GRIF an tè POU NOU SANBLÉ ÈK APIYÉ ANLÈ PWA KÒ NOU
|
|
|
- Eleanor Malone
- 10 years ago
- Views:
Transcription
1 V 1.0 GRIF an tè POU NOU SANBLÉ ÈK APIYÉ ANLÈ PWA KÒ NOU ISSN : Hebdomadaire politique de gauche, anticolonialiste créolophone martiniquais publié à Fort-de-France à la fin des année 70. Le premier numéro (n 0) arrivé au Dépôt Légal à la Bibliothèque Nationale de France François Mitterrand sous la cote FOL-JO date du 26 août 1977 et le dernier reçu est le n 60 d octobre La collection présente à la BNF est lacunaire. Une collection complète se trouve à la Bibliothèque Départementale Schoelcher à Fort-De-France et à la Bibliothèque universitaire du Campus de Schoelcher toujours en Martinique. Les Archives départementales de la Martinique doivent avoir une collection puisqu elles ont le Dépôt Légal local. Les textes présentés ci-dessous reprennent l orthographe et la présentation des originaux. KOUTCHA
2 TABLE DES MATIÈRES HÉ KRIK! HÉ KRAK! 3 HÉ KRIK! 4 HÉ KRIK! 4 PINGA 5 BWA SÈK SÉ POU LIMIN DIFÉ 7 MAKOKAN-A 8 MIGAN 10 MAYAMBO 11 POU SI KOURI VINI 13 KONPÈ LAWOUZÉ 15 (CHANTÉ) 16 LANNÉ BWAZAJ 18 MAWONNÈZ 21 LANNÉ RATIBWAZAJ 23 (CHANTÉ) MÉ 26 LANNÉ TCHÈ SOTÉ 29 TI-KANNO (CHANTÉ) 32 LANNÉ VÈGLAJ 33 MANNIKOU (CHANTÉ) 36 LANNÉ LAWOUZÉ 37 BÉLIA (CHANTÉ) 39 BA-OU 41 FOS PONYÈT-NOU 42 GRÈV 43 JÉNÉRAL 43 WAR/LADJÈ 44 BWA-CHÈCH 46 ANBA SÉ KANN-LAN 47 KANNAVAL 47 MO KA FÉTÉ NWEL 49 RANM LANMÈ 51 DOUBOUT AN MITAN LARONN 53 JOU-A JOU-A WOUVÈ 54 LABABLÉ 55 MÉ 57 DIFÉ 59 MOUIN ALÉ 62 PÈSÉ TAN 64 JOU JOU TALA 66 SOVÉ LA-GWADLOUP! 68 CHANTÉ SIRIN CHIMÉRIK LA 71 DOUKOU 72 JAKLÔD 74 MANMAN MWIN DI MWIN 76 PITIT-ZANTRAY... (TI-MANMAY ) 77 SIMID 79 ECRIT SUR LA PORTE 81 PAWÕL POU PÉTÉ KÕD 83 ÉDANSITÉ 85 TOULONNG 87 TI-MOUN 89 MI PÉYI-A! 91 WANILO 92 ANNOU FÈ KRÉYOL-LA VANSÉ 94 2
3 HÉ KRIK! HÉ KRAK! PITI KOUTÉ GRAN... Ou mandé mwin doudou Sa poézi lé di : On bann ti fraz Pou chaviré malè. HÉ KRIK! HÉ KRAK! Sé té Transata Ki alé Balata Adan an batèm bata I rivé ta I tonbé léta Yo ba-ï kasialata I mô ta Yo téré-ï Balata. Lè gran-manman nou, té lé an-mizé nou, lè vrézinajla té ka fè vèye an mô, yo té ka chanté kont, parol-la té long ; Répondè té ka réponn la voi égal. Tanbou té ka akôdé épi ti boua. Yon pa té lé lôt tiré kont pasé-ï. Sé té pou plézi anmizé la konpanyi. Yo té ka boué épi lôt. Lé piti té ka aprann koté lé pi gran. Nou ka buin di «aprann», pas tout histoua péyi-a dépi an tan Sinlié, an tan lesklavaj, sa ki pasé dan komin Matinik, tou sa adan mémoua sé konté nou-a. Yo gadé sa dan tèt yo poy kréé sé histoua-a yo ka konté nou-a. 3
4 HÉ KRIK! Man Doba Alé Makouba Achté an pè ba Yo ba-ï an Kouba I rété ababa. NÈG TRAVAYE, BÉTCHÉ KONTÉ MIYON Jodi sé pa konsa lajan rantré an jé-a. Dé ti boujoi monté la kanpanye. Yo anrejistré voi sé kontè nou-a pou fè konkour la Radio, fè disk, fè konmès. Yo promèt lajan, mé lè yo pati épi kasèt yo, yo pa janmin viré. HÉ KRIK! Manzè Antoinèt Ki fè an palèt Tou an boua savonnèt Pou tiré dèyè an poulèt Ki té ka li an lèt Anlè an finèt Pami dé zòm de lèt Ki té ka fè toilèt. an finèt Pami dé zòm de lèt Ki té ka fè toilèt. 4
5 AYIN POU AYIN, DÉ JANM KOLÉ Sé di la, sé konté-a konstaté yo té vini vôlé sa yo té ni dan kalbas-yo. Sé pa piès vié nèg yo ké krié vini aprézan, pis sa yo té bouzoin-an, yo ja ni-ï! Pou fè-yon kontè aprézan san mété lajan dérô, pou fè an kontè viré pran konfians dans frè-ï, sa pa kaye fasil! Pou kont-la pa mô, la ni travaye... Sa ki pou yo, vini kouté yo. PINGA An lannuit san lalin Mwin ka chaché soleï : Min pou kisa ou chiré mwin? Yo té di mwin..., yo té di mwin dlo ka monté môn dèyè Nèg ki janbé pak, Nèg ki raché pichèt é ki bliyé londjè chin-n -yo adan an ouélélé... Jodi kon yiè... Yo té di mwin... Yo té di mwin ankô : lavi-nou sé an tchôlôlô èk tanzantan an ti chodo ; sé a-fôs ou brin-non-ï i ka rivé dousi... dépi nanni nan-nan... Yo té di mwin... Mwin ka shonjé yo té di mwin : An-nou gadé ouè rivé éti-la filawo las balé bonda bondié la été labalèt ka débandé douvan pipirit ;... An tout tan... Yo té di mwin... Min lestonmak an-mwin té asé laj 5
6 pou sipôté kat sièk malédision ; zépol-mwin té solid pasé an branch mapou ; zié-mwin té ka limin difé kon chabon kanpèch... E parol-mwin, kon zéklè, té ka flandjé linbé, grotchè, lanmizè, doulè : DOUBOUT! DOUBOUT NEG VAYAN POU NOU SOTI ANBA JOUK- LA Yo té di-mwin... Min yo pa té di mwin sé wou ki pa chyin té ké chiré mwin ;... jinmin bondié! E dépi sa... Mwin ka chaché soleï an lannuit san [lalin ] : lè jou ké [wouvè] Mwin ké touvé-i... MONCHOACHI dans GRIF an tè N 0, vandrédi 26 out 1977 [?] Sé let-la ti bren fasé adan jounal-la. 6
7 BWA SÈK SÉ POU LIMIN DIFÉ Cric! Crac! Robe-lan-mò ripassé, plein flê, mété lonbrage ò-bò riviê? Mancenillé. Jou nou ké mété a jounou pò-kò vouê jou Cric! Crac! Dê sirin douvan-jou a sirin ja-ka-ta razouê filé assi mêl a on rayon soleil? Zêbe-guiné. Jou nou ké mété a jounou pò-kò vouê jou. Sony Rupaire dans GRIF an tè N 0 Vandredi 26 out
8 BWA SÈK SÉ POU LIMIN DIFÉ MAKOKAN-A Pyé-Fomajé ka di : Man ni yan fatig anlè mwin Syèk-tan zôt ka pwan lonbwaj-mwin sèvi kabann dômi chonjé! Antan lavi-zôt pa té vo lanmwatyé an pawôl èk pôkô minm té tini chyin pou zôt té mandé pin Fatig-mwin, brènman pwèl-zyé-zôt rèsponsab li gwo-ka plat pyé-zôt asou latè frè-a tou Ha! Mawon zôt té ka mawon! Min dis dwèt bwanch-an-mwin toujou té rété on ti kalmi pou sa dousi lachè mèltri-zôt Nou té ka kon sik sosé dan myèl Kon i yé-la, ga la an lidé sôti la i sôti-a di zôt déchouké mwin Sa sa yé sa! zôt paré tounin mwin an makokan ki jinn ti-braye michèl-morin ka chaché kalfouchonné jou bèl lafèt nan bouk Asou zékal tikté-mwin zôt ké pinn twa koulè èk zôt ké pann an fyôl tafya klè an gout tèt-an-mwin Tonnan-dibwèz Tonnan-di-bwèz! Sav ki pyé-fomanjé pa bwabwa kannaval poudavwa yo ka séré lawa sé zansèt-la rèd-é-dri Pa pwan konparézonnri-yo pou ganm pyé-balizyé Pa pwan-yo pou létérésan sé pyé-kayimit-la épi [sé pa] pyès lèstonmak yo ka fè ba-we kon-tel pyé-mango-basiyak 8
9 An mitan tout lanmizè Nèg ja wè asou latè ta-la, an mitan rèv chiré-yo Pyé-Fomajé toujou doubout kô-yo grif an tè GRIF AN TÈ, MANMAYE! Joye dérèspèktasyon di fè yo fè Makokan! (Antan lontan, ou sav, Pèp-mwin té an pyé-fomajé tou). Raphaël. dans GRIF an tè N 1 VANDRÉDI 23 SÈPTANM1977 9
10 NOU KÉ PRAN MIN FOUT NOU KÉ BAYE MIGAN Khiòk-en-blok : on bon-cou chomage, bon-ti-boin pôche a tou, on paquête mizê, on-lo vente plein vent On-ti-tac vêglage pou douci, dé-toi discou kiôlôlô on zong mépri, et êvê tou ça on êkcétéra zòreil a fizi paré a pren-nou pou cancangnan. Travaillê, Canmarade, jis a ki-tan ou kaille macaillé migan laça? Sonny Rupaire dans GRIF AN TÈ POU SANBLÉ ÈK APIYÉ ANLE PWA KÒ NOU... LIMEWO 3 MARDI 11 OCTOBRE
11 BWA SÈK SÉ POU LIMI DIFÉ MAYAMBO Mi an chanté Sintroz yo ka kriyé Mayambo. Mayambo sé an tit afritchin, i ka fè-ou sonjé Lafrik, kôté zansèt nou sôti. Chanté tala sé pa an chanté «vidjo» kon an danmyé ou bin an kalanda. I ni an mannyè dous, i pa ka «pété pak». Min an minm tan sa i ka di-a solid tou bonnman. I ka fè-ou sonjé, i ka fè-ou réfléchi min an minm tan i ka ba-ou lanvi goumin, lanvi doubout ko-ou : «I za tan pou la klas koulè libéré» Yé-é! doubout Mayambo! Si jôdi-ou tonbé anba travaye An vérité, mon dyé fôk ou rilévé. Si-ou lévé, tout nèg pou lévé Yé-é Mayambo, Mayambo kouman sa yé sa? (bis) Oti kouraj-ou pasé? Tout zansèt-nou ka véyé-ou Mété-ou doubout, sonjé, sonjé tout frè-ou ki mô Pou yo té libéré Sonjé tout frè-ou yo asasiné Yé-é! Fê anlè nou dépi tro lontan Lèzesclav ké sav ki lè yonn té tonbé lézôt Rélé pou té goumin, pou krazé lé profitè ki té ka esplwaté yo Brizé, brizé tout chinn ki ni Yé-é! Jôdi pa ni moli vyé frè-mwin Si jôdi ou fébli sé pass mizè-a anlè do-ou Sé pass yo bayon-nin ou yo fè ou méchansté Yé-é! Jou-a za rivé pou-ou raché chinn an pyé-ou 11
12 Fôk maré rin-ou séré pass la sitiasyon mélé pwan Koutla-ou la pou dépayé tou sa ki lé baré-ou Brilé yo adan boukan-a Manmaye tchimbé rèd, pa moli! Mayambo, tout frè-ou tout sé-ou ka véyé Lè rivé pou la klas koulè libéré Mayambo jôdi nou fini palé Pwan kouraj, pou nou soleye la Bryé. in GRIF an tè POU NOU SANBLÉ ÈK APIYÉ ANLÈ PWA KÒ NOU Liméwo 5 Mèkredi 26 oktôb
13 BWA SÈK SÉ POU LIMI DIFÉ POU SI KOURI VINI An mitan téritwè lavi-mwin, yo fouté lapé Mèt-pyès yo! Adan lakou rèv-mwin, anlè tout londjè zéklari-mwin, andidan grin-blan gwo pléré-mwin Kilès moun ki gouvènè? Kilès ki koumandè? Sé lapè yo tounin mwin, mal pèp mapipi ki man té yé, Sé sa zôt tann-la : MAPIPI! Yo tounin mwin an kaponnri yo! An sèl wélélé, an sèl vyé ti [L]évé-Hélé : «Bèf chapé!», «Mi jandam!», ki bagay ésa... Man ka anni pwan kouri séré dèyè lonbwaj-mwin Ek tout lasint-jounin man ka katchilé man ka di ba kô-mwin kon sa : «Haa! annou fè mannèv pou si kouri vini... Ou pa jin sav, alman pé débatché. Annou fè sisi, annou fè sila». Pou si kouri vini té vini nannan lavini-mwin Min, an lè, man rété man gadé latè wouj zong mwin, bèlté èk konparézonnri balan mwin Man riwè pèp-la ki man té yé-a, an konpanyi nèg-djiné ka maché-chiré, lonnè-ayo rèd adan dwati zyé-yo. Lawont fè bawouf asou lapôt tchè-mwin! Man di : AWA! Sa pé ké pé ay kon sa pyès toubannman! Sé santiman man pa ni alô? Man viré doubout doubout-mwin, dwèt douvan motè konba-mwin épi mwin koumansé goumin tou patou Adan pyès-kann, asou chantyé, nan lékôl, péyi-a-yo-la minm 13
14 Wotè konba-mwin, mizi-ï sé kat syèk-tan dérèspèktasyon ek dékalaj Min, pa pè! Pa pè! Rèv-an-mwin lontan bèl, long èk wo pasé tout lo syèk ta-a Lajistis pé ay jik dèyè do bondyé, ou sav! Épi si kouri vini atchèlman Pa konpwann man ké tchilé, pa kwè man ké fè bak kon frè-nou Ayiti ap di Janmin pa! Mwin ké rété GRIF AN TÈ adan latè kréyôl-mwin-a. RAPHAËL in GRIF an tè POU NOU SANBLÉ ÈK APIYÉ ANLÈ PWA KÒ NOU Liméwo 5 Mèkredi 26 oktôb 1977 [?] Let-la ti bren fasé adan jounal-la. 14
15 MONCHOACHI KONPÈ LAWOUZÉ 1 "...AN-NOU KOUTÉ LISTORIK AN TI MOUSTIK YO KRIYÉ MATNIK... HÉ KRIK!" Mésiézédam, mwin di : hé kri! Hé kra! Hé mistikri! Hé mistikra! Mésiézédam jôdi viré dèyè gadé sa yiè té fè pou i rivé la i yé-a ; min yiè jouwé manmaye sitan ki i mété kouri a tè ay fè konpè épi dimin! Manmaye, hé kri! Hé kra! Es lakou dô...? Non lakou-ne-dô-pa! Alô, wouvè zorèy-zôt pi gran ki dé fèy chou kolé épi KOUTÉ POU TANN! Épi, tou wouvè ankô tout ti tou ki anlè kô-zôt pou pawôl-la alé séré jik an-fon tchè zôt... Pas, pawôl tala, manmay, sé an pawôl ki kasé kod, 1 (N.D.T.) Poem-tala ka fè vensenk paj é i ni senk gran mòso : Lanné bwazaj, Lanné ratibwazaj, Lanné tjè soté, Lanné vèglaj, Lanné lawouzé. 15
16 an pawôl ki té maré kon bèf an pitchèt é ki long long kon twa sièk lajôl... Anlè zèl lawouzé : an pal! dépi lè nou ka alé-vini blogodo-blo san minm sav sa nou yé sa nou lé fè sa nou ja fè min jôdi long ankô, jôdi rèd tou dépi lè zékobèl ka griji lapo nou min si sété lapo tousèl : nou ni mak jik an zo! Anlè zèl lawouzé : an pal pou nou shonjé, an tôbôk pou débaré jou pou gadé douvan-dèyè mété an pié douvan lôt dématé lavi viré-tounin pèsé tan-an pak-an-pak pou sav sa nou ja fè POU SAV SA NOU YÉ, TONNÈ-BRIZÉ! (chanté) * * * * Batiman rivé-é! mwin ka mandé sa ki rivé Batiman rivé-é! machandiz ki an kal-la sé fwè-mwin, misié Batiman rivé-é! yo pa mandé pou vwayajé Batiman rivé-é! majô-a ki an kal-la féré-brizé Batiman rivé-é! batiman sivilizé Batiman rivé-é! manman-mwin ki an kal-la, sa i fè-ou souplé? 16
17 Batiman rivé-é! i ka pôté lalibèté Batiman rivé-é! I tou pôtré lalibèté Batiman rivé-é! Libèté ki an kal-la féré brizé Batiman rivé-é! mwin ka mandé-ou sa i fè-ou souplé Batiman rivé-é! * * * * Manmaye, hé kri! Hé kra! Hé mistikri! Hé mistikra! Mésiézédam, ès lakou dô...? Non, lakou-ne-dô-pa...! Alôs, nou a fè fôs Pou nou ralé-minnin-vini an gran jou rèl lanné lannuit ka séré-bimin nanm péyi nou-an an nwèsè gajé-a... Hé kri! Hé kra! 17
18 LANNÉ BWAZAJ Min ni latè bitasion ka pri difé anba plat pié maléré-féré ; mi fwèt épi chinn pa ka rivé raché chouk libèté an zantray Nèg-bitako Nèg-an-tchoutchout Nèg-flègèdè Nèg-an-délala... Pass, (zôt ka wè!) Sé anlè ban lékôl nou fè laprantisaj libèté-nou, Sé zorèy sivilizé, moun-konmifo ki montré nou-ï! wè-wè...! Lanné mawonnaj koumansé limin : sik potéko an sak, nasyon poko té minm brasé ki nèg té ja ka bwazé an môn. Dépi anlè chimin bitasion, mèt-savann té ja wè wotè konba-yo Pass ou té ni pou té véyé lè koumandè-a ka vini gaga anba solèy cho-a (anba wonm-lan tou..) Épi bwa pou nou alé! O byin ou té ni pou té atann jou kasé pou-ou kouri-séré dèyè an touf kann, épi an bèl mafwamé, an bèl bidim roch 18
19 yonn an chak lanmin, pou sioka Pass si ou té touvé pou té glisé sé glisé pou té glisé ; Min an sipozision an ti bawoufiè té pété pié-ï tro pré-ou..., sé pou té sa pété tèt-li tou... Épi, bwa pou nou alé! o byin ankô, ou té ni pou té foukan lè kritchèt èk chouval-bwa té ka babiyé, a lè ou té fèmin an caz-a-nèg-la Sa té rèd tou té ni chin toupatou Min sa ki pa té rèd, frè, ou lé di mwin...? Anlè bitasion, lavi té rak pasé zikak Lanmô té ka karé-tounin toutouni douvan zié-ou Latranblad té ka sézi-ou jik an zo anba lafin maladi travay kou Anba jouk nou ha touvé kô-maklouklou pou chayé-alé kô-bôlôkô Anba bwa tou, maladi épi lafin té ka fè siyak lantou-ou san rété sé épi rimèd, épi manjé-razié ou té ka kouri dèyè yo... Min tout lajounin, ou té ka maché maché épi libèté-ou konsi ou té ni lèspwa, an jou, pwan londjè-ï... é, léswè, lè sa té rivé sonmèy té garé-ou, zié-ou té ka rété gran-wouvè 19
20 lakrint tou i té chapé, minm an rèv... MAWONNÈ-MÈT-A-LANNUIT! MAWONNÈ O! MÈT-KÔ! Anba bwa nou ha chèché kô an chèpi pou minnin-vini kô an péyi É môn-an-môn an fétay ti péyi Matnik-la mawonnè té ka limin boukan libèté an bodaj bitasion MAWONNÈ! MÈT-BWA! MAWONNÈ O! MÈT-MÔN! Anlè môn, jôdi nou ha chèché kô-bitako pou minnin-vini kô an péyi Anba jouk, anba fè Nèg a fôs bougonnin, té koumansé fè pinting : tanzaot, an bitasion ki pri difé tanzaot, an bétché ki trapé wotchèt ; tanbou té ka wouklé ti-bwa té ka sonnin lavwa té ka réponn lavwa té ka monté : (Chanté) JIK KI TAN NOU KÉ SOSÉ AN BANKOULÉLÉ TALA...? Simawo, simawo, simawo manmaye-la Balata-bèl-bwa... 20
21 * * * Bofè-a-bofè-a... Mwin kriyé manmay-la pou nou soukwé-ï... Bofè-a-bofè-a... Yo ka maré dé lanmin-mwé... Bofè-a-bofè-a... An ki léta yo mété mwé... Bofè-a-bofè-a... Bofè tala, fo nou kasé-ï... Bofè-a-bofè-a... Manmay, mwin ka mandé sa ki pasé... Bofè-a-bofè-a... Labadjou kasé anlè nasion mwé... Bofè-a-bofè-a... Mwin ka mandé pou nou sanblé... Bofè-a-bofè-a Manmay, kri...! Kra...! Kri...! Kra...! MAWONNÈZ Jôdi jou gran jou, Jôdi jou bèl jou Mawonnèz pwan bwa! Jôdi jou gran jou, Jôdi jou bèl jou, An mawonnèz véyé Lè lalin -an séré Pou li pwan bwa : I fè chimin dèyè, 21
22 Maché anlè kabrit -bwa, Mèt kritchèt ka babiyé, Rété pou dézôd pé, Pé dézôd tchè-ï É vwéyé kô-ï alé adan lannuit nwè-a... An fanm lévé, An fanm doubout Savann-an pri difé! Dépi jou Nègrès-la planté nan péyi-a Ka alé, ka vini Ka swiv, ka swé Ka pôté, é sipôté Ka bat é ka débat Tèt dwèt, tèt fiè, Rin maré, nin trousé Byin kanpé anlè dé pié-ï Asou tè péyi-a ; Kô-ï minm sé tout an péyi Tout kô-ï sé péyi-a minm Èvè chimin, èvè tras Èvè fréchè, èvè chalè Èvè ravin... Épi môn ka rébondi pa tout bô : An péyi vidjô Ki ni bon balan an ko-ï! An nonm gadé, Dé zié-ï kléré : «Jôï mal fanm!» Jôdi jou gran jou Jôdi jou bèl jou, Tout fanm lévé Tout fanm doubout Simin difé nan savann-an! 22
23 LANNÉ RATIBWAZAJ Mésiézédam, Jou vini jou pasé jou fè jou pou débaré jou ; solèy lévé solèy fésé solèy paré lapli pou li pa mouyé, lariviè sèk an karinm, i débôdé an livènaj, lalinn kouri nan sièl jôdi kouri débatché dèmin... Lanné ratibwazaj prézanté èk tout latiray-li ; sèbi dèvan lanbi nan môn tanbou nan tchè sab an pon-yèt, Nèg an konplosité épi fènwè. Lanné ratibwazaj bouwé pa soukouss : i bèkté i soukwé i palantché i palaviré i raché-koupé épi, i lévé-fésé... Zorèy-la a fôs pwan tôbôk, té vini blé kon pinbwa ; fidji-ï té tounin an ti-jan kagou (lézafè té maré kon kôd-an-sak) ; i pôtékô pèd labitid fè gôj min, an fon tchè-ï i té intchèt pasé kritchèt... délè minm, lè magma-a té ka monté, 23
24 ou sé jik di i té paré pou té tiré chik an pié-ou... Milat-la té an biz-biz épi bétché an tchè-koko épi Lafwans an makakri épi Nèg (yo té katchilé pwan Nèg sèvi milé : Sé dila an tan vèglaj yo déklaré yo «asi-milé») Lanné ratibwazaj latè jwinn épi sièl, solèy jwinn épi lapli lajounin jwinn épi lannuit Nèg-bitasion jwinn épi Nèg-mawon An tan bwazaj, lè labadjou té kasé mawonnè té ka débwazé san tanbi, yonn pa yonn alé tounin-viré an bodaj bitasion pou bokanté an ti pawôl pou grapiyin an ti kochon ; Min atchôlman, dépi jénéral-solèy té pati péché lanbi an fon gran lanmè-a, mèt-môn té ka désann pa krèy adan an sèl wélélé jôdi anlè DÉZÉTAJ dèmin anlè TWAPWINT, an konplosité épi Neg-yo... Lanné ratibwazaj yo grajé manniôk, yo tiré kont yo dansé kalanda yo woulé tanbou dépi Granriviè jik Salinn Alô, lè sè mésié-a konstaté 24
25 tro-ta ké baré yo ; lè boulikann-yo wè yo mélé yo bat lakat, yo fè manèv, YO DÉKLARÉ : LIBÈTÉ SÉ PA DÔT KI YO-MINM! ( fo pa ou mantché toupé adan sa ou ka fè, frè-a...) Ou té-é konprann Libèté sé lo vié-nèg-la ki kouri-goumin anba bwa-a... OU TÉ KÉ RI YO...! ou té-é konprann Libèté té an tchè lo VIÉ-NÈG-PIÉ-PLIN-CHIK-LA ki ka débat an kann-an... POV INOSAN...! YO DÉKLARÉ : BATIMAN LIBÈTÉ KA RIVÉ! PWAN PASIANS Batiman libèté Batiman lèsklavaj minm machandiz-la YO DI KONSA : SÉ LAFWANS ka vwéyé-ï ba zôt ba Nèg-mésisouplé ba Nèg-byinkonmifo Alô moli ti bwin anlè bakannal-la, asé vwéyé kô-zôt monté tchinbé kô-zôt DWÈT KON PITCHÈT! Yo bat lakat, yo fè mannèv... min Nèg-vayan di : «Bèl pawôl pa ka tchuit! Libèté ja viré tèt ba pasians! OSWÈ-A, PA NI PASÉ LANMIN» 25
26 Manmay, kri! Kra! Hé kri! Hé kra! (Chanté) Pa ni pasé lanmin oswè-a... Lèsklavaj an-délala ya-yaï Pa ni pasé lanmin oswè-a... Manmay woï-woï-woï ka sa yé... Pa ni pasé lanmin oswè-a... Nou vini pou an rézilta oswè-a... Pa ni pasé lanmin oswè-a... Nou pa bizwin tanpisouplé-ou, misié... Pa ni pasé lanmin oswè-a... Bèl pawôl pa ka pasé oswè-a... Pas ni pasé lanmin oswè-a... Anmwé-anmwé-anmwé-é... Pa ni pasé lanmin oswè-a... Nou kriyé lé manmaye-la owsè-a... Pa ni pasé lanmin oswè-a... Nou ké trapé an rézilta ya-yaï Pa ni pasé lanmin oswè-a... Mwin kriyé koumandè, pèsonn pa ka brin-nin... Pa ni pasé lanmin oswè-a... Sé majô-a-fwèt-la disparèt oswè-a Manmay, kri... Kra! MÉ Dépi tan lontan, An tan djab té té bolonm, 26
27 Yo féré libèté Avan i rivé An lapot maléré ; Dépi tan tala, Mwin lé di : dépi tchèk tan, Pa ni jou ki pasé Maléré pa chèché Jou libèté.. MIN LIBÈTÉ PA NI JOU : Libèté sé an chimin Pou jôdi jou Kon pou dimin! 22 Mé : Jou libèté! Min libèté pa ni jou : Libèté sé jou an jou An goumin ou ka minnin! Libèté sé an bitin Pou pran a dé lanmin! 22 Mé : Jou libèté! Min libèté pa ni jou : Libèté sé an bizwin Pou sa ki san ayin! Libèté sé an grinn Tout jou bon pou simin! 22 Mé : Jou libèté! Min libèté pa ni jou : Libèté sé an gran van Ka souflé an tout tan! Libèté sé an pawôl Pou sa ki pa ni wôl! 22 Mé : Jou libèté! Min libèté pa ni jou : Libèté sé douvan jou Ka baré moun-a-sou! Libèté sé bon-matin 27
28 Ka woté-ou an sirin! 22 Mé : Jou libèté! Min libèté pa ni jou : Libèté sé an tanbou Ka wouklé an tchè-nou! Libèté sé an chaltouné An mawonnèz ka pôté! Min libèté pa ni jou : Libèté ni tout jou Pou rivé an bo jou! 22 Mé : Jou libèté! 28
29 LANNÉ TCHÈ SOTÉ Mésiézédam, jou vini jou pasé jou fè jou pou débaré jou ; solèy lévé solèy fésé solèy paré lapli pou li pa mouyé ; lariviè sèk an karinm i débôdé an livènaj ; lalin kouri nan sièl, jôdi kouri débatché dèmin... Alô péyi-a kité lèsklavaj min anba pwa lèsklavaj ; fidji-ï té vini sérié pasé lanmô é tchè-ï té ka débwété anba kôlè épi rantchinn Apré Vinn-dé Mé Libèté té koumansé ka pran pôz ka karé an lavaliè ka fè konparézonnri ba Nèg kanmarad-li i té ja bliyé la i té sôti...! Aprézan, Nèg té ka kalé bakwa-yo asou kouté pou grafiyin fon tèt-yo épi yo té ka asiz anlè an roch é yo té ka tchipé san rété. «Lalibérasion» pa té pôté tousa yo té ka atann é an patché té simié pasé lajounin yo ka pinn sièl 29
30 pasé viré trimin adan minm kann-an ba minm bétché-a épi minm koumandè-a anlè do-yo An pati té ka débwazé-pitché pa anlè môn pa anfon ravin an ti môso té pou té fouyé lavi ; èk tanzantan, yo té ka mété kô-yo apliziè é yo té kèye sènin lanmè. Péyi-a té kité lèsklavaj min kô Nèg-la té goglè ; fè-a té migannin tout laché-ï é minm atchôlman bouwo-a pa té ka ba-ï sès an sonmèy-li Péyi-a té kité lèsklavaj min lèskalvaj pa té kité tchè bétché ki pa té ka sipôté wè Nèg démaré dématché alé-vini an dé grinn-koko-zié-ï Lèsklavaj té fini min bétché kon nèg té ka tounin lantou kô-yo kon kôk an galiè Lanné 1870 Nèg fwapé Tanbi réponn Nou ha gadé si ki mizik pou nou dansé Zié an zié tchè soté lavi èk lanmô lavi èk lèspwa 30
31 Bétché-a té lé viré an tan lèsklavaj an tan moun té anba lopsion-ï kon bèf kon milé pi mové ki chin Lanné 1870 Lanné Tchè-soté. Zié an zié lavi èk lanmô lavi èk lèspwa Min lanmô tchwé lèspwa an tchè lavi ; Lavalass kouri nan vèye lè yo té ka èspéré-ï douvan jou Apré Sèptanm sé mésié-a fè an déblozaye ; yo tiré pou déchouké nou yo tiré pou mété nou an nwè : YO TÉ LÉ NÈG SÉLÉ-BRIDÉ! Nèg fwapé Tanbi réponn Nou ha chèché Anlè ki pié Pou nou maché! Kô frè mwin déchèpiyé kô péyi wmin lapidé Kô péyi mwin danmé kô frè mwin déchiktayé 31
32 TI-KANNO (chanté) Yo chèché tchwé lèspwa péyi-mwin yo chèché tchwé lavi péyi-mwin min frè-mwin pa kayé douvan yo é jôdi jou mwin doubout douvan yo Matnik-o péyi-mwin Matnik-o péyi-mwin Matnik-o péyi-mwin sé mésié-a lé sélé-bridé nou! Nou goumin dé sièk pou libèté Libèté parèt an lavaliè Nou viré maré rin-nou séré Nou ni lèspwa trapé an rézilta Matnik-o péyi-mwin Matnik-o péyi-mwin Matnik-o péyi-mwin Yo lé raché-koupé tout rasin -nou! Kri! Kra! 32
33 LANNÉ VÈGLAJ Manmaye, jou vini jou pasé jou fè jou jou débaré jou ; solèy lévé solèy fésé solèy paré lapli pou li pa mouyé ; lariviè sèk an karinm i débôdé an livènaj ; lalin kouri nan sièl, jôdi kouri débatché dèmin... Jou-a bat zié lè i riwouvè jou baré, zèl koupé. Sièl-la té désann o-ra tè. An ti van flègèdèk té sôti an zékal-li pou fè gôj, min i pa té minm ni lafôs jwé zwèl épi sèvolan. Piès zibié pa té ka pwinté bèk. Sèl kayali té kaye péché bô ma É lè i té ka richapé, chajé kon an pié sirèt, i té ka kiayé-kiayé jik tan ou té trapé frison. Lanné-a té chalviré-maté kon an kannari bwété anlè an fouyé difé ; fidji-ï té vini tout pôtré ta an vié matadô ki dômi dérô Tanbou té pé sèk. Tout lajounin i té ka rété doubout 33
34 nan kwin-ï kon an lanbi-bat min lè ou té fosé-ï palé i té ka wouklé anba laraj épi linbé pawôl tanbou pawôl kanpé pawôl wacha Apré davwa yo té déblozayé, zonbi té woulé an sèbi-pitché anlè tab bondié ; zo-a té kouri kantékant avan doubout yas toupatou : ka ba-ï DÉ KRAB! Alô tan vèglaj té vini kon tan pawôl ki pa té ka tchuit anbèn san fè sik tan bodzè tan siyak tan krab, kribich é chat-an-sak tan tôte é tanpisouplé pawôl an bouch pawôl alala pawôl siwawa Kô potéko démôltri fouyapin potéko ba-ï chouval-bwa pôtékô tounin nan tout plass... Min poukisa milat jouwé manman manman-ï? Poukisa milat, koumansé jouwé nasyon-ï...? Yo pôtékô viré kouri bwa-bwa Larékôt pôtékô minm riwouvè kako pôtékô ka sèk nan solèy... 34
35 Min poukisa Nèg koumansé tiré mépri ba Nèg...? NOU PÉTÉ CHINN KI TÉ KA MARÉ KÔ-NOU ÈK NOU KITÉ-YO PWAN LÈSPRI-NOU! Ou tiré mépri ba frè rass-ou : Ou tiré mépri ba kô-ou minm : Ou té bliyé fôs-ou té an kô-ou minm ; ou pa té ka shonjé sé lanmin dwèt ka lavé lanmin gôch ; ou fè matadô épi pawôl kanpé pawôl wacha pawôl ki tchuit an kannari soufrans doulè, lanmizè, lavi èk lanmô tousa! dépi an tan zorèy fouté an pié malédision kô déféré min tèt féré chivé féré sé lèspri maré. Nèg-kongo Nèg-bitako Nèg-boukousou Nèg-soubarou Nèg-poch-plin-tou Nèg-chivé-rèd Nèg-malélivèz Nèg-nin-kalé Nèg-bonda-maté «Nèg sé dènié rass asou latè» «Konplo-Nèg sé konplo chin» 35
36 nan péyi-kongo dépi an tan makak té ka manjé kachiman... Wè! Ou té konpwann ou té ja plis gran-nèg ki sa...! Yo vèglé-ou épi pawôl alala pawôl siwawa FOUT NOU PÉ DI NOU PRAN TAN POU NOU WÈ SA...! JÔDI JOU, NOU SÉ AN NASION SÉLÉ-BRIDÉ! MANNIKOU (chanté) Pa manti ba mwin, mannikou ou chapé pwan lèspri-mwin, mannikou mwin pa an milé, mannikou pou monté asi mwin, mannikou ou di mwin man sé fwansé, mannikou mwin sé Nèg-Larégal, mannikou mwin sé Nèg-Latrénèl, mannikou ou ka manti ba mwin, mannikou ou mété mwin an fènwè-a, mannikou. Manmaye kri! Kra! * 36
37 LANNÉ LAWOUZÉ Mésiézédam, jou vini jou pasé jou fè jou pou débaré jou ; solèy lévé solèy fésé solèy paré lapli pou li pa mouyé ; lariviè sèk an karinm i débôdé an livènaj ; lalin kouri nan sièl, jôdi kouri... Min mi nou, jôdi, anlè zèl lawouzé : an ti flang sièl koumansé kléré kon on pronmès an tchè tout travayè Anpil zwézo za soukwé plimaj-yo é ja kité nich-yo ; Aprézan, yo ka alé-vini adan an sèl alé-vini : lèspwa nan tchè lavi lavi nan tchè lavi... Pa anba an labriz zitata lanmè-a ka rédi kô-ï dèyè pou pwan balan, épi i ka fouté kouri a tè pwan laglisad asou sab-la potché tèt-li si roch falèz... Mèt-tanbou ka ritouvé souf-li : dépi lè i santi jou-a chapé 37
38 i ka bat é ribat lapèl dé chanpion... Anlè zèl lawouzé : an ti branch lôt jou tou frèch, tou vèt ; i pôtékô konnèt doulè solèy apré lapli Min rasin nasyon-mwin maré nan zantraye nonm é fanm péyi-mwin ; i pousé nan goumin lontan, nan fétaye lit jôdi Désanm 1959 An twa soukous péyi-a bokanté chimin. Nou koumansé doubout pou gadé zafè nou Nou té bizwin an bon voukoum pou té lévé an landômi-la : Lajénès viré tèt èk i bouwé! Rasin nasyon-wmin maré nan zantraye nonm é fanm péyi-mwin! Nou kité gran chimin pou chaché chimin ; Nou déviré chimin pou chaché kô-nou minm! Yo vwéyé lalwa, yo vwéyé jindam, yo vwéyé lawmé, yo vwéyé moun-a-bèlpawôl é a gran katchèt ; yo tiré-tiré-tiré, yo palé-palé-palé : yo tchwé yich péyi-mwin! Rasin nasyon-mwin maré nan zantraye 38
39 An ti branch lôt jou tou frèch, tou vèt : I koumansé konnèt doulè solèy apré lapli! nonm é fanm péyi-mwin Dépi sa, nou ja fè an ti môso chimin, nou ja bat bwa ti-goute ; adan nou té ni bwa-bwa, an chimin-an té ni chimin kochi : Tout kalbass ka ba-ou dé kwi! Sé pa té an rézon pou nou té rété pa ka fè ayin, ka ralé mizè, ka pléré mizè, ka atann lajounin fè lannuit é lannuit jou-dimin minm-parèye jôdi-a Larékôt lwin ankô ; Rété bon koudmin a ba-ï pou rédi razié, raché vié-zèb ; Min an mizi nou ka débwazé Nou ja ka pitché tè, nou ka simin, nou ka wouzé. NOU NI LÈSPWA DÈMIN KÉ PLI BÈL! BÉLIA (chanté) Bélia-é, bwa wmin awmé... BWa mwin awmé, mwin di-ou bwa mwin awmé oswè-a... Bélia-é, bwa mwin awmé... Oswè-tala nou kaye tann an rézilta oswè-a.. Bélia-é, bwa mwin awmé... Lèspwa ka lévé an tchè tout lé travayè a-ya-yaï Bélia-é, bwa mwin awmé... Mwin té di manmaye-la pou nou té fè an mannèv oswè-a... Bélia-é, bwa mwin awmé... An vérité nou kaye tann an rézilta oswè-a... Bélia-é, bwa mwin awmé... An vérité nou kaye gadé zafè-nou manmaye-la... Bélia-é, bwa mwin awmé... 39
40 Manmaye, kri! Kra! Hé kri! Hé kra! Mésiézédam, Nou kouté listorik an ti moustik to kriyé MATNIK : nou jwinn bourik, nou tann mizik nou pwan lastik ; nou fè lawout épi mèt-a-manniôk nou doubout épi Nèg-djôk nou ba-ï tchôk ; É tousa, pou jôdi nou rété fè sik bililik èk komik épi MATNIK. Épi KÔ-NOU MINM! Manmaye, sé pri fin! MONCHOACHI GRIF an tè POU NOU SANBLÉ È APIYÉ ANLÈ PWA KO NOU LIMÉWO 8 23/11/77 LIMÉWO ESPESYAL 40
41 BA-OU (POWÉZI) * Limbé-an-mwin ki sizé la-a Ou pa ka tann wach-li Anba griyin-dan zétwèl blinm livènaj Ha! Ga la lavi m an dé la la Épi lanmou-mwin ki ja pasé ladjè MÈKSIK Lanmin-mwin (joye latranblad yo té ni-a) asou Fidji pèdi-ou pou sa vòlè vitman-présé an ti kalsin Dlo-pléré Mi li, limbé-an-mwin, lanmizi lajounin-mwin Man konnèt maché-chiré, man las ja drivayé an Chandriyonn dèyè siyak dé pyé-ou Chonjé ou déchèpiyé zèb pawòl-an-mwin Magré, bon bagay! Magré a pa té zèb malnonmé! Ha-ya-ya-ye! Ou di ou pa lé lanmou BITAKO An pawòl dous ladjé nan gwo kréyòl Ou simyé moun k-ap fè flann nan bèl loto Moun kravaté-linnté, moun a fwansé wo-té-ba PÉYI-MWIN! Fanm-mwin! Péyi-fanm-mwin o! Kilès jou mwin a viré dòmi nan bra ou? Kilès tan ésa? RAPHAEL dans GRIF an tè POU NOU SANBLÉ ÈK APIYÉ ANLÈ PWA KO NOU Liméwo /12 / 77 pou 28 /12 /77 41
42 FOS PONYÈT-NOU Sa zòt fè épi laswè-nou, Lèspwa-nou, épi lanmou-nou? Zòt sèvi-ï pou simin dézagréman Pou tchwé libèté épi fizi. Yo pa ka fini démoli, masakré. Nonm ka goumin kont nonm Pou fini épi ras nonm Annou viré lévé la tè épi fòs ponyèt-nou. *&* Profitè ka vòlè Ki travay-nou, ki laswè-nou. An nonm sé an maye chinn, Sé machin ka minnin-ï Lajan ka koumandé-ï Nou oblijé travay kon bèt. Sa nou fè épi fòs ponyèt-nou Nou pa fouti rikonnèt-li. *&* Si la tè la, sé laswènou, Sé fos ponyèt-nou ka fè tout Sé nou ka fè si tonnè roulé Si bwa ka chanté, si fè ka kléré. Rété an lo chimin pou fè Min dimin, fwè mwin, Kanmarad, travayè, Nou ké fè dimin sé an lòt jou épi fòs ponyèt-nou. dans GRIF an tè Liméwo 10 POU NOU SANBLÉ ÈK APIYÉ ANLÈ PWA KO NOU 21/12/77 pou 28/12/77 42
43 GRÈV JÉNÉRAL Alè tou patou an bodaj Matnik : Donminik, Gwadloup, Porto-Riko, Janmanyik, Kiba, ou ka santi mizik la ka pwan pli an pli balan. A tè isi; minm an mizi an mizi sé manmay-la ka fè mannèv pou vwéyé mizik la pli douvan. Mouvman tala kisiswa isi minm obin an bodaj nou dan lézòt péyi za koumansé ba bon rézilta kontèl an disk «Bill o men» ki fini parèt. Adan tout diks-la mizik-la èk pawòl-la fò. Grèv jénéral! Moun pa ka dakò Sé sa mwin tann a la radiyo Le publik ka kriyé Mannyè machandiz ka ògmanté Mwin lé mandé sa ki ka pasé Mwin pa pé konpwann tou sa yo di Lè yo ka palé Yo di mwin yo kont le plan baw Yo faché yo égri yo pa kontan Yo di mwin sa ka fè yo ché Yo ka fouté an tchòk an djèl misyé. Sosyal, ékonomi pa ka fè ayin, Ni an lo moun ka soufè É moun sa yo ka pléré afè yo paka maché Mwin lé sav poukwa yo faché Mwin pa pé konpwann sa yo di, lè yo ka palé Moun pa ka wè la yo ka alé Moun pa ka wè, fo yo maché I ni an lo moun ka soufè I pa ni dlo i pa i limyè. dans GRIF an tè Liméwo 13 POU NOU SANBLÉ ÈK APIYÉ ANLÈ PWA KO NOU 18/01/78 pou 25/1/78 43
44 Mi an chanté BOB MARLEY. Tout moun kontan, min an patché manmay pa konnèt sans-li. É sé pousa nou ka ba yo kradiksyon-an an kréyòl. WAR LADJÈ What life has taught me I should like to share with Those who want to learn Until the philosophy which holds One race superior and another inférior Is finally and permanently discredited And abandoned That until there are no longer First class an second class citizen Of any nation Until the colour of a man skin Is of no more significance than The colour of his eyes That until there basic human rights Are equally guaranteed to all, Whithout regard to race That until that day, The dream of lasting peace, world Citizenship and the rule of International morality Will remain in but a. fleeting illusion To be persued, but never attained And until the ignoble and unhappy Regime that now hoid our brothers ln Angola, in Mozambique, South Africa ln sub-human bondage, have besn Toppled utterly destroyed Until that day the Afriëan continent Will not know peace We africans will fight, if necessary And we know we shall win As we are confident in the victory of Good over evil, of good over evil Sa lavi-a apwann mwin Mwin té ké inmin partajé-ï Épi sa ki byin lé Magré ki filozofi-a ki ka di Ki zafè an ras sipériè épi an lòt infériè za fini bat Ni ladjè Ek magré ki adan chak nasyon Pa rété moun primyè katégori épi Dézyèm katégori Ni ladjè Magré ki koulè lapo an nonm Pa ni plis valè ki koulè zié-ï Ni ladjè Ek magré yo di kisiswa koulè lapo'w Tout moun ni minm dwa-a Ni ladjè Ek magré jik jòdi Rèv-Ia di an lapé prochin Di an gouvèlman mondial Di an règ moral internasional Rété an ilizion ki yo ka Pousuiv san janmin jwinn-li Ni ladjè Ek magré (yo di) Politik la ki ka tchinbé fwè nou An Angola, an Mozambik, an pak Kon bèt an Afrik di Sid la maté èk disparèt Ni ladjè Magré jòdi jou tout Lafrik pa Konnèt lapé Nou Afritchin nou ké goumin si sa nésésè Èk nou sav nou ké ginyin Pas nou ni la fwa an la viktwa Di le-byin kont le-mal, di le-byin kont le-mal. 44
45 dans GRIF an tè Liméwo 13 POU NOU SANBLÉ ÈK APIYÉ ANLÈ PWA KO NOU 18/01/78 pou 25/1/78 45
46 BWA-CHÈCH Lè ou fè tan mandé gran van pa ki bò i pwan «Man pa kay an mèd koté!» i ka réponn Ka ri an bèl jé ri nan chivé-siv a pyès-kann-lan Lè ou fè tan mandé larivyè poutchi i ka kouri «Man pa kay an mèd koté! Man sé an pwèl-zyé klè Ki lanmè garé an jou débòwnasyon» i ka réponn vitman-présé. Lè ou fè tan gadé solèy an mitan dé grinn koko-zyé Ou mandé y : «Kapitèn-dé-mòn O, ki lidé w vèglé Chimin-an kon sa fout?» I ka lonviyé gran van èk larivyè anbèn épi i ka ladjé : «Bagay pou yo konpwann man sé kontrimèt Bondyé, Wi, min man pa-a kléré on mèd bitin, konpè!» Sa fè, ou ka rété ou ka gadé ou ka mandé kò w : «É-bé! Min mwin minm-la, koté man kay adan lo Bagay sala? Sa mwin yé? Jijé-wè ès yo tout ta-a Pa ba mwin manjé baboul!» Sé lalin, katchopin ki i yé, ka ba w ta y : «LAVI SÉ AN TITIM, NÈG SÉ BWA-CHÈCH-LI». RAPHAEL. dans GRIF an tè Liméwo 13 POU NOU SANBLÉ ÈK APIYÉ ANLÈ PWA KO NOU 18/01/78 pou 25/1/78 46
47 PA BLIYÉ LISTWÈ NOU! ANBA SÉ KANN-LAN Anba sé kann-lan, Manman épi papa ka travay. Anlè sé kann-lan, Solèy-la ka pété zotèy. An mitan sé kann-lan, Mèt Bétché ka fouté yo. Asou koté sé kann-lan, Lalizé ka souflé pa twòp An ti lalizé dous, Karésan, ki ka apézé ti-bwin doulè Bondyé, ba manman épi papa Lafòs èk kouraj Pou yo pé tchinbé KANNAVAL Djab wouj, Djab nwè, Djab blan, Yo ka boujé, Yo ka soté Yo ka dansé Tou patou ni mizik Tanbou ka voyé lavwa Viv vaval! Pa kité nou! Djab laglas Ka vèglé moun 47
48 MARIYAN lapo fig Ka fè ti-manmay kouri dans GRIF an tè POU NOU SANBLÉ ÈK APIYÉ ANLÈ PWA KO NOU Liméwo 15 17/2/78 pou 24/2/78 48
49 BWA SÈK SÉ POU LIMIN DIFÉ Mi roun ti poèm nou touvé adan roun jounal LAGIYAN ki yo ka rélé «KAOUKA» («KOU- TÉ»). MO KA FÉTÉ NWEL A! A! A! Twa jou avan nwèl kochon-an an lapinn, Kochon-an kagou. IZIDOR ké MARSEL vini moso pou tchinbé kochon-an. (1) Yè ka kouri, alè séré yè kô anba kako IZIDOR pou fè so sapin Alé chaché branch palétivyé I mété tout sort anpoul pou kléré tou patou Pou fè roun bèl arb-dè-nwèl. I ka fè roun gran abavan Pou brizé Nwèl-a. (2) Tout lapré-midi, la soup-a asou difé ka konsumin Roun bon lasoup pyé, ké sèlri, pwawo, kib, vèrmisèl Pou ba ou lèstonmak lô ou fini rélé Nwèl. Malô rivé, Nèg mo pay ka achté sapin FWANS Ki rivé abô kal bato frigorifik, Prizinik. Monsyé séniyé Tou sa bagay i ganyin KAYINN! (3) Avan lanmès minwit, Mé kochon rousi, mé yanm mé douri (4) Bwason ka roulé, Mé paté, mé ponch-o-lé, Boudin-an cho. A roun sèl bouzingo Mo ka fété nwèl. A pa sa roun so (5) 49
50 E tanbou-a, zôt bliyé li? Gadé sa ka vîn avan, sa ka vîn apré. Roun bon bouyon! Pou bay zôt lèstonmak. Lô jou ouvè sink si-zè, ou ka bwè roun bon kafé cho. IZIDOR ké MARSEL ka roti roun ti tété-wélé Pou tiré la doublé di Nwèl : Poson salé ké kwak. (6) R. Charlotte dans GRIF an tè POU NOU SANBLÉ ÈK APIYÉ ANLÈ PWA KO NOU Liméwo 15 17/2/78 pou 24/2/78 (1) IZIDOR ek MARSEL vini ti-tak pou tchinbé (2) I ka fè an gran lavaban pou vanté Nwèl-la (3) Tou sa bagay ki ni KAYINN! (4) Mi kochon rousi, mi yanm, mi diri. (5) Sé pa sa sèlman. (6) Pwason salé épi farìn manyôk. 50
51 BWA SÈK SÉ POU LIMIN DIFÉ! RANM LANMÈ Ba Péchè Lapwaryé Ranm, ranm, ranm lanm lanmè. Ranm, ranm, ranm-é jik é jik tan ou jwinn van. Lapèch-la ka vini pli rèd jou an jou. Motè-déwò-a ka wouyé, wòl-la chè pou nou péyé é lajan an lanmin nou sé latché krapolad. Ranm, ranm, ranm lanm lanmè. Ranm, ranm, ranm-é jik é jik tan ou jwinn van. Tan Miklon sé tan éti nou ka èspéré fè an bon lanmonné pou sa pé sipòté kò-nou. Pwason-an ka bat an fon kannot-la kon lanmou an tchè an jinn masibòl. Min épi kontchirans sé gro-tchap-la, nou pa fouti wè douvan nou. Ranm, ranm, ranm lanm lanmè. Ranm, ranm, ranm-é jik é jik tan ou jwinn van. Masak-masak : 51
52 Yo ka dékalé fon lanmè-a. Masak-masak : Yo ka pitché wonma-a. É épi sa, nou pé ké ka wè douvan nou, èk nou pòkò ké wè douvan nou. Ranm, ranm, ranm lanm lanmè. Ranm, ranm, ranm-é jik é jik tan ou jwinn van. Ranm an ranm lanmè Ranm lanmè. Ranm lanmè ka lanmé jik é jik tan nou jwinn van. dans GRIF an tè POU NOU SANBLÉ ÈK APIYÉ ANLÈ PWA KO NOU Liméwo 15 17/2/78 pou 24/2/78 52
53 MI AN LET AN FWE VWEYE BA NOU ZYÉ MWIN KOUMANSÉ WÈ KLÈ. Manmay Za ni ti-tak tan man lé pwan kozé-a épi zot, min zafè ki mannyè pwan kozé-a té ka mélé mwin, kon mélé li-minm pa janmin mélé Lang fwansé-a, dakô, man sa janbé-y kon jandam a-chouval té sa janbé chouval ; min, manmay, douvan lang-manman-nou, sé maché kalpat man ka maché kalpat. Adan minm zatrap tala, ni anlo fanm épi nonm kon mwin Min afôs maché adan lannwit, zyé-mwin koumansé wè klè. Epi, fôk zot sav an bagay : kon an sèbi, GRIF AN TE ka kléré vansé-mwin. Jôdi-a kozé-a ké kout, min avan i bout, manmay, ni an lot bagay man lé di zot : man pôko bô zot, min dépi lontan man za épi zot. Tchinbé rèd, fouté fè! Daniel Boukman (Aljé 11/3/78) Mi dé poèm ba GRIF AN TE. Si yo kwazé kwazé, chiré yo ; si yo ansa, manmay, wouvé laronn! Doubout an mitan laronn Lanmizè soukoué-y lanmizè pilé-y lanmizè lévé-y épi fésé-y blo! Lanmin-gwajé 53
54 figi-y gwiji zyé-y fonn zo-y fann. Ansèl bagay lanmizè -lanmizè sé koumadè milat zorèy épi bétchélanmizè pa janmin rivé kwazé. Tchè-a-y! Tchè-a-y doubout kon an majô an mitan laronn paré pou dansé dansé damié anlé damié jisatan - mi bèl tan, ou tann! - manmay jou-a wouvè Jou-a jou-a wouvè Zorèy bétché milat blan milat nwè bann lapia vlopé anlè tchè péyi-la! soukouyan sisé sisé san a pèp-la : Min - pli ta pli twis - jou-a jou-a wouvè janbé dlo! zot ké janbé dlo ki adan boing ki adan bato! zot ké janbé dlo a chouval anlè do rikin dans GRIF an tè POU NOU SANBLÉ ÈK APIYÉ ANLÈ PWA KO NOU Liméwo 18 06/04/78 54
55 BWA SÈK SÉ POU LIMIN DIFÉ! LABABLÉ S ou wè ou sé lé pyété adan joupa vyé rèv-mwin Pa konyin! Ou a jwinn an labablé ki lonjé la Ka dérédi asou londjè chinn-li Souplé, pa konyin! MARIYÀN LAPO-FIG si-tèlman rayi yo dékouché chivé y! Ou pou wè tou an pèp lonbwaj fisèl foubin pèd fouk tchilòt-li («gran nonm pa-a wont» i ka tèsté) Ka konsidiré bwè, fè rigoladri, banbochè, kouri vidé Aa, pa konyin minm! minm - minm - minm! Ou a fè-n lévé nan sonmèy blip! Ou a fè laswè fifiné nan rèl do-nou Pou ki bitin? ANYIN. Frè, pa di man anni pou lo-mwin min, adan joupa vyé rèv-mwin an bòdaj lavi-mwin oti yan labablé ka vansé épi pawòl frédi y Man kité an lè ba mès nèg mové nasyon-mwin Kon sa, frè Kon sa s ou wè tchèk jou man lévé asiz anlè ranyon kabann rèv-mwin an sipozisyon an ti flang limyè fè tan sosé andidan-a Mwin ké sa mété fidji 55
56 pwosé-vèrbal-mwin ba YO Mwin ké sa pongné zam-la Mwin ké sa vèglé yo èvè laraj zyé-an-mwin (Pa ké ni machandé jou sa-la) Mwin ké sa dépayé YO YO! RAPHAEL. in GRIF an tè POU NOU SANBLÉ ÈK APIYÉ ANLÈ PWA KO NOU LIMÉWO 19 56
57 MÉ AN MWA POU TOUT AN LANNÉ MÉ Mwa-d-mé Mwa pyé-chacha Ka wouvè flè-yo Pou fè an bèl lanmou Épi chalè solèy. Mwa pyé-prin Ka fè bèl wòb Dé koulè-yo Pou risivwè zwézo Anlè bwanch-yo. Mwa mango Épi zabriko Koumansé mi Mwa solèy Koumansé fè libètin Épi an manman soutirèz Laplinn lin Pou w pa pété pyé w Ni lannuit ni gran jou. Mwa-d-mé Mwa jòn Mwa vèt Mwa wouj ; Mwa lawouzé Koumansé wouvè Lèspri libèté Ki sé fè gran nonm Épi kòd lanmaraj Pou i ay pwan an bin démaraj. Mwa-d-mé Mwa pou jou pa garé w Kòn lanbi za ka wouklé Anba van lanmaré ; Lapo kabrit bandé 57
58 Ka mandé tanbouyé ; Mwa-d-mé An mwa pou tout an lanné FWÈD dans GRIF an tè POU NOU SANBLÉ EK APIYÉ ANLÈ PWA KO NOU Liméwo 21 58
59 MÉ AN MWA POU TOUT AN LANNÉ DIFÉ I la ka tizonnin Anba fèy, Anba bwa, Anba pay tou, I la ka véyé. Difé! Épi lè y parèt Difé, difé... Difé! Pou w wouvè syé w Difé! Pou klèré w Difé! Pou w gadé pi lwin Difé! Chaltouné, flanbo, lindò, sèbi Difé, difé.. Difé! Pou w limin lé kat bout Difé, Pou tanbou sonnin Pou ti-bwa pété Pou brazé nanm péyi w Difé! FWÈD Wè, mézanmi, DIFÉ sé an chimin pou yonn-dé manmay : twa fanm épi sis nonm ka séyé wouvè an lòt chimin andidan mizik-la. Nou ké ni tan kozé pli ta. Gwoup DIFÉ-a parèt pou primyé fwa pannan mwa-d-mé-a. Zôt dwèt tann 59
60 palé di w obin zôt dwèt wè lafimin y. Épi ansanm épi tou sa, ni an lo koté éti lafèt woulé kon BÒ-KANNAL, «FANM ANTIYEZ SÉ FANM KI VAYAN», an bèl jounin lafèt manman-yich. Dòt koté ankò, LARIVIYE-PILOT, KAZ-PILOT, MON PISHVIN : Éwi, mak zékobèl koumansé disparèt anlè lapo-nou min nou rété mak an zò toujou padavwè mwa-dmé, manmay, sé pa toutan lanné. dans GRIF an tè POU NOU SANBLÉ ÈK APIYÉ ANLÈ PWA KO NOU LIMÉWO 21 60
61 Chimin mouin sé chimin granboua sé chimin môn sé chimin razié... Mé chimin mouin sé chimin lèspoua. Joby Bernabé dans GRIF an tè POU NOU SANBLÉ ÈK APIYÉ ANLÈ PWA KO NOU LIMÉWO 21 61
62 MOUIN ALÉ Mouin alé mouin alé mouin alé oti misié limè moin alé oti misié limè mandé-i souplé misié limè ès ou pa té hé ni tchèk ti djôb ban mouin pou an pé sa ouè souin sé hich mouin yan misié limè byin risouvouè mouin, byin palé ban mouin, byin èsplitché mouin é an viré sôti kon ou ouè an té vini yan épi lanmisè mouin byin vlopé anba boua mouin. Mouin alé mouin alé mouin alé oti bondié o mouin alé oti bondié mandé-i bondié soulajé mouin lanmizè ya ka pété rin mouin magré tout priédié mouin priédié épi lo lanmoné ya an mété latchèt lanmizè ya rété pann an do mouin Mouin alé mouin alé mouin alé oti an séansié mouin alé oti an séansié mandé-i tiré lanmizè ya ki ka pouri an fon boudin mouin magré tout lo tchinboua-a séansié ya fè 62
63 ban mouin yan pou lo lajan-an an péyé-i-la lanmizè ya rété pri an zo mouin. Joby Bernabé dans GRIF an tè POU NOU SANBLÉ ÈK APIYÉ ANLÈ PWA KO NOU LIMÉWO 21 63
64 pèsé tan Bankoulélé? Nèg bousoukou Nèg flègèdè Nèg poch plin tou Chomaj? Nèg an délala Lévé, lévé, Lévé wè libèté karé an bèl Loto èk lavalyè Nèg mawon ; Nonm sin... Makandal Sin nonm Pli gwan pwézonné di tout tan Sin wou é mwin minm. Sin Michel Annou wè an tout bitasyon Mété lòd An tout pyès kan tchèk pa ozanti Malfwamé épi koupé y. Koré èk bandé ko yo pou vwèyé alé An lannuit lesplwatasyon-an Ti brin flèch pou débaré jou ; Pitÿié tout kò dÿiab-la. An mitan an pyès kan Tchèk pa ozanti ; obin lanmérik An flèch kan ka gadé syèl Paré pèsé tan-an pak an pak Wè sa i pé pòté asou an lòt jou Dépi jou man ka wè solèy, lapli, sirin, Dépi jou man ka wè jou Dépi jou man za las wè jou Poutÿi, léternel Fo mwin rilévé 64
65 Dépi nanni-nannan Mwin ka wè nèg Ka alé-vini an tout siyak bitasyon Do yo toujou minm mannyè-a Ron épi ka kléré pasé lalin plin dépi nanni-nannan Dépi tan Milat èk koumandè Ka alé vini an bitasion Do yo toujou minm mannyè-a Byin rèd anlè do milé yo Dépi nanni-nannan Lavwa ja monté Nèg za lévé Bitasyon za brilé Difé limin Bétché pété pak, pwan savan Libêté Nèg mawon Rivé jòdi Pa y kan ka volé lajounin anlè tout bòdaj Kondi sé papiyon lannuit Mé poutÿi sé nèg ki nan siyak [?] [B]étché mèt bitasyon. [Dépi] nanni-nanni ; bondyé Nèg madanm-li, yich-li Ka fè mwin lévé san janmin pozé Mé poutÿi fo mwin viré we mannyè Ou jéré latè dans GRIF an tè POU NOU SANBLÉ ÈK APIYÉ ANLÈ PWA KO NOU Liméwo [?] Let ki fasé adan jounal-la. 65
66 BOUKMANN Mi an poèm ba moun ka li GRIF AN TE. Man kwiyé y JOU JOU TALA Dlo lariviè ka viré an lanmè Zwézo fèt pou volé pou volé zèl anlè Solèy ka bat tanbou jou-a ka wouvè Manmay Annou sanblé pou wè sa nou ka fè Nou ké swé nou ké pléré ké ni goumin ni moun ké mò Min an jou mi bel jou! ti-moun nonm fanm vié kò ké wélé adan an sel vidé «MATINIK OU LÉVÉ!» JOU JOU TALA Man Lafwans isinbot! sé bwa-bwa fout ou ké tounin bwa-bwa! JOU JOU TALA gwan mouvman gwan kout balé ba milat blan ba milat nwè évè bétÿé! JOU JOU TALA anlè latè manmay ba nèg ké ni chouval bwa épi sa ki té bon pou zwa ké bon pou kanna JOU JOU TALA! An lo lariviè za viré an lanmè An lablanni zwézo ka volé zèl anlè Solèy ka bat tanbou tanbou bèlè 66
67 MANMAY ANNOU SANBLÉ POU WE SA NOU KA FE! Tchinbé rèd! dans GRIF an tè POU NOU SANBLÉ ÈK APIYÉ ANLÈ PWA KO NOU LIMÉWO
68 SOVÉ LA-GWADLOUP! (Moise B ki ka resté BAS-TE ka ékri nou : «Mi kopi on chanté a ANZALA an ka voyé ba zòt. An ka pansé zot pé mété y an jounal-la pas i ka di on lo bon bitin. Épi sé pawôl-la, sé pou MATNIK osi» Annou kouté yo!) (1) Rifrin Sové LA GWADLOUP! Sové LA GWADLOUP! LA-GWADLOUP sé on bon péyi Nou vé pa lésé y tonbé, mézanmi (1) Répondè, lévé lavwa, mésyé Pou zôt tann on bel mizik an GWADLOUP (1) Ha, tanbouyé kongné ka-la ban mwin Pou zôt tann on répriz a ANZANLA (1) LA-GWADLOUP ja plonjé An di zôt sové LA-GWADLOUP, mézanmi (1) Ha, LA-GWADLOUP sé on bon péyi Nou vé pa lésé y tonbé mézanmi (1) Ha, an GWADLOUP tin maléré An di sôt ka ki fè sa Nou pa tìn on bon antant Pou nou viv an GWADLOUP, mézanmi Ha, tout la ou pé pasé, koté lé Gwadloupéyin Sa ou ka touvé lè pli souvan Yonn vlé manjé lôt an GWADLOUP (1) 68
69 Ha, yonn vlé pa rédé lòt Pou nou viv otrèman an GWADLOUP zanmi (1) Ha, LA-GWADLOUP sé on bon péyi Tout lé zétranjé ka touvé sa, mézanmi (1) Tini lé zétranjé ké lésé péyi-a-yo Yo ka vin an GWADLOUP Kan yo rivé an GWADLOUP, yo tini on bon antant Kokangn kréyé on sitiyasyon an GWA- DLOUP (1) Nou natal an péyi-la La ou pé pasé Nou pa tini ékonomi Yonn vlé manjé lôt an GWADLOUP (1) Ha, tou la ou pé pasé, mésyé LA-GWADLOUP ja plonjé, mézanmi (1) Nou ka planté dé ti pyé kann Nou ka dwé on ti krédi Nou anvi réglé y Nou pé pa réglé y Min si nou anvi réglé y Izinyé ka in ki kouyoné nou an GWA- LOUP (1) Alèkilé, ou vré yo mété kann «a larichès» Ou pa ka koupé kann-la Ou ka pôté y an lizìn Lè ou vré ou rivé an lizìn Yo ka kontwolé kann-la Izinyé ka èspwaté nou, yo ka ban nou sa yo vlé pou kann-la (1) Ha, sé kann ki ka fè wonm Kann ki ka fè sik Sik-la ôgmanté Wonm-la ôgmanté 69
70 Angré-la té 400 fwan Alèkilé i 500 fwan Izinyé ka espwaté nou Yo mété kann «a larichès» an GWADLOUP dans GRIF an tè POU NOU SANBLÉ ÈK APIYÉ ANLÈ PWA KO NOU LIMÉWO
71 Chanté sirin chimérik la A labrìn di swè laswè manyòk-la, simin y o, Mabélo! Vansé lanmin-nou pou vansé adan simay gran van A labrìn di swè, s ou wè nou brinnin mal Manmay, tansyon mové siyak malkadi A labrìn di swè Sann vèt laswè-nou Simin y o! Simin y! Si tan-tèlman sinsè, sa ki lotè? Dé pyé-mwin nòz pwan chimin kasav-la nòz dérédi kous-kouri zékla-ri-an-nou Amélia! Amélia totoblo! jijé-wè lè tini mouchach lablanni dépi nanninannan! Simayé y, Mabélo! Simayé y pou lapéti zansetnou! A labrìn di swè lavi-m ki ka tounin-fòl lavi-m an vèvè Afòs palé man palé man lépa Konmkwé ayin pa bèl. RAFAYEL dans GRIF an tè POU NOU SANBLÉ ÈK APIYÉ ANLÈ PWA KO NOU LIMÉWO
72 DOUKOU Anba zégwi mab lapi-a Anba pikan chadwon solèy la mwin ka dÿoumbaté monté monn désann monn (bis) mwin la ka dÿoumbaté Fôk mwin sèklé Fôk mwin simin pou mwin rékôlté monté monn, désann monn (bis) épi laswè mwin ka koulé kon an larivyè monn asou lapo mizè-mwin monté monn désann monn épi kracha mwin a an bouch an mwin kon lakôl bwi asou lèv a ti moun monté monn, désann monn (bis) rimin môtÿé chajé bouwèt bouwèt bouwèt mi! Kizèn ka bout sanmdi An pa kay touché pon lajan Kô an mwin té krazé mwin pa woulé tout la siminn Misyé-a di : "travay ponyèt mwin sé sé latÿé krapolad!" Min wou! wou ti bolonm ki ka fimin ti zèb-ou pou ou pé sa montré ja ou blazé wou! ti jinn fi 72
73 ki ka vann lachè kô w pou ou pé sa montré ja ou obidyoul an lari-a jik a ki tan? Jik a ki tan ou kay arèsté pwan an ti lawouzé plézi pou lavalas karinm? (Rivyèlô-Sitwon 18 Mwad-mas Dyanma in GRIF an té N 35 du 25/04/79 73
74 JAKLÔD JAKLÔD (1) Ou vini byin blazé, byin bôdzè, ou plin tèt mwin, Epi lo pawôl bichi w ; (2) Mwin gadé, mwin di : "Pawôl sé van, lésé palé, Tini kouri, tini las." Alè, zafè nou mélé, Ou janbé dlo kon kanna sovay ki ka gouyé dlo ma, Laséchrès ka bat. Ou palé, palô (3) bichi w, Ou di : "Fôk nou akoré anlè pwa kô nou minm." Ou bliyé nou pa ni mémwè poul. Pas Za ni lontan, lontan minm, Mwin ka ba lari chinn kon Lawa gran tété, Dé lanmin mwin pwélé Mwin ka kouté lavwa w, I kankanbou kon sirinn An lizin zôt fèmin an plis. Tini kouri, Tini las, Tini fifin lapli èk lavalas, Labwiz èk gran van. Min si nou té ka fè an DAVID Pou ratibwazé tout vyé lidé 74
75 Zôt anchouké nan lèspwi nou. Kisa ou té vini di mwin? Dÿanma dans GRIF an tè POU NOU SANBLÉ ÈK APIYÉ ANLÈ PWA KÒ NOU N 40 29/10/79 JAKLÒD : Moun ka yin ki palé plin tèt ou. (2) Palô (Guyàn) = pawôl (3) Bichi = initil (Ayiti). 75
76 MANMAN MWIN DI MWIN Manman mwin pa lé mwin palé kréyôl pas sé bagay vyé nèg. Manman mwin di mwin fôk mwin ni bon mannyè pas mwin za nwè épi tèt mwin za sèk. Manman mwin di mwin nèg sé pli mové ras asou latè pas pa jinmin ni lantant ant nèg. Manman mwin di mwin fôk mété mwin ajounou èk mèsyé bondyé pas mwin ni in ki pofésè blan. Manman mwin di mwin fôk pa mwin jinmin ni kanmarad nwè pas sé kongo-tala vlé yin ki Révolisyon. Manman mwin di mwin apwann byin lékôl, pwan bak pas mwin kay alé an FWANS fè gran létid. Manman mwin di mwin, yich mwin, mwin inmin w épi mwin lé ou fè an moun dan lavi w. R. RAPHAELLE dans GRIF an tè POU NOU SANBLÉ ÈK APIYÉ ANLÈ PWA KÒ NOU N 42 30/12 /79 76
77 Pitit-Zantray. (ti-manmay ) (powézi) LEGZISTANS OU PÉ MEG LAVI W PÉ CHICH NANPÈCH OU SÉ AN NÈG RICH PAS OU SÉ AN NÈG KI NI YICH PA NÉGLIJÉ NI DÉLÉSÉ LÉDIKASYON PWOJÉNITI W SWADIZAN OU PA JÉNI SWADIZAN OU PA NI JÉNI NI LENSTRIKSYON POU W PÉ LIVRÉ YO TÈT TOUNI ANBA LOPSYÒN FOSÉYÈ RAS OU LÈGZANP JÉNÉRASYON W LÈKSPÉRYANS NASYON W SÉ PRÈMYÉ SYANS KI ANDWA FÉKONDÉ LÈSPRI YO É ÉTRENNEN MÉMWÈ YO SI W NI AN TI NÈG APWANN LI TŸENBÉ RÈD POU Y SA TŸENN WÒL LI ADAN LAVI SI W NI AN TI RÈN APWANN LI MARÉ REN Y POU Y KAPAB PÒTÉ CHAY LI ADAN LAVI SI W NI AN YICH APWANN LI NICHÉ BLÈS LI POU Y PÉ PRÉZÈVÉ GRÈS LI ADAN LAVI SI W NI AN YICH PA ÉLIVÉ Y KON KRIBICH POU Y PA FÈ DÈYÈ DOUVAN LAVI YICH PA FÈT POU VINI ANLÈ NICH OU POU APWANN LI WOUVÈ ZÈL LI TOUT GRANDÈ BÈLTÉ LAVI PAS SÉ LI KI KAY ANBÉLI LÈGZISTANS OU RÉCHOFÉ CHANS OU É BA LAVI W AN SANS. 77
78 NOURITI PWOJÉNITI W ÉPI JÉNI RAS OU ÉPI LANMWÈL TŸÈ W ÉPI NANNAN NANM OU BENYEN YICH OU ANDIDAN DLO TÉRIN OU DLO KI SÒTI AN SOUS PÉYI W ANBA SOUCH NASYON W BENYEN YICH OU ÉPI FÉYAJ PÉYI W POU LIBÉRÉ GRAN LIDÉ-A, GRAN PWOJÉ-A KI MARÉ AN MATRIS PÈP NOU AN : MATNIK MAJÈSTYÈZ DOUVAN LÉZÒT MATNIK MAJORÈS POU KÒY MENM MATNIK MATADÒ ANDIDAN KAY LI GRAS A LARICHÈS TRAVAY YICH LI GRAS A JÉNI PWOJÉNITI Y KI RIVÉ RÉYALIZÉ PWONMÈS ZANTRAY LI É ENPOZÉ RÈV LI DAN LARÉYALITÉ Nèg-Entèl dans GRIF an tè N 49-31/07/80 3 e année 78
79 SIMID Sé on zobèl solèy anlè lapo kokozyé an mwen, Ou kounan lanmen nan konvwa zanmitay vidÿô Ki ka déchèpiyé baboutÿèt asi dÿèl pèplafanmi an mwen, Lovwè kal a lanbi ka mouvwajé tÿansé tout koutÿa Ansèl fen yo pati adan chinal kaskôd. Môstôtyé i ka tôtôy mwen, môstôtyé tÿenmkôkôy A lavi griji lasa ki pa tansèlman chwit, poutÿi wèt lan soukou Lanmizè nôwdé toupatou. Simid! A pa lavwa dousin sanmba kôkôyô, Men wannwann matoufanm é nonm Adan briga libèté tout makoumè ka fin Lè lalin lan ka fè môlmèk krazi kasab a y, Pawoli lalkalen té seré lan fondôk Tÿè an mwen ka vougaré pougni konbas. Simid! Sé Kalbenday pléré, sant pété chenn Nasyon ki pa jen janmen konnèt lavi flaské Lan bankoulélé wodi hou. Simid sé boula goka, houmbôk répondè, Waka lanmen fantéfwak pyé a kaladÿè, Kawmen flè a flaboyan, lèspwa ki pa ta malpapay, Sé tijman flèch balizyé, déranjman a yo wosi Pou nou pa obliyé ni onlo zanfan péyi la Ki ja mô pou nou trapé an ti gogo soulajman. Lan briga tout makoum ka bout, Pa ni mal nonm pa la épi kanklo lôt koté la, Annou lésé bétiz pou bétiz lésé nou, Kantékant annou fè simid madafa natifnatal an nou.» Dÿanma. dans GRIF an tè N 51 30/10/1980 4e 79
80 Simid (simidô) : poésie Zanmitay : amitié (amityé) Chwit : bon, dous Wèt : rété Soukou : gwolannwit Nôwdé : inonder Kôkôyô : konparézon Fè môlmèk : sanblé Flaské : ripasé 80
81 BWA SÈK! SÉ POU LIMEN DIFÉ ECRIT SUR LA PORTE (Ba Délhia) Lapo mwen za défyé modisyon pitÿan solèy Chivé mwen, yo sé di, sé kon nich kòn-lanbi, Kon pitÿan zakasya sosé adan grenn pwèv Ouben lenn mouton nwè, Kon lòt-la té ka di Moudong, Bosal, Kalvè, La Ginen sé té loa : Sé loa kongo ki loa mwen (Men épi swé épi san, Nam nou anchouké tou an tÿè péyi-a minm). Lavi mwen za débat Adan tout déblozay (Pou lè lanmè lévé, sé pou rédi kannòt ) Es gran lèspwa pèp nou sé pou lanné-kannèl? Pou toulbon sé souvan goumen nou té ka ni vyé gou manjé san sèl. Lavi vyé nèg, sé pa maché nan soulyé vèrni Lajan pa ka fè boul adan poch maléré. Men richès péyi nou, Sé nan zyé ti moun yo Ek sé sa ki pé fè nou pa jen débantyé. Sé la klèté-a yé, Pou nou pa mouri-mal Pandan, adan lan nuit, Nou chaché anlòt lavi, Kon latÿé krapolad 81
82 Lavi mwen bat épi débat Nan tout bodé-apiyé, Asou lanmè mové Men dépi ou ké la, lè oswè, Pou lè lasyè koulé désann anba bajòl, Pou ou pé sa poté Titak dlo-délivré Pou goj mwen sa pli fré Pou tÿè mwen sa pli cho. Pou nou pé kontanté, Asou latè bondyé, Es nou ka bouzwen plis?! JONAS. dans GRIF an tè POU NOU SANBLÉ ÈK APIYÉ ANLÈ PWA KÒ NOU 4 È LANNÉ N 52 Li 30/11/
83 BWA SÈK! SÉ POU LIMEN DIFÉ PAWÕL POU PÉTÉ KÕD Menm si zyé w fèmen menm si zorèy ou bouché menm si w ni tèt rèd ou pé ké fè mwen kwè ou pa ka santi kôd-la ka maré w la ou pé ké fè mwen kwè ou poko konpwann sé pri dé pyé w pri adan an menm koté soulyé. Men si zyé w fèmen menm si zorèy ou bouché menm si w ni tèt rèd ou pé ké fè mwen kwè afôs bwè dlo mouchach afôs bwè dlo mouchach pou lèt afôs konfonn koko èk zabriko afôs pwan sis pou nèf èk nèf pou sis ou pa sav sa ki dlo mouchach èk sa ki lèt ou pa sav sa ki koko èk sa ki zabriko ou pa sav sa ki sis èk sa ki nèf Men si zyé w fèmen menm si zorèy ou bouché menm si w ni tèt rèd ou pé ké fè mwen kwè ou pa sav sé pa dlo ka bat lapo w Alô, vyé frè bwennen kô w titak 83
84 èk fè mannèv pou w pé pété kôd lanmizè-a ka maré w la I za tan pou w pé apiyé anlè pwa kô w. Maurice OREL in GRIF AN TE POU NOU SANBLÉ ÈK APIYÉ ANLÈ PWA KÒ NOU 4 È LANNÉ N 52 Li 30/11/
85 ÉDANSITÉ An natal an péyi Éti ni lanmèl pléré boulé Éti ni lasèv rédi kon glas Anba bidim karenm malvini An tatal on péyi Pyé gliséya an dèy Planté asi lonbrik a y. Té la sa! Kon on go chouk lanmè chiré Nan kokonèg la KARAYIB An sé moun la tousèl Menm si zyé a fanmi an mwen Méyé adan sèl palo Menm si bouch a kanmarad-an mwen Pyèsté avè fil bablé lapéwozité An sé moun la tousèl. Sé la an natal-wi! Nan pipich volkan-an Lavwa soufré sé nèg-mawon-la Ni koulè pyé flanboyan an sézon Bwézo! An tandé, an tandé wi! An tandé kal-a-lanbi touné kloch, Yo ka jous pouvé gla Ba wang kaki Épi lanmô blé-woukou-lablanni Pou dimen apré milé rivé An tandé, an tandé wi! Lanmè fè mègsinyè pèd mansyèl a yo Ek péyi la trapé on lespérans Bèl kon an boukan kaladija Kal a lanbi touné kloch Penga, penga gligli fè w dépalé, bwézo! Si sé pou w palé, palé ba pyé bwa. 85
86 Ba zozyo, ba zèb, ba sab a w. Tanpousouplè pa palé an délala. Péyi-la trapé on lèspérans Chonjé èk anni chonjé : Nou natal! On go chouk lanmè chiré Nan kokonèg LAKARAYIB DŸANMA. in Gif an tè POU NOU SANBLÉ ÈK APIYÉ ANLÈ PWA KÒ NOU 4 È Lanné N 53 Li 10/1/81 86
87 LAVI ÉPI LÈSPWA An poèm siyé Gran Dÿanma TOULONNG Toulonng, toulonngalé Vini, pati viré On ti lanvi rélé griji Anba zèbdiné lavi. An jou, ou pa-a pi palé chonjé Lanmou té bèl kon zétwèl san manti Wou menm té la, Tÿè filé kon koutla ; Ou pa té ka dronmi révé, sa ka pléré. Toulonng, toulonngalé An ti lèspwa kankanbou Kon lapya paré toufé Ka débat adan on labou Otila ou po o pi mété Ti tak glo klè pasé dé zyé w. Toulonng, toulonngalé Vin pwan souf, viré chapé Dÿòl tounen rara an délala Vyé frè, konmen kou ou mandé lèspwi w Sa ki nonmté nèg la Wou ki touhou rélé, adan bèl wélélé On nonm, fout sa mézanmi! Awa! a pa on lapo lapo lonyon péyi Do bòl bonda lapokal kristofin Jozéfin renn métrès manawa. On nonm s on nonm épi sé tout. Toulonng toulonngalé Ka gadé nanm a w fanni Kantékant flè flanboyan mèltri 87
88 Ka konté fidÿi zikak mès makak Bèl bonhou sousèkè, kò w pèdi Nan woulé sonj pwésé w Toulonng toulonngalé Ka chaché chadron nwè pou fè wanboulzay Ek titak labou w la koltaré nan nannan kokozyé w. Vyé frè, lèspwa sé yich lanmizè, Men pa kwè, dlo klè pa fèt ba maléré. Dÿanma Gn. dans GRIF an tè POU NOU SANBLÉ ÈK APIYÉ ANLÈ PWA KÒ NOU 4È Lanné N 57 Li 30/5/81 88
89 BWA SÈK! SÉ POU LIMEN DIFÉ TI-MOUN (ba Kindja) Men ès ou ké sonjé tou sa? Opipiri, lodè dlo kafé-a Migannen nan rèv-ou Ninin gen bon brigay Pou ba bèl ti bray li : Kon titak toloman, ti mòso kakodou, Épi dlo jenn koko. Épi gran lanmou li pou drapé nan didan y. (Man ka palé w gran bonè Lanfans, Man ka palé w tan dous asou lanmè étal ) Wonzè! *()()* Anba tÿè-a, mi gran vwèl dématé Ki sòti pèsonnèl! An fon yòl-la, anba tòt la, Pwèson koulé solèy, Non yo kon dé chanté : Mawali, waliwa, watalibi, wakawa Pli ba-a, kolyé zuit an rasin mang lan, kon lò nan kou bèl matadò. *()()* Katrè! Talè pou solèy kouché Sé lè laponmnad épi gran bakwa nou Pou paré ti siren, pou pengad a nam nou. 89
90 Oswè, sé ké bon kalalou Ek titak diridou Men mi tan lapèch lanbi, Mi w pran chimen kabann Tan bèl bèlté ankò ki rété Pou w dékouvè dimen. Pitit, Jénérasyon w ké la Pou sa véyé asou w! (Man ka palé w bèl tan dousè lajénès, Lè pyès labablé pòkò vin mofwazé Klèté syèl lavi nou! Man ka palé w gran bonè lanfans, Man ka palé tan dous asou lanmè étal.). JONAS. in GRIF an tè POU NOU SANBLÉ ÈK APIYÉ ANLÈ PWA KÒ NOU 4è lanné N 57 li 30/05/81 90
91 mi péyi-a! Ti manmay, Mi li anba rèl lanmen mwen Mi péyi-a! Mi li! Grenn bwadenn anlè ponm-fidÿi lanmè-a Dènyé ti lakras boyo linivè Sé ta w, Mi li anba klèté oswè-a Sab-la ka di w vansé Dlo-a ka di w fè létÿèt Men Tansyon, yich mwen, lavi-a pa an bòl toloman Tansyon movèzté ka lonviyé Amikalité : pa ni sa ant nèg ankò pyès Lonnè épi rèspé : sa bout Ti manmay, Mi péyi-a ka kòviyé anba zyé mwen Ka tòd kon an chini-manyòk Sé ta w, pwofité, pwofité vitman-présé Doubout anlè dé pyé w, wouvè zyé w pou ou sa pété chenn li Mi Péyi-a! Sé ta w... An manman kréyòl in GRIF an tè POU NOU SANBLÉ ÈK APIYÉ ANLÈ PWA KÒ NOU 4è lanné N 58 Li 30/06/81 91
92 BEL POWEN KREYOL WANILO 2 Li rété li chonjé Apré tan dézafi Sézon dézèspérans. Kon lafimen pip la I té gen nan boucha y libèté gran pèp li pran lavôl Ni lontan kon lafimen nan gran savann. Li rété li chonjé Nan péyi sila éti yo vin chayé y I té ka wè manmay kon li menm I té ka wè manmay ki té nèg kon li menm, Nan Lafrik ravajé, sé la yo tout men sôti, Vin soufè isidan kon li menm Anba fè, adan gran tan lenbé, adan tan dégoutans I rété i chonjé grand nègrès a chouval Ki té konnèt ba y bwa, Tété doubout èk zam yo té filé, Bat dèyè sé bagay yo pa jen sa fè pyès. Epi gadé kounyan Kon i lwen tè Lafrik, Apré tan dégoutans, doukou dézèspéré I rété i chonjé ti farin mannyôk li I té sitan kontan 2 (N.D.T.) Kantékant épi poem-tala té ni an foto Béhanzin, doubout, ka fimen pip-li. Behanzi sé té wa Dahomey ki té anpéché pandan lanné épi lanné Lafwans mété péyi y ajounou. Lè i fini ped ladjè kont sé kolonialist fransé-a, gouvelman Lafwans vréyé y Matinik, li épi fanmi y li Si zot lé wè foto Béhanzin gadé sé nich-twel tala : oben : 92
93 pou danmé fondôk a lèstonmak li épi tann dôt bagay ki ni gou libèté asou bèl tè Lafrik lôt bô a Nan bèl tè Lafrik ki té pou y kon nennenn. * I rété l chonjé ti yich li Wanilo Yo té chayé avè l nan péyi dèyè dlo Lwen tè Lafrik ki té ba y kon nennenn èk sèl lanmè nan tÿè y JONAS. dans GRIF an tè POU NOU SANBLÉ ÈK APIYÉ ANLÈ PWA KÒ NOU N
94 ANNOU FÈ KRÉYOL-LA VANSÉ Ni anlo moun ka anni mété kréyòl-la an bétiz afòs yo lé défann li, dapré yo, afòs yo nasyonalis. Sé kon sa yo ka ékri ba w : «Développement a lutte de classe-la ka montré que perspective libération péyi-a etc.». NOU PA DAKO ÉPI SE MOUN- TALA MENM! Olyé dékalé kréyòl-la simyé palé fwansé. Nou pa kont fwansé pis nou plis ki sav kréyòl-la poko sifizanman vidÿò pou i èsprimé bagay grangrèk, gran lidé. Sé davwè kréyòl té toujou anbafèy ki lotè si i flègèdè kon sa. Jòdijou nou désidé ridoubout li, tiré y an bankoulélé-a éti twa sièk tan lèstravay té mété'y la, enben annou fè sa an mannyè ki sèryé! Dépi 4 lanné «Grif an tè» ka sévi épi an vokabilè ki nèf éti ki kréyé pou sa èsprimé gran lidé. Mi yonndé mòso adan : GOTŸAP : bourgeois TITŸAP : petit-bourgeois MADŸENDŸEN : prolétaire SOUCHYEN - SOUMADŸENDŸEN : lumpen - prolétaire KREY SOSYAL : classe sociale GOUMEN SÉ KREY SOSYAL-LA : lutte de classe MIGANNÉ : assimiler MIGANNÈ : assimilateur MIGANNAJ : assimilation 94
95 ÉDANSITÉ : identité MOUNTÉ : humanité GANGAN : ancêtre MOFWAZ : transformation MOFWAZÉ : transformer WANBOULZAY-RIBOULZAY : Révolution WANBOULZAY MADŸENDŸEN-AN : la révolution prolétarienne WANBOULZAY GOTŸAP-LA : la révolution bourgeoise VOUM : émeutte VOUMÈ : émeutier GRANGRÈK : intellectuel KRÈY SÉ GRANGRÈK-LA : l intelligentsia BASTIY : culture NEG-BASTILYÉ : homme cultivé NÈG-FAYA :homme inculte ; analphabète PATENN : structure DOUKOU : conjoncture LARÈL : ligne (politique) LARÈLDWÈT : Iigne directrice LARÈLKOCHI : louvoiement dans GRIF an tè POU NOU SANBLÉ ÈK APIYÉ ANLÈ PWA KÒ NOU N 54 4 e lanné 95
Conference at a Glance
Conference at a Glance Friday, September 28, 2007 Registration/Coffee - CONFERENCE CENTER Visit Exhibitors 8:00 a.m. - 8:55 a.m. Welcome - CONFERENCE CENTER 9:00 a.m. - 9:15 a.m. Todos Juntos Bajo el mismo
Project RENEW. Renew your life in America... start with us! Refugees Entering New Enterprises and Workforce
Renew your life in America... start with us! Sponsored by Broward College and the State of Florida, Department of Children and Families, Refugee Services Program, with grants from the U.S. Department of
1.- L a m e j o r o p c ió n e s c l o na r e l d i s co ( s e e x p li c a r á d es p u é s ).
PROCEDIMIENTO DE RECUPERACION Y COPIAS DE SEGURIDAD DEL CORTAFUEGOS LINUX P ar a p od e r re c u p e ra r nu e s t r o c o rt a f u e go s an t e un d es a s t r e ( r ot u r a d e l di s c o o d e l a
1. Oblast rozvoj spolků a SU UK 1.1. Zvyšování kvalifikace Školení Zapojení do projektů Poradenství 1.2. Financování 1.2.1.
1. O b l a s t r o z v o j s p o l k a S U U K 1. 1. Z v y š o v á n í k v a l i f i k a c e Š k o l e n í o S t u d e n t s k á u n i e U n i v e r z i t y K a r l o v y ( d á l e j e n S U U K ) z í
Word Workout. Dear Family Member: WORDS TO KNOW SPELLING WORDS. This Week s Skills
Home-School Connection Word Workout WORDS TO KNOW corridor creased enlisted invasion location reservation sagged shield We re the Authors Let s pretend we re authors from a different time period. Then
The World of Vodou Songs
CHAPTER 1 The World of Vodou Songs The Roots of Vodou Vodou is the hereditary spiritual tradition of African descendants in Haiti (Jil and Jil 2009). Throughout the ages, Vodou has been transmitted by
Matona mia cara. SATB a cappella. ca - ra, ca - ra, ca - ra, ca - ra, mi fol - le - ca - ra. mi fol - le - ca - ra. mi fol - ca - ra.
Matona a cara Soprano 1 SATB a cappella Orlando di Lasso (1532-1594) Alto Tenor - a - a fol - le - fol - le - zon zon Bass - a - a fol - le - fol - le - zon zon 7 - a fol - le - zon can - - a fol - le
Transforming Education One Student at a Time School Wide Title I School
ORANGE BROOK ELEMENTARY SCHOOL Transforming Education One Student at a Time School Wide Title I School Dr. Joanne Nitti, Principal Dr. Diane Pressman, Assistant Principal http://orangebrook.browardschools.com/
i n g S e c u r it y 3 1B# ; u r w e b a p p li c a tio n s f r o m ha c ke r s w ith t his å ] í d : L : g u id e Scanned by CamScanner
í d : r ' " B o m m 1 E x p e r i e n c e L : i i n g S e c u r it y. 1-1B# ; u r w e b a p p li c a tio n s f r o m ha c ke r s w ith t his g u id e å ] - ew i c h P e t e r M u la e n PACKT ' TAÞ$Æo
JCUT-3030/6090/1212/1218/1325/1530
JCUT CNC ROUTER/CNC WOODWORKING MACHINE JCUT-3030/6090/1212/1218/1325/1530 RZNC-0501 Users Guide Chapter I Characteristic 1. Totally independent from PC platform; 2. Directly read files from U Disk; 3.
Put the human back in Human Resources.
Put the human back in Human Resources A Co m p l et e Hu m a n Ca p i t a l Ma n a g em en t So l u t i o n t h a t em p o w er s HR p r o f essi o n a l s t o m eet t h ei r co r p o r a t e o b j ect
SCO TT G LEA SO N D EM O Z G EB R E-
SCO TT G LEA SO N D EM O Z G EB R E- EG Z IA B H ER e d it o r s N ) LICA TIO N S A N D M ETH O D S t DVD N CLUDED C o n t e n Ls Pr e fa c e x v G l o b a l N a v i g a t i o n Sa t e llit e S y s t e
C o a t i a n P u b l i c D e b tm a n a g e m e n t a n d C h a l l e n g e s o f M a k e t D e v e l o p m e n t Z a g e bo 8 t h A p i l 2 0 1 1 h t t pdd w w wp i j fp h D p u b l i c2 d e b td S t
اocukluk اa nda Beslenme
Ay e PALANDـZ فstanbul ـniversitesi T p Fakültesi, Aile Hekimli i Anabilim Dal, فstanbul ضzet اo cuk lar da bes len me du ru mu nun dü zel til me si ço cuk ba k m n n n ce lik li ko nu su ol ma l d r,
Haitian-English. Medical Phraseology. Bryant C. Freeman, Ph.D. La Presse Evangélique. Institute of Haitian Studies University of Kansas
Contains more than 1,400 medical phrases, 8 anatomical charts, 7 specialized glossaries, over 100 proverbs - together with brief pronunciation and grammar guides; colors, days, months, dates, hours, ordinal
Haitian Creole for Health Care Kreyòl Ayisyen pou Swen Sante. Marc Prou & Mel Schorin
Haitian Creole for Health Care Kreyòl Ayisyen pou Swen Sante Marc Prou & Mel Schorin HAITIAN CREOLE FOR HEALTH CARE KREYÒL AYISYEN POU SWEN SANTE Marc Prou and Mel Schorin 2007 by Marc Prou and Mel Schorin
ASCENT TM Integrated Shipment Management
ASCENT TM Integrated Shipment Management Software Solutions Production mail Shipping systems Copier systems Facsimile systems Mailing systems Management services Financial services Consulting Supplies
BON DE COMMANDE VISA
Obtenez votre visa en toute simplicité BON DE COMMANDE VISA Nom ou Raison Sociale :... Prénom :... Adresse de livraison de votre visa :... Adresse de facturation :... E-mail :... Téléphone :... Portable
Kenya : safari retro en terre Masaï...
Près de la réserve du Masaï Mara, la quatrième génération de la famille Cottar reçoit ses visiteurs dans un luxueux camp de toile, décoré dans le style des années 20. Ici, safari rime avec art de vivre.
DEPARTMENT OF ECONOMIC OPPORTUNITY Reemployment Assistance Appeals THE CALDWELL BUILDING 107 EAST MADISON STREET TALLAHASSEE FL 32399-4143
DEPARTMENT OF ECONOMIC OPPORTUNITY Reemployment Assistance Appeals THE CALDWELL BUILDING 107 EAST MADISON STREET TALLAHASSEE FL 32399-4143 PETITIONER: Employer Account No. - 3056293 ALL MED TRANSCRIPTION
DEPARTMENT OF ECONOMIC OPPORTUNITY Unemployment Compensation Appeals THE CALDWELL BUILDING 107 EAST MADISON STREET TALLAHASSEE FL 32399-4143
DEPARTMENT OF ECONOMIC OPPORTUNITY Unemployment Compensation Appeals THE CALDWELL BUILDING 107 EAST MADISON STREET TALLAHASSEE FL 32399-4143 PETITIONER: Employer Account No. - 2993548 R F LILLY AND ASSOCIATES
Technical Service Bulletin
Technical Service Bulletin FILE CONTROL CREATED DATE MODIFIED DATE FOLDER OpenDrive 02/05/2005 662-02-25008 Rev. : A Installation Licence SCO sur PC de remplacement English version follows. Lors du changement
NOUNS. SINGULAR NOUNS The Definite Article = the
NOUNS A noun is a word which refers to a living creature, a thing, a place, a feeling or an idea. When you look up a noun in your Chambers Harrap s French School Dictionary, you will see noun in blue next
C + + a G iriş 2. K o n tro l y a p ıla rı if/e ls e b re a k co n tin u e g o to sw itc h D ö n g ü le r w h ile d o -w h ile fo r
C + + a G iriş 2 K o n tro l y a p ıla rı if/e ls e b re a k co n tin u e g o to sw itc h D ö n g ü le r w h ile d o -w h ile fo r F o n k s iy o n la r N e d ir? N a s ıl k u lla n ılır? P ro to tip v
Gaining Familiarity with Haitian Creole
Gaining Familiarity with Haitian Creole Topic: Haitian Creole Grades K 12. Objectives: Review prior knowledge and gain familiarity of Haitian Creole and its origins. Mastery of Survival Creole phrases
BILL C-665 PROJET DE LOI C-665 C-665 C-665 HOUSE OF COMMONS OF CANADA CHAMBRE DES COMMUNES DU CANADA
C-665 C-665 Second Session, Forty-first Parliament, Deuxième session, quarante et unième législature, HOUSE OF COMMONS OF CANADA CHAMBRE DES COMMUNES DU CANADA BILL C-665 PROJET DE LOI C-665 An Act to
Learn Unifon Spell the Sounds!
Learn Unifon Spell the Sounds! By Kenneth C. Anderson Are you tired of feeling stupid because you spell words wrong all the time? Me, too. But I m doing something about it. English is an easy language
FOR TEACHERS ONLY The University of the State of New York
FOR TEACHERS ONLY The University of the State of New York REGENTS HIGH SCHOOL EXAMINATION F COMPREHENSIVE EXAMINATION IN FRENCH Friday, June 16, 2006 1:15 to 4:15 p.m., only SCORING KEY Updated information
PLAINTIFFS SECOND RE-NOTICE OF TAKING DEPOSITION OF DEFENDANT HOLY GHOST FATHERS COMPASSION FUND VIA VIDEOCONFERENCE
Filing # 11007197 Electronically Filed 03/05/2014 06:08:16 PM IN THE CIRCUIT COURT OF THE 17th JUDICIAL CIRCUIT, IN AND FOR BROWARD COUNTY, FLORIDA CASE NO: 12-34121(07) Complex Litigation Unit PHILIP
ni - do_in che la mia fe - ni - ce
anto = h É questo l ni in che la mia fenice Oratio igrini 792, no. 8 É que - sto_ l ni - _in che la mia fe - ni - ce Mi - se l au - ra - te_et Sesto lto Quinto In che la mia fe - ni - ce Mi - se l au -
EPREUVE D EXPRESSION ORALE. SAVOIR et SAVOIR-FAIRE
EPREUVE D EXPRESSION ORALE SAVOIR et SAVOIR-FAIRE Pour présenter la notion -The notion I m going to deal with is The idea of progress / Myths and heroes Places and exchanges / Seats and forms of powers
General Certificate of Education Advanced Level Examination June 2012
General Certificate of Education Advanced Level Examination June 2012 French Unit 4 Speaking Test Candidate s Material To be conducted by the teacher examiner between 7 March and 15 May 2012 (FRE4T) To
VIREMENTS BANCAIRES INTERNATIONAUX
Les clients de Finexo peuvent financer leur compte en effectuant des virements bancaires depuis de nombreuses banques dans le monde. Consultez la liste ci-dessous pour des détails sur les virements bancaires
FORT WAYNE COMMUNITY SCHOOLS 12 00 SOUTH CLINTON STREET FORT WAYNE, IN 468 02 6:02 p.m. Ma r c h 2 3, 2 015 OFFICIAL P ROCEED ING S Ro l l Ca l l e a r d o f h o o l u e e o f t h e r t y m m u t y h o
Enterprise Risk Management & Board members. GUBERNA Alumni Event June 19 th 2014 Prepared by Gaëtan LEFEVRE
Enterprise Risk Management & Board members GUBERNA Alumni Event June 19 th 2014 Prepared by Gaëtan LEFEVRE Agenda Introduction Do we need Risk Management? The 8 th EU Company Law Directive Art 41, 2b Three
GCSE French. Other Guidance Exemplar Student Marked Work: Controlled Assessment Writing Autumn 2011
GCSE French Other Guidance Exemplar Student Marked Work: Controlled Assessment Writing Autumn 2011 The Assessment and Qualifications Alliance (AQA) is a company limited by guarantee registered in England
AP FRENCH LANGUAGE AND CULTURE 2013 SCORING GUIDELINES
AP FRENCH LANGUAGE AND CULTURE 2013 SCORING GUIDELINES Interpersonal Writing: E-mail Reply 5: STRONG performance in Interpersonal Writing Maintains the exchange with a response that is clearly appropriate
8698 Van hati e 1 2, p er us kor jaus ja muut os pδivδkot itiloiksi. Ur akkat ar jousten avauspφyt δkir ja
8698 Van hati e 1 2, p er us kor jaus ja muut os pδivδkot itiloiksi Ur akkat ar jousten avauspφyt δkir ja Ai ka 6. 2. 2 0 1 4 k l o 1 2 : 2 0-1 2 : 3 5 Pa i k ka k o k o u s h u o n e 3 Lδsnδ Ar i Jaar
DIRECTIVE ON ACCOUNTABILITY IN CONTRACT MANAGEMENT FOR PUBLIC BODIES. An Act respecting contracting by public bodies (chapter C-65.1, a.
DIRECTIVE ON ACCOUNTABILITY IN CONTRACT MANAGEMENT FOR PUBLIC BODIES An Act respecting contracting by public bodies (chapter C-65.1, a. 26) SUBJECT 1. The purpose of this directive is to establish the
MOTORI ELETTRICI TRIFASE SERIE MS MOTORI ELETTRICI MONOFASE SERIE MY
RI RI OORI RICI OO RI Y Caratteristiche tecniche / echnical characteristics I mo to ri ran stec no se rie e Y sono chiu si e do ta ti di ven to la di raf fred da men to. and Y se ries ran stec no mo tors
2 RENSEIGNEMENTS CONCERNANT L ASSURÉ SI CELUI-CI N EST PAS LE REQUÉRANT INFORMATION CONCERNING THE INSURED PERSON IF OTHER THAN THE APPLICANT
SÉCURITÉ SOCIALE SOCIAL SECURITY ACCORD DU 9 FÉVRIER 1979 ENTRE LA FRANCE ET LE CANADA AGREEMENT OF FEBRUARY 9, 1979 BETWEEN FRANCE AND CANADA Formulaire FORM SE 401-06 INSTRUCTION D UNE DEMANDE DE PENSION
Le(s) auteur(s) par la presente cede(nt) a. I'IFIP en toute exclusivite et dans tous les pays tous les droits relatifs a. l'oeuvre
To be enclosed in the envelope with your manuscript on off-set sheets and three copies of the manuscript. A joindre a. l'envoi de la communication. 2nd IFIP WORLD CONFERENCE COMPUTERS IN EDUCATION Marseille
CONSIGNES PARTICULIERES RELATIVES AUX PROCEDURES D ARRIVEE Particular instructions for arrivals procedures
2 LFTH 02 22 UG 13 ONSIGNES Instructions IP HYERES LE PLYVESTRE ONSIGNES PRTIULIERES RELTIVES UX PROEURES RRIVEE Particular instructions for arrivals procedures Observations Le roulage sur les brins d
When the Caterpillar became a Butterfly: a Real Story of Cloud Computing. Laurent Maumet CIO
When the Caterpillar became a Butterfly: a Real Story of Cloud Computing Laurent Maumet CIO http://www.flickr.com/photos/xray_delta_one/6154960400/sizes/l/ innovation The mission of IT@Soitec is
A beginners guide to Mauritian Creole. Learn Kreol Morisien
A beginners guide to Mauritian Creole Learn Morisien About Snap Books Thank you for downloading this Snap Book. Snap Books are short and concise books across a range of subjects. They get straight to the
AS: MFL BRIDGING WORK
AS: MFL BRIDGING WORK The bridging work MUST be completed for your course by September. Your work will be checked over in September. You need to: o Complete all grammar activities. o Fill in the gaps on
w ith In fla m m a to r y B o w e l D ise a se. G a s tro in te s tin a l C lin ic, 2-8 -2, K a s h iw a z a, A g e o C ity, S a ita m a 3 6 2 -
E ffic a c y o f S e le c tiv e M y e lo id L in e a g e L e u c o c y te D e p le tio n in P y o d e r m a G a n g re n o su m a n d P so r ia sis A sso c ia te d w ith In fla m m a to r y B o w e l D
Improving Text Entry Performance for Spanish-Speaking Non-Expert and Impaired Users
Improving Text Entry Performance for Spanish-Speaking Non-Expert and Impaired Users Francesco Curatelli [email protected] Chiara Martinengo [email protected] University of Genova, Italy Oscar
Early Beginnings of Environmental Protection in International Human Rights Law
Dr. İzzet Mert Ertan Early Beginnings of Environmental Protection in International Human Rights Law İstanbul - 2015 Beta Yay n No : 3191 Hukuk Dizisi : 1564 1. Bask - Ocak 2015 - STANBUL ISBN 978-605 -
MAX. IP Conferencing Phone
MAX IP Conferencing Phone User s Guide Telephone 1.800.283.5936 1.801.974.3760 FAX 1.801.974.3669 E-mail On the Web [email protected] www.clearone.com MAX IP User s Guide CLEARONE PART NO. 800-158-301
Children s Books in Chinese, French, Italian and Japanese Languages Joyner Library s Teaching Resources Center A Selective Bibliography
Children s Books in,, and Languages Joyner Library s Teaching Resources Center A Selective Bibliography Please ask someone at the Teaching Resources Service Desk if you need any assistance. Titles in the
CAMINOS. Alicia M. Romero
Issue 1 Volume 1 March 2007 Misioneros CAMINOS AMOR EN ACCION Jesucristo La Roca Firme David Masters Después de volver prematuramente de Venezuela, luego de haberme entregado a JVI (Jesuit Volunteers International),
Như ng kiê n thư c câ n biê t vê giâ y phe p cư tru điê n tư (eat)
Như ng kiê n thư c câ n biê t vê giâ y phe p cư tru điê n tư (eat) www.bamf.de/eaufenthaltstitel Mu c lu c Mu c lu c 1 Giâ y phe p cư tru điê n tư 5 2 Tâ m a nh va ca c dâ u ngo n tay 7 3 Ca c qui đi
GSAC CONSIGNE DE NAVIGABILITE définie par la DIRECTION GENERALE DE L AVIATION CIVILE Les examens ou modifications décrits ci-dessous sont impératifs. La non application des exigences contenues dans cette
Key Vocabulary for Year 6 French
Key Vocabulary for Year 6 French This is a list of the key vocabulary that will be covered over the course of the year. As language learning is a cumulative process there may be some minor differences
ORGANISATION MONDIALE DE LA SANTE WORLD HEALTH ORGANIZATION. A20/VB/10 22 May I967 22 mai 1967 TWENTIETH WORLD HEALTH ASSEMBLY
WORLD HEALTH ORGANIZATION ORGANISATION MONDIALE DE LA SANTE TWENTIETH WORLD HEALTH ASSEMBLY VINGTIEME ASSEMBLEE MONDIALE DE LA SANÏÉ - Í F 5 -' Si 2 4 MA! yj j * A20/VB/10 22 May I967 22 mai 1967 Provisional
Rider s Guide. Updated Bus Routes and Schedules Fold-Out System Map Included. Effective October 2011-12
Rider s Guide Effective October 2011-12 Updated Bus Routes and Schedules Fold-Out System Map Included Public Transportation Palm Beach County Board of County Commissioners We re just getting started! In
S E 5/9. Checks & Forms for. BIS Software www.bisformsdivision.com 888.629.9640
BTM MO _TH ER SAFE PO SS 89 70 DEN E. H VE AMPD R FA 303-, C EN X; 74 O AV 30 0-62 8023 E. 3-22 06 1 0-74 24 IBIL ITIE S ST AT DA TE E RE FE RE NC E DAT AC E CO UN T NU CO DE ME NT MBE R DE SC DA TE RIPT
Nearer, My God, to Thee
, My Thee as pformed by BYU ocal Point (feat. BYU Men's horus) Original hymn lyrics by SARA F. ADAMS Latin lyrics by AMES L. STEENS Music by LOWELL MASON and AMES L. STEENS Arranged by AMES L. STEENS ocal
Year 9-11 GCSE Scheme of Planned Work and Topics. Based on. Edexcel GCSE French (A*-C) 2014-2016
Year 9-11 GCSE Scheme of Planned Work and Topics Based on Edexcel GCSE French (A*-C) 2014-2016 Y9-10 Y9 37 Y9 38 Y9 39 Y9 40 1 Module and unit coverage Grammar and skills coverage Controlled assessment
Rio de Janeiro. Tout simplement, HISTORIQUE! RESULTATS SPORTIFS Christophe PINNA NICE ELITE SPORT 21, bd Carnot 06300 Nice Tél. : +33 (0)6 08 45 80 07 Fax : +33 (0)4 93 56 78 77 Email : [email protected]
Lesson 7. Les Directions (Disc 1 Track 12) The word crayons is similar in English and in French. Oui, mais où sont mes crayons?
Lesson 7 Les Directions (Disc 1 Track 12) Listen to the audio and follow along. Où sont mes crayons? Where are your crayons? Yes, where are my crayons? The word crayons is similar in English and in French.
FOR TEACHERS ONLY The University of the State of New York
FOR TEACHERS ONLY The University of the State of New York REGENTS HIGH SCHOOL EXAMINATION F COMPREHENSIVE EXAMINATION IN FRENCH Wednesday, June 22, 2011 9:15 a.m. to 12:15 p.m., only SCORING KEY Updated
How To Write An Electronic Nvis
NVIS Form This is the final version of the CCMTA NVIS form from the Partial Electronic NVIS Project and includes the suggested changes from the CCMTA-Industry Liaison Session on September 18, 2006. In
SCHOOL FOR LEGAL STUDIES
SCHOOL FOR LEGAL STUDIES Adrès : Grand Street Educational Campus 850 Grand Street,, NY 11211 Telefòn : 718-387-2800 Faks : 718-387-3281 Imèl : [email protected] Sit wèb: http://schools.nyc.gov/schoolportals/14/k477
Kindergarten Workbook 1 & 2 Samples
Kindergarten Workbook 1 & 2 Samples Special Edition From lessons 1-5, 21-25, 51-55, 101-105, 141-145 McRuffy Press Please note: PDF conversion from the original files may cause some items to view and print
Survey on Conference Services provided by the United Nations Office at Geneva
Survey on Conference Services provided by the United Nations Office at Geneva Trade and Development Board, fifty-eighth session Geneva, 12-23 September 2011 Contents Survey contents Evaluation criteria
Online Department Stores. What are we searching for?
Online Department Stores What are we searching for? 2 3 CONTENTS Table of contents 02 Table of contents 03 Search 06 Fashion vs. footwear 04 A few key pieces 08 About SimilarWeb Stepping up the Competition
TIMISKAMING FIRST NATION
Post-Secondary Financial Assistance Forms TFN EDUCATION 2014-05-01 TIMISKAMING FIRST NATION 0 Education Dept. Application Check List Please enclose the following when applying: Form: Statement of Intent
M a rie - Claire V la a m s, B ra b a nt s, Achte rh o e k s e n ve l e imit atie s.
JO N K A R T H AUS G e b o re n: Ta l e n: M a n a g e m e nt: 0 9-02-1 9 8 5 N e d e rla n d s, En g e ls (g o e d), Fra n s, S p a a n s 2 M - C M a n a g e m e nt D ia l e c te n: M a rie - Claire V
W Cisco Kompetanse eek end 2 0 0 8 SMB = Store Mu ll ii gg hh eter! Nina Gullerud ng ulleru@ c is c o. c o m 1 Vår E n t e r p r i s e e r f a r i n g... 2 S m å o g M e llo m s t o r e B e d r i f t e
Clôtures tous types. Serrurerie sur mesure. Portails / Automatisme. Aménagements extérieurs. Maçonnerie. Terrasse / Allée.
Clôtures tous types Serrurerie sur mesure Portails / Automatisme Aménagements extérieurs Maçonnerie Terrasse / Allée Tout à l égout Petite V.R.D Collectivités Particuliers 2 ZA Réganeau 33380 MARCHEPRIME
Bibliothèque numérique de l enssib
Bibliothèque numérique de l enssib Turning the library inside out, 4 au 7 juillet 2006 35 e congrès LIBER Permanent access to the record of science: the international role of the e-depot at the KB, National
Sun Management Center Change Manager 1.0.1 Release Notes
Sun Management Center Change Manager 1.0.1 Release Notes Sun Microsystems, Inc. 4150 Network Circle Santa Clara, CA 95054 U.S.A. Part No: 817 0891 10 May 2003 Copyright 2003 Sun Microsystems, Inc. 4150
LISTENING REVOLUTION THE. 3rd 6th Grades
THE LISTENING REVLUTIN TECHNLGY, MUSIC AND YU 3rd 6th Grades Lesson 4 ye bjective Students will learn the song ye by James Papoulis and prepare to sing it together at the BP concert. This piece includes
SOLICITATION AMENDMENT MODIFICATION DE L INVITATION
RETURN BIDS TO: RETOURNER LES SOUMISSIONS A : Bid Receiving/Réception des sousmissions Royal Canadian Mounted Police (RCMP) Procurement & Contracting Services 5th Floor, 10065 Jasper Avenue NW Edmonton,
ORDER FORM FAX: 1-877-913-5920
ORDER FORM FAX: 1-877-913-5920 CLIENT No. BILL TO School Board School Address City Province Postal Code Phone ( ) Fax ( ) DATE SHIP TO (if different from the Bill to address) School Board School Address
Liste d'adresses URL
Liste de sites Internet concernés dans l' étude Le 25/02/2014 Information à propos de contrefacon.fr Le site Internet https://www.contrefacon.fr/ permet de vérifier dans une base de donnée de plus d' 1
Campus Sustainability Assessment and Related Literature
Campus Sustainability Assessment and Related Literature An Annotated Bibliography and Resource Guide Andrew Nixon February 2002 Campus Sustainability Assessment Review Project Telephone: (616) 387-5626
The Casino Experience. Let us entertain you
The Csio Expeiee Let us eteti you The Csio Expeiee If you e lookig fo get ight out, Csio Expeiee is just fo you. 10 The Stight Flush Expeiee 25 pe peso This is get itodutio to gmig tht sves you moey Kik
S e w i n g m a c h i n e s for but t - seams. - c o m p l e t e b r o c h u r e -
S e w i n g m a c h i n e s for but t - seams - c o m p l e t e b r o c h u r e - D o h l e s e w i n g m a c h i n e s f o r b u t t - s e a m s Head Office D o h l e m a n u f a c t u re b u t t s e
The Top the creating of product then Questions. There such, browsers: using features may directly line and can Access experience, and the while
Essays on being a leader. In it an situation, Sale invited for cheap to get will papers the best learning very you mates' the. If helped this an the about bottom but need. Essays on being a leader >>>CLICK
October 2013 May 2014. Rider s Guide. All Bus Routes, Schedules & Fold-Out System Map included. Palm Beach County Board of County Commissioners
October 2013 May 2014 Rider s Guide All Bus Routes, Schedules & Fold-Out System Map included Palm Beach County Board of County Commissioners Welcome Aboard Palm Tran! In 1971 public transportation began
VIREMENTS BANCAIRES INTERNATIONAUX
Les clients de Markets.com peuvent financer leur compte en effectuant des virements bancaires depuis de nombreuses banques dans le monde. Consultez la liste ci-dessous pour des détails sur les virements
Guidelines for marking of (Optional) School-based oral test in French at the Junior Certificate Examination
STATE EXAMINATIONS COMMISSION Guidelines for marking of (Optional) School-based oral test in French at the Junior Certificate Examination The following marking scheme is offered to teachers by way of suggestions
Sun StorEdge A5000 Installation Guide
Sun StorEdge A5000 Installation Guide for Windows NT Server 4.0 Sun Microsystems, Inc. 901 San Antonio Road Palo Alto, CA 94303-4900 USA 650 960-1300 Fax 650 969-9131 Part No. 805-7273-11 October 1998,
Today we're going to officially start the program by working on a unit focused on Spoken production.
Today we're going to officially start the program by working on a unit focused on Spoken production. You will be evaluated on a spoken production task at the end of the unit. You will also train the other
FRENCH DEPARTMENT YEAR PLAN DATE: JANUARY 2013 REVIEW DATE: JANUARY 2014
Ospreys 1-3 approx.: 4-6 approx.: 7-9 approx.: 10-12 approx.: 13-16 approx.: 17 approx. - end: Intro to France Personal details Numbers 1-10 Transport People / family House and garden Petit / grand Outdoors
Langages Orientés Objet Java
Langages Orientés Objet Java Exceptions Arnaud LANOIX Université Nancy 2 24 octobre 2006 Arnaud LANOIX (Université Nancy 2) Langages Orientés Objet Java 24 octobre 2006 1 / 32 Exemple public class Example
For Detailed information go to the Help Menu in Adobe Acrobat.
or etailed information go to the Help Menu in dobe crobat Opening P documents The documents on this site open with page one and Bookmarks opened on the left pane for easy navigating to whatever page you
ENABLING OBJECTIVE AND TEACHING POINTS. DRILL: 401.02 5. TIME: One 30 minutes period. 6. METHOD/APPROACH: a. demonstration; and. b. performance.
CHAPTER 4: LESSON SPECIFICATIONS COURSE TITLE: GREEN STAR COURSE ENABLING OBJECTIVE AND TEACHING POINTS CTS NUMBER: A-CR-CCP-116/PC-001 TRAINING DETAILS DRILL: 401.02 5. TIME: One 30 minutes period. 1.
ONE IN FAITH. ONE IN HOPE. ONE IN CHARITY UNIDOS EN LA FE. UNIDOS EN LA ESPERANZA. UNIDOS EN LA CARIDAD YON SÈL NAN LAFWA. YON SÈL NAN LESPWA.
ONE IN FAITH. ONE IN HOPE. ONE IN CHARITY UNIDOS EN LA FE. UNIDOS EN LA ESPERANZA. UNIDOS EN LA CARIDAD YON SÈL NAN LAFWA. YON SÈL NAN LESPWA. YON SÈL NAN LACHARITE We live by faith, not by sight. 2 Corinthians
An E mpir ical Analysis of Stock and B ond M ar ket Liquidity
A p r il 2 2, 2 0 0 2 An E mpir ical Analysis of Stock and B ond M ar ket Liquidity Ta r u n Ch o r d ia, A s a n i S a r ka r, a n d A va n id h a r S u b r a h m a n ya m Go iz u e t a B u s in e s s
Archived Content. Contenu archivé
ARCHIVED - Archiving Content ARCHIVÉE - Contenu archivé Archived Content Contenu archivé Information identified as archived is provided for reference, research or recordkeeping purposes. It is not subject
I n la n d N a v ig a t io n a co n t r ib u t io n t o eco n o m y su st a i n a b i l i t y
I n la n d N a v ig a t io n a co n t r ib u t io n t o eco n o m y su st a i n a b i l i t y and KB rl iak s iol mi a, hme t a ro cp hm a5 a 2k p0r0o 9f i,e ls hv oa nr t ds eu rmv oedye l o nf dae cr
