubler Cup, Margaret Court Cup, Fred Perry Cup, Maria Esther Bueno Cup, Austria Cup & Maureen Connolly

More information

Appendix 1. Local Area Profile. Gambling Premises: Hotspots of Recorded Crime, Vulnerable People and Vulnerable Places

Appendix 1. Local Area Profile. Gambling Premises: Hotspots of Recorded Crime, Vulnerable People and Vulnerable Places Appendix 1 Local Area Profile Gambling Premises: Hotspots of Recorded Crime, Vulnerable People and Vulnerable Places In the London Borough of Ealing there are currently 82 betting shops, 6 Adult Gaming

More information

1.- L a m e j o r o p c ió n e s c l o na r e l d i s co ( s e e x p li c a r á d es p u é s ).

1.- L a m e j o r o p c ió n e s c l o na r e l d i s co ( s e e x p li c a r á d es p u é s ). PROCEDIMIENTO DE RECUPERACION Y COPIAS DE SEGURIDAD DEL CORTAFUEGOS LINUX P ar a p od e r re c u p e ra r nu e s t r o c o rt a f u e go s an t e un d es a s t r e ( r ot u r a d e l di s c o o d e l a

More information

8 PLAYER DEVELOPMENT

8 PLAYER DEVELOPMENT 8 PLAYER DEVELOPMENT PLAYER DEVELOPMENT NATIONAL TEAMS DEVELOPMENT PLAYER FOOTBALL COMMUNITY PLAYER DEVELOPMENT SITUATION Australians strive to be successful at everything we do. This winning mentality

More information

West African Minerals Corporation ("West African" or the "Company") Holding in Company

West African Minerals Corporation (West African or the Company) Holding in Company Regulatory Story Go to market news section West African Minerals Corporation - WAFM Holding(s) in Company Released 17:04 23-Apr-2015 RNS Number : 1876L West African Minerals Corporation 23 April 2015 For

More information

FIH CALENDAR -- 2015

FIH CALENDAR -- 2015 FIH CALENDAR -- 2015 (Updated 6 October 2014) KEY M W JM JW IM IW IJM IJW Men Women Junior (U21) - Men Junior (U21) - Women Indoor - Men Indoor - Women Indoor Junior (U21) - Men Indoor Junior (U21) - Women

More information

HOW TO PLAY JustBet. What is Fixed Odds Betting?

HOW TO PLAY JustBet. What is Fixed Odds Betting? HOW TO PLAY JustBet What is Fixed Odds Betting? Fixed Odds Betting is wagering or betting against on odds of any event or activity, with a fixed outcome. In this instance we speak of betting on the outcome

More information

Sport.pl Team for 2011

Sport.pl Team for 2011 Sport.pl Team for 2011 2011 is the year.before EURO 2012 (eliminations) and the London 2012 Olympic Games (Olympic qualifications)..when we find out who the next champion of the Champions League is, we

More information

SCO TT G LEA SO N D EM O Z G EB R E-

SCO TT G LEA SO N D EM O Z G EB R E- SCO TT G LEA SO N D EM O Z G EB R E- EG Z IA B H ER e d it o r s N ) LICA TIO N S A N D M ETH O D S t DVD N CLUDED C o n t e n Ls Pr e fa c e x v G l o b a l N a v i g a t i o n Sa t e llit e S y s t e

More information

The Results of Implementing an ESL Orientation Class

The Results of Implementing an ESL Orientation Class The Results of Implementing an ESL Orientation Class SJSU Action Research Project by Elizabeth Cunningham, Cathy Diaz, Kim Iwasko and Cary Keisler Prepared for the Meeting of the Minds II Saturday, December

More information

Nanotechnologically assembled new generation of biologically active nano-complexes in acne and post-acne treatment

Nanotechnologically assembled new generation of biologically active nano-complexes in acne and post-acne treatment A.Sepper, M.Danielov, N.Danielov (New York, USA) Nanotechnologically assembled new generation of biologically active nano-complexes in acne and post-acne treatment Abstract: The article provides results

More information

Come stà. Domenico Maria Ferrabosco (Bologna 1513-1574) Cantus. - ta, _e vo - lon - tie - ri M'al -le-gro _e can -to _en. Io mi son gio vi.

Come stà. Domenico Maria Ferrabosco (Bologna 1513-1574) Cantus. - ta, _e vo - lon - tie - ri M'al -le-gro _e can -to _en. Io mi son gio vi. Cantus Altus Io mi son giovinetta Come stà Domenico Maria Ferrabosco (Bologna 1513-1574) Io mi son gio - vi -net - ta, _e vo - lon - tie - ri M'al -le-gro _e can -to _en Io mi son gio - vi - net - ta,

More information

Electronic Thesis and Dissertations UCLA

Electronic Thesis and Dissertations UCLA Electronic Thesis and Dissertations UCLA Peer Reviewed Title: Music Circulation and Transmission in Tbilisi, Georgia Author: Sebald, Brigita Acceptance Date: 2013 Series: UCLA Electronic Theses and Dissertations

More information

PROSPECTUS INFORMATION

PROSPECTUS INFORMATION PROSPECTUS INFORMATION 1 Authority The 2014 World Team Table Tennis Championships will be hosted and organized by the Japan Table Tennis Association (JTTA) under the auspices and authority of the International

More information

TennisLMS Coach Certification

TennisLMS Coach Certification National Edition developing future champions Welcome To TennisLMS TennisLMS is a revolutionary platform for identifying, talent nurturing, and professional player and coaches development. Through skills

More information

Predicting a tennis match in progress for sports multimedia

Predicting a tennis match in progress for sports multimedia Predicting a tennis match in progress for sports multimedia Tristan Barnett University of South Australia School of Mathematics and Statistics [email protected] Abstract This paper demonstrates

More information

Usage of Information Technology in the Programs of Music Teaching, Example of Uludag University Turkey

Usage of Information Technology in the Programs of Music Teaching, Example of Uludag University Turkey International Conference on Educational Research and Sports Education (ERSE 013) Usage of Information Technology in the Programs of Music Teaching, Example of Uludag University Turkey Sirin Akbulut Demirci,

More information

PREMIUM SEATING PREMIUM SEATING GIANT CENTER SM

PREMIUM SEATING PREMIUM SEATING GIANT CENTER SM PREMIUM SEATING PREMIUM SEATING GIANT CENTER SM PREMIUM SEATING Table of Contents Introduction Suite Information About the Suites Suite Amenities Photos of Suites Club Information About the Club Club Amenities

More information

CONCERNING CHRISTIANS' CIVIC DUTY

CONCERNING CHRISTIANS' CIVIC DUTY CONCERNING Copyright 2003 International Church Council Project. All rights reserved. Preamble: From the beginning of time, people have gathered together in groups, starting with two in the Garden, developing

More information

a l Summer c s of Sport The best of Inside Out elessons covering different sporting events www.insideout.net

a l Summer c s of Sport The best of Inside Out elessons covering different sporting events www.insideout.net Summer of Sport g Athle t i c s S urfi g n i l ng c y C xin Bo Foot ba ll s i n n e A T gb Ru y Basketb a l l The best of Inside Out elessons covering different sporting events www.insideout.net A Summer

More information

DEVELOPING A MODEL THAT REFLECTS OUTCOMES OF TENNIS MATCHES

DEVELOPING A MODEL THAT REFLECTS OUTCOMES OF TENNIS MATCHES DEVELOPING A MODEL THAT REFLECTS OUTCOMES OF TENNIS MATCHES Barnett T., Brown A., and Clarke S. Faculty of Life and Social Sciences, Swinburne University, Melbourne, VIC, Australia ABSTRACT Many tennis

More information

Quarterly analysis of the online games market in France

Quarterly analysis of the online games market in France 1 31 March 2012 Quarterly analysis of the online games market in France 1 st quarter 2012 2 Summary of activity data The findings below are based on the data that accredited online betting and gaming operators

More information

Mikeladze David Professor, Dr., Full Professor of Iv. Javakhishvili TSU Biological Chemistry

Mikeladze David Professor, Dr., Full Professor of Iv. Javakhishvili TSU Biological Chemistry COORDINATING EDITOR Sergo Gotsiridze EDITORIAL BOARD Kacarava Ramaz Professor, Dr., Director of Republic Center of Biomedicinal Materials, Full Professor of GTU (Organic Chemistry, Macromolecular Chemistry,

More information

FINAL JOINT PRETRIAL ORDER. This matter is before the Court on a Final Pretrial Conference pursuant to R. 4:25-1.

FINAL JOINT PRETRIAL ORDER. This matter is before the Court on a Final Pretrial Conference pursuant to R. 4:25-1. SUPERIOR COURT OF NEW JERSEY MIDDLESEX COUNTY:LAW DIVISION Docket No. Plaintiff(s), v. Defendant(s). FINAL JOINT PRETRIAL ORDER This matter is before the Court on a Final Pretrial Conference pursuant to

More information

1.1.3 Men s and Women s Under 21 events (born in 1989 or later)

1.1.3 Men s and Women s Under 21 events (born in 1989 or later) 1.1. GENERAL TERMS The 2010 ITTF Pro Tour will include the following events (mandatory): 1.1.1 Men s and Women s Singles 1.1.2 Men s and Women s Doubles 1.1.3 Men s and Women s Under 21 events (born in

More information

I n la n d N a v ig a t io n a co n t r ib u t io n t o eco n o m y su st a i n a b i l i t y

I n la n d N a v ig a t io n a co n t r ib u t io n t o eco n o m y su st a i n a b i l i t y I n la n d N a v ig a t io n a co n t r ib u t io n t o eco n o m y su st a i n a b i l i t y and KB rl iak s iol mi a, hme t a ro cp hm a5 a 2k p0r0o 9f i,e ls hv oa nr t ds eu rmv oedye l o nf dae cr

More information

Phase 2 decodable words for DfES Letters and Sounds programme

Phase 2 decodable words for DfES Letters and Sounds programme at a sat pat tap sap Ref: p2words Design 2008 Page 1 as it is sit sat pit Ref: p2words Design 2008 Page 2 tip pip sip an in nip Ref: p2words Design 2008 Page 3 pan pin tin tan nap am Ref: p2words Design

More information

III Bienal de Autismo Página 1 / 43

III Bienal de Autismo Página 1 / 43 III Bienal de Autismo Página 1 / 43 A Direcção da APPDA N ort e dá -v os as B oas V in das à I I I B ien al de Au t is m q u e es t a corres p on da à s v os s as ex p ect at iv as com o t em a em deb

More information

Regulatory Story. RNS Number : 8343I. DCD Media PLC. 08 July 2013. TR-1: NOTIFICATION OF MAJOR INTEREST IN SHARES i

Regulatory Story. RNS Number : 8343I. DCD Media PLC. 08 July 2013. TR-1: NOTIFICATION OF MAJOR INTEREST IN SHARES i 1 of 7 25/11/2013 11:51 Regulatory Story Go to market news section Company TIDM Headline Released DCD Media PLC DCD Holding(s) in Company 15:19 08-Jul-2013 8343I15 RNS : 8343I DCD Media PLC 08 July 2013

More information

1 of 7 31/10/2012 18:34

1 of 7 31/10/2012 18:34 Regulatory Story Go to market news section Company TIDM Headline Released Number Ironveld PLC IRON Holding(s) in Company 18:01 31-Oct-2012 0348Q18 RNS Number : 0348Q Ironveld PLC 31 October 2012 TR-1:

More information

SINGLES TENNIS RULES

SINGLES TENNIS RULES TEAM SINGLES INTRAMURAL SPORTS Mission Statement: The mission of the Department of Campus Recreation is to develop and provide high quality innovative fitness, recreation, and leadership programming to

More information

Marketing and Communications Manager POSITION DESCRIPTION

Marketing and Communications Manager POSITION DESCRIPTION Marketing and Communications Manager POSITION DESCRIPTION Title: Marketing and Communications Manager Project: 2015 Sydney International Rowing Regatta Project Owner: Rowing Australia Reporting to: SIRR

More information

2015 World Tennis Calendar

2015 World Tennis Calendar 2015 World Tennis Calendar Date Category Tournament Surface DD.MM.YYYY Prize Money (Total Financial Commitment) Draw Ticket Info Winners JANUARY Brisbane International presented by 04.01.2015 Suncorp Brisbane,

More information

Inferring the score of a tennis match from in-play betting exchange markets

Inferring the score of a tennis match from in-play betting exchange markets Inferring the score of a tennis match from in-play betting exchange markets A. Gabriela Irina Dumitrescu*, B. Xinzhuo Huang**, C. William Knottenbelt***, D. Demetris Spanias****, E. James Wozniak*****

More information

SPONSOR BENEFITS AND OPPORTUNITIES

SPONSOR BENEFITS AND OPPORTUNITIES SPONSOR BENEFITS AND OPPORTUNITIES EVENT OVERVIEW Diadem Sports is proud to present the Diadem Pro Classic hosted by the beautiful Boca Pointe Club in world famous Boca Raton, Florida February 29 - March

More information

Tennis Tournaments

Tennis Tournaments 2012 RIVIERA/ITA WOMEN S ALL-AMERICAN CHAMPIONSHIPS Hosted by the Riviera Tennis Club Pacific Palisades, California October 2-7, 2012 Pre-Qualifying Rounds September 29-30 at UCLA Site: All matches of

More information

8698 Van hati e 1 2, p er us kor jaus ja muut os pδivδkot itiloiksi. Ur akkat ar jousten avauspφyt δkir ja

8698 Van hati e 1 2, p er us kor jaus ja muut os pδivδkot itiloiksi. Ur akkat ar jousten avauspφyt δkir ja 8698 Van hati e 1 2, p er us kor jaus ja muut os pδivδkot itiloiksi Ur akkat ar jousten avauspφyt δkir ja Ai ka 6. 2. 2 0 1 4 k l o 1 2 : 2 0-1 2 : 3 5 Pa i k ka k o k o u s h u o n e 3 Lδsnδ Ar i Jaar

More information

Public Administration in a Multi-Level System

Public Administration in a Multi-Level System Ivane Javakhishvili Tbilisi State University Summer School Public Administration in a Multi-Level System within the Master s Program Public Administration from 1 until 15 August 2015 at the German University

More information

Topic 1.1.2: Influences on your healthy, active lifestyle

Topic 1.1.2: Influences on your healthy, active lifestyle Section 1.1: Healthy, active lifestyle Topic 1.1.2: Influences on your healthy, active lifestyle Sport in Context Many things can influence people to become involved in sport, such as friends, family or

More information

Job Hazard Analysis. A Guide for Voluntary Compliance and Beyond. From Hazard to Risk: Transforming the JHA from a Tool to a Process

Job Hazard Analysis. A Guide for Voluntary Compliance and Beyond. From Hazard to Risk: Transforming the JHA from a Tool to a Process Job Hazard Analysis A Guide for Voluntary Compliance and Beyond From Hazard to Risk: Transforming the JHA from a Tool to a Process James E. Roughton Nathan Crutchfield E L S E V I E R AMSTERDAM. BOSTON.

More information

Professional Tennis Management. for OUTSTANDING CAREERS. in the TENNIS INDUSTRY

Professional Tennis Management. for OUTSTANDING CAREERS. in the TENNIS INDUSTRY Professional Tennis Management for OUTSTANDING CAREERS in the TENNIS INDUSTRY our CONTACT INFORMATION Professional Tennis Management Ferris State University 14342 Northland Drive Big Rapids, MI 49307 Phone:

More information

A Viewpoint on Disclosure of Malpractice Insurance by Texas Lawyers

A Viewpoint on Disclosure of Malpractice Insurance by Texas Lawyers A Viewpoint on Disclosure of Malpractice Insurance by Texas Lawyers By: Bruce A. Campbell i On April 14, 2010, the Texas Supreme Court informed the Texas State Bar that it would not require mandatory disclosure

More information

ASGCA Forum AMERICAN SOCIETY OF GOLF COURSE ARCHITECTS

ASGCA Forum AMERICAN SOCIETY OF GOLF COURSE ARCHITECTS ASGCA Forum AMERICAN SOCIETY OF GOLF COURSE ARCHITECTS GOLF INDUSTRY SHOW, FEBRUARY 9, 2016 Founding Fathers First meeting, held at Pinehurst in 1947 Pictured from left to right: Billy Bell, Robert White,

More information

Anomalies in Tournament Design: The Madness of March Madness

Anomalies in Tournament Design: The Madness of March Madness Working Paper Series, Paper No. 09-10 Anomalies in Tournament Design: The Madness of March Madness Robert Baumann, Victor A. Matheson, and Cara Howe October 2009 Abstract Tournament design is of crucial

More information

2015 TRACK RECORD TRANSFORMING THE WAY YOUR INDUSTRY WORKS

2015 TRACK RECORD TRANSFORMING THE WAY YOUR INDUSTRY WORKS TRANSFORMING THE WAY YOUR INDUSTRY WORKS EXECUTIVE LEADERSHIP ALPINA Chief Executive Officer, Switzerland Switzerland AUSTRALIAN PARALYMPIC COMMITTEE Chief Executive Officer Australia BEIN SPORTS Managing

More information