Laburtzapenen hiztegia. Ikurrak, Laburdurak, Siglak

Transcription

1 Laburtzapenen hiztegia Ikurrak, Laburdurak, Siglak

2 2 HITZAURREA Hizkuntza eroso eta erraz hitz egin eta erabiliko bada, baliabide eta tresna egokiak beharrezkoak dira. Hizkuntzak etengabe aldatzen dira bizirik badaude, eta hortaz, hizkuntza baten modernizazioaren eta eguneratzearen prozesua ez da inoiz amaitzen. Horregatik, hizkuntza elikatu egin behar da, normalizatzeko batetik eta erabiltzaileen beharrei erantzuteko bestetik. Helburu horri jarraituta argitaratzen dugu eskuartean duzun hiztegi hau, zalantzarik gabe, euskararen erabilera erraztuko duena. Euskara Biziberritzeko Plan Nagusiak, corpus-plangintzari eta euskararen kalitateari dagokienez, Hiztegi Batua amaitu eta argitaratzea, eta datozen urteotarako terminologia-lanaren plangintza egitea agindu zuen (EBPN VI.3.3.a). Hori horrela, Hizkuntza Politikarako Sailburuordetzak (HPS) EBPNk agindutakoa gauzatzeko, hainbat ekimen jarri zuen martxan: batetik, "EUSKALTERM Euskal Terminologia Banku Publikoa sortu zuen 2001ean; bestetik, Terminologia Batzordea eratu zuen Euskararen Aholku Batzordearen barruan. EUSKALTERM erabilera publikoko bankua da, Eusko Jaurlaritzak bideratu eta sustatu nahi duen terminologiaren produkzioaren, kudeaketaren eta hedapenaren muina. Banku hori metodologia eta irizpide jakin batzuen arabera eguneratu eta elikatzen da, beti ere Terminologia Batzordeak onartutako jarduketa-planak jarraituz. Beraz, EUSKALTERM Terminologia Banku Publikoa etengabe elikatzen eta zabaltzen ari gara Hizkuntza Politikarako Sailburuordetzatik IVAPekin lankidetzan, euskal terminologiaren normalizazioari eta zabalkundeari ekin eta eusteko. Terminologia Batzordeari dagokio, bestalde, terminologia-alorrean dauden lehentasunak finkatzea, lan-proposamenak egin, terminologia-lanerako irizpideak ezartzea eta abar. Lan horren guztiaren emaitza da eskuartean duzuen hiztegi hau. Hiztegiak jorratzen duen eremuko erabiltzaileen premiak asetzeko baliagarri izatea nahi genuke, bai eta gure hizkuntzaren normalizazio eta eguneraketaren bidean urrats garrantzitsua ere. Hiztegi hau eta honekin batera argitaratzen ditugun guztiak eguneroko jardunean erabiltzera animatzen zaituztegu guztiok. Vitoria-Gasteiz, 2009ko urriaren 16a Ramon Etxezarreta Aizpuru Hizkuntza Politikarako sailburuordea

3 3 HIZTEGIARI BURUZKO ARGIBIDEAK Hiztegi hau UZEI Terminologia eta Lexikografia Zentroak egin du EUSKALTERM Terminologia Banku Publikoa ( eguneratzeko eta elikatzeko entitate horrek Hizkuntza Politikarako Sailburuordetzarekin (HPS) izenpetutako kontratuen barruan. Kontratuok HPSk eta IVAPek finantzatu dituzte, bi erakunde horiek sinatutako hitzarmenen bidez. EUSKALTERM Terminologia Banku Publikoa da Terminologia Batzordeak finkatutako terminologia-lana zabaltzeko ardatza. Aldi berean esan behar da Terminologia Batzordeak onartutako jarduketa-planen barruan ezarritako lehentasunen arabera eguneratzen dela Terminologia Banku Publikoa. Euskararen Aholku Batzordeko Terminologia Batzordeak 1 euskarazko terminologialanerako finkatu zuen metodologiari jarraituta, hiztegi hau, lehenengoz, hizkuntzalariez eta eremuko adituez osatutako batzorde teknikoak aztertu eta landu zuen, Terminologia Batzordeari behin betiko proposamena luzatzeko. Normalizazioprozesuaren azken urratsa Terminologia Batzordeak onartzea izan da. Beraz, hemen duzue eremu honetako terminologiaren erabiltzaileei Terminologia Batzordeak gomendatzen dien terminologia. Hiztegian erabilitako ponderazio-markak: (4) Termino normalizatua / gomendatua (3) Termino onartua (baina ez lehenetsia, beste bat gomendatzen delako) Hiztegian erabilitako laburtzapenak: eu es fr en euskara español français English Sin. sinonimoa Ik. ikus 1 176/2007 DEKRETUA, urriaren 16koa, Euskararen Aholku Batzordeari buruzkoa

4 4 Normalizazioa Batzorde teknikoa o o o o Mertxe Olaizola (IVAP) Miriam Urkia (UZEI) Gorka Palazio (EHU) Koordinatzailea: Ruben Remirez (HPS) Terminologia Batzordea o o o o o o o o o o o o o o Patxi Baztarrika, Hizkuntza Politikarako sailburuordea Jon Koldobika Urrutia, IVAPeko zuzendari nagusia Erramun Osa, EABko idazkaria Araceli Díaz de Lezana, HPSko ordezkaria Mertxe Olaizola, IVAPeko ordezkaria Andoni Sagarna, Euskaltzaindiaren ordezkaria Iker Etxebeste, UZEIko ordezkaria Xabier Alberdi, EHUko Euskara Institutuko ordezkaria Ibon Olaziregi, Hezkuntza, Unibertsitate eta Ikerketa Sailaren Euskara Zerbitzuaren ordezkaria Alberto Atxabal, aditua Joseba Erkizia, aditua Miel Loinaz, aditua Asier Larrinaga, aditua Alfontso Mujika, aditua

5 5

6 6 AURKIBIDEA Ikurrak... 5 Laburdurak Siglak Zerrenda orokorrak Forma laburtuen aurkibidea Forma osoen aurkibidea Erreferentzia bibliografikoak

7 7 UZEIren lankide izandako adituak Jose Antonio Aduriz Paulo Agirrebaltzategi Kepa Altonaga Antton Elosegi Iker Etxebeste

8 8 Ikurrak

9 Laburtzapenen Hiztegia 9 1. IKURRAK Ikurra Hitzaren edo sintagmaren idatzizko laburtzapen nazioartekoa, letrak edo/eta zeinu grafikoak erabiliz eratzen dena. Batez ere zientzia-unitateak, monetak, estatuak eta halakoak nazioarteko mailan berdin izendatzeko erabiltzen da. SAILKAPENA 1.1. Astronomia 1.2. Biokimika 1.3. Egoera zibilak eta sexuak 1.4. Meteorologia 1.5. Euskal Herriko herrialdeak 1.6. Munduko aireportuak 1.7. Dibisak 1.8. Hizkuntzak 1.9. Herri-izenak Kimika Matematika Puntu kardinalak Zientzia-unitateak

10 Laburtzapenen Hiztegia Astronomia And Ant Aps Aql Aqr Ari Aur Boo Cae Cam Can Cap Car Cas Cen Cep Cet Cha Cir CMa CMi Col Com CrA CrB Crt Cru Crv CVn Cyg Del Dor Dra Equ Eri For Gem Gru Her Hor Hya Hyi Ind Lac Lep Lib LMi Lup Lyn Vul Andromeda; Hiru Ahizpak Antlia Apus Aquila; Arranoa Aquarius Aries Auriga Bootes; Itzaina Caelum Camelopardalis Cancer Capricornus Carina Cassiopeia Centaurus Cepheus Cetus; Balea Chamaeleon Circinus Canis Major; Izarrora Canis Minor; Xakurra Columba Coma Berenices Corona Australis Corona Borealis Crater Crux Corvus Canes Venatici Cygnus Delphinus Dorado Draco Equuleus Eridanus Fornax Gemini Grus Hercules Horologium Hydra Hydrus Indus Lacerta Lepus Libra Leo Minor Lupus Lynx Vulpes Lyr Men Mic Mon Mus Nor Oct Oph Ori Pav Peg Per Phe Pic PsA Psc Pup Pyx Ret Scl Sco Sct Ser Sex Sge Sgr Tau Tel TrA Tuc UMa UMi Vel Vir Vol Lyra; Bandera Mensa Microscopium Monoceros Musca Norma Octans Ophiuchus Orion Pavo Pegasus; Lau Kantoiak Perseus; Marmaloa Phoenix Pictor Piscis Austrinus Pisces Puppis Pyxis Reticulum Sculptor Scorpius Scutum Serpens Sextans Sagitta Saggitarius Taurus Telescopium Triangulum Australe Tucana Ursa Major; Hartz handia Ursa Minor; Hartz txikia Vela Virgo Volans

11 Laburtzapenen Hiztegia Biokimika A Ala Arg Asn Asp C Cys G Gln Glu Gly His Ile Leu Lys Met Phe Pro Ser T Thr Trp Tyr Val adenina alanina arginina asparragina azido aspartiko zitosina zisteina guanina glutamina azido glutamiko glizina; glikokola histidina isoleuzina leuzina lisina metionina fenilanina prolina serina timina treonina triptofano tirosina valina

12 Laburtzapenen Hiztegia Egoera zibilak eta sexuak A B D E EG EZ G alarguna banandua dibortziatua emakumezkoa ezkongabea ezkondua gizonezkoa

13 Laburtzapenen Hiztegia Meteorologia A Ac As cal Cb con Cu D du e' fib flo fra Ha hum in inc la len mam med neb Ns Nv op pan per pil pra r ra rw Sc spi St str Tf Ti tr tub Tw un unc Uw ve vel vir antizikloi altocomulus; altokumulu altostratus; altostratu calvus cumulonimbus; kumuloninbo congestus cumulus; kumulu depresio duplicatus lurrun-tentsio; lurrun-presio fibratus floccus fractus lurzoruko hezetasun absolutu humilis intortus incus lacunosus lenticularis mamma mediocris nebulosus nimbostratus; ninbostratu ur-lurrunaren frakzio molar opacus pannus perlucidus pileus praecipitatio nahaste-arrazoi radiatus saturazioko nahaste-arrazoia urarekiko stratocumulus; estratokumulu spissatus stratus; estratu stratiformis izozte-puntuko tenperatura termodinamiko termometro izoztuaren tenperatura termodinamiko translucidus tuba termometro bustiaren tenperatura termodinamiko undulatus uncinus aire hezearen urarekiko hezetasun erlatibo vertebratus velum virga

14 Laburtzapenen Hiztegia Euskal Herriko herrialdeak AR BIZ EH EUS GIP LAP NA NAB ZU Araba Bizkaia Euskal Herria Euskadi Gipuzkoa Lapurdi Nafarroa Nafarroa Beherea Zuberoa

15 Laburtzapenen Hiztegia Munduko aireportuak AMS ATL BCN BIO BIQ BKK BOD CDG DEN DFW DTW EAS EWR FRA HKG HND IAH JFK LAS LAX LGW LHR LPA LYS MAD MCO MIA MRS MSP NRT ORD ORY PEK PHX PMI PNA RNS SEA SFO SIN STL SVQ SXB VIT VLC YYZ Amsterdam Schiphol aireportua Hartsfield - Jackson Atlanta nazioarteko aireportua Bartzelonako aireportua Bilboko aireportua Miarritzeko nazioarteko aireportua Don Muang nazioarteko aireportua Bordeleko aireportua Paris Charles de Gaulle nazioarteko aireportua Denver nazioarteko aireportua Dallas - Fort Worth nazioarteko aireportua Detroit Metropolitan Wayne County aireportua Donostiako aireportua Newark Liberty nazioarteko aireportua Frankfurt nazioarteko aireportua Hong Kong nazioarteko aireportua Tokyo Haneda nazioarteko aireportua George Bush kontinente arteko aireportua John F. Kennedy nazioarteko aireportua Las Vegas McCarran nazioarteko aireportua Los Angeles nazioarteko aireportua London Gatwick aireportua London Heathrow aireportua Las Palmaseko aireportua Lyongo aireportua Madrid - Barajas nazioarteko aireportua Orlando nazioarteko aireportua Miami nazioarteko aireportua Marseillako aireportua Minneapolis - Saint Paul nazioarteko aireportua Tokyo Narita nazioarteko aireportua Chicago O'Hare nazioarteko aireportua Paris Orly aireportua Beijing Capital nazioarteko aireportua Phoenix Sky Harbor nazioarteko aireportua Palma de Mallorca - Son Sant Joan aireportua Iruñeko aireportua Renneseko aireportua Seattle-Tacoma nazioarteko aireportua San Francisco nazioarteko aireportua Changi nazioarteko aireportua Saint Louis Lambert nazioarteko aireportua Sevillako aireportua Estrasburgoko aireportua Gasteizko aireportua Valentziako aireportua Toronto Pearson nazioarteko aireportua

16 Laburtzapenen Hiztegia Dibisak ADP AED AFA ALL AMD ANG AON ARA ARP ARS ATS AUD AWG AZM BAD BBD BDT BEF BFF BGL BHD BIF BMD BND BOB BOP BRC BRL BRR BSD BTN BWP BYR BZD CAD CDZ CHF CLP CNY COP CRC CUP CVE CYP CZK DEM DJF DKK DOP DZD ECS EEK EGP ERN ESA ETB pezeta dirham emirrerribatuar afgani lek dram florin antillatar kwanza berri austral peso peso argentinar berri txelin austriar dolar australiar florin arubar manat dinar bosniar dolar barbadostar taka franko belgikar CFA franko lev dinar bahraindar franko burundiar dolar bermudatar dolar bruneiar boliviano peso boliviar kruzeiro real kruzeiro real dolar bahamar ngultrum pula errublo bielorrusiar dolar belizetar dolar kanadar zaire berria franko suitzar peso txiletar yuan peso kolonbiar kolon costarrikar peso kubatar eskudo caboverdetar libera zipretar koroa txekiar marko aleman franko djibutiar koroa danimarkar peso dominikar dinar aljeriar sukre koroa libera egiptoar nafka pezeta birr EUR FIM FJD FKP FRF GBP GEL GHC GIP GMD GNS GQE GRD GTQ GWP GYD HKD HNL HRK HTG HUF IDR IEP ILS INR IQD IRR ISK ITL JMD JOD JPY KES KGS KHR KMF KPW KRW KWD KYD KZT LAK LBP LKR LRD LSL LSM LTL LUF LVL LYD MAD MDL MGF MKD MLF euro marko finlandiar dolar fijiar libera falklandar libera libera esterlina lari cedi libera gibraltardar dalasi franko ginear ekwele drakma greziar ketzal peso gineabissautar dolar guyanar dolar hongkongdar lempira kuna gourde forint errupia indonesiar libera irlandar shekel errupia indiar dinar irakiar rial irandar koroa islandiar lira italiar dolar jamaikar dinar jordaniar yen txelin kenyar som riel franko komoretar won won dinar kuwaitar dolar kaimandar tenge kip libera libanoar errupia srilankar dolar liberiar loti maloti litas franko luxenburgotar lat dinar libiar dirham marokoar leu moldaviar franko madagaskartar dinar mazedoniar CFA franko

17 Laburtzapenen Hiztegia 17 MMK kyat MNT tugrik MOP pataka MRO ouguiya MTL lira maltar MUR errupia mauriziar MVR rufiyaa MWK kwacha MXN peso berri MYR ringgit MZM metical NAD dolar namibiar NGN naira NIC cordoba NLG florin nederlandar NOK koroa norvegiar NPR errupia nepaldar NZD dolar zeelandaberritar OMR rial omandar PAB balboa PEI inti PEN sol berria PGK kina PHP peso filipinar PKR errupia pakistandar PLN zloty PTE eskudo portuges PYG guarani QAR riyal qatartar ROL leu RUR errublo RWF franko ruandar SAR riyal saudiarabiar SBD dolar salomondar SCR errupia seychelletar SDD dinar sudandar SDP libera sudandar SEK koroa suediar SGD dolar singapurtar SHP libera santahelenar SIT tolar SKK koroa eslovakiar SLL leone SOS txelin somaliar SRG florin surinamdar STD dobra SVC colon salvadortar SYP libera siriar SZL THB TJR TMM TND TOP TPE TRL TTD TWD TZS UAK UGS USD UYU UZS VEB VND VUV WST XAF XCD XEU XPF YDD YER YUD ZAL ZAR ZMK ZWD lilangeni bath errublo tajikistandar manat turkmenistandar dinar tunisiar pa'anga eskudo timortar lira turkiar dolar trinitatear dolar taiwandar txelin tanzaniar karbonavets txelin ugandar dolar estatubatuar peso uruguaitar sum bolibar dong vatu tala CFA franko dolar ekikaribear ECU CFP franko dinar yemendar riyal yemendar dinar berria rand rand kwacha dolar zimbabwetar

18 Laburtzapenen Hiztegia Hizkuntzak af afrikaans am amharera ar arabiera as assamera ay aimara az azerbaijanera be bielorrusiera bg bulgariera bi bislama bn bengalera bo tibetera br bretoiera bs bosniera ca katalan cpf; cpe kreolera cs txekiera cy gales da daniera de aleman dv maldivera el greko; greziera en ingeles eo esperanto es gaztelania; espainiera et estoniera eu euskara fa persiera ff fula fi finlandiera; suomiera fo faroera fr frantses ga gaelera; gaeliko gd gaelera; gaeliko gl galego; galiziera gn guaraniera grc greko zahar gu gujaratera ha hausa he hebreera hi hindi ho motu hr kroaziera ht kreolera hu hungariera; magyarrera hy armeniera id indonesiera ig igboera; jorubera is islandiera it italiera ja japoniera ka georgiera; kartveliera kk kazakhera kl groenlandiera km khmerera kn kannada ko koreera ks kaxmirera ku kurduera ky kirgizera la latin lb luxenburgera ln lingala lo laosera lt lituaniera lv letoniera mg malgaxe mh marshallera mi maoriera mk mazedoniera mn mongoliera mo moldaviera mr marathera ms malaysiera mt maltera my birmaniera na nauruera ne nepalera nl nederlandera no norvegiera nr ndebelera ny chewera or oriya pa punjabera pau palauera pl poloniera ps paxtuera pt portuges; portugalera qu kitxua rm erretorromaniera rn kirundi ro errumaniera ru errusiera rw kinyaruanda sa sanskrito sd sindhi sg sango si sinhala sk eslovakiera sl esloveniera sm samoera so somaliera sq albaniera sr serbiera ss swaziera st sothoera sv suediera sw swahili ta tamilera te telugu tg tajikera th thailandiera tk turkmenera

19 Laburtzapenen Hiztegia 19 tl tn to tpi tr ts uk ur uz ve vi wo xh zh zu tagalo tswanera tongera tok pisin turkiera tsongera ukrainera urdu uzbekera vendera vietnamera wolofera xhosera txinera zuluera

20 Laburtzapenen Hiztegia Herri-izenak AD AE AF AG AL AM AN AO AQ AR AT AU AZ BA BB BD BE BF BG BH BI BJ BM BN BO BR BS BT BW BY BZ CA CD CF CG CH CI CL CM CN CO CR CU CV CY CZ DE DJ DK DM DO DZ EC EE EG EH Andorra Arabiar Emirerri Batuak Afganistan Antigua eta Barbuda Albania Armenia Antillak Angola Antartika Argentina Austria Australia Azerbaijan Bosnia-Herzegovina Barbados Bangladesh Belgika Burkina Faso Bulgaria Bahrain Burundi Benin Bermuda Brunei Bolivia Brasil Bahamak Bhutan Botswana Bielorrusia Belize Kanada Kongoko Errepublika Demokratikoa Afrika Erdiko Errepublika Kongoko Errepublika Suitza Boli Kosta Txile Kamerun Txina Kolonbia Costa Rica Kuba Cabo Verde Zipre Txekia Alemania Djibuti Danimarka Dominika Dominikar Errepublika Aljeria Ekuador Estonia Egipto Mendebaldeko Sahara ER ES ET FI FJ FK FM FO FR GA GB GD GE GF GH GI GL GM GN GP GQ GR GS GT GU GW GY HK HN HR HT HU ID IE IL IN IQ IR IS IT JM JO JP KE KG KH KI KM KN KP KR KW KZ LA LB LC Eritrea Espainia Etiopia Finlandia Fiji Falkland Uharteak; Malvinak Mikronesia Faroe Uharteak Frantzia Gabon Erresuma Batua Grenada Georgia Guyana Frantsesa Ghana Gibraltar Groenlandia Gambia Ginea Guadalupe Ekuatore Ginea Grezia Hegoaldeko Georgiak Guatemala Guam Ginea Bissau Guyana Hong Kong Honduras Kroazia Haiti Hungaria Indonesia Irlanda; Eire Israel India Irak Iran Islandia Italia Jamaika Jordania Japonia Kenya Kirgizistan Kanbodia Kiribati Komoreak Saint Kitts eta Nevis Koreako Herri Errepublika Demokratikoa Koreako Errepublika Kuwait Kazakhstan Laos Libano Santa Luzia

21 Laburtzapenen Hiztegia 21 LI LK LR LS LT LU LV LY MA MC MD MG MH MK ML MM MN MO MP MQ MR MT MU MV MW MX MY MZ NA NC NE NG NI NL NO NP NR NZ OM PA PE PG PH PK PL PM PR PT PW PY QA RE RO RU Liechtenstein Sri Lanka Liberia Lesotho Lituania Luxenburgo Letonia Libia Maroko Monako Moldavia Madagaskar Marshall Uharteak Mazedonia Mali Birmania; Myanmar Mongolia Macau Mariana Uharteak Martinika Mauritania Malta Maurizio Maldivak Malawi Mexiko Malaysia Mozambike Namibia Kaledonia Berria Niger Nigeria Nikaragua Herbehereak Norvegia Nepal Nauru Zeelanda Berria Oman Panama Peru Papua Ginea Berria Filipinak Pakistan Polonia Saint-Pierre eta Mikelune Puerto Rico Portugal Palau Paraguai Qatar Reunion Errumania Errusia RW SA SB SC SD SE SG SH SI SJ SK SL SM SN SO SR ST SV SY SZ TD TG TH TJ TM TN TO TP TR TT TV TW TZ UA UG US UY UZ VA VC VE VG VI VN VU WS YE YU ZA ZM ZW Ruanda Saudi Arabia Salomon Uharteak Seychelleak Sudan Suedia Singapur Santa Helena Eslovenia Svalbard eta Jan Mayen Uharteak Eslovakia Sierra Leona San Marino Senegal Somalia Surinam Sao Tome eta Principe El Salvador Siria Swazilandia Txad Togo Thailandia Tajikistan Turkmenistan Tunisia Tonga Ekialdeko Timor Turkia Trinidad eta Tobago Tuvalu Taiwan Tanzania Ukraina Uganda Ameriketako Estatu Batuak Uruguai Uzbekistan Vatikanoa Saint Vincent eta Grenadinak Venezuela Birjina Uharteak Birjina Uharteak Vietnam Vanuatu Samoa Yemen Jugoslavia Hegoafrika Zambia Zimbabwe

22 Laburtzapenen Hiztegia Kimika Ac aktinio Ag zilar Al aluminio Am amerizio Ar argon As artseniko At astato Au urre B boro Ba bario Be berilio Bi bismuto Bk berkelio Br bromo C karbono Ca kaltzio Cd kadmio Ce zerio Cf kalifornio Cl kloro Cm kurio Co kobalto Cr kromo Cs zesio Cu kobre Dy disprosio Er erbio Es einstenio Eu europio F fluor Fe burdina Fm fermio Fr frantzio Ga galio Gd gadolinio Ge germanio H hidrogeno He helio Hf hafnio Hg merkurio Ho holmio I iodo In indio Ir iridio K potasio Kr kripton La lantano Li litio Lr lawrentzio Lu lutezio Md mendelebio Mg magnesio Mn manganeso Mo molibdeno N nitrogeno Na sodio Nb niobio Nd neodimio Ne neon Ni nikel No nobelio Np neptunio O oxigeno Os osmio P fosforo Pa protaktinio Pb berun Pd paladio Pm prometio Po polonio Pr praseodimio Pt platino Pu plutonio Ra radio Rb rubidio Re renio Rh rodio Rn radon Ru rutenio S sufre Sb antimonio Sc eskandio Se selenio Si silizio Sm samario Sn eztainu Sr estrontzio Ta tantalo Tb terbio Tc teknezio Te telurio Th torio Ti titanio Tl talio Tm tulio U uranio V banadio W wolfram; tungsteno Xe xenon Y itrio Yb iterbio Zn zink Zr zirkonio

23 Laburtzapenen Hiztegia Matematika antilog arc cos arc cosh arc cot arc coth arc sin arc tan arc tanh colog cos cosec cosech cosh cot coth exp ln log m.k.t. sec sin sinh tan tanh z.k.h. antilogaritmo arku kosinu arku kosinu hiperboliko arku kotangente arku kotangente hiperboliko arku sinu arku tangente arku tangente hiperboliko kologaritmo kosinu kosekante kosekante hiperboliko kosinu hiperboliko kotangente kotangente hiperboliko esponentzial logaritmo nepertar logaritmo multiplo komunetako txikien sekante sinu sinu hiperboliko tangente tangente hiperboliko zatitzaile komunetako handien

24 Laburtzapenen Hiztegia Puntu kardinalak E ekialde ENE; EIE ekialde ipar-ekialde ESE; EH ekialde hego-ekialde N; I iparralde NE; IE ipar-ekialde NNE; IIE iparralde ipar-ekialde NNW; IIM iparralde ipar-mendebalde NW; IM ipar-mendebalde S; H hegoalde SE; HE hego-ekialde SSE; HHE hegoalde hego-ekialde SSW; HHM hegoalde hego-mendebalde SW; HM hego-mendebalde W; M mendebalde WNW; MIM mendebalde ipar-mendebalde WSW; MHM mendebalde hego-mendebalde

25 Laburtzapenen Hiztegia Zientzia-unitateak C Celsius gradu; gradu zentigradu F Fahrenheit gradu R Reaumur gradu µ mikro- µa mikroanpere µf mikrofarad µg mikrogramo µm; µ mikrometro; mikra; mikroi µs mikrosegundo A bira; Ab ampere-bira A ampere Å angstrom a area a atto- Ah ampere-ordu atm atmosfera b barn B bel Bq becquerel Btu unitate termiko britainiar C coulomb c zentica zentiarea cal kaloria cd kandela cg zentigramo Ci curie cl; cl zentilitro cm zentimetro d dezida dekadag dekagramo dal; dal dekalitro dam dekametro dan dekanewton db dezibel dg dezigramo dl; dl dezilitro dm dezimetro dpi puntuak hazbeteko dyn dina E exaev elektronvolt F farad f femtofps markoak segundoko G gauss G gigag gramo GB gigabyte Gb gilbert GeV gigaelektronvolt Gy gray h hekto- H henry h ordu ha hektarea hg hektogramo hl; hl hektolitro hm hektometro HP; ZP zaldi-potentzia Hz hertz in hazbete J joule K kelvin k kiloka kiloampere kb kilobit kb kilobyte kbps kilobitak segundoko kcal kilokaloria kev kiloelektronvolt kg kilogauss kg kilogramo kgm kilogrametro khz kilohertz kj kilojoule kl; kl kilolitro km kilometro kmol kilomol kn kilonewton kp kilopond; kilogramo-indar kv kilovolt kva kilovoltampere kω kiloohm kw kilowatt L; l litro lb libra lm lumen lx lux M megam metro m mili- Ma Mach-en zenbaki ma miliampere MB megabyte mb milibar mci milicurie MeV megaelektronvolt mf milifarad mg miligramo mh milihenry MHz megahertz min minutu ml; ml mililitro mm milimetro ms milisegundo MV megavolt mv milivolt MΩ megaohm MW megawatt mw miliwatt

26 Laburtzapenen Hiztegia 26 Mx maxwell n nano- N newton nf nanofarad nm; mµ nanometro; milimikra; milimikroi Np neper P peta- p piko- P poise Pa pascal PB pentabyte pf pikofarad ph fot ph hidrogeno-potentzial R röntgen rad radian s segundo S siemens sr estereorradian St stokes t denbora T tera- T tesla t tona TB terabyte th termia V volt VA voltanpere VAr voltampere erreaktibo Ω ohm W watt Wb weber y yokto- Y yotta- yd yarda z zepto- Z zetta-

27 27 Laburdurak

28 Laburtzapenen Hiztegia LABURDURAK Laburdura Hitzaren edo sintagmaren idatzizko laburtzapena, hura osatzen duten letrak murriztuz eratzen dena. SAILKAPENA 2.1. Arruntak 2.2. Bibliako liburuak 2.3. Erlijio-arlokoak 2.4. Hilak eta egunak 2.5. Geografia, toponimia 2.6. Hizkuntzalaritza 2.7. Euskalkiak 2.8. Jakitateak 2.9. Kontinenteak eta herrialdeak Katalogazioa Musika Merkataritza Taxonomia Tratamenduzko hitzak eta kargu-izenak

29 Laburtzapenen Hiztegia Arruntak %/guzt. ehuneko zati guztizko a. ale a.-k. adimen-koefiziente a.m. ante meridiem a.o. ahalordez AA adimen artifizial abstr. abstraktu adib. adibide admtz. administratzaile AE aurrerapen egokia AG auzitegi goren ag. agindu ahta. ahaldunduta aip. aipamen ald. alderdi aldib. aldi baterako aldz. of. aldizkari ofizial alf. alferez alt. altuera AN auzitegi nagusi anal. analogia anim. animalia antz. antzina aptu. apartamentu argk. argazki arr. arrunt at. atari au. at. aurretik atzerako auton. autonomia auton.-erk. autonomia-erkidego AX azken xedapen azal. azalera azk. azken b. ag. bere aginduz b.b. beste bide b.i.s.g. beste inon sailkatu gabe b.o. babes ofizial b.o.b. bukaera onari baldintzatuta b.s.b. baldin eta soilik baldin b/min bira minutuko bak. g. bakoitirik gabe balist. balistika bat. batailoi batx. batxilergo batz. batzorde bazk. bazkide bid. bidaltzaile bik. g. bikoitirik gabe bizt. biztanle bol. bolumen brig. brigada btz. arr. batzar arrunt btz. orok. batzar orokor btz. batzar btzkde. batzarkide bul. bulego ca. circa cfr.; cf. confer d. data d.g. datarik gabe DB datu-base destak. destakamentu diam. diametro dinam. dinamika dip. diputazio dptu. departamentu e. egun e.a.; etab. eta abar e.b. esate baterako E.B. eskuordetzaren bidez e.d. ez dagoelako e.g. egunik gabe e.l. etxeko lan e.z. egoera zibil ea. erdialde eb.-er. ebaketa-erreminta ebol. eboluzio ED Errege Dekretu egiazt. egiaztagiri elektromag. elektromagnetismo elk. elkarte emak. emakumezko ent. entitate erak. erakunde erd. erdi; erdiko erk. erkidego erm. ermitau erref. erreferentzia errep. errepublika errest. errestaurazio ertz. ertzain ertzz. ertzaintza esk. eskuin; eskuinalde esp. espediente etc. etcetera eusk. euskaldun exist. existentzialismo ezk. ezker; ezkerralde F. Ag. foru-agindu F. Ar. foru-arau F. D. foru-dekretu fol. folio folk. folklore g.e. gaur egun g.g.b. gutxi gorabehera g.-hezk. gorputz-hezkuntza gar. garaiera garr. garraio gerr. gerrillari giz. gizonezko gn. garren gob. gobernu grab. grabatzaile graf. grafiko gzk. gizaki h.d. hau da

30 Laburtzapenen Hiztegia 30 h.e.d.g. herririk eta datarik gabe h.e.e.g. herririk eta egunik gabe h.e.u.g. herririk eta urterik gabe h.g. herririk gabe h.h. hitzez hitz hal. halaber HB hobetu beharra hd. handi hed. hedaduraz herk. herrikoi hert. herritar HH helduen hezkuntza hi-fi goi-fidelitate hiruk. hirukoiztu hizk. hizkuntza HM hipoteka-mailegu HO herri-ogasun hr. hr. hurrenez hurren hur. hurrengo; hurrengoak HZ herri-zerbitzu IB ibilgailu berezi ibid. ibidem id. idem IG ikasgaitasunen garapen ik. g. ikus gainera ikxe. ikastetxe ilustr. ilustrazio ind. industria inpr. inprimaki irakask. irakaskuntza ird. irudi irdz. irudizko IT igorpen telegrafiko itz. itzulpen itzle. oh. itzultzailearen ohar itzle. itzultzaile iz. of. izen ofizial izg. izengoiti izpta. izenpetua izptz. izenpetzaile j. di. jatorrizko deitura j. jaio j.b.i. jatorrizko benetako izen j.-d. jaiotza-data j.e. jaiotegun j.i. jatorrizko izen j.-prob. jaiotza-probintzia jr. junior jur. juridiko K.a. Kristo aurreko; Kristo aurretik k.i. kristau-izen K.o. Kristo ondoko; Kristo ondoren KA konstituzio-auzitegi kal. kalonje kalig. kaligrafia kan. kanon kant. kantitate kd. kode kgu. kargu klas. klasiko kol. kolegio konkr. konkretu konst. konstituzio konts. kontseilu kop. kopuru kronol. kronologia KS komanditazko sozietate KZ; Kd. Zib. Kode Zibil l.g. lekurik gabe lab. laburdura lanb. lanbide land. landare lank. lankide LD lege-dekretu leg. legelari leg.; L. lege ler. lerrokada lib. liburu libk. liburuki LO lege organiko LT laguntza teknikoak luz. luzera luzp. luzapen m. mende magnet. magnetismo mar. marrazki max. maximo mbru. mahaiburu min. minimo min. ministerio mon. moneta n faktore zenbakizko faktore N.B. nota bene nag. nagusi nal. nazional o. orri O. E. ontzat emana o. edo h. e. oker edo hutsik ezean OA ordainketa-agindu OG ohea eta gosaria oh. ohar ohi. ohiko OJ oinarri juridiko or. orrialde orok. orokor os.-eg. osasun-egoitza P. Ku. posta-kutxa p. posta P.D. posdata; Post Data p.m. post meridiem p.m.; p/m parteak milioika P.S. Post Scriptum part. partikular PB posta-barruti PK posta-kode prob. probintzia prok. prokuradore publ. publizitate SA sozietate anonimo sarj. sarjentu sint. sintetiko sist. sistema SK sozietate kolektibo sl. sail sle. sinatzaile

31 SM sozietate mugatu stua. sinatua t. hur. eta hurrengoak tel. telefono teleg. telegrama tex. telex tld. talde trenb. trenbide u. urte u.g. urterik gabe udtx. udaletxe UM udalerri-muga unib. unibertsitate unit. unitate v. gr. verbi gratia vel sim. vel simile vid.; v. vide vs versus XG xedapen gehigarri XI xedapen iragankor XIg xedapen indargabetzaile xp. xedapen z. zena z.g. zenbakirik gabe z.p. zerbitzu publiko zab. zabalera zbko. zenbateko zhb. zeharbide ziurtg. ziurtagiri zk.; zenb. zenbaki ZK; Zig. Kd. Zigor Kode zm. zentimo ZO zerga-oinarri ZP; HZ herri-zor; zor publiko ztua. ziurtatua Laburtzapenen Hiztegia 31

32 Laburtzapenen Hiztegia Bibliako liburuak 1 Erg Erregeak lehen Liburua 1 Jn Joanen lehen Gutuna 1 Ko Korintoarrei lehen Gutuna 1 Kro Kronikak lehen Liburua 1 M Makabearrak lehen Liburua 1 P Pedroren lehen Gutuna 1 Sm Samuelen lehen Liburua 1 Tm Timoteori lehen Gutuna 1 Ts Tesalonikarrei lehen Gutuna 2 Erg Erregeak bigarren Liburua 2 Jn Joanen bigarren Gutuna 2 Ko Korintoarrei bigarren Gutuna 2 Kro Kronikak bigarren Liburua 2 M Makabearrak bigarren Liburua 2 P Pedroren bigarren Gutuna 2 Sm Samuelen bigarren Liburua 2 Tm Timoteori bigarren Gutuna 2 Ts Tesalonikarrei bigarren Gutuna 3 Jn Joanen hirugarren Gutuna Ab Abdias Ag Ageo Am Amos Ap Apokalipsia Ba Baruk Dn gr Daniel Grekoa Dn Daniel Dt Deuteronomioa Ef Efesoarrei Gutuna Eg Apostoluen Eginak Ep Epaileak Erm Erromatarrei Gutuna Es Esaera Zaharrak Esd Esdras Est gr Ester Grekoa Est Ester Ex Exodoa Ez Ezekiel Flm Filemoni Gutuna Flp Filipotarrei Gutuna Ga Galaziarrei Gutuna Gn Genesia Hab Habakuk Has Hasiera Heb Hebertarrei Gutuna Ir Irteera Is Isaias Jak Jakueren gutuna Jb Job Jdt Judit Jkd Jakinduria Jl Joel Jn Joanen Ebanjelioa Jon Jonas Jos Jr gt Jr Ju Koh Kol Kt Lb Lk Mi Mk Ml Mt Na Ne Nk Os Rt Sal Si So St Tb Tt Za Zen Josue Jeremiasen Gutuna Jeremias Judasen Gutuna Kohelet Kolosarrei gutuna Kantarik Ederrena Lebitarrena Lukasen Ebanjelioa Mikeas Markosen Ebanjelioa Malakias Mateoren Ebanjelioa Nahum Nehemias Negar Kantak Oseas Rut Salmoak Siraken Jakinduria Sofonias Santiagoren Gutuna Tobit Titori Gutuna Zakarias Zenbakiak

33 Laburtzapenen Hiztegia Erlijio-arlokoak A.B. A.M. angl. apost. asz. Bibl. bud. dioz. E.S. ebanj. ekl. el. elizb. entz. Esk. S. eskat. esp. espirit. euk. exg. g.b. hagiog. hind. I.B. I.Z. isl. J.K. jain. jud. K.; Xto. kat. konfuz. kontz. krist. kristol. lib.s. litg. mart. mist. monot. okult. patrist. protest. T.B. T.Z. tao. xint. zoroastr. Ama Birjina Andre Maria anglikanismo apostolu aszetika Biblia budismo diozesi Egoitza Santu ebanjelari eklesiologia eliza elizbarruti entziklika Eskritura Santu eskatologia espiritu espiritismo eukaristia exegesi goian bego; goian beude hagiografia hinduismo Itun Berri Itun Zahar islamismo Jesukristo jainismo judaismo Kristo katolizismo konfuzianismo kontzilio kristautasun kristologia liburu santu liturgia martiri mistika monoteismo okultismo patristika protestantismo Testamentu Berri Testamentu Zahar taoismo xintoismo zoroastrismo

34 Laburtzapenen Hiztegia Hilak eta egunak abe. abu. al. api. as. az. aza. eka. ig. ira. lr. mai. mar. og. or. ots. urr. urt. uzt. abendu abuztu astelehen apiril astearte asteazken azaro ekain igande irail larunbat maiatz martxo ostegun ostiral otsail urri urtarril uztail

35 Laburtzapenen Hiztegia Geografia, toponimia a. aska A. autobide abelb. abelbide aintz. aintzira ald. aldapa aldr. aldiri ar. arro at. ataka auz. auzune auz.; a. auzo auzob. auzoberri b. zah. bide zahar b. bide bar. barruti bas. baserri basel. baseliza behat. behatoki bideg. bidegurutze bidez. bidezidor bil. biltegi bir. biribilgune bizig. bizigune bizil. bizileku bl. bloke bta. benta e. etxe e.-m. etxe-multzo eg. egoitza enp. enparantza eraik. eraikin erm. ermita erp. nag. errepide nagusi erp. zah. errepide zahar erp. errepide err. erreka erreb. errebal errib. erribera errto. errekasto eskde. erp. eskualdeko errepide eskde. eskualde eskra. eskailera etorb. etorbide etxag. etxaguntza etxde. etxalde etxeb. etxebizitza etxte. etxarte f. finka fk. fabrika gal. galeria galtz. galtzada gelt. geltoki geral. geraleku got. gotorleku harr. kanp. harresiz kanpoko hbru. hiriburu her. herri herb. herribide herx. herrixka hirib. hiribide hond. hondartza i. irla ib. ibai ibde. ibilbide ibki. ibiltoki igarob. igarobide igob. igobide indal. industrialde ingal. ingurualde ingb. ingurabide iragb. iraganbide it. iturri itb. iturburu iz. izaro izk. izkina jaits. jaitsiera k. nag. kale nagusi k. kale; karrika kant. kantoi kol. kolonia korr. korridore ktdu. kantonamendu kx. kalexka l. laku lastb. lasterbide lorat. lorategi lurm. lurmutur lurs. lursail luzab. luzabide m. mendi m.-ad. mendi-adar mail. mailadi mgn. mendigune mkat. mendikate mler. mendilerro moi. moila mt. mutur mte. mendate mug. mugarte oinrt. oinarte p. putzu pab. pabiloi par. nal. paradore nazional park. nal. parke nazional park. parke pas. paseabide; pasealeku pasab. pasabide pl. plaza pol. poligono prje. paraje ptu. portu saihb. saihesbide sak. sakan sakab. sakabanatu sant. santutegi sol. solairu solarte. solairuarteko

36 Laburtzapenen Hiztegia 36 t. tontor tr. troka txab. txabola ub. ubide udal. udalerri ur-l. ur-laster urt. urtegi z. zubi zab. zabalgune zald. zaldibide zel. zelai zh. zeharkako zhk. zeharkale zid. zidor zub. zubibide zum. zumardi

37 Laburtzapenen Hiztegia Hizkuntzalaritza a.b. adiera berri a.h. adiera hertsi a.z. adiera zabal abl. ablatibo abs. absolutibo; absolutu ad. aditz ad.-konpl. aditz-konplementu adb. adberbio adj. adjektibo adkor. adierazkor adl. adlatibo adlag. adizlagun akt. aktibo akus. akusatibo anton. antonimo arg. argot ark. arkaiko arrunk. arrunkeria art. artikulu arzki. aurrizki banatz. banatzaile beh. beh ako bz. baiezko dat. datibo dekl. deklinabide dest. destinatibo det. determinatzaile dial. dialekto e. erabil ek. ekintza erak. erakusle erat. eratorri erg. ergatibo eskl. esklamazio esr. zah. esaera zahar eusk. euskalki ez. ezezko; ezeztaile fam. familia; familiarki fem. femenino g.er. gutxi erabilia g.g.er. gaur gutxi erabilia gaitz. gaitzesgarri gald. galdetzaile gen. genitibo ger. gerundio goi. goi-mailako h. hobe h.-adl. hurbiltze-adlatibo h.b. hitz berri h.e. hitz elkartu haur. haur-hizkera herr. herri-mailako hizt. hiztegi igaitz. iragangaitz ik. ikus ikor. iragankor inf. infinitibo ins. inesibo instr. interj. irag. iz. arr. iz. pr. iz. iz.-konpl. izlag. izond. izord. jas. junt. l.-gen. lag. lagtz. lgart. lok. m.-adl. maiusk. mask. mend. minusk. mot. mug. pl. mug. sg. mug. mugg. mugtz. multz. nart. neol. nom. obj. onomat. ord. part. partik. partiz. pas. pei. perf. perp. perts. pl. postpos. pred. sin. sing. soz. subj. subst. tekn. txik. z.a. zah. zehazt. zehaztgb. zenbtz. zehazt. instrumental interjekzio iragan izen arrunt izen propio izen izen-konplementu izenlagun izenondo izenordain jasoa juntagailu leku-genitibo lagun laguntzaile lagunarteko lokailu muga-adlatibo maiuskula maskulino menderagailu minuskula motibatibo mugatu plural mugatu singular mugatu mugagabe mugatzaile multzokari nazioarteko neologismo nominatibo objektu onomatopeia ordinal partitibo partikula partizipio pasibo peioratibo perfektu perpaus pertsona plural postposizio predikatu sinonimo singular soziatibo subjektu substantibo hitz tekniko txikigarri zuzeneko adiera zaharkitu zehaztu zehaztugabe zenbatzaile zehaztu

38 Laburtzapenen Hiztegia 38 zenbtz. zehaztg. zenbtz. zenbatzaile zehaztugabe zenbatzaile

39 Laburtzapenen Hiztegia Euskalkiak Bizk. BNaf. Erronk. Gip. Heg. Ipar. Lap. Naf. Zar. Zub. Bizkaiera Behe-nafarrera Erronkariera Gipuzkera Hegoaldea Iparraldea Lapurtera Nafarrera; Goi-nafarrera Zaraitzuera Zuberera

40 Laburtzapenen Hiztegia Jakitateak Abelazk. Abelazkuntza Admin. Zuz. Administrazio Zuzenbide Admin. Administrazio Aeron. Aeronautika Aizk. Aizkolaritza Akus. Akustika Albait. Albaitaritza Alj. Aljebra Alk. Alkimia Alp. Alpinismo Anat. Anatomia Anestesiol. Anestesiologia Animis. Animismo Antr. Antropologia Antz. Antzerki Arg. Argazkigintza Argit. Argiteknia Arit. Aritmetika Ark. Arkeologia Arkit. Arkitektura Arm. Armagintza Arr. Arrantza Arraunk. Arraunketa Art. Ed. Arte Ederrak Art. Graf. Arte grafikoak Art. Arte Astrol. Astrologia Astron. Astronomia Astronaut. Astronautika Atl. Atletismo Autom. Automobilismo Bakter. Bakteriologia Barzz. Baratzezaintza Basog. Basogintza Beirag. Beiragintza Ber. Bertsogintza Biof. Biofisika Biogeog. Biogeografia Biokim. Biokimika Biol. Biologia BM Barne-medikuntza Bolb. Boleibol Bot. Botanika Box. Boxeo Dek. Dekorazio Dem. Demografia Dermat. Dermatologia Didak. Didaktika Diet. Dietetika Diplom. Diplomatika Edafol. Edafologia Ehiz. Ehiza Ehung. Ehungintza Ekol. Ekologia Ekon. Ekonomia Elek. Elektrizitate Elektroak. Elektroakustika Elektrobiol. Elektrobiologia Elektrol. Elektrologia Elektrom. Elektrometria Elektron. Elektronika Elektrorradiol. Elektrorradiologia Elektrost. Elektrostatika Elektrotek. Elektroteknia Enbriol. Enbriologia Endokr. Endokrinologia Enol. Enologia Entom. Entomologia Epistem. Epistemologia Eraik. Eraikuntza Erl. Erlijioa Erloj. Erlojugintza Erlzz. Erlezaintza Erradiol. Erradiologia Erradiot. Erradioterapia Erret. Erretorika Errg. Errugbi Esgr. Esgrima Esk. Eskultura Eskol. Eskolastika Eskub. Eskubaloi Eskular. Eskularrugintza Est. Estetika Estat. Estatistika Estil. Estilistika Estrat. Estratigrafia Etik. Etika Etim. Etimologia Etnogr. Etnografia Etnol. Etnologia Etol. Etologia Eusk. Zuz. Euskal Zuzenbide F. Zuz. Foru Zuzenbide Farmakol. Farmakologia Fenol. Fenologia Fenomenol. Fenomenologia Fil. Filosofia Filat. Filatelia Filol. Filologia Fin. Zuz. Finantza Zuzenbide Finantz. Finantzak Fis. atom. Fisika atomiko Fis. nukl. Fisika nuklear Fis. Fisika Fisiol. Fisiologia Fisiopat. Fisiopatologia Fitogeog. Fitogeografia Fitol. Fitologia Fitopatol. Fitopatologia Fitosoz. Fitosoziologia Fonet. Fonetika Fonol. Fonologia Fut. Futbol Garag. Garagardogintza

41 Laburtzapenen Hiztegia 41 Geneal. Genealogia Genet. Genetika Geobot. Geobotanika Geod. Geodesia Geofis. Geofisika Geogn. Geognosia Geogr. Geografia Geol. Geologia Geom. Geometria Geomorfol. Geomorfologia Gimn. Gimnastika Ginek. Ginekologia Glaziol. Glaziologia Gliziol. Gliziologia Glotod. Glotodidaktika Gozog. Gozogintza Gram. Gramatika Halt. Halterofilia Har.-jas. Harri-jasotze Harg. Hargintza Hegt. Hazk. Hegazti Hazkuntza Hegtzz. Hegaztizaintza Helmint. Helmintologia Hematol. Hematologia Her. Kir. Herri Kirol Herald. Heraldika Herm. Hermeneutika Hezk. Hezkuntza Hidraul. Hidraulika Hidrodin. Hidrodinamika Hidrogr. Hidrografia Hidrol. Hidrologia Hidrost. Hidrostatika Hidrot. Hidroterapia Hig. Higiene Higrom. Higrometria Hirgz. Hirigintza Hist. Historia Histaur. Historiaurre Histol. Histologia Hizkl. Hizkuntzalaritza Hock. Hockey Homeop. Homeopatia Igelts. Igeltserotza Iger. Igeriketa Ikon. Ikonografia Iktiol. Iktiologia Ikus. Ikuskizun Inform. Informatika Ingen. Ingeniaritza Irr. Irrati Irrtek. Irratiteknia Itsas Zi. Itsas zientzia Itsas. Itsasgintza Jak. Jakintza Jantzig. Jantzigintza Jd. Judo Jok. Jokoak Jost. Jostuntza Jurispr. Jurisprudentzia Kardiol. Kardiologia Kartogr. Kartografia Kartzinol. Kartzinologia Kazet. Kazetaritza Kim. Kimika Kirg. Kirurgia Kirol. Kirol Klimat. Klimatologia Kont. Kontabilitate Koreogr. Koreografia Kosm. Kosmologia Kosmetol. Kosmetologia Kriminol. Kriminologia Kriptogr. Kriptografia Kristalogr. Kristalografia Lan Zuz. Lan Zuzenbide Larrug. Larrugintza Ling. Linguistika Liter. Literatura Litogr. Litografia Log. Logika Logist. Logistika Lorezz. Lorezaintza Mahastzz. Mahastizaintza Malakol. Malakologia Mam. Mamalogia Mar. Marrazketa Mat. Matematika Meatz. Meatzaritza Med. Medikuntza Mek. Mekanika Merkat. Zuz. Merkataritza Zuzenbide Merkat. Merkataritza Metaf. Metafisika Metal. Metalurgia Metalogr. Metalografia Meteorol. Meteorologia Metod. Metodologia Metr. Metrika Metrol. Metrologia Mikol. Mikologia Mikrob. Mikrobiologia Mikroek. Mikroekonomia Mikrogr. Mikrografia Mil. Arlo militar Miner. Mineralogia Mit. Mitologia Mor. Moral Morfol. Morfologia Mus. Musika Nab. Nabigazio Nart. Zuz. Nazioarteko Zuzenbide Naut. Nautika Nekaz. Nekazaritza Neur. Neurri Neurofis. Neurofisiologia Neurol. Neurologia Numism. Numismatika Obst. Obstetrizia Odont. Odontologia Oftalmol. Oftalmologia Oihanlz. Oihanlantza Oinet. Oinetakogintza Opt. Optika ORL Otorrinolaringologia Ornitol. Ornitologia

42 Laburtzapenen Hiztegia 42 Ortogr. Otarg. Ozeanogr. Paleobot. Paleogr. Paleont. Paleoz. Paperg. Parapsikol. Patol. Pedag. Pediatr. Petrogr. Petrokim. Pil. Pint. Pirotek. Pneumol. Poet. Pol. Pros. Psikiatr. Psikol. Saskib. Saskig. Sem. Semiol. Semiot. Serol. Sideromet. Sint. Soziol. Sukald. Taurom. Tb. Teknol. Telegr. Telekom. Teol. Terap. Teratol. Term. Termodin. Termom. Topog. Topon. Toxik. Trig. Txirrind. Urol. Urreg. Zeram. Zerga Zuz. Zeta-hazk. Ortografia Otargintza Ozeanografia Paleobotanika Paleografia Paleontologia Paleozoologia Papergintza Parapsikologia Patologia Pedagogia Pediatria Petrografia Petrokimika Pilota Pintura Piroteknia Pneumologia Poetika Politika Prosodia Psikiatria Psikologia Saskibaloi Saskigintza Semantika Semiologia Semiotika Serologia Siderometalurgia Sintaxi Soziologia Sukaldaritza Tauromakia Telebista Teknologia Telegrafia Telekomunikazio Teologia Terapeutika Teratologia Termika Termodinamika Termometria Topografia Toponimia Toxikologia Trigonometria Txirrindularitza Urologia Urregintza Zeramika Zerga Zuzenbide Zeta-hazkuntza Zez. Ziber. Zientz. Zig. Zuz. Zin. Zineg. Zirk. Zirkl. Zit. Zool. Zootek. Zuhaizl. Zurg. Zuz. Err. Zuz. Hist. Zuz. Kan. Zuz. Orok. Zuz. Pol. Zuz. Proz. Zuz. Zib. Zuz. Zezenketa Zibernetika Zientzia Zigor Zuzenbide Zinema Zinegetika Zirku Zirkulazio Zitologia Zoologia Zooteknia Zuhaizlantza Zurgintza Zuzenbide Erromatar Zuzenbide Historiko; Zuzenbidearen Historia Zuzenbide Kanoniko Zuzenbide Orokor Zuzenbide Politiko Zuzenbide Prozesal Zuzenbide Zibil Zuzenbide

43 Laburtzapenen Hiztegia Kontinenteak eta herrialdeak Af. Am. As. EAm. Eur. HAm. IAm. Oz. Afrika Amerika Asia Erdialdeko Amerika Europa Hego Amerika Ipar Amerika Ozeania

44 Laburtzapenen Hiztegia Katalogazioa a. lib. aipaturiko liburu a.a. aipaturiko artikulu a.e.g. azal eta guzti aholk. aholkulari anagr. anagrama anast. anastatiko anon. anonimo apok. apokrifo arg. g. argitaletxerik gabe arg. argitaletxe argit. argitaraldi argitp. argitalpen argtz. oh. argitaratzailearen ohar argtz. argitaratzaile ataur. atariaurre aur. aurretiko; aurretikoak autogr. autografo az. azal aztze. azaleztatze barr. barruan berrinp. berrinprimatze bibliog. bibliografia bik. bikoiztu bild. bilduma biltz. biltzaile birmold. birmoldatu birmoldle. birmoldatzaile cop. copyright diagr. diagrama dis. diseinu dok. dokumentu ed. edizio eg. anon. egile anonimo eg. oh. egilearen ohar eg. egile egkide. egilekide egok. egokitu egokle. egokitzaile egun. eguneratu ep. epilogo eransk.; er. eranskin erred. erredaktore erretr. erretratu esk. eskaini eskbu. eskuizkribu et. al. et alii faks. faksimile fasz. faszikulu gehig. gehigarri hand. handitu haut. hautaketa hil. argit. hilondoko argitaraldi hil. ed. hilondoko edizio hitz. hitzaurre hitzgile. hitzaurregile i.g. inprimategirik gabe ifr. ifrentzu ik. g. ikus gainera iniz. inizial inp. inprimategi inpk. inprimaketa interp. interprete irdle. irudigile irl. irarlan irreg. irregular iruzkg. iruzkingile izenb. izenburu jar. jarraipen jat. argit. jatorrizko argitaraldi jat. ed. jatorrizko edizio jat. izenb. jatorrizko izenburu jat. jatorri; jatorrizko k.-k. kokapen-kode kap. kapitulu kart. kartoi kat. mon. katalogo monografiko kat. sist. katalogo sistematiko kat. katalogo koad. koaderno kol. kolore konp. konpositore koor. koordinatzaile kop. kopia L.G. lege-gordailu lab. laburtu lam. lamina libteg. liburutegi libx. liburuxka map. mapa margri. margolari markri. marrazkilari mekan. mekanografiatu mold. moldatzaile mono. monofoniko multigr. multigrafiatu neg. negatibo op. opus opusk. opuskulu ork. orkestra osagar. osagarri osagb. osagabe part. partitura perg. pergamino plan. plano plg. plegu pos. positibo prib. pribilegio s.a. sine anno s.l. sine loco s.n. sine nomine sep. separata ser. serie sign. signatura t. tomo tipogr. tipografia tipol. tipologia

45 Laburtzapenen Hiztegia 45 tol. tolestu transle. transkribatzaile x. xafla xil. xilografia zab. zabaldu zabal. zabaletara zenbk. zenbaketa zk.dun. zenbakidun zut. zutabe

46 Laburtzapenen Hiztegia Musika accel. accelerando adgo adagio affettº affettuoso agº; agit. agitato allº allegro alltto allegretto andnº andantino andte andante cresc. crescendo d.c. da capo decresc. decrescendo dim. diminuendo dol. dolce f. forte f.p. forte-piano fff.; ff. fortissimo m.f. mezzo forte m.p. mezzo piano m.v. mezza voce mor. morendo ott. ottava p. piano p.f. piano-forte ppp.; pp. pianissimo rinf. rinforzando ritard. ritardando riten.; rit. ritenuto s.t. senza tempo sf. sforzando smorz. smorzando sos. sostenuto sot. voc. sottovoce stacc. staccato ten. tenuto v.s. volti subito

47 Laburtzapenen Hiztegia Merkataritza A.H. abiadura handia A.T. abiadura txikia a.z. alde zergagabe A/V ad valorem ak aurrezki-kutxa aktu. aurrekontu az. nag. azoka nagusi bku. banku bul. ter. bulego terminal bul.-zk. bulego-zenbaki d/e datatik egunetara dtu. deskontu E erreklamatu e.g.t. erregistro gordineko tonak E/A eskari agregatu elkg. elkargo enpr. enpresa epem. epemuga F.I. Fabrikatik Irteeran fra. faktura g. aip. gure aipamen g. fra. gure faktura g. on. gure onarpen g. tx. gure txeke g. gure; geure g.e. gure eskutitz g.g. gure gutun g.i. gure igorpen g.k. gure kontu g.k.k. gure kontu korronte g.l. gure letra g.o. gure ordainduko g.t. gure taloi gk. gako gtu. gastu guzt. guztira gz gordailu-ziurtagiri H hartzeko h.d. hartua dut i.e. ikusi eta egunetara int. % interes-ehuneko int. interes k/k; ktu. kte. kontu korronte kap. kapital kfk kapital finkoaren kontsumo kia.; ko. konpainia kktu. kontrakontu Koop. S. Kooperatiba Sozietate koop. kooperatiba kor. korritu kra. kontura kred. kreditu kred.-ktu. kreditu-kontu ktu. arr. kontu arrunt ktu. kte. zk. kontu korrontearen zenbaki ktu. kontu ktu.-zk. kontu-zenbaki KU kontu-unitate l. letra l.a. libreta arrunt m.p. mailegu pertsonal merkat.-kd. merkataritza-kode mgun. muga-egun mk. mozkin n. fra. nire faktura n. on. nire onarpen n. or. nire ordainduko n. nire; neure n.i. nire igorpen n.k. nire kontu n.k.k. nire kontu korronte n.l. nire letra n.t. nire taloi o.z. oinarri zergapegarri or. ordainduko(a) p. gb. pisu garbi p. gd. pisu gordin p. pisu sal. salmenta t. taloi t.-kop. taloi-kopuru tf. bez. tarifa berezi tf. orok. tarifa orokor tf. tarifa tit. erk. titular erkide tit. titulu transf. transferentzia Z zor z. aip. zure aipamen z. fra. zure faktura z. on. zure onarpen z. or. zure ordainduko z. zure z.g. zure gutun z.i. zure igorpen z.k. zure kontu z.k.k. zure kontu korronte z.l. zure letra z.t. zure taloi zord.-zk. zordun-zenbaki zp zor publiko

48 Laburtzapenen Hiztegia Taxonomia anfib. anfibio arakn. araknido artrop. artrodopo brakiop. brakiopodo briof. briofito brioz. briozoo dib. dibisio ekinod. ekinodermatu fam. familia fanerog. fanerogamo fil. filum; phylum gastrop. gastropodo hausn. hausnarkari hegt. hegazti infrakl. infraklase ints. intsektu kl. klase koadr. koadrupedo krust. krustazeo narr. narrasti ord. ordena ornd. ornodun orng. ornogabe prim. primate sp. espezie spp. espezieak ssp.; subsp. subespezie subdib. subdibisio subfam. subfamilia subfil. subfilum subg. subgenero subkl. subklase subord. subordena superfam. superfamilia superkl. superklase superord. superordena tetrap. tetrapodo var. barietate zefalop. zefalopodo zet. zetazeo

49 Laburtzapenen Hiztegia Tratamenduzko hitzak eta kargu-izenak a. ag. h. aita agurgarri hori a. ag. aita agurgarri a. h. aita hori a. s. t. doh. aita santu txit dohatsu a. s. aita santu a. aita ab. abat ad. os. adeitasun osoz admri. administrari ag. agurgarri ah. ahizpa ait. aitorle alk. alkate am. ag. h. ama agurgarri hori am. ag. ama agurgarri am. h. ama hori am. ama an. anaia and. andre andño. andereño ap. apaiz app. jn. apezpiku jaun app. apezpiku arg. argi; argitsu arp. artzapez arpp. artzapezpiku asp. aspaldiko azp. auzapez b. z. es. beti zure esaneko b.g. besterik gabe beg. os. begirune osoz bener. beneragarri bzg. buruzagi diptu. for. diputatu foral diptu. nag. diputatu nagusi diptu. diputatu dk. doktore doh. dohatsu enp. enperadore erg. errege ergi. erregina errekt. errektore erret. erretore estim. estimagarri f.-diptu. foru-diputatu fr. frai G.g.z.l. Goikoak gorde zaitzala luzaro gn. goren gotz. gotzain gz. ag. guztiz agurgarri idazk. idazkari irak. irakasle J.g.z.l. Jainkoak gorde zaitzala luzaro jen. jeneral jn. erg. h. jaun errege hori jn. erg. t. g. jaun errege txit garai jn. h. jaun hori jn. lehend. h. jaun lehendakari hori jn. min. h. jaun ministro hori jn. pres. h. jaun presidente hori jn. t. a. jaun txit argi jn. t. ptu. h. jaun txit prestu hori jn. t. ptu. jaun txit prestu jn. jaun jn./and. jaun/andre kap. kapitain kard. kardinal kontsri. kontseilari lehend. lehendakari liz. lizentziadun mil. militar min. jen. ministro jeneral min. ministro mons. monsignore o.b.e. oraingoz besterik ez oh. ohoragarri parlri. parlamentari parr. parroko patr. patriarka pres. presidente prez. preziatu prob. probintzial ptu. prestu S. San sb. sailburu sbo. sailburuorde sen. senatari ser. serora Sta. M. Santa Maria sta. santa stu. santu t. a. txit argi t. ag. txit agurgarri t. bik. txit bikain t. doh. txit dohatsu t. g. txit garai t. ptu. txit prestu t. s. txit santu t. txit z. es. zure esaneko Z.g.z.l. Zeruak gorde zaitzala luzaro zuz. zuzendari

50 50 Siglak

51 Laburtzapenen Hiztegia SIGLAK Sigla Hitzen hasierako letrekin osatzen den izena, unitate lexikal oso bat osatzen duena.

52 Laburtzapenen Hiztegia 52 AA (Alkoholiko Anonimoak) es AA (Alcohólicos Anonimos) fr AA (Alcooliques Anonymes) en AA (Alcoholics Anonymous) AA (Asuntzionistak: Jasokundeko Agustindarrak) es AA (Religiosos Asuncionistas) fr AA (Religieux Augustins de l'assomption) AAB (Amnistiaren Aldeko Batzordeak) es GGAA (Gestoras Pro-Amnistía) AAG (aukera anitzeko galdera) es POM (pregunta de opción múltiple) fr QCM (question à choix multiple) en MCQ (Multiple Choice Question) AALA (arte aplikatuak eta lanbide artistikoak) es AAOA (artes aplicadas y oficios artísticos) AB (Abertzaleen Batasuna) AB (administrazio berezi) es AE (administración especial) ABB (Araba Buru Batzarra) ABEE (aldi baterako enpresa-elkarte) es UTE (unión temporal de empresas) ABFT (arrantza bideratzeko finantza-tresna) es IFOP (instrumento financiero de orientación de la pesca) fr IFOP (instrument financier d'orientation de la pêche) en FIFG (Financial Instrument for Fisheries Guidance) ABK (Autodeterminazioaren Biltzarrak) abk armak (arma atomiko, biologiko eta kimikoak) es armas abq (armas atómicas, biológicas y químicas) fr armes abc (armes atomiques, biologiques et chimiques) en abc weapons (Atomic, Biological and Chemical Weapons) ABLE (aldi baterako laneko enpresa) es ETT (empresa de trabajo temporal) fr ETT (entreprise de travail temporaire) en THC (Temporary Help Contractor) ABO (azterketa-batzorde ofizial) es ABO (comisión oficial de exámenes) ABS (blokeoaren kontrako sistema) es ABS (sistema anti bloqueo de frenos) fr ABS (système anti-blocage) en ABS (Anti-Blocking System) ABU (anestesia ondoko bizkorketarako unitate) es URPA (unidad de reanimación postanestésica)

53 ACB (Saskibaloi Kluben Elkartea) es ACB (Asociación Clubes de Baloncesto) ACTH (hormona adrenokortikotrofiko) es ACTH (hormona adrenocorticotrófica) fr ACTH (hormone adrénocorticotrope) en ACTH (Adrenocorticotropic Hormone) Laburtzapenen Hiztegia 53 ADECU (Kontsumitzaile eta Erabiltzaileen Defentsarako Elkartea) es ADECU (Asociación de Defensa de los Consumidores y Usuarios) ADG (Ekintza Demokratiko Guyanarra) fr ADG (Action Démocratique Guyanaise) en ADG (Guianese Democratic Action) ADH (hormona antidiuretiko) es ADH (hormona antidiurética) fr ADH (hormone antidiurétique) en ADH (Antidiuretic Hormone) ADP (adenosina difosfato) es ADP (adenosindifosfato) fr ADP (adénosine diphosphate; diphosphate d'adénosine) en ADP (Adenosine Diphosphate) ADSL (abonatu-linea digital asimetriko) es ADSL (línea de subscripción asimétrica digital; línea de abonado digital asimétrica) fr ADSL (ligne d'abonné numérique à débit asymétrique; ligne numérique à paire asymétrique) en ADSL (Asymmetrical Digital Subscriber Line) AE (autonomia-estatutu) es EA (estatuto de autonomía) AEB (Afrikar Estatuen Batasuna) es UEA (Unión de Estados Africanos) fr UEA (Union des États Africains) en UAS (Union of African States) AEB (Ameriketako Estatu Batuak) es EEUU (Estados Unidos de América) en USA (United States of America) AEB (Espainiako Bankuen Elkartea) es AEB (Asociación Española de la Banca) AECE (Espainiako Merkataritza Elektronikoko Elkartea) es AECE (Asociación Española de Comercio Electrónico) AED (Arrasate Euskaldun Dezagun) AEE (Amerikako Estatuen Erakundea) es OEA (Organización de los Estados Americanos) fr OEA (Organisation des États Américains) en OAS (Organization of American States) AEK (Alfabetatze Euskalduntze Koordinakundea) es AEK (Coordinadora de Alfabetización y Euskaldunización) fr AEK (Coordination d'alphabétisation et d'apprentissage de la Langue Basque) en AEK (Association for Basque Language Alfabetizing & Learning)

54 AENA (Espainiako Aireportuak eta Aireko Nabigazioa) es AENA (Aeropuertos Españoles y Navegación Aérea) Laburtzapenen Hiztegia 54 AENOR (Espainiako Normalizazio Erakundea) es AENOR (Asociación Española de Normalización y Certificación) fr AENOR (Organisation Espagnole de Normalisation) en AENOR (Spanish Association of Certification and Normalization) AES (Abokatu Euskaldunen Sindikatua) AFB (Frantziako Bankuen Elkartea) fr AFB (Association Française des Banques) AFBE (aktibo finantzarioen bitartekarien elkarte) es AIAF (asociación de intermediarios de activos financieros) AFNOR (Frantziako Normalizazio Erakundea) es AFNOR (Asociación Francesa de Normalización) fr AFNOR (Association Française de Normalisation) en AFNOR (French Association of Normalization) AGF (Frantziako Aseguru Orokorrak) fr AGF (Assurances Générales de la France) AHO (irakasle aholkulari) es CON (profesor consultor) AHT (abiadura handiko tren) es TAV (tren de alta velocidad) fr TGV (train à grande vitesse) en HST (High-Speed Train) AI (Amnistia Internazionala) es AI (Amnistía Internacional) fr AI (Amnesty International) en AI (Amnesty International) AIF (Arabako Ikastolen Federakundea) AIKP (azpisarearekiko independente den konbergentzia-protokolo) es SNICP (protocolo de convergencia independiente de la subred) en SNICP (SubNetwork Independent Convergency Protocol) AIZ (atzerritarraren identifikazio-zenbaki) es NIE (número de identificación de extranjero) AJA (antolakuntza- eta jarduera-araudi) es ROF (reglamento de organización y funcionamiento) AK (aurrezki-kutxa) es CA (caja de ahorros) AKOB (Afrikako, Karibeko eta Ozeano Bareko Herrialdeak) es ACP (Países de África, Caribe y Pacífico) fr ACP (Pays d'afrique, des Caraïbes et du Pacifique) en ACP (African, Caribbean and Pacific Countries) ALABA (Armen Arloko Lankidetzako Antolakunde Bateratua) es OCCAR (Organización Conjunta de Cooperación en Materia de Armamento)

55 Laburtzapenen Hiztegia 55 fr OCCAR (Organisation Conjointe de Coopération en Matière d'armement) en OCCAR (Organisation for Joint Cooperation on Armaments) ALET (administrazioko langileen euskarazko trebakuntza) es ALET (capacitación en euskera del personal de la administración) ALHAO (Arabako Lurralde Historikoaren Aldizkari Ofiziala) es BOTHA (Boletín Oficial del Territorio Histórico de Alava) ALO (Aurrekontu Lege Orokor) es LGP (Ley General Presupuestaria) AME (arriskuko material espezifikoak) es MER (materiales específicos de riesgo) fr MRS (matériaux à risque spécifiés) en SRM (Specified Risk Materials) AMIA (ahuleziak, mehatxuak, indarrak eta aukerak) es DAFO (debilidades, amenazas, fortalezas y oportunidades) fr FFPM (forces, faiblesses, possibilités, menaces) en SWOT (Strengths, Weaknesses, Opportunities, and Threats) AMKP (azpisarearen mendekotasuna duen konbergentzia-protokolo) es SNDCP (protocolo de convergencia dependiente de la subred) en SNDCP (SubNetwork Dependent Convergence Protocol) AMMF (Andre Mariaren Misiolari Frantziskotarrak) es FMM (Franciscanas Misioneras de María) fr FF.MM.M. (Franciscaines Missionnaires de Marie) AMP (adenosina monofosfato) es AMP (adenosina monofosfato) fr AMP (adénosine monophosphate) en AMP (Adenosine Monophosphate) AMSP (azpisarearen mendekotasuna duen sarbide-protokolo) es SNDAP (protocolo de acceso dependiente de la subred) en SNDAP (SubNetwork Dependent Access Protocol) AN (Aliantza Nazionala) es AN (Alianza Nacional) ANC (Afrikar Kongresu Nazionala) es ANC (Congreso Nacional Africano) fr ANC (Congrès National Africain) en ANC (African National Congress) ANC (Korsikako Nazio Batasuna) fr ANC (Accolta Naziunale Corsa) ANPE (Lanpostuetarako Agentzia Nazionala) es ANPE (Agencia Nacional para el Empleo) fr ANPE (Agence Nationale pour l'emploi) en ANPE (National Agency for Employment) ANZUS (Australia, Zeelanda Berria eta Ameriketako Estatu Batuen arteko Segurtasun Akordio Militarra) es ANZUS (Organización del Tratado de Australia, Nueva Zelanda y los Estados Unidos) fr ANZUS (Traité de Sécurité entre l'australie, la Nouvelle-Zélande et les États-Unis) en ANZUS (Security Treaty between Australia, New Zealand and the United States of America)

56 Laburtzapenen Hiztegia 56 Apache (adabakizko zerbitzari) en Apache (A PatCHy server) APB (arrantza-politika bateratu) es PPC; PCP (política pesquera común; política común de pesca; política pesquera comunitaria) fr PCP (politique commune de la pêche) en CFP (Common Policy on Fisheries and the Sea; Common Fisheries Policy) APEC (Asia eta Ozeano Bareko Elkarlaguntzarako Foroa) es CEAP (Cooperación Económica Asia-Pacífico) fr CEAP (Coopération Économique de l'asie-pacifique) en APEC (Asia-Pacific Economic Cooperation) APRA (Herri Aliantza Iraultzaile Amerikarra) es APRA (Alianza Popular Revolucionaria Americana) fr APRA (Alliance Populaire Révolutionnaire Américaine) en APRA (American Popular Revolutionary Alliance) ARKO (Arrasateko Komunikabideak) ARNm (azido erribonukleiko mezulari) es ARNm (ácido ribonucleico mensajero) fr ARN-m (acide ribonucléique messager) en mrna (Messenger RNA) ASAL (arnas sindrome akutu larri) es SARS (síndrome agudo respiratorio severo) fr SARS (syndrome d'anomalie respiratoire sévère) en SARS (Severe Acute Respiratory Syndrome) ASCII (informazio-trukerako Amerikako kode estandar) es ASCII (código estándar americano para el intercambio de información) fr ASCII (code standard américain pour l'échange d'information) en ASCII (American Standard Code for Information Interchange) ASEAN (Hego-Ekialdeko Asiako Tratatuaren Erakundea) es ASEAN (Asociación de las Naciones del Sureste Asiático) fr ANASE (Association des Nations de l'asie du Sud-Est) en ASEAN (Association of South East Asian Nations) ASK (Abertzale Sozialisten Komiteak) ASLE (Euskadiko Lan Sozietateen Taldea) es ASLE (Agrupación de Sociedades Laborales de Euskadi) en ASLE (Association of Worker-Owned Companies of the Basque Country) ASPB (atzerriari eta segurtasunari buruzko politika bateratu) es PESC (política exterior y de seguridad común) fr PESC (politique étrangère et de sécurité commune) en CFSP (Common Foreign and Security Policy) ATB (aduana-tarifa bateratu) es AAC (arancel aduanero común) fr TDC (tarif douanier commun) en CCT (common customs tariff) ATCRB (Ipar Euskal Herriko Garraio Kolektiboko Elkartea) es ATCRB (Asociación de Transporte Colectivo de la Región Vasca) fr ATCRB (Association de Transports en Commun de la Region Basque)

57 ATM (transmititzeko modu asinkrono) en ATM (Asynchronous Transfer Mode) ATP (adenosina trifosfato) es ATP (adenosina trifosfato) fr ATP (adénosine triphosphate) en ATP (Adenosine Triphosphate) ATP (Tenislari Profesionalen Elkartea) es ATP (Asociación de Tenistas Profesionales) fr ATP (Association du Tennis Professionnel) en ATP (Association of Tennis Professionals) AuB (Autodeterminaziorako Bilgunea) AuEsZ (aurre-eskuineko zeihar) es OAD (oblicua anterior derecha) fr OAD (oblique antérieure droite) en RAO (Right Anterior Oblique) AuEzZ (aurre-ezkerreko zeihar) es OAI (oblicua anterior izquierda) fr OAG (oblique antérieure gauche) en LAO (Left Anterior Oblique) AUNLU (azienda-unitateak nekazaritzako lurrak ureztatzeari begira) es UGER (unidades de ganado a efectos de riego agrícola) AVI (soinu eta bideo tartekatuak) en AVI (Audio Video Interleave) AVT (Terrorismoaren Biktimen Elkartea) es AVT (Asociación Víctimas del Terrorismo) AZL (administrazio eta zerbitzuetako langileak) es PAS (personal de administración y servicios) AZTI (Arrantzuarekiko Zientzia eta Teknika Iraskundea) BAE (Bakearen Aldeko Elkartea) es APP (Asociación para la Paz) fr PPP (Partenariat Pour la Paix) en PFP; PfP (Partnership for Peace) BAE (bezeroen arretarako eremu) es AAC (Área de Atención al Cliente) BAFE (barneko farmazialari egoiliar) es FIR (farmacéutico interno residente) BAI (biztanleria aktiboaren inkesta) es EPA (encuesta de la población activa) fr EPA (enquête sur la population active) en LFS (Labor Force Survey) BAK (Bakearen Aldeko Koordinakundea) BAM; BAB (Baiona-Angelu-Miarritze) es BAB (Bayona-Anglet-Biarritz) Laburtzapenen Hiztegia 57

58 Laburtzapenen Hiztegia 58 fr BAB (Bayonne-Anglet-Biarritz) en BAB (Bayonne-Anglet-Biarritz) BAME (barruko mediku egoiliar) es MIR (médico interno residente) BAO (Bizkaiko Aldizkari Ofiziala) es BOB (Boletín Oficial de Bizkaia) BAZ (bezeroarentzako arreta-zerbitzu) es SAC (servicio de atención al cliente) fr SAC (service attention au client) en CAS (Customer Attention Service) BBB (Bizkai Buru Batzarra) BBK (Bilbao Bizkaia Kutxa) BBON (balio bereko ondorioa duen neurri) es MEE (medida de efecto equivalente) BBVA (Bilbao Vizcaya Argentaria Bankua) es BBVA (Banco Bilbao Vizcaya Argentaria) BC (Banku Zentrala) es BC (Banco Central) Bcc (ezkutuko kopia) es Cco (copia oculta) fr Cci (copie conforme invisible) en Bcc (Blind Carbon Copy) BEAZ (Bizkaiko Enpresa eta Aurrerapen Zentroa) BEGb (balio erantsi garbi) es VAN (valor añadido neto) fr VAN (valeur ajoutée nette) en NVA (Net Value Added) BEGd (balio erantsi gordin) es VAB (valor añadido bruto) fr VAB (valeur ajoutée brute) en GAV (Gross Added Value) BEZ (balio erantsiaren gaineko zerga) es IVA (impuesto sobre el valor añadido) fr TVA (taxe à la valeur ajoutée) en VAT (Value Added Tax) BFCE (Atzerri Merkataritzarako Frantziako Bankua) fr BFCE (Banque Française du Commerce Extérieur) BGAE (borondatezko gizarte-aurreikuspeneko erakunde) es EPSV (entidad de previsión social voluntaria) BGEB (Berreraikuntza eta Garapeneko Europako Bankua) es BERD (Banco Europeo de Reconstrucción y Desarrollo) fr BERD (Banque Européenne pour la Reconstruction et le Développement) en EBRD (European Bank for Reconstruction and Development)

59 BGM (baimendutako gehieneko masa) es MMA (masa máxima autorizada) fr MMA (masse maximale autorisée) en MAM (Maximum Allowed Mass; Maximum Authorized Mass) BI (batxilergo-institutu) es IB (instituto bachillerato) BIE (Bizkaiko Ikastolen Elkartea) es BIE (Federación de Ikastolas de Bizkaia) BIEZ (bibliografia eguneratzeko zerbitzu) es SAB (servicio de actualización bibliográfica) BIMH (makina-tresnaren biurteko) es BIMH (bienal de máquina herramienta) Laburtzapenen Hiztegia 59 BIRD (Berreraikuntza eta Garapeneko Nazioarteko Bankua) es BIRD (Banco Internacional para la Reconstrucción y el Desarrollo) fr BIRD (Banque Internationale pour la Reconstruction et le Développement) en IBRD (International Bank for Reconstruction and Development) BJA (biztanleria jardueraren arabera) es PRA (población en relación con la actividad) fr PRA (population par rapport à l'activité) en PRA (Population in Relation to Activity) BMHB (Barne Merkatua Harmonizatzeko Bulegoa) es OAMI (Oficina de Armonización del Mercado Interior) fr OHMI (Office de l'harmonisation dans le Marché Intérieur; Office de l'harmonisation sur le Marché Intérieur) en OHIM (Office for Harmonization in the Internal Market) BN (Batzar Nagusiak) es JJGG (Juntas Generales) BNG (Bloke Nazionalista Galiziarra) es BNG (Bloque Nacionalista Galego) BNJ (behin-behineko jabe) es PP (Propietario Provisional) BOCE (Espainiako Gorteetako Aldizkari Ofiziala) es BOCE (Boletín Oficial de las Cortes Españolas) BOE (babes ofizialeko etxebizitza) es VPO (vivienda de protección oficial) BOE (Estatuko Aldizkari Ofiziala) es BOE (Boletín Oficial del Estado) BOM (bitarte optiko meteorologiko) es AOM (alcance óptico meteorológico) fr POM (portée optique météorologique) en MOR (Meteorological Optical Range) BOS (Bilboko Orkestra Sinfonikoa) es BOS (Orquesta Sinfónica de Bilbao)

60 Laburtzapenen Hiztegia 60 BPGb (barne-produktu garbi) es PIN (producto interior neto) fr PIN (produit intérieur net) en NDP (Net Domestic Product) BPGd (barne-produktu gordin) es PIB (producto interior bruto) fr PIB (produit intérieur brut) en GDP (Gross Domestic Product) BSCH (Santander Central Hispano Bankua) es BSCH (Banco Santander Central Hispano) BTJ (behin betiko jabe) es PD (Propietario Definitivo) BTP (eraikuntza eta herri-lanak) fr BTP (bâtiments et travaux publics) en BTP (Building and Public Works) BTS (sakelako telefono-deien banagune) es BTS (estación base de telefonía móvil; estación transceptora base) fr BTS (station de base; station de transmission de base) en BTS (Base Transceiver Station) BTT (mendiko bizikleta; lur orotako bizikleta) es BTT (bicicleta de montaña; bicicleta todoterreno) fr VTT (vélo tout terrain; vélo de montagne) en MTB (Mountain Bike) BZ (babes zibil) es PC (protección civil) fr PC (protection civile) en CP (Civil Protection) BZES (banku zentralen Europako sistema) es SEBC (sistema europeo de bancos centrales) fr SEBC (système européen de banques centrales) en ESCB (European System of Central Banks) CAN (Nafarroako Aurrezki Kutxa) es CAN (Caja de Ahorros de Navarra) CANA (Aturri eta Errobiko Nekazari Kooperatiba) fr CANA (Coopérative Agricole de la Nive et de l'adour) CAP (profesionalen gaitasun-agiri) fr CAP (certificat d'aptitude professionel) CAU (erabiltzailearen laguntza-zentro) es CAU (centro de atención al usuario) en CSC (Customer Service Centre) CC (Kanariar Koalizioa) es CC (Coalición Canaria) Cc (kopia) es Cc (copia) fr Cc (copie conforme) en Cc (Carbon Copy)

61 Laburtzapenen Hiztegia 61 CD (disko trinko) es CD (disco compacto) fr CD (disque compact) en CD (Compact Disc) CDC (Kataluniako Konbergentzia Demokratikoa) es CDC (Convergència Democràtica de Catalunya) CDN (Nafar Demokraten Elkargunea) es CDN (Convergencia de Demócratas de Navarra) CDS (Demokrata Sozialen Zentroa) fr CDS (Centre des Démocrates Sociaux) CDS (Zentro Demokratiko eta Soziala) es CDS (Centro Democrático y Social) CDT (Europar Batasuneko Organoen Itzulpen Zentroa) es CdT (Centro de Traducción de los Órganos de la Unión Europea) fr CdT (Centre de Traduction des Organes de l'union Européenne) en CdT (Translation Centre for Bodies in the European Union) CEA (Energia Atomikorako Ordezkaritza) fr CEA (Commissariat à l'énergie Atomique) CEAPAT (Pertsonen Autonomiaren eta Laguntza Teknikoen Estatuko Zentroa) es CEAPAT (Centro Estatal de Autonomía Personal y Ayudas Técnicas) CECA (Espainiako Aurrezki Kutxen Konfederazioa) es CECA (Confederación Española de Cajas de Ahorros) CEDEFOP (Lanbide Heziketa Garatzeko Europako Zentroa) es CEDEFOP (Centro Europeo de Desarrollo de la Formación Profesional) fr CEDEFOP (Centre Européen pour le Développement de la Formation Professionnelle) en CEDEFOP (European Centre for the Development of Vocational Training) CEEP (Enpresa Publikoen Europako Zentroa) es CEEP (Centro Europeo de las Empresas Públicas) fr CEEP (Centre Européen des Entreprises Publiques) en CEEP (European Centre for Public Enterprise) CEPAL (Latinoamerikarako eta Kariberako Batzorde Ekonomikoa) es CEPAL (Comisión Económica para la América Latina y el Caribe) fr CEPAL (Commision Économique pour l'amérique Latine et les Caraïbes) en ECLAC (Economic Commission for Latin America and the Caribbean) CERET (Teknologia Hezkuntzako Eskualdeko Zentroa) es CERET (Centro Regional de Educación Tecnológica) CERN (Ikerketa Nuklearrerako Europako Kontseilua) es CERN (Consejo Europeo para la Investigación Nuclear) fr CERN (Conseil Européen pour la Recherche Nucléaire) en CERN (European Organization for Nuclear Research) CESCE (Esportaziorako Kreditu Aseguruen Espainiako Konpainia) es CESCE (Compañía Española de Seguros de Crédito a la Exportación) CESID (Defentsarako Informazio Zentro Nagusia) es CESID (Centro Superior de Información de la Defensa)

62 CEV (Euskadiko Enpresaburuen Bilgunea) es CEV (Círculo de Empresarios Vascos) CFDT (Frantziako Lan Konfederazio Demokratikoa) fr CFDT (Confédération Française Démocratique du Travail) CFI (nazioarteko finantza-korporazio) es CFI (corporación financiera internacional) fr SFI (société financière internationale) en IFC (International Finance Corporation) CG (Koalizio Galiziarra) es CG (Coalición Galega) CGAC (Gaur Egungo Artearen Galiziako Zentroa) es CGAC (Centro Galego de Arte Contemporáneo) CGD (curriculuma garatzeko dekretu) es DDC (decreto de desarrollo curricular) CGPJ (Botere Judizialaren Kontseilu Nagusia) es CGPJ (Consejo General del Poder Judicial) CGT (Lanaren Konfederazio Orokorra) es CGT (Confederación General del Trabajo) fr CGT (Confédération Générale du Travail) en GCL (General Confederation of Labour) CHE (Ebroko Konfederazio Hidrografikoa) es CHE (Confederación Hidrográfica del Ebro) CIA (Inteligentzia Agentzia Zentrala) es CIA (Agencia Central de Inteligencia) fr CIA (Agence Centrale de Renseignements) en CIA (Central Intelligence Agency) CIRA (Continuity IRA; Real IRA) es CIRA (IRA auténtico) fr CIRA (IRA authentique) en CIRA (Continuity Irish Republican Army) Laburtzapenen Hiztegia 62 CITES (Arriskuan dauden Espezieen Nazioarteko Salmenta Kontrolatzeko Konbentzioa) es CITES (Convención sobre el Comercio Internacional de Especies Amenazadas de Fauna y Flora Silvestres) fr CITES (Convention sur le Commerce International des Espèces de Faune et de Flore Sauvages Menacées d'extinction) en CITES (Convention on International Trade in Endangered Species of the Wild Fauna and Flora) CiU (Convergencia i Unió) es CiU (Convergencia i Unió) CMF (Klaretarrak) es CMF (Claretianos (Misioneros Hijos del Corazón Inmaculado de María)) CNE (curriculuma norbanakoari egokitze) es ACI (adaptación curricular individual) CNEC (Zinemaren Batzorde Nazionala) fr CNEC (Commission Nationale d'equipement Cinématographique)

63 CNJA (Laborari Gazteen Konfederazio Nazionala) es CNJA (Confederación Nacional de Jóvenes Agricultores) fr CNJA (Confédération Nationale des Jeunes Agriculteurs) Laburtzapenen Hiztegia 63 CNMV (Balore Merkatuaren Batzorde Nazionala) es CNMV (Comisión Nacional del Mercado de Valores) fr CNMV (Commission Nationale du Marché des Valeurs; Commission Nationale de la Bourse) en CNMV (National Commission Market Values; National Commission of the Stock Market) CNT (Lanaren Konfederazio Nazionala) es CNT (Confederación Nacional de Trabajadores) COE (ekintzetarako talde bereziak) es COE (compañías de operaciones especiales) CORDIS (Ikerketa eta Garapeneko Europako Erkidegoko Informazio Zerbitzua) es CORDIS (Servicio de Información sobre Investigación y Desarrollo Comunitarios) fr CORDIS (Service d'information sur la Recherche et le Développement Communautaires) en CORDIS (Community Research and Development Information Service) CP (Pasiotarrak) es CP (Pasionistas (Congregación de la Pasión)) CR (Teatinoak) es CR (Teatinos (Clérigos Regulares)) CRS (Segurtasun Konpainia Errepublikanoak) es CRS (Compañias Republicanas de Seguridad) fr CRS (Compagnies Républicaines de Sécurité) en CRS (Companies for Republican Security) CSE (curriculumera sartzeko egokitzapen) es AAC (adaptación de acceso al currículo) CSN (Segurtasun Nuklearreko Kontseilua) es CSN (Consejo de Seguridad Nuclear) fr CSN (Conseil de Sécurité Nucléaire) en NSC (Nuclear Security Council) CSSR (Erredentziokoak) es CSSR (Redentoristas (Congregación del Santísimo Redentor)) CSV (Biatoristak) es CSV (Viatorianos (Congregación de los Clérigos de San Viator)) DBH (Derrigorrezko Bigarren Hezkuntza) es ESO (Educación Secundaria Obligatoria) fr ESO (Education Secondaire Obligatoire; Enseignement Secondaire Obligatoire) en OSE (Obligatory Secondary Education) DC (Demokrazia Kristaua) es DC (Democracia Cristiana) DDMEB (Drogen eta Droga Mendekotasunaren Europako Behatokia) es OEDT (Observatorio Europeo de la Droga y las Toxicomanías) fr OEDT (Observatoire Européen des Drogues et des Toxicomanies) en EMCDDA (European Monitoring Centre for Drugs and Drug Addiction) DDT (dikloro difenil trikloroetano) es DDT (dicloro-difenil-tricloretano)

64 fr DDT (dichlor-diphényl-trichloréthane) en DDT (Dichloro-Diphenyl-Trichloroethane) DEE (Drogak Eragindakoen Elkartea) es DEE (Asociación Afectados por las Drogas) DG (zuzendaritza nagusi) es DG (dirección general) fr DG (direction générale) en DG (Directorate General) Laburtzapenen Hiztegia 64 DGICYT (Ikerketa, Zientzia eta Teknologiako Zuzendaritza Nagusia) es DGICYT (Dirección General de Investigación, Ciencia y Tecnología) DGT (Trafikoko Zuzendaritza Nagusia) es DGT (Dirección General de Tráfico) DIU; UBG (umetoki barneko gailu) es DIU (dispositivo intrauterino) fr DIU (dispositif intrautérin; dispositif intra-utérin) en IUD (Intrauterine Device) DLEF (Diru Lankidetzako Europako Funtsa) es FECOM (Fondo Europeo de Cooperación Monetaria) fr FECOM (Fonds Européen de Coopération Monétaire) en EMCF (European Monetary Cooperation Fund) DMAIF (Diru Merkatuko Aktiboetako Inbertsio Funtsa) es FIAMM (Fondo de Inversión en Activos del Mercado Monetario) DNA; ADN (azido desoxirribonukleiko) es ADN (ácido desoxirribonucleico) fr ADN (acide désoxyribonucléique) en DNA (Deoxyribonucleic Acid) DNAT (Terrorismoaren Aurkako Dibisio Nazionala) es DNAT (División Nacional Antiterrorista) fr DNAT (Division Nationale Antiterroriste) en DNAT (National Anti-Terrorist Service) DTS (Dolby teatro sistema) en DTS (Dolby Theatre System) DUP (Ulsterko Alderdi Unionista Demokratikoa) es DUP (Partido Unionista Democrático del Ulster) fr DUP (Parti Unioniste Démocratique) en DUP (Democratic Unionist Party) DVD (disko digital balioaniztun) es DVD (disco digital versátil) fr DVD (disque versatile digital) en DVD (Digital Versatile Disk) DYA (Gelditu eta Lagundu) es DYA (Detente Y Ayuda) EA (Eusko Alkartasuna) EAB (Europako Agiri Bakuna) es AUE (Acta Única Europea)

65 Laburtzapenen Hiztegia 65 fr AUE (Acte Unique Européen) en SEA (Single European Act) EAE (Euskal Autonomia Erkidegoa) es CAV; CAPV (Comunidad Autónoma Vasca) EAE/ANV (Eusko Abertzale Ekintza) es ANV (Acción Nacionalista Vasca) EAEAN (Euskal Autonomia Erkidegoko Justizia Auzitegi Nagusia) es TSJPV (Tribunal Superior de Justicia del País Vasco) EAEE; Euratom (Energia Atomikoaren Europako Erkidegoa) es CEEA; Euratom (Comunidad Europea de la Energía Atómica) fr CEEA; Euratom (Communauté Européenne de l'énergie Atomique) en EAEC; Euratom (European Atomic Energy Community) EAEEI (Energia Atomikoaren Europako Erkidegoa Eratzeko Ituna) es TCEEA (Tratado Constitutivo de la Comunidad Europea de la Energía Atómica) EAJ (Euzko Alderdi Jeltzalea) es PNV (Partido Nacionalista Vasco) fr PNB (Parti Nationaliste Basque) EAR (Berreraikuntzarako Europako Agentzia) es EAR (Agencia Europea de Reconstrucción) fr EAR (Agence Européenne pour la Reconstruction) en EAR (European Agency for Reconstruction) EB (Europar Batasuna) es UE (Unión Europea) fr UE (Union Européenne) en EU (European Union) EB (Euskal Batasuna) EB (Ezker Batua) es IU (Izquierda Unida) EBAO (Europar Batasunaren Aldizkari Ofiziala) es DOUE; DO (Diario Oficial de la Unión Europea) fr JOUE; JO (Journal Officiel de l'union Européenne) en OJEU; OJ (Official Journal of the European Union) EBB (elkarrekiko berme-baltzu) es SGR (sociedad de garantías recíprocas) EBB (Estatu Burujabe Berriak) es NEI (Nuevos Estados Independientes) fr NEI (Nouveaux États Indépendants) en NIS (New Independent States) EBB (Euzkadi Buru Batzarra) EBEN (Europar Batasuneko Estatu Nagusi Militarra) es EMUE (Estado Mayor militar de la Unión Europea) fr EMUE (État Major Militaire de l'union Européenne) en EUMS (European Union Military Staff)

66 Laburtzapenen Hiztegia 66 EBI (eguneroko batez besteko irabazi) es GMD (ganancia media diaria) fr GMQ (gain moyen quotidien) en ADG (Average Daily Gain) EBI (Europar Batasunaren Ituna) es TUE (Tratado de la Unión Europea) fr TUE (Traité sur l'union Européenne) en TEU (Treaty on European Union) EBLM (Europar Batasuneko Lantalde Militarra) es CMUE (Comité Militar de la Unión Europea) en EUMC (European Union Military Committee) EBS (Europa barneko sareak) es RTE (redes transeuropeas) fr RTE (réseaux transeuropéens) en TEN (Trans-European Networks) EBZ (Europako Banku Zentrala) es BCE (Banco Central Europeo) fr BCE (Banque Centrale Européenne) en ECB (European Central Bank) ECHO (Europako Erkidegoko Bulego Humanitarioa) es ECHO (Oficina Humanitaria de la Comunidad Europea) fr ECHO (Office Humanitaire de la Communauté Européene) en ECHO (European Community Humanitarian Office) EDA (Europako Diru Akordioa) es AME (Acuerdo Monetario Europeo) fr AME (Accord Monétaire Européen) en EMA (European Monetary Agreement) EDB (Ekonomia eta Diru Batasuna) es UEM (Unión Económica y Monetaria) fr UEM (Union Économique et Monétaire) en EMU (Economic and Monetary Union) EDB (Euskal Dantzarien Biltzarra) EDF (Europako Diru Funtsa) es FME (Fondo Monetario Europeo) fr FME (Fond Monétaire Européen) en EMF (European Monetary Fund) EDF (Frantziako Elektrizitate Konpainia) es EDF (Electricidad de Francia) fr EDF (Electricité de France) en EDF () EDI (Europako Diru Institutua) es IME (Instituto Monetario Europeo) fr IME (Institut Monétaire Européen) en EMI (European Monetary Institute) EDS (Europako Diru Sistema) es SME (Sistema Monetario Europeo) fr SME (Système Monétaire Européen) en EMS (European Monetary System)

67 EDTA (azido etilendiamina tetraazetiko) es EDTA (ácido etilenodiaminotetracético) fr EDTA (acide ethylène diamine tétra acétique) en EDTA (Ethylenediamine Tetraacetic Acid) EE (Europako Erkidegoa) es CE (Comunidad Europea) fr CE (Communauté Européenne) en EC (European Community) EE (Euskadiko Ezkerra) EEE (Energiaren Euskal Erakundea) es EVE (Ente Vasco de la Energía) fr EVE (Entité Basque de l'énergie) en EVE (Basque Energy Board) EEE (Europako Ekonomia Erkidegoa) es CEE (Comunidad Económica Europea) fr CEE (Communauté Économique Européenne) en EEC (Europan Economic Community) EEE (Europako esparru ekonomiko) es EEE (espacio económico europeo) fr EEE (espace économique Européen) en EES (European Economic Space) Laburtzapenen Hiztegia 67 EEEH (Erdialdeko eta Ekialdeko Europako Herrialdeak) es PECO (Países de Europa Central y Oriental) fr PECO; PECE (Pays de l'europe Centrale et Orientale; Pays de l'europe Centrale et de l'est) en CEEC; CCEE (Central and Eastern European Countries; Countries of Central and Eastern Europe) EEEI (Europako Ekonomia Erkidegoa Eratzeko Ituna) es TCEE (Tratado Constitutivo de la Comunidad Económica Europea) fr Traité Instituant la CEE (Traité Instituant la Communauté Économique Européenne) en EEC Treaty (Treaty Establishing the European Economic Community) EEES (ekonomia eremu esklusibo) es ZEE (zona económica exclusiva) fr ZEE (zone économique exclusive; zone d'exclusivité économique) en EEZ (Exclusive Economic Zone) EEI (Europako Erkidegoa Eratzeko Ituna) es TCE (Tratado Constitutivo de la Comunidad Europea) fr TICE (Traité Instituant la Communauté Européenne) en TEEC (Treaty Establishing the European Community) EEJA (Europako Erkidegoetako Justizia Auzitegia) es TJCE (Tribunal de Justicia de las Comunidades Europeas) fr CJCE; CdJCE (Cour de Justice des Communautés Européennes) en ECJ (European Court of Justice) EELAA (Europako Erkidegoetako Lehen Auzialdiko Auzitegia) es TPICE (Tribunal de Primera Instancia de las Comunidades Europeas) fr TPICE (Tribunal de Première Instance des Communautés Européennes) en CFI (Court of First Instance of the European Communities) EEZ (Eskualdeen Europako Zentroa) es CER (Centro Europeo de Regiones)

68 fr CER (Centre Européen des Régions) en ECR (European Centre for the Regions) EFA (eragozpen fiskaleko asanblada) es AOF (asamblea de objeción fiscal) EFQM (Kalitatearen Kudeaketarako Europako Fundazioa) es EFQM (Fundación Europea para la Gestión de la Calidad) fr EFQM (Fondation Européenne pour la Gestion de la Qualité) en EFQM (European Foundation for Quality Management) EFSA (Elikagaien Segurtasuneko Europar Agintaritza) es EFSA (Autoridad Europea de Seguridad de Alimentaria) fr EFSA (Autorité Européenne de Sécurité des Aliments) en EFSA (European Food Safety Authority) EFTA (Europako Merkataritza Askeko Elkartea) es AELC; EFTA (Asociación Europea de Libre Comercio) fr AELE (Association Européenne de Libre Échange) en EFTA (European Free Trade Association) EGA (euskararen gaitasun-agiri) es EGA (certificado de aptitud de conocimiento del euskera) EGAF (Europako Garapen Funtsa) es FED (Fondo Europeo de Desarrollo) fr FED (Fonds Européen de Développement) en EDF (European Development Fund) EGEF (Eskualde Garapeneko Europako Funtsa) es FEDER (Fondo Europeo de Desarrollo Regional) fr FEDER (Fonds Européen de Développement Régional) en ERDF (European Regional Development Fund) Laburtzapenen Hiztegia 68 EGEOBI (Europako Erkidegoko Gaietan Espezializatutako Organoen Biltzarra) es COSAC (Conferencia de Órganos Especializados en Asuntos Europeos) fr COSAC (Conférence des Organes Spécialisés dans les Affaires Communautaires) en COSAC (Conference of European Community Affairs Committees) EGI (Euzko Gaztedia) EGIF (Europako Gizarte Funtsa) es FSE (Fondo Social Europeo) fr FSE (Fonds Social Européen) en ESF (European Social Fund) EGK (Ekonomia eta Gizarte Kontseilua) es CES; ECOSOC (Consejo Económico y Social) fr CES (Conseil Économique et Social) en ESC (Economic and Social Council) EGK (Euskadiko Gazteriaren Kontseilua) es CJE (Consejo de la Juventud de Euskadi) EGL (ekonomia eta gizarte lantalde) es CES (comité económico y social) fr CES (comité économique et social) en ESC (Economic and Social Committee) EGLU (Euskal Gramatika, Lehen Urratsak)

69 Laburtzapenen Hiztegia 69 EGT (erregistro gordineko tona) es TRB (tonelada de registro bruto) fr TRB (tonneau de registre brut) en GRT (Gross Register Ton) EHAA (Euskal Herriko Agintaritzaren Aldizkaria) es BOPV (Boletín Oficial del País Vasco) EHBE (Euskal Herriak Bere Eskola) EHBE (Euskal Herriko Bertsozaleen Elkartea) EHE (Euskal Herrian Euskaraz) EHEU (Euskal Herriak Euskal Unibertsitatea) EHGAM (Euskal Herriko Gay eta Lesbianen Askapenerako Mugimendua) EHHA (Euskal Herriko Hizkuntz Atlasa) es EHHA (Atlas Lingüístico del País Vasco) fr EHHA (Atlas Linguistique du Pays Basque) EHI (entzumena eta hizkuntza) es ALE (audición y lenguaje) EHIK (Euskal Herriko Ikastolen Elkartea; Euskal Herriko Ikastolen Konfederazioa) EHKB (Euskal Herriko Kontsumitzaileen Batasuna) es UCE (Unión de Consumidores de Euskadi) EHME (Euskal Herriko Mendizaleen Elkartea) EHNA (Euskal Herriko Naziotasun Aitormena) EHNE (Euskal Herriko Nekazarien Elkartea) es EHNE (Sindicato de Agricultores de Euskal Herria) fr EHNE (Syndicat Agraire Basque) EHP (Europako hezkuntza-proiektu) es PEE (proyecto educativo europeo) EHSF (Euskal Herriko Surf Federazioa) es FVS (Federación Vasca de Surf) EHT (errolda arteko hazkunde-tasa) es TCI (tasa de crecimiento intercensal) EHU (Euskal Herriko Unibertsitatea) es UPV (Universidad del País Vasco) EI (Eusko Ikaskuntza) EIA (Europako Ingurumen Agentzia) es AEMA (Agencia Europea de Medio Ambiente) fr AEE (Agence Européenne pour l'environnement) en EEA (European Environment Agency) EIB (Europako Inbertsio Bankua) es BEI (Banco Europeo de Inversiones)

70 fr BEI (Banque Européenne d'investissement) en EIB (European Investment Bank) EIE (Europako ikerketa-esparru) es EEI (espacio europeo de investigación) fr EER (espace européen de la recherche) en ERA (European Research Area) EIET (Ekonomia Intereseko Europako Taldea) es AEIE (Agrupación Europea de Interés Económico) fr GEIE (Groupement Européen d'intérêt Économique) en EEIG (European Economic Interest Grouping) EIF (Europako Inbertsio Funtsa) es FEI (Fondo Europeo de Inversiones) fr FEI (Fonds Européen d'investissement) en EIF (European Investment Fund) EIN (Enpleguko Institutu Nazionala) es INEM (Instituto Nacional de Empleo) fr INEM (Institut National d'emploi) en INEM (National Employment Institute) EIN; INE (Estatistikako Institutu Nazionala) es INE (Instituto Nacional de Estadística) fr INS (Institut National de la Statistique) en INE (National Statistics Institute) EIOS (Estatuko interes orokorreko sare) es RIGE (red de interés general del Estado) EITB (Euskal Irrati Telebista) EITE (Eusko Teknologi Ikertegien Elkartea) Laburtzapenen Hiztegia 70 EIZIE (Euskal Itzultzaile, Zuzentzaile eta Interpreteen Elkartea) es EIZIE (Asociación de Traductores, Correctores e Intérpretes de Lengua Vasca) EJ (Eusko Jaurlaritza) es GV (Gobierno Vasco) fr GB (Gouvernement Basque) en BG (Basque Government) EJABA (ebazpen eta jarraipen batzorde) es EJABA (comisión de resolución y seguimiento) EJIE (Eusko Jaurlaritzaren Informatika Elkartea) es EJIE (Sociedad Informática del Gobierno Vasco) fr EJIE (Societé d'informatique du Gouvernement Basque) en EJIE (Computer Systems Society of the Basque Government) EJSN (ekonomia-jardueren sailkapen nazional) es CNAE (clasificación nacional de actividades económicas) EK (Europako Kontseilua) es CE (Consejo de Europa) fr CE (Conseil de l'europe) en CE (Council of Europe) EKA (Euskal Herriko Karlista Alderdia)

71 EKE (eskolaz kanpoko ekintzak) es AEE (actividades extraescolares) en OOSA (Out of School Activities) EKE (Euskal Kultur Erakundea) EKGK (Euskadiko Kooperatiben Goren Kontseilua) es CSCE (Consejo Superior de Cooperativas de Euskadi) EKKO (Euskal Kulturaren Kontseilu Orokorra) EL (Eskualdeetako Lantaldea) es CDR (Comité de las Regiones) fr CDR (Comité des Régions) en CR; COR (Committee of the Regions) Laburtzapenen Hiztegia 71 ELA (Euzko Langilleen Alkartasuna) es ELA/STV (Euzko Langilleen Alkartasuna / Solidaridad de Trabajadores Vascos) ELB (Eusko Legebiltzarra) es PV (Parlamento Vasco) ELD (Errege Lege Dekretua) es RDL (Real Decreto Ley) ELE (erkidegoko laguntza-esparru) es MCA (marco comunitario de ayuda; marco comunitario de apoyo) fr CCA (cadre communautaire d'appui) en CSF (Community Support Framework) ELEK (elkarren laguntza ekonomikorako kontseilu) es CAEM; CAME (consejo de ayuda mutua económica; consejo para la asistencia económica mutua) fr CAEM (conseil d'assistance économique mutuelle) en CAME (Council for Mutual Economic Assistance) ELGA (Ekonomia Lankidetza eta Garapenerako Antolakundea) es OCDE (Organización de Cooperación y Desarrollo Económico) fr OCDE (Organisation de Coopération et de Développement Économique) en OECD (Organisation for Economic Cooperation and Development) ELN (Nazio Askapenerako Armada) es ELN (Ejército de Liberación Nacional) fr ELN (Armée de Libération Nationale) en ELN (National Liberation Army) ELO (Estatuko Lege Organikoa) es LOE (Ley Orgánica del Estado) fr LOE (Loi Organique de l'état) ELOO (Espetxeen Lege Organiko Orokorra) es LOGP (Ley Orgánica General Penitenciaria) EMEA (Sendagaiak Aztertzeko Europako Agentzia) es EMEA; AEEM (Agencia Europea para la Evaluación de Medicamentos) fr EMEA; AEEM (Agence Européenne pour l'evaluation des Médicaments) en EMEA (European Agency for the Evaluation of Medicinal Products; European Medicines Evaluation Agency) EMK (Euskadiko Mugimendu Komunista)

72 EMN (erresonantzia magnetiko nuklear) es RMN (resonancia magnética nuclear) fr RMN (résonance magnétique nucléaire) en NMR (Nuclear Magnetic Resonance) ENA (Administrazio Eskola Nazionala) es ENA (Escuela Nacional de Administración) fr ENA (École Nationale d'administration) en ENA (French National School of Public Administration) ENA (euskal nortasun-agiri) ENAM (Euskal Nazio Askapenerako Mugimendua) es MLNV (Movimiento de Liberación Nacional Vasco) fr MLNV (Mouvement de Libération Nationale Basque) en MLNV (Basque National Liberation Movement) ENB (Europako Normalizazio Batzordea) es CEN (Comité Europeo de Normalización) fr CEN (Comité Européen de Normalisation) en CEN; ECS (European Committee for Standardization) ENL (Euskararen Normalizazio Legea) ENZN (Erregistroen eta Notariotzaren Zuzendaritza Nagusia) es DGRN (Dirección General de los Registros y del Notariado) EO (eguneko ospitale) es HD (hospital de día) fr HJ (hôpital de jour) en DH (Day Hospital) EOS (Euskadiko Orkestra Sinfonikoa) es OSE (Orquesta Sinfónica de Euskadi) en BNO (Basque National Orchestra) EP (Europako Parlamentua) es PE (Parlamento Europeo) fr PE (Parlement Européen) en EP (European Parliament) EPEL (Eskuzko Pilota Enpresen Liga) es LEP.M (Liga de Empresas de Pelota a Mano) EPK (Euskadiko Partidu Komunista) es PCE (Partido Comunista de Euskadi) EPL (Europako Politika Lankidetza) es CPE (Cooperación Política Europea) fr CPE (Coopération Politique Européenne) en EPC (European Political Cooperation) EPN (energia-plan nazional) es PEN (plan energético nacional) EPNF (Euskal Pilotaren Nazioarteko Federazioa) es FIPV (Federación Internacional de Pelota Vasca) fr FIPV (Fédération Internationale de Pelote Basque) en FIPV (International Federation of Basque Pelota) Laburtzapenen Hiztegia 72

73 EPSK (Errefuxiatu eta Presoen Sostengu Komitea) ERC (Kataluniako Ezker Errepublikanoa) es ERC (Esquerra Republicana de Catalunya) ERNE (Ertzainen Nazional Elkartasuna) ESA (Europako Espazio Agentzia) es ESA (Agencia Espacial Europea) fr ESA (Agence Spatiale Européenne) en ESA (European Space Agency) ESAIT (Euskal Selekzioaren Aldeko Iritzi Taldea) ESB (Euskal Sozialista Biltzarrea) es PSV (Partido Socialista Vasco) ESIB (Europako Ikasle Elkarteen Batasuna) es ESIB (Unión de Sindicatos de Estudiantes Europeos) fr ESIB (Réseau Europeen des Unions Nationales Etudiantes) en ESIB (The National Unions of Students in Europe) ESJ (Europako sare judizial) es RJE (red judicial europea) fr RJE (réseau judiciaire européen) en EJN (European Judicial Network) ESK (Europako Sindikatuen Konfederazioa) es CES (Confederación Europea de Sindicatos) fr CES (Conféderation Européenne des Syndicats) en ETUC (European Trade Union Confederation) ESK (Ezker Sindikalaren Konbergentzia) es ESK-CUIS (Coordinadora Unitaria de Izquierda Sindical) Laburtzapenen Hiztegia 73 ESLA (Europako Segurtasun eta Lankidetzako Antolakundea) es OSCE (Organización para la Seguridad y Cooperación en Europa) fr OSCE (Organisation pour la Sécurité et la Coopération en Europe) en OSCE (Organization for Security and Cooperation in Europe) EST (egokitzapen sozialeko teknikari) es TAS (técnico de adaptación social) ET (Eusko Trenbideak) es FFVV (Ferrocarriles Vascos) ETA (Euskadi ta Askatasuna) es ETA (Euskadi y Libertad) fr ETA (Pays Basque et Liberté) en ETA (Basque Homeland and Freedom) ETE (enpresa txiki eta ertainak) es PYME; PYMES (pequeñas y medianas empresas) fr PME (petites et moyennes entreprises) en SME; SMEs (Small and Medium-Sized Enterprises) ETE (Europako Terminologia Elkartea) es AET (Asociación Europea de Terminología) fr AET (Association Européene de Terminologie) en EAFT (European Association For Terminology)

74 ETIS (Terminologiari buruzko Europako Zerbitzaria) es ETIS (Servidor Europeo de Información sobre Terminología) fr ETIS (Serveur Européen de Terminologie) en ETIS (European Terminology Information Server) ETS (euskal teknologia-sare) es RVT (red vasca de tecnología) ETZO (enpresa-trafikoaren gaineko zerga orokor) es IGTE (impuesto general sobre el tráfico de las empresas) EUD (erizaintzako unibertsitate-diplomadun) es DUE (diplomado universitario en enfermería) EUDEL (Euskadiko Udalen Elkartea) es EUDEL (Asociación de Municipios Vascos) EUDIMA (Euskal Udalerri Intsumituen Mankomunitatea) es EUDIMA (Mancomunidad de Municipios Insumisos Vascos) Laburtzapenen Hiztegia 74 EUMC (Arrazakeriaren eta Xenofobiaren Europako Behatokia) es EUMC (Observatorio Europeo de los Fenómenos Racistas y Xenófobos) fr EUMC (Observatoire Européen des Phénomènes Racistes et Xénophobes) en EUMC (European Monitoring Centre on Racism and Xenophobia) Eurofer (Burdingintzaren Europako Elkartea) es Eurofer (Asociación Europea de la Siderurgia) fr Eurofer (Association Européenne de la Sidérurgie) en Eurofer (European Confederation of Iron and Steel Industries) Eurofound (Bizitzako eta Laneko Baldintzak Hobetzeko Europako Fundazioa) es Eurofound (Fundación Europea para la Mejora de las Condiciones de Vida y de Trabajo) fr Eurofound (Fondation Européenne pour l'amélioration des Conditions de Vie et de Travail) en Eurofound (European Foundation for the Improvement of Living and Working Conditions) Eurojust (Justizia Lankidetzako Europako Unitatea) es Eurojust (Unidad Europea de Cooperación Judicial) fr Eurojust (Unité de Coopération Judiciaire) en Eurojust (Judicial Cooperation Unit) Europol (Poliziaren Europako Bulegoa) es Europol (Oficina Europea de Policía) fr Europol (Office Européen de Police) en Europol (European Police Office) Eurostat (Europako Erkidegoko Estatistika Bulegoa) es Eurostat; OECE (Oficina Estadística de la Comunidad Europea) fr Eurostat; OSCE (Office Statistique des Communautés Européennes) en Eurostat; SOEC (Statistical Office of the European Communities) EUSTAT (Euskal Estatistika Erakundea) es IVE (Instituto Vasco de Estadística) EUTG (Gipuzkoako Unibertsitate eta Teknika Ikasketak) es EUTG (Estudios Universitarios y Técnicos de Gipuzkoa) en EUTG (University of Technical Studies of Gipuzkoa) EZLN (Askapen Nazionaleko Armada Zapatista) es EZLN (Ejército Zapatista de Liberación Nacional)

75 fr EZLN (Armée Zapatiste de Libération Nationale) en EZLN (Zapatista Army of National Liberation) EZNK (Elkarte Zientifikoen Nazioarteko Kontseilua) es CIUC (Consejo Internacional de Uniones Científicas) fr CIUS (Conseil International des Unions Scientifiques) en ICSU (International Council of Scientific Unions) FA (foru-aldundi) es DF (diputación foral) FARC (Kolonbiako Indar Armatu Iraultzaileak) es FARC (Fuerzas Armadas Revolucionarias de Colombia) fr FARC (Forces Armées Révolutionnaires de Colombie) en FARC (Revolutionary Armed Forces of Colombia) FBI (Ikerketa Bulego Federala) es FBI (Oficina Federal de Investigación) fr FBI (Bureau Fédéral d'enquêtes) en FBI (Federal Bureau of Investigation) Laburtzapenen Hiztegia 75 FEATECE (Euskadiko Traumatismo Kraneo-entzefalikoen eta Hartutako Kalte Zerebralaren Elkarteen Federazioa) es FEATECE (Federacion de Asociaciones de Daño Cerebral Adquirido de Euskadi) FEMP (Espainiako Probintzien eta Udalerrien Federazioa) es FEMP (Federación Española de Municipios y Provincias) FEVE (Espainiako Trenbideen Enpresa Publikoa) es FEVE (Ferrocarriles Españoles de Vía Estrecha) FIAC (Amateurren Txirrindularitzako Nazioarteko Federazioa) es FIAC (Federación Internacional de Ciclismo Amateur) fr FIAC (Federation Internationale Amateur de Cyclisme) en FIAC (Federation of Independent Associations for Cycling) FIBA (Nazioarteko Saskibaloi Federazioa) es FIBA (Federación Internacional de Baloncesto Asociado) fr FIBA (Fédération Internationale de Basketball) en FIBA (International Basketball Federation) FICP (Profesionalen Txirrindularitzako Nazioarteko Federazioa) es FICP (Federación Internacional de Ciclismo Profesional) fr FICP (Fédération Internationale du Cyclisme Professionnel) FIE (inbertsio estrategikoetarako funts) es FIE (fondo de inversiones estratégicas) FIFA (Asoziazio Futbolaren Nazioarteko Federazioa) es FIFA (Federación Internacional de Fútbol Asociación) fr FIFA (Fédération Internationale de Football Association) en FIFA (Federation of International Football Association) FINA (Nazioarteko Igeriketa Federazioa) es FINA (Federación Internacional de Natación) fr FINA (Fédération Internationale de Natation) en IFS (International Federation of Swimming) FIRA-AER; FIRA (Nazioarteko Errugbi Amateurraren Federazioa; Europako Errugbi Elkartea) es FIRA-AER (Federación Internacional de Rugby Amateur; Asociación Europea de Rugby)

76 Laburtzapenen Hiztegia 76 fr FIRA-AER (Fédération Internationale de Rugby Amateur; Association Européenne de Rugby) en FIRA-AER (International Amateur Rugby Federation; European Rugby Association) FIV (in vitro ernalketa) es FIV (fecundación in vitro; fertilización in vitro) fr FIV (fécondation in vitro) en FIV (In Vitro Fertilization) FLN (Nazio Askapenerako Frontea) es FLN (Frente de Liberación Nacional) fr FLN (Front de Libération Nationale) en FLN (National Liberation Front) FLNC (Korsikako Nazio Askapen Frontea) es FLNC (Frente de Liberación Nacional Corso) fr FLNC (Front de Libération Nationale Corse) en FLNC (National Liberation Front of Corsica) FLV (Fontes Linguae Vasconum) FMI (Maria Sortzez Garbiaren Alabak (Marianistak)) es FMI (Hijas de María Inmaculada (Marianistas)) fr FMI (Filles de Marie Immaculée (Marianistes)) en FMI (Daughters of Mary Immaculate (Marianists)) FMI (Maria Sortzez Garbiaren Semeak) es FMI (Congregación de Hijos de María Inmaculada (Congregatio Filiorum B.M.V. Immaculatae)) fr FMI (Fils de Marie Immaculée) en FMI (Sons of Mary Immaculate) FMLN (Askapen Nazionalerako Farabundo Marti Frontea) es FMLN (Frente Farabundo Martí para la Liberación Nacional) fr FMLN (Front Farabundo Marti de Libération Nationale) en FMLN (Farabundo Marti National Liberation Front) FMN (flabin mononukleotido) es FMN (mononucleótido de flavina) en FMN (Flavin Mononucleotide) FN (Fronte Nazionala) es FN (Frente Nacional) fr FN (Front National) en FN (National Front) FORCEM (etengabeko prestakuntza kudeatzeko erakunde paritario) es FORCEM (instrumento de gestión paritaria para la formación continua) FPDLP (Palestina Askatzeko Herri Fronte Demokratikoa) es FPDLP (Frente Popular Democrático para la Liberación de Palestina) fr FPDLP (Front Populaire Démocratique pour la Libération de la Palestine) en PDFLP (Popular Democratic Front for the Liberation of Palestine) FPLP (Palestina Askatzeko Herri Frontea) es FPLP (Frente Popular para la Liberación de Palestina) fr FPLP (Front Populaire de Libération de la Palestine) en PFLP (Popular Front for the Liberation of Palestine) FPR (Ruandako Fronte Patriotikoa) es FPR (Frente Patriótico Ruandés)

77 fr FPR (Front Patriotique Rwandais) en RPF (Rwandan Patriotic Front) FSC (Kristau Eskoletako Anaiak) es FSC (Hermanos de las Escuelas Cristianas) FSLN (Nazio Askapenerako Fronte Sandinista) es FSLN (Frente Sandinista de Liberación Nacional) fr FSLN (Front Sandiniste de Libération Nationale) en FSLN (Sandinista National Liberation Front) FTP (fitxategiak transferitzeko protokolo) es FTP (protocolo de transferencia de ficheros) fr Protocole FTP (protocole de transfert de fichier) en FTP (File Transfer Protocol) FUT (familia ugariaren txartel) FW (firmware) es FW (soporte lógico inalterable) fr FW (logiciel microprogrammé) en FW (Firmware) G-10 (Hamarreko Taldea) es G-10 (Grupo de los 10; Grupo de los Diez) fr G-10 (Groupe des Dix; Groupe des 10) en G-10 (Group of 10; Group of Ten) G-7 (Zazpiko Taldea) es G-7 (Grupo de los 7; Grupo de los Siete) fr G-7 (Groupe des Sept; Groupe des 7) en G-7 (Group of 7; Group of Seven) GA (garapenerako alde) es ZD (zona de desarrollo) fr DZ (zone de dévelopement) en DZ (Development Zone) GAB (Gobernuen Arteko Biltzarra) es CIG (Conferencia Intergubernamental) fr CIG (Conférence Intergouvernementale) en IGC (Intergovernmental Conference) GAL (Askapenerako Talde Antiterroristak) es GAL (Grupos Antiterroristas de Liberación) fr GAL (Groupes Antiterroristes de Libération) en GAL (Antiterrorist Liberation Groups) GAO (Gipuzkoako Aldizkari Ofiziala) es BOG (Boletín Oficial de Gipuzkoa) GATS (zerbitzuen merkataritzari buruzko akordio nagusi) es GATS (acuerdo general sobre el comercio de servicios) fr AGCS (accord général sur le commerce des services) en GATS (General Agreement on Trade in Services) GATT (merkataritzari eta aduanako tarifei buruzko akordio nagusi) es GATT (acuerdo general sobre aranceles aduaneros y comercio) fr AGETAC (accord général sur les tarifs douaniers et le commerce) en GATT (General Agreement on Tariffs and Trade) Laburtzapenen Hiztegia 77

78 Laburtzapenen Hiztegia 78 GBB (Gipuzko Buru Batzarra) GBE (garapen berezirako eremu) es ADE (área de desarrollo especial) en SDA (Special Development Area) GDM (gutxieneko datu-multzo) es CMD (conjunto mínimo de datos) GE (gizarte-ekintza) es AS (acción social) fr AS (action sociale) en SA (Social Action) GE (guraso-elkarte) es APA (asociación de padres de alumnos) GEEA (Giza Eskubideen Europako Auzitegia) es TEDH (Tribunal Europeo de Derechos Humanos) fr CDH (Cour Européenne des Droits de l'homme) en ECHR (European Court of Human Rights) GEEH (Giza Eskubideen Europako Hitzarmena) es CEDH (Convenio Europeo de Derechos Humanos) fr CEDH (Convention Européenne des Droits de l'homme) en ECHR (European Convention on Human Rights) GEF (Guraso Elkarteen Federazioa) es FAPA (Federación de Asociaciones de Padres de Alumnos) GEO (genetikoki eraldatutako organismo (transgeniko)) es OGM (organismo genéticamente modificado (transgénico)) fr OGM (organisme génétiquement modifié) en GMO (Genetically Modified Organism; Genetically Engineered Organism) GEO (Operazio Berezietarako Taldeak) es GEO (Grupos Especiales de Operaciones) GESIN (Gizarte Ekonomia Sustatzeko Institutu Nazionala) es INFES (Instituto Nacional de Fomento de la Economía Social) GGD (gizarteratzeko gutxieneko diru-sarrera) es IMI (ingreso mínimo de inserción) fr RMI (revenu minimum d'insertion) en MII (Minimum Insertion Income) GGKE (Garapenerako Gobernuz Kanpoko Erakundea) es ONGD (Organización No Gubernamental para el Desarrollo) fr ONGD (Organisation Non Gouvernementale de Développement) en NGDO (Non-Governmental Development Organisation) GGNB (Gurutze Gorriaren Nazioarteko Batzordea) es CICR (Comité Internacional de la Cruz Roja) fr CICR (Comité International de la Croix-Rouge) en ICRC (International Committee of the Red Cross) GHIN (Gorputz Hezkuntzarako Institutu Nazionala) es INEF (Instituto Nacional de Educación Física)

79 GIB (giza immunoeskasiaren birus) es VIH (virus de la inmunodeficiencia humana) fr VIH (virus de l'immunodéficience humaine) en HIV (Human Immunodeficiency Virus) GIE (Gipuzkoako Ikastolen Elkartea) GIF (irudi-trukerako formatu) es GIF (formato de intercambio gráfico) fr GIF (format d'échange graphique) en GIF (Graphics Interchange Format) GILE (Gipuzkoako Irakaskuntzako Langileen Elkartea) es GILE (Asociación de Trabajadores de la Enseñanza de Gipuzkoa) GIS (informazio geografikoko sistema) es GIS (sistema de información geográfica) fr SIG (système d'information géographique) en GIS (Geographic Information System) GITE (gizarte-ikasketetarako talde eragile) es IPES (instituto de promoción de estudios sociales) GJA (globuluen jalkiera-abiadura) es VSG (velocidad de sedimentación globular) fr VSG (vitesse de sédimentation globulaire) en ESR (Sedimentation Rate) GKE (gobernuz kanpoko erakunde) es ONG (organización no gubernamental) fr ONG (organisation non gouvernamentale) en NGO (Non-Governmental Organization) GLIN (Gizarte Laguntzako Institutu Nazionala) es INAS (Instituto Nacional de Asistencia Social) GLL (gizarte-larrialdietarako laguntzak) es AES (ayudas de emergencia social) GMGA (goi-mailako gaitasunak) es AACC (altas capacidades) GMT (Greenwich-ko meridianoaren ordu) es GMT (hora promedio de Greenwich) fr GMT (heure de Greenwich) en GMT (Greenwich Mean Time) GNE (Garapeneko Nazioarteko Elkartea) es AID (Asociación Internacional de Desarrollo) fr AID (Association Internationale de Développement) en AID (International Association of Development) GNO (garapenaren nahaste orokorrak) es TGD (trastornos generalizados del desarrollo) GOT (transaminasa glutamiko-oxalazetiko) es TGO (transaminasa glutámico-oxalacética) fr TGO (transaminase glutamique-oxalacétique) en GOT (Glutamic-Oxaloacetic Transaminase) Laburtzapenen Hiztegia 79

80 GPRS (pakete bidezko irrati-zerbitzu orokor) en GPRS (General Packet Radio Service) GPS (kokatze-sistema orokor) en GPS (Global Positioning System) GPT (transaminasa glutamiko-pirubiko) es TGP (transaminasa glutámico-pirúvica) fr TGP (transaminase glutamopyruvique) en GPT (Glutamic-Pyruvic Transaminase) GR (ibilbide luze; mendiko ibilbide luze) es GR (sendero de gran recorrido; gran recorrido) fr GR (grande randonée) en GR (Grande Randonée) GRAPO (Urriaren Leheneko Erresistentzia Talde Antifaxistak) es GRAPO (Grupos de Resistencia Antifascista Primero de Octubre) fr GRAPO (Groupe de Résistance Antifasciste du Premier Octobre) en GRAPO (First of October Antifascist Resistance Group) GS (gizarte-segurantza) es SS (seguridad social) fr SS (sécurité sociale) en SS (Social Security) GSDO (Gizarte Segurantzaren Diruzaintza Orokorra) es TGSS (Tesorería General de la Seguridad Social) fr TGSS (Trésorerie Générale de la Sécurité Sociale) GSIN (Gizarte Segurantzako Institutu Nazionala) es INSS (Instituto Nacional de la Seguridad Social) fr INSS (Institut National de Sécurité Sociale) GSLO (Gizarte Segurantzaren Lege Orokorra) es LGSS (Ley General de la Seguridad Social) fr LGSS (Loi Générale de la Sécurité Sociale) GUI (irudi-erabiltzailearen interfaze) en GUI (Graphical User Interface) Laburtzapenen Hiztegia 80 HABE (Helduen Alfabetatze eta Berreuskalduntzerako Erakundea) es HABE (Instituto de Alfabetización y Reeuskaldunización de Adultos) fr HABE () en HABE (Institute for the Teaching of Basque and Basque Language Literacy to Adults) HAEE (Herri Arduralaritzaren Euskal Erakundea) es IVAP (Instituto Vasco de la Administración Pública) fr IVAP (Institut Basque d'administration Publique) en IVAP (Basque Institute of Public Administration) HAEI (Herri Administrazioaren Europako Institutua) es IEAP (Instituto Europeo de Administración Pública) fr IEAP (Institut Européen d'administration Publique) en EIPA (European Institute of Public Administration) HAKL (Herri Administrazioen Kontratuen Legea) es LCAP (Ley de Contratos de las Administraciones Públicas)

81 HAPN (hiri-antolamendurako plan nagusi) es PGOU (plan general de ordenación urbana) HAS (hasierako irakaskuntza) es EEII (enseñanzas iniciales) HASI (Herriko Alderdi Sozialista Iraultzailea) es HASI (Partido Socialista Revolucionario Popular) Hb (hemoglobina) es Hb (hemoglobina) fr Hb (hémoglobine) en Hb (Hemoglobin) HB (Herri Batasuna) es HB (Unidad Popular) HBLEM (hezkuntza bereziko langileen euskara maila) HBP (helduarora bideratzeko programa) es TVA (transición a la vida adulta) HDPE (dentsitate altuko polietileno) es PEAD; HDPE (polietileno de alta densidad) fr PEHD; HDPE (polyéthylène haute densité) en HDPE (High Density Polyethylene) HE (Hipoteka Erregelamendua) es RH (Reglamento Hipotecario) HE (hizkuntza-eskakizun) es PL (perfil lingüístico) HEGEFU (Hezkuntza eta Gizarte Ekintzetarako Funtsa) es FEOS (Fondo de Educación y Obras Sociales) HEL (Hiri Errentamenduen Legea) es LAU (Ley de Arrendamientos Urbanos) HEO (hizkuntza-eskola ofizial) es EOI (Escuela Oficial de Idiomas) Laburtzapenen Hiztegia 81 HETEL (Heziketa Teknikoko Elkartea; Gizarte Ekimenezko Lanbide Heziketako Ikastetxeen Elkartea) es HETEL (Asociación de Centros de Formación Profesional de Euskadi) fr HETEL (Association de Centres de Formation Professionnelle du Pays Basque) en HETEL (Association of Vocational Training Centres of the Basque Country) HEZI (Hezkuntza Zientzien Institutua) es ICE (Instituto de Ciencias de la Educación) HFO (Hirugarrendar Frantziskotarren ordena) es TOR (Terciarios Franciscanos) HH (haur-hezkuntza) es EI (Educación Infantil) HIES (hartutako immunoeskasiaren sindrome) es SIDA (síndrome de inmunodeficiencia adquirida) fr SIDA (syndrome immunodéficitaire acquis) en AIDS (Acquired Immunodeficiency Syndrome)

82 Laburtzapenen Hiztegia 82 HK (Hirugarrendar Kaputxinoak) es TC (Terciarios Capuchinos) HKEE (Herri Kontuen Euskal Epaitegia) es TVCP (Tribunal Vasco de Cuentas Públicas) HKZ (hartutako kalte zerebral) es DCA (daño cerebral adquirido) HL (Hipoteka Legea) es LH (Ley Hipotecaria) fr LH (Loi Hypothécaire) HNP (hizkuntza naturalaren prozesamendu) es PLN (procesamiento del lenguage natural) fr TLN (traitement du langage naturel) en NLP (Natural Language Processing) HNT (hizkuntza-normalizazioko teknikari) es HNT (técnico de normalización lingüística) HPS (Hizkuntza Politikarako Sailburuordetza) es VPL (Viceconsejería de Política Lingüística) HTGd (hilkortasun-tasa gordin) es TBM (tasa bruta de mortalidad) fr TBM (taux brut de mortalité) en CDR (Crude Death Rate) HTML (hipertestua markatzeko lengoaia) es HTML (lenguaje de marcado de hipertexto) fr HTML (langage de balisage hypertexte) en HTML (HyperText Markup Language) HZ (Herritarren Zerrenda) I+G (ikerketa eta garapena) es I+D (investigacion y desarrollo) fr R&D (recherche et dévelopement) en R&D (Research and Development) IA (Ikasle Abertzaleak) IAEE (Ikatzaren eta Altzairuaren Europako Erkidegoa) es CECA (Comunidad Europea del Carbón y del Acero) fr CECA (Communauté Européenne du Charbon et de l'acier) en ECSC (European Coal and Steel Community) IAEEI (Ikatzaren eta Altzairuaren Europako Erkidegoa Eratzeko Ituna) es TCECA (Tratado Constitutivo de la Comunidad Europea del Carbón y del Acero) fr TCECA (Traité Instituant la Communauté Européenne du Charbon et de l'acier) en TECSC (Treaty Establishing the European Coal and Steel Community) IALK (Ipar Atlantikoko Lankidetza Kontseilua) es CCAN (Consejo de Cooperación del Atlántico Norte) fr CCNA (Conseil de Coopération Nord-Atlantique) en NACC (North Atlantic Cooperation Council) IAT (ibilgailuen azterketa tekniko) es ITV (inspección técnica de vehículos)

83 fr CTV (contrôle technique des véhicules) en MOT (Ministry of Transport Test Certificate) IATA (Aireko Garraioaren Nazioarteko Elkartea) es IATA (Asociación Internacional de Transporte Aéreo) fr IATA (Association Internationale de Transporte Aérien) en IATA (International Air Transport Association) IBI (irakaskuntza bateratuen ikastetxe) es CEI (centro de enseñanzas integradas) fr CEI (centre d'enseignement intégré) en CIE (Centre for Integrated Education) IBR (behien infekziozko errinotrakeitis) es IBR (rinotraqueitis infecciosa bovina) fr IBR (rhinotrachéite infectieuse des bovins) en IBR (Infectious Bovine Rhinotracheitis) ICES (Itsasoa Ikertzeko Zientzialarien Kontseilua) es ICES (Consejo Internacional para la Exploración del Mar) fr CIEM (Conseil International pour l'exploration de la Mer) en ICES (International Council for the Exploration of the Sea) ICP (ikastetxearen curriculum-proiektu) es PCC (proyecto curricular de centro) ICV (Euskal Uritarren Egitekoak) es ICV (Iniciativa Ciudadana Vasca) IEHIE (Ipar Euskal Herriko Ikasleen Elkartea) IEPA (ikaslearen erregistro pertsonalaren azalpen) es ERPA (extracto del registro personal del alumno) IFK (identifikazio fiskaleko kode) es CIF (código de identificación fiscal) en CRN (Company Registration Number) IFZ (identifikazio fiskaleko zenbaki) es NIF (número de identificación fiscal) en FIN (Fiscal Identity Number) Ig (immunoglobulina) es Ig (inmunoglobulina) fr Ig (immunoglobuline) en Ig (Immunoglobulin) IGA (irakaskuntzarako gaitasun agiri) es CAP (certificado de aptitud pedagógica) fr CAP (certificat d'aptitude pédagogique) en TC (Teaching Certificate) IGI (irakaskuntzarako gaitasun ikastaro) es CAP (curso de aptitud pedagógica) IGI (Itsasoko Gizarte Institutua) es ISM (Instituto Social de la Marina) IGP (interbentzio-gune partehartzaileak) es NIP (núcleos de intervención participativa) Laburtzapenen Hiztegia 83

84 IGPB (Informazio Gizarteko Proiektuen Bulegoa) es OPSI (Oficina de Proyectos para la Sociedad de la Información) fr BPSI (Bureau des Projets pour la Société de l'information) en ISPO (Information Society Project Office) IH (ibilgailu historiko) es VH (vehículo histórico) fr VH (véhicule historique) en HV (Historical Vehicle) IHHL (itsasoz haraindiko herrialde eta lurraldeak) es PTU (países y territorios de ultramar) fr PTOM (pays et territoires d'outre-mer) en OCT (Overseas Countries and Territories) IHOBE (Ingurumen Jarduketarako Sozietate Publikoa) es IHOBE (Sociedad Pública de Gestión Ambiental) IHP (ikastetxearen heziketa-proiektu) es PEC (proyecto educativo de centro) IIS (Interneteko informazio-zerbitzari) en IIS (Internet Information Server) IK (identifikazio-kode) es CI (código de identificación) fr CI (code d'identification) en IC (Identification Code) IK (Iparretarrak) IKA (Ikas eta Ari) IKEI (Ikerkuntzarako Euskal Institutua) es IKEI (Instituto Vasco de Estudios e Investigación) en IKEI (Basque Institute of Studies and Investigation) IKT (informazioaren eta komunikazioaren teknologiak) es TIC (tecnologías de la información y de la comunicación) fr TIC (technologies de l'information et de la communication) en ICT (Information and Communication Technologies) ILP (inbertsioari laguntzeko plan) es PAI (plan de ayuda a la inversión) IM (inferentzia motor) es MI (motor de inferencia) IMAP (Interneko mezuak jasotzeko protokolo) en IMAP (Internet Message Access Protocol) IMO (Nazioarteko Itsas Erakundea) es OMI (Organización Marítima Internacional) fr OMI (Organisation Maritime Internationale) en IMO (International Maritime Organization) IMSERSO (Migrazio eta Gizarte Zerbitzuen Institutua) es IMSERSO (Instituto de Migraciones y Servicios Sociales) Laburtzapenen Hiztegia 84

85 INI (Industria Institutu Nazionala) es INI (Instituto Nacional de Industria) fr INI (Institut National de l'industrie) INRA (Frantziako Ikerkuntza Agronomikorako Institutua) es INRA (Instituto Nacional de Investigaciones Agronómicas) fr INRA (Institut National de la Recherche Agronomique) IP (Internet protokolo) es IP (protocolo Internet) fr IP (protocole Internet) en IP (Internet Protocol) IRA (Irlandar Armada Errepublikanoa) es IRA (Ejército Republicano Irlandés) fr IRA (Armée Républicaine Irlandaise) en IRA (Irish Republican Army) IRALE (Irakasleen Alfabetatze Euskalduntzea) es IRALE (Euskaldunización y Alfabetización del Profesorado) IRC (IRC berriketa-zerbitzu) es IRC (charla interactiva Internet) fr IRC (service de bavardage IRC) en IRC (Internet Relay Chat) ISBN (liburuen nazioarteko zenbaki normalizatu) es ISBN (número internacional normalizado para libros) fr ISBN (numéro international normalisé du livre) en ISBN (International Standard Book Number) ISDN (zerbitzu integratuetarako sare digital) es RDSI (red digital de servicios integrados) fr RNIS (réseau numérique à intégration des services) en ISDN (Integrated Services Digital Network) ISEI (Irakaskuntza Sistema Ebaluatu eta Ikertzeko Erakundea) es IVEI (Instituto Vasco de Evaluación e Investigación Educativa) ISO (Estandarizaziorako Nazioarteko Erakundea) es ISO (Organizacion Internacional de Normalizacion) fr ISO (Organisation Internationale de Normalisation) en ISO (International Organization for Standardization) ISOC (Internet sozietate) es ISOC (sociedad Internet) fr ISOC (société Internet) en ISOC (Internet Society) ISPA (aurreatxikitzeko egitura-tresna) es ISPA (instrumento estructural de preadhesión) fr ISPA (instrument structurel de pré-adhésion) en ISPA (Instrument for Structural Policies for Pre-Accession) ISZ (industria-sorkuntzarako zentro) es CCI (centro de creación industrial) IUPAC (Kimika Huts eta Aplikaturako Nazioarteko Batasuna) es IUPAC (Unión Internacional de Química Pura y Aplicada) Laburtzapenen Hiztegia 85

86 fr UICPA (Union Internationale de Chimie Pure et Appliquée) en IUPAC (International Union of Pure and Applied Chemistry) IZ (identifikazio-zenbaki) es NI (número de identificación) IZB (ikerketa-zentro bateratu) es CCI (centro común de investigaciones) fr CCR (centre commun de recherche) en JRC (Joint Research Centre) IZFE (Informatika Zerbitzuen Foru Elkartea) es IZFE (Sociedad Foral de Servicios Informáticos) IZO (identifikazio-zenbaki orokor) es NIG (número de identificación general) IZO (itzultzaile-zerbitzu ofizial) es IZO (servicio oficial de traductores) fr IZO (service officiel des traducteurs) en IZO (Translators Official Service) JAN (justizia-auzitegi nagusi) es TSJ (tribunal superior de justicia) JB (jatorrizko bertsio) es VO (versión original) fr VO (version originale) en OV (Original Version) JBA (jatorrizko bertsioa azpitituluekin) es VOS (versión original subtitulada) fr VOST (version originale sous-titrée) JBA (justizia eta barne-arazoak) es AJI (justicia y asuntos de interior) fr JAI (justice et affaires intérieures) en JHA (Justice and Home Affairs) JDK (jatorri-deitura kontrolatu) es DOC (denominación de origen controlada) fr AOC (appellation d'origine contrôlée) en CDO (Controlled Designation of Origin) JEL (Jaun-goikoa eta Lagi-Zarra) Laburtzapenen Hiztegia 86 JGOKA (jarduera gogaikarri, osasun-galgarri, kaltegarri eta arriskutsuak) es AMINP (actividades molestas, insalubres, nocivas y peligrosas) JHL (Jabetza Horizontalaren Legea) es LPH (Ley de Propiedad Horizontal) fr LPH (Loi sur la Propriété Horizontale) en HPL (Horizontal Property Law) JPEG (argazkigintzako adituen baterako talde) es JPEG (grupo conjunto de fotógrafos expertos) fr JPEG (groupe mixte d'experts en photographie) en JPEG (Joint Photographic Experts Group)

87 Laburtzapenen Hiztegia 87 KAS (Koordinakunde Abertzale Sozialista) es KAS (Coordinadora Patriótica Socialista; Coordinadora Abertzale Socialista) fr KAS (Coordination Abertzale Socialiste; Coordination Patriotique Socialiste) en KAS (Patriotic Socialist Coordinator; Basque Socialist Coordinator) KEFU (Kooperatiba arteko Elkartasun Funtsa) es FISO (Fondo Intercooperativo de Solidaridad) en ISFO (Inter-cooperative Solidarity Fund) KEM (kontzientzia-eragozpen mugimendu) es MOC (movimiento de objeción de conciencia) fr MOC (mouvement de l'objection de conscience) KEO (kreditu-erakunde ofizial) es EOC (entidad oficial de crédito) KIUB (kontsumitzaileen informaziorako udal bulego) es OMIC (oficina municipal de información al consumidor) KP (kilometro-puntu) es PK (punto kilométrico) fr PK (point kilométrique) en KP (Kilometer Point) KPI (kontsumoko prezioen indize) es IPC (índice de precios al consumo) fr IPC (indice des prix à la consommation) en CPI (Consumer Price Index) KTE (Kultur eta Turismo Ekintzetxea) es CAT (Centro de Atracción y Turismo) KZIT (konbergentzi zona intertropikal) es ZCIT (zona de convergencia intertropical) fr ZCIT (zone de convergence intertropicale) en I.T.C.Z. (Intertropical Convergence Zone) LAA (lehen auzialdiko auzitegi) es TPI (tribunal de primera instancia) fr TPI (tribunal de première instance) en CFI (Court of First Instance) LAA (lurraldearen antolamendurako artezpideak) es DOT (directrices de ordenación territorial) LAAB (langile autonomoen araubide berezi) es RETA (régimen especial de trabajadores autónomos) LAB (Langile Abertzaleen Batzordeak) LAMAE (Latinoamerikako Merkataritza Askearen Elkarte) es ALALC (Asociación Latinoamericana de Libre Comercio) fr ALALC (Association Latino-Américaine de Libre-Commerce) en LAFTA (Latin-American Free Trade Association) LAN (sare lokal) es LAN (red de área local) fr LAN (réseau local) en LAN (Local Area Network)

88 LANE (Lanaren Nazioarteko Erakundea) es OIT (Organización Internacional del Trabajo) fr OIT (Organisation Internationale du Travail) en ILO (International Labour Organization) LBEB (Landare Barietateen Erkidegoko Bulegoa) es OCVV (Oficina Comunitaria de Variedades Vegetales) fr OCVV (Office Communautaire des Variétés Végétales) en CPVO (Community Plant Variety Office) LCD (kristal likidozko pantaila) es LCD (pantalla de cristal líquido) fr LCD (écran cristaux liquide) en LCD (Liquid Crystal Display) LDPE (dentsitate baxuko polietileno) es PEBD; LDPE (polietileno de baja densidad) fr PEBD; LDPE (polyéthylène basse densité) en LDPE (Low-Density Polyethylene) LegED (legegintzako errege-dekretu) es RDLeg (real decreto legislativo) LEI (lanerako ezintasun iraunkor) es ILP (incapacidad laboral permanente) LEIg (lanerako ezintasun iragankor) es ILT (incapacidad laboral transitoria) LEL (Landa Errentamenduen Legea) es LAR (Ley de Arrendamientos Rústicos) LES (lanbideen Estatuko sailkapen) es CNO (clasificación nacional de ocupaciones) Laburtzapenen Hiztegia 88 LESES (Lurzoruaren Ekipamendu eta Sustapeneko Estatu Sozietatea) es SEPES (Sociedad Estatal de Promoción y Equipamiento de Suelo) LG (laneko gaixotasun) es EP (enfermedad profesional) fr MP (maladie professionnelle) en OD (Occupational Disease) LGAL (Lurreko Garraioen Antolamenduari buruzko Legea) es LOTT (Ley de Ordenación de los Transportes Terrestres) LGF (lurraldeko garapen-funts) es FDT (fondo de desarrollo territorial) LGS (lanbide arteko gutxieneko soldata) es SMI (salario mínimo interprofesional) fr SMIG (salaire minimum interprofessionnel garanti) LGZ (lanbide-gaitasunaren ziurtagiri) es CCP (certificado de capacitación profesional) LH (lehen hezkuntza) es EP (educación primaria) fr EP (éducation primaire) en PE (Primary Education)

89 Laburtzapenen Hiztegia 89 LH (lurralde historiko) es TH (territorio histórico) LHI (lanbide-heziketarako ikastetxe) es CIP (centro de iniciación profesional) LHI (lehen hezkuntzako ikastetxe) es CEP (centro de enseñanza Pprimaria) LHK (Lan Harremanen Kontseilua) es CRL (Consejo de Relaciones Laborales) LHL (Lurralde Historikoen Legea) es LTH (Ley de Territorios Históricos) LHLD (Lan Harremanei buruzko Lege Dekretua) es DLRT (Decreto Ley sobre Relaciones de Trabajo) LHPA (Lanbide Heziketa eta Prestakuntzarako Agentzia) es ACFF (Agencia para las Cualificaciones y Formación Profesional) LI (lan-istripu) es AT (accidente de trabajo) fr AT (Aaccident du travail) en WA (Work Accident) LK; CCOO (Langile Batzordeak; Langile Komisioak) es CCOO (Comisiones Obreras) fr CCOO (Commissions Ouvrières) LKI (Liga Komunista Iraultzailea) LL (Lurzoruaren Legea) es LS (Ley del Suelo) LMB (Latinoamerikako Merkatu Batua) es MCLA (Mercado Común Latino Americano) en LACM (Latin American Common Market) LMK (Lanaren Mundu Konfederazioa) es CMT (Confederación Mundial del Trabajo) fr CMT (Confédération Mondiale du Travail) en WCL (World Confederation of Labour) LO (lurralde-ordezkaritza) es DT (delegación territorial) fr DT (délégation territoriale) LOGSE (Hezkuntza Sistemaren Antolamendu Orokorrerako Legea) es LOGSE (Ley de Ordenación General del Sistema Educativo) LPEE (Lurralde Petrolio Esportatzaileen Erakundea) es OPEP (Organización de Países Exportadores de Petróleo) fr OPEP (Organisation des Pays Exportateurs de Pétrole) en OPEC (Organization of the Petroleum Exporting Countries) LPEZ (lan pertsonalaren etekinaren gaineko zerga) es IRTP (impuesto sobre los rendimientos del trabajo personal)

90 LPL (Lan Prozedurari buruzko Legea) es LPL (Ley de Procedimiento Laboral) LPO (lanerako prestakuntza eta orientabideak) es FOL (formación y orientación laboral) LPZ (lanpostu-zerrenda) es RPT (relación de puestos de trabajo) LSD (azido lisergikoaren dietilamida) es LSD (dietilamida del ácido lisérgico) fr LSD (diéthylamide de l'acide lysergique) en LSD (Lysergic Acid Diethylamide) LSHIN (Laneko Segurtasun eta Higieneko Institutu Nazionala) es INSHT (Instituto Nacional de Seguridad e Higiene en el Trabajo) LSNE (Lege Soziologiako Nazioarteko Erakundea) es IISJ (Instituto Internacional de Sociología Jurídica) fr IISJ (Institut International de Sociologie Juridique) en IISL (International Institute for the Sociology of Law) Laburtzapenen Hiztegia 90 LSOEA (Laneko Segurtasun eta Osasunerako Europako Agentzia) es AESST (Agencia Europea para la Seguridad y la Salud en el Trabajo) fr AESST (Agence Européenne pour la Sécurité et la Santé au Travail) en EASHW (European Agency for Safety and Health at Work) LSP (xede berezietarako hizkuntzak) es LSP (lenguas de especialidad) fr LSP (langues de spécialité) en LSP (Languages for Specific Purposes) LTB (laguntza teknikoko bulego) es OAT (oficina de asistencia técnica) fr BAT (bureau d'assistance technique) en TAO (Technical Assistance Office) LTP (lanbide teknikoetarako prestakuntza) es EATP (enseñanzas y actividades técnico profesionales) LTZ (laguntza teknikoko zerbitzu) es SAT (servicio de asistencia técnica) fr SAT (service assistance technique) en TAS (Technical Assistance Service) M19 (Apirilaren 19ko Mugimendua) es M19 (Movimiento 19 de Abril) fr M19 (Mouvement du 19 avril) en M19 (April 19th Movement) MA (ministro-agindu) es OM (orden ministerial) fr OM (ordre ministériel) MAB (Merkatu Antolakunde Bateratua) es OCM (Organización Común de Mercado) fr OCM (Organisation Commune de Marché) en CMO; COM (Common Market Organization; Common Organization of the Markets)

91 Laburtzapenen Hiztegia 91 MB (Munduko Bankua) es BM (Banco Mundial) fr BM (Banque Mondiale) en WB (World Bank) MBA (enpresa-zuzendaritzako master) es MBA (master en dirección y administración de empresas) fr MBA (maîtrise en administration des affaires) en MBA (Master in Business Administration) MCC (Mondragon Korporazio Kooperatiboa) es MCC (Mondragón Corporación Cooperativa) ME (mantenu-erdi) es MP (media pensión) fr DP (demi-pension) en HB (Half Board) MEAT (Mendebaldeko Europako Armamentu Taldea) es GAEO (Grupo de Armamento de Europa Occidental) fr GAEO (Groupe d'armement de l'europe Occidentale) en WEAG (Western European Armaments Group) MEB (Mendebaldeko Europar Batasuna) es UEO (Unión Europea Occidental; Unión de la Europa Occidental) fr UEO (Union de l'europe Occidentale) en WEU (Western European Union) MELIN (Europako Erabilera Urriko Hizkuntzen Informazio Sarea) es MELIN () fr MELIN () en MELIN (Minority European Languages Information Network) MFS (Munduko Federazio Sindikala) es FSM (Federación Sindical Mundial) fr FSM (Fédération Sindicale Mondiale) en WFTU (World Federation of Trade Unions) MGA (Mugarik Gabeko Albaitariak) es VSF (Veterinarios Sin Fronteras) fr VSF (Veterinaires Sans Frontieres) MGM (Mugarik Gabeko Medikuak) es MSF (Médicos Sin Fronteras) fr MSF (Médecins Sans Frontières) en DWB (Doctors Without Borders) MIDAS (Eremu Urriko eta Eskualdeko Hizkuntzetan Argitaratzen diren Egunkarien Europako Elkartea) es MIDAS (Asociación Europea de Periódicos en Lenguas Minoritarias) fr MIDAS () en MIDAS (European Association of Daily Newspapers in Minority and Regional Languages) MIME (Internet postako xede anitzeko hedapenak) es MIME (extensiones multipropósito del correo Internet) en MIME (Multi-purpose Internet Mail Extensions) MLIS (Informazio Eleaniztuneko Gizartea) es MLIS (Sociedad de la Información Multilingüe) fr MLIS (Société de l'information Multilingue) en MLIS (Multilingual Information Society)

92 MMA (Munduko Merkataritza Antolakundea) es OMC (Organización Mundial del Comercio) fr OMC (Organisation Mondiale du Commerce) en WTO (World Trade Organization) MME (Munduko Meteorologia Erakundea) es OMM (Organización Meteorológica Mundial) fr OMM (Organisation Météorologique Mondiale) en WMO (World Meteorological Organization) MO (mantenu oso) es PC (pensión completa) fr PC (pension complête) en FB (Full Board) Laburtzapenen Hiztegia 92 MOS (metal-oxidozko erdieroale) es MOS (metal óxido semiconductor; semiconductor de óxido metálico) en MOS (Metal-Oxide-Semiconductor) MOV (quick time film) en MOV (Quick Time MOVie) MP (merkatuko prezio) es PM (precio de mercado) fr PM (prix du marché) en MP (Market Price) MPB (merkataritza-politika bateratu) es PCC (política comercial común) fr PCC (politique commerciale commune) en CCP (Common Commercial Policy) MSC (Misionistak: Jesusen Bihotz Guztiz Santuaren Misionistak) es MSC (Misioneros del Sagrado Corazón de Jesús) MSSCC (Bihotz Santuen Misiolariak) es MSSCC (Misioneros de los Sagrados Corazones) MTA (Merkatu Tasa Adierazgarria) es TRM (Tipo Representativo de Mercados) fr TRM (Taux Représentatif du Marché) en RMR (Representative Market Rate) MU (Mondragon Unibertsitatea) MUFACE (Estatuko Administrazio Zibileko Funtzionarioen Mutualitatea) es MUFACE (Mutualidad General de Funcionarios Civiles del Estado) MUNPAL (Toki Administrazioaren Aurreikuspeneko Mutualitate Nazionala) es MUNPAL (Mutualidad Nacional de Previsión de la Administración Local) NACE (Europako Erkidegoko ekonomia-jardueren nomenklatura orokor) es NACE (nomenclatura de actividades de la Comunidad Europea) fr NACE (nomenclature des activités économiques dans la Communauté Européenne) en NACE (Nomenclature of Economic Activities in the European Community) NAF (nazioarteko alfabeto fonetiko) es AFI (alfabeto fonético internacional) fr API (alphabet phonétique international) en IPA (International Phonetic Alphabet)

93 NAK (Nazioarteko Kooperatiba Aliantza) es ACI (Alianza Cooperativa Internacional) fr ACI (Alliance Coopérative Internationale) en ICA (International Co-operative Alliance) NAN (nortasun-agiri nazional) es DNI (documento nacional de identidad) fr CNI; CIN (carte nationale d'identité; carte d'identité nationale) en NIC (National Identity Card) NAO (Nafarroako Aldizkari Ofiziala) es BON (Boletín Oficial de Navarra) Laburtzapenen Hiztegia 93 NARIC (Ikasketen Onarpenari buruzko Informazio Zentro Nazionala) es NARIC (Centro Nacional de Información sobre el Reconocimiento Académico) fr NARIC (Centre national d'information sur la reconnaissance académique) en NARIC (National Academic Recognition Information Centre) NASA (Espazio Agentzia) es NASA (Agencia Espacial) fr NASA (Administration Nationale de l'aéronautique et de l'espace) en NASA (National Aeronautics and Space Administration) NATO (Ipar Atlantikoko Itunaren Erakundea) es OTAN (Organización del Tratado del Atlántico Norte) fr OTAN (Organisation du Traité de l'atlantique Nord) en NATO (North Atlantic Treaty Organization) NBB (Napar Buru Batzarra) NBBEF (Nekazaritza Bideratzeko eta Bermatzeko Europako Funtsa) es FEOGA (Fondo Europeo de Orientación y Garantía Agrícola) fr FEOGA (Fonds Européen d'orientation et de Garantie Agricole) en EAGGF (European Agricultural Guidance and Guarantee Fund) NBE (Nazio Batuen Erakundea) es ONU (Organización de las Naciones Unidas) fr ONU (Organisation des Nations Unies) en UNO (United Nations Organization) NBE (norbera babesteko ekipamendu) es EPI (equipo de protección individual) fr EPP (équipement de protection personnel) en PPE (Personal Protective Equipment) NBIP (Nazio Batuen Ingurumen Programa) es PNUMA (Programa de las Naciones Unidas para el Medio Ambiente) fr PNUE (Programme des Nations Unies pour l'environnement) en UNEP (United Nations Environment Programme) NBO (Nazioarteko Batzorde Olinpiarra) es COI (Comité Olímpico Internacional) fr CIO (Comité International Olympique) en IOC (International Olympic Committee) NBT (nekazaritzako bihurketa-tasa) es TCA (tipo de conversión agrícola) fr TCA (taux de conversion agricole) en ACR (Agricultural Conversion Rate)

94 NDF (Nazioarteko Diru Funtsa) es FMI (Fondo Monetario Internacional) fr FMI (Fonds Monétaire International) en IMF (International Monetary Fund) NEA (Nazioarteko Energi Agentzia) es AIE (Agencia Internacional de la Energía) fr AIE (Agence Internationale de l'energie) en IEA (International Energy Agency) NEAK (Nekazaritza Ekologikoa Arautzeko Kontseilua) es CRAE (Consejo Regulador de Agricultura Ecológica) fr CRAE (Conseil Régulateur de l'agriculture Ecologique) en CRAE (Regulatory Council of Ecological Agriculture) NEG (nahitaezkoa ez den gastu) es GNO (gasto no obligatorio) fr DNO (dépense non obligatoire) en NCE (Non-Compulsory Expenditure) NEI (Nazioarteko Estatistika Institutua) es IIE (Instituto Internacional de Estadística) fr IIS (Institut International de Statistique) en ISI (International Statistical Institute) NEZ (norberaren erregistro-zenbaki) es NRP (número de registro personal) NG (nahitaezko gastu) es GO (gasto obligatorio) fr DO (dépense obligatoire) en CE (Compulsory Expenditure) NIHZ (Nekazaritza Ikerketa eta Hobekuntzarako Zentroa) es CIMA (Centro de Investigación y Mejora Agraria) NJAI (Nazioarteko Justizia Auzitegi Iraunkorra) es TPJI (Tribunal Permanente de Justicia Internacional) fr CPJI (Cour Permanente de Justice Internationale) en PCIJ (Permanent Court of International Justice) NMG (Nazioarteko Merkataritza Ganbera) es CCI (Cámara de Comercio Internacional) fr CCI (Chambre de Commerce Internationale) en ICC (International Chamber of Commerce) NOLEGA (normalizazio-legearen garapen) NPAO (Nafarroako Parlamentuko Aldizkari Ofiziala) es BOPN (Boletín Oficial del Parlamento de Navarra) NPB (nekazaritzako politika bateratu) es PAC (política agrícola común) fr PAC (politique agricole commune) en CAP (Common Agricultural Policy) NSZ (nerbio-sistema zentral) es SNC (sistema nervioso central) fr SNC (système nerveux central; axe cérébro-spinal) en CNS (Central Nervous System) Laburtzapenen Hiztegia 94

95 NUP (Nafarroako Unibertsitate Publikoa) es UPNA (Universidad Pública de Navarra) NUTS (estatistikako lurralde-unitateen nomenklatura) es NUTS (nomenclatura de las unidades territoriales estadísticas) fr NUTS (nomenclature des unités territoriales statistiques) en NUTS (Nomenclature of Territorial Statistical Units) O. Carm.; OC (Karmeldarrak) es O. Carm.; OC (Carmelitas) O. Cart. (Kartusiarrak) es O. Cart. (Cartujos) O. Cist.; S. O. Cist. (Zistertarrak) es O. Cist. (Orden Cisterciense) O. de M. (Andre Maria Mesedetakoaren Lagundia; Mesedetakoak) es O. de M. (Mercedarias) OAD (Agustindar Oinutsak) es OAD (Agustinos Descalzos) OBE (operazio aurreko batez besteko egonaldi) es EMP (estancia media preoperatoria) OCD (Karmeldar Oinutsak) es OCD (Carmelitas Descalzos) OCD (oinarrizko curriculum-diseinu) es DCB (diseño curricular base) Laburtzapenen Hiztegia 95 OCR; OCSO (Trapakoak; Trapa) es OCSO; OCR (Orden Cisterciense de la Estrecha Observancia (Trapenses)) OEH (Orotariko Euskal Hiztegia) es DGV (Diccionario General Vasco) fr DGV (Dictionnaire Général Basque) OEI (osasun-erregistro industrial) es RSI (registro sanitario industrial) fr RSI (registre sanitaire industriel) OFM (Frantziskotarrak) es OFM (Franciscanos (Orden Franciscana de Hermanos Menores)) OFM.Cap. (Kaputxinoak) es OFM.Cap. (Frailes Menores Capuchinos) OFM.Conv. (Komentualak) es OFM.Conv. (Frailes Menores Conventuales) OH (San Joan Jainkoarenaren anaiak) es OH (Hermanos de San Juan de Dios (Orden Hospitalaria de San Juan de Dios)) OHE (objektu hegalari ezezagun) es OVNI (objeto volador no identificado) fr OVNI (objet volant non identifié) en UFO (Unidentified Flying Object)

96 OIL; Coreper (Ordezkari Iraunkorren Lantaldea) es Coreper (Comité de Representantes Permanentes) fr Coreper (Comité des Représentants Permanents) en Coreper (Permanent Representatives Committee) OIN (Osasuneko Institutu Nazionala) es INSALUD (Instituto Nacional de la Salud) OLAF (Iruzurraren aurka Borrokatzeko Europako Bulegoa) es OLAF (Oficina Europea de Lucha contra el Fraude) fr OLAF (Office Européen de Lutte Antifraude) en OLAF (European Anti-fraud Office) OLBE (Opera Lagunen Bilboko Elkartea) es ABAO (Asociación Bilbaina de Amigos de la Opera) OLT (osasun-laguntzaile tekniko) es ATS (asistente técnico sanitario) en NA (Nursing Assistant) OLZ (osasun-laguntzako zentro) es CAS (centro de asistencia sanitaria) OME (Osasunaren Mundu Erakundea) es OMS (Organización Mundial de la Salud) fr OMS (Organisation Mondiale de la Santé) en WHO (World Health Organization) OMI (Oblatuak: Maria Sortzez Garbiaren Oblatuak) es OMI (Misioneros Oblatos de María Inmaculada) OMZ (osasun mentaleko zentro) es CSM (centro de salud mental) fr CSM (centre de santé mentale) en MHC (Mental Health Centre) ONCE (Espainiako Itsuen Erakundea) es ONCE (Organización Nacional de Ciegos Españoles) fr ONCE (Organisation Nationale des Aveugles Espagnols) en ONCE (Spanish National Organisation of the Blind) OOE (ordaindu gabeko onarpenen erregistro) es RAI (registro de aceptaciones impagadas) OP (Domingotarrak) es OP (Dominicos (Orden de Hermanos Predicadores)) Op. D. (Opustarrak) es Op. D. (Opusdeistas) OSA (Agustindarrak) es OSA (Agustinos (Orden de San Agustín)) OSB (Beneditarrak) es OSB (Benedictinas; Benedictinos) OTA (ordenagailu bidezko tomografia axial) es TAC (tomografía axial computerizada) fr TAC (tomographie axiale computérisée) en CAT (Computed Axial Tomography) Laburtzapenen Hiztegia 96

97 Laburtzapenen Hiztegia 97 OTI (osasun-txartel indibidual) es TIS (tarjeta individual sanitaria) OZS; OGZ (ordezko gizarte-zerbitzu; ordezko zerbitzu sozial) es PSS (prestación social sustitutoria) PAE (Palestina Askatzeko Erakundea) es OLP (Organización para la Liberación de Palestina) fr OLP (Organisation de Libération de la Palestine) en PLO (Palestine Liberation Organization) PAL (fase txandakatzeko linea) es PAL (línea alternando en fase) en PAL (Phase Alternating Line) PAN (Palestinar Aginte Nazionala) es ANP (Autoridad Nacional Palestina) fr ANP (Autorité Nationale Palestinienne) en PNA (Palestinian National Authority) PBT (plangintza batzorde tekniko) es CTP (comisión técnica de planificación) PCC (Kataluniako Komunisten Alderdia) es PCC (Partit dels Comunistes de Catalunya) PCE (Espainiako Alderdi Komunista) es PCE (Partido Comunista de España) PCF (Frantziako Alderdi Komunista) es PCF (Partido Comunista Francés) fr PCF (Parti Communiste Français) en PCF (French Communist Party) PCG (Guadalupeko Alderdi Komunista) es PCG (Partido Comunista de Guadalupe) fr PCG (Parti Communiste Guadeloupeén) en PCG (Guadeloupe Communist Party) PCM (Martinikako Alderdi Komunista) es PCM (Partido Comunista de Martinica) fr PCM (Parti Comuniste Martinique) PCR (polimerasaren kate-erreakzio) es PCR (reacción en cadena de la polimerasa) fr PCR (réaction en chaîne de la polymérase) en PCR (Polymerase Chain Reaction) PCR (Reuniongo Alderdi Komunista) es PCR (Partido Comunista de Reunión) fr PCR (Parti Comuniste Reunion) en PCR (Réunion Communist Party) PDB (programatzeko dokumentu bakar) es DOCUP (documento único de programación) fr DOCUP (document unique de programmation) en SPD (Single Programming Document) PDCA (planifikatu-egin-egiaztatu-doitu) es PDCA (planificar-implantar-evaluar-actuar)

98 fr PDCA (planifier-appliquer-vérifier-agir) en PDCA (Plan-Do-Check-Act) PDF (dokumentu garraiagarrien formatu) es PDF (formato de documento portátil) fr PDF (format de document portatif) en PDF (Portable Document Format) PDS (Ezkerraren Alderdi Demokratikoa) es PDS (Partido Democrático de la Izquierda) fr PDS (Parti Démocratique de la Gauche) en PDS (Democratic Party of the Left) PEAZ (pazientearen eta erabiltzailearen arreta-zerbitzu) es SAPU (servicio atención al paciente y usuario) PEF (Prestakuntzako Europako Fundazioa) es FEF (Fundación Europea de Formación) fr FEF (Fondation Européenne pour la Formation) en ETF (European Training Foundation) PEI (pertsonal ez irakasle) es PND (personal no docente) PFEZ (pertsona fisikoen errentaren gaineko zerga) es IRPF (impuesto sobre la renta de las personas físicas) fr IRPP (impôt sur le revenu des personnes physiques) en IIT (Individual Income Tax) PFL (Profesionalen Futbol Liga) es LFP (Liga de Fútbol Profesional) fr LFP (Ligue de Football Professionel) PGP (oso pribatutasun on) es PGP (privacidad bastante buena) fr PGP (logiciel de chiffrement PGP) en PGP (Pretty Good Privacy) PHP (web-orrialde pertsonalak) en PHP (Personal Home Pages Hypertext Preprocessor) PI (posta bidezko igorpen) es GP (giro postal) fr MP (mandat-poste; virement postal) en PO (Postal Order) PKK (Kurdistango Langileen Alderdia) es PKK (Partido de los Trabajadores de Kurdistán) fr PKK (Parti des Travailleurs du Kurdistan) en PKK (Kurdistan Workers Party) PKL (Prozedura Kriminalaren Legea) es LECrim; LECr (Ley de Enjuiciamiento Criminal) PM (polizia militar) es PM (policía militar) fr PM (police militaire) en MP (Military Police) Laburtzapenen Hiztegia 98

99 Laburtzapenen Hiztegia 99 PP (Alderdi Popularra) es PP (Partido Popular) PPDG (Guadalupeko Alderdi Progresista Demokratikoa) fr PPDG (Parti Démocratique Guadeloupéen) PPI (Italiako Alderdi Popularra) es PPI (Partido Popular Italiano) PPI (plano-posizio indikatzaile) en PPI (Plan Position Indicator) PR (ibilbide labur; mendiko ibilbide labur) es PR (sendero de pequeño recorrido; pequeño recorrido) fr PR (petite randonée) en PR (Petite Randonée) PRI (Alderdi Iraultzaile Instituzionala) es PRI (Partido Revolucionario Institucional) PS (Alderdi Sozialista) fr PS (Parti Socialiste) PSE (Euskadiko Alderdi Sozialista) es PSE (Partido Socialista de Euskadi) PSL (Politika eta Segurtasun Lantaldea) es COPS (Comité Político y de Seguridad) fr COPS (Comité Politique et de Sécurité) en PSC (Political and Security Committee) PSN (Nafarroako Alderdi Sozialista) es PSN (Partido Socialista de Navarra) PSOE (Espainiako Alderdi Sozialista Langilea) es PSOE (Partido Socialista Obrero Español) fr PSOE (Parti Socialiste Ouvrier Espagnol) en PSOE (Socialist Party) PSP (publikoarentzako salmenta-prezio) es PVP (precio venta al público) fr PVP (prix de vente publique) en Rp (Retail Price) PSUC (Kataluniako Alderdi Sozialista Batua) es PSUC (Partido Socialista Unificado Catalán) PT (pedagogia terapeutiko) es PT (pedagogía terapéutica) fr PT (pédagogie thérapeutique) PUZ (prozesatzeko unitate zentral) es UCP (unidad central de proceso) fr UCT (unité centrale de traitement) en CPU (Central Processing Unit) PVC (polibinil kloruro) es PVC (cloruro de polivinilo) fr PVC (chlorure de polyvinyle) en PVC (Polyvinyl Chloride)

100 PZL (Prozedura Zibilaren Legea) es LEC (Ley de Enjuiciamiento Civil) RENFE (Espainiako Trenbide Sarea) es RENFE (Red Nacional de Ferrocarriles Españoles) Laburtzapenen Hiztegia 100 REPROM (memoria hil birprogramagarri) es REPROM (memoria sólo lectura reprogramable; memoria muerta reprogramable) fr MEMREP (mémoire morte reprogrammable) en REPROM (Reprogrammable Read-Only Memory) RIEV (Nazioarteko Eusko Ikaskuntzen Aldizkaria) es RIEV (Revista Internacional de Estudios Vascos) fr RIEV (Revue Internationale des Études Basques) RNA; ARN (azido erribonukleiko) es ARN; RNA (ácido ribonucleico) fr RNA; ARN (acide ribonucléique) en RNA (RiboNucleic Acid) RSBAP (Euskalerriaren Adiskideen Elkartea) es RSBAP (Real Sociedad Bascongada de Amigos del País) RSV (Pauldarrak) es RSV (Paulinos) RTF (testu aberastuko formatu) es RTF (formato de texto enriquecido) fr RTF (format texte riche) en RTF (Rich Text Format) RTVE (Espainiako Irrati Telebista) es RTVE (Radio Televisión Española) SA (Sozialista Abertzaleak) SAEGEN (salgai arriskutsuak errepidez garraiatzeko erregelamendu nazional) es TPC (reglamento nacional de transporte de mercancías peligrosas por carretera) SAGAZDE (Garapen Eremuen Kudeaketa SA) es SAGAZDE (S.A. Gestión de Areas y Zonas de Desarrollo) SALO (Sindikatu Askatasunaren Lege Organikoa) es LOLS (Ley Orgánica de Libertad Sindical) SDB (Salestarrak) es SDB (Salesianos (Sociedad de San Francisco de Sales); Salesianas (Sociedad de San Francisco de Sales)) SDEP (segurtasunerako eta defentsarako Europako politika) es PESD (política europea de seguridad y defensa) fr PESD (politique européenne de sécurité et de défense) en ESDP (European Security and Defence Policy) SEA (Arabako Enpresariak) es SEA (Empresarios Alaveses) SEATO (Asia Hego Ekialdeko Tratatuaren Erakundea) es OTASE (Organización del Tratado del Sureste Asiático)

101 fr OTASE (Organisation du Traité de l'asie du Sud-Est) en SEATO (South-East Asia Treaty Organization) SECAM (memoriadun kolore sekuentzial) es SECAM (color secuencial con memoria) fr SECAM (système électronique couleur avec mémoire) en SECAM (Sequential Color with Memory) SEPI (Estatuko Industria Partaidetzarako Sozietatea) es SEPI (Sociedad Estatal de Participaciones Industriales) fr SEPI (Société Espagnole de Participation Industrielle) SGAE (Egile eta Editoreen Elkartea) es SGAE (Sociedad General de Autores y Editores) SGML (markatzeko lengoaia orokor estandar) es SGML (lenguaje estandarizado de marcado general) fr SGML (langage standard de balisage généralisé) en SGML (Standard Generalized Markup Language) SHA (suntsipen handiko armak) es ADM (armas de destrucción masiva) fr ADM (armes de destruction massive) en WMD (Weapons of Mass Destruction) SHEE (Soin Hezkuntzako Euskal Erakundea) es IVEF (Instituto Vasco de Educación Física) fr IVEF (Institut Basque d'education Physique) S-HTTP (hipertestua transferitzeko protokolo seguru) es S-HTTP () fr S-HTTP () en Secure HTTP; S-HTTP (Secure HyperText Transfer Protocol) SHU (sailkapen hamartar unibertsal) es CDU (clasificación decimal universal) fr CDU (classification décimale universelle) en UDC (Universal Decimal Classification) SI; SJ (Jesusen Lagundia; Jesuitak; Josulagunak) es SI (Jesuitas (Compañía de Jesús)) SICA (aurrezki-kutxen elkarkomunikaziorako zerbitzu) es SICA (servicio de intercomunicación de cajas de ahorros) SIS (Schengengo informazio-sistema) es SIS (sistema de información de Schengen) fr SIS (système d'information de Schengen) en SIS (Schengen Information System) SM (Marianistak) es SM (Marianistas (Societas Mariae; Compañía de María)) SM (Maristak: Mariaren Lagunartea) es SM (Padres Maristas) SMS (mezu laburren zerbitzu) es SMS (servicio de mensajes cortos) fr SMS (service de message court) en SMS (Short Message Service) Laburtzapenen Hiztegia 101

102 Laburtzapenen Hiztegia 102 SNCP (EAEko baxurako arrantzako produktuak merkaturatzeko sistema normalizatu) es SNCP (sistema normalizado de comercialización de los productos de la pesca de bajura de la CAV) SP (Eskolapioak) es SP (Padres Escolapios) SPD (Alemaniako Alderdi Sozialdemokrata) es SPD (Partido Socialdemócrata de Alemania) fr SPD (Parti Social-Démocrate d'allemagne) en SPD (Social Democratic Party of Germany) SPP (Poliziako Sindikatu Profesionala) es SPP (Sindicato Profesional de Policía) SPRI (Industriaren Sustapen eta Eraldaketarako Baltzua) es SPRI (Sociedad para la Promoción y Reconversión Industrial) SSP (San Pauloren Jaierazko Elkarte) es SSP (Sociedad de San Pablo) SSS (Sakramentinoak) es SSS (Padres Sacramentinos) STEE-EILAS (Euskadiko Irakaskuntzako Langileen Sindikatua) es STEE-EILAS (Sindicato de Trabajadores de la Enseñanza de Euskadi) STG (sexu-transmisiozko gaixotasun) es ETS (enfermedad de transmisión sexual) fr MST (maladie sexuellement transmissible) en STD (Sexually Transmitted Disease) SVCD (super bideo disko trinko) en SVCD (Super Video Compact Disc) SVD (Berbitak: Jainko Hitzaren Misiolariak) es SVD (Misioneros del Verbo Divino) SX (Xabiertarrak) es SX (Javerianos) TAC (urteko harrapaketa-kopuru) es TAC (total admisible de capturas) fr TAC (total admissible des captures) en TAC (Total Allowable Catches) TAIEX (Informazioa eta Laguntza Teknikoa Trukatzeko Bulegoa) es TAIEX (Oficina de Intercambio de Información y de Asistencia Técnica) fr TAIEX () en TAIEX (Technical Assistance Information Exchange Office) TAO (trafiko eta aparkamenduaren ordenamendu) es OTA (ordenación del tráfico y aparcamiento) TAOL (Toki Araubidearen Oinarriak arautzen dituen Legea) es LBRL (Ley de Bases de Régimen Local) TAT (apertzepzio-test tematiko) es TAT (test de apercepción temática)

103 fr TAT (test d'aperception thématique) en TAT (Thematic Apperception Test) TAT (Torturaren Aurkako Taldea) es TAT (Organismo Contra la Tortura) fr TAT (Groupe Contre la Torture) en TAT (Group Against Torture) Laburtzapenen Hiztegia 103 TDCnet (Europako Terminologia Dokumentazio eta Informazioko Zentroen Sarea) es TDCnet (Red Europea de Centros de Documentación e Información en Terminología) fr TDCnet (Réseau Européen de Centres d'information et de Documentation en Terminologie) en TDCnet (Terminology Documentation Centre Network) TFT (geruza fineko transistore) en TFT (Thin Film Transistor) TIR (nazioarteko errepide-garraio) es TIR (transporte internacional de mercancías) fr TIR (transit international routier) en TIR (International Transit System) TKE (Traineru Kluben Elkartea) es ACT (Asociación de Clubes de Traineras) TMP (talde multiprofesional) es EMP (equipo multiprofesional) TNA (Turismorako Nazioarteko Aliantza) es AIT (Alianza Internacional de Turismo) fr AIT (Alliance Internationale du Tourisme) TNT (trinitrotolueno) es TNT (trinitrotolueno) fr TNT (trinitrotoluène) en TNT (Trinitrotoluene) TOR (Hirugarrendar Erregeladunak) es TOR (Terciarios Franciscanos Regulares) TRIPS (merkataritzarekin lotutako jabetza intelektualaren eskubideei buruzko alderdiak) es TRIPS; ADPIC (aspectos de los derechos de propiedad intelectual relacionados con el comercio) fr ADPIC (aspects des droits de la propriété intellectuelle qui touchent au commerce) en TRIPS (Trade Related aspects of Intellectual Property Rights) TSJN (Nafarroako Justizia Auzitegi Nagusia) es TSJN (Tribunal Superior de Justicia de Navarra) TTL (transistore transistore logika) en TTL (Transistor Transistor Logic) TTM (truke-tasen mekanismo) es MTC (mecanismo de tipos de cambio) UA (Unidad Alavesa) es UA (Unidad Alavesa) UABP (urte anitzeko bideratze-programa) es POP (programa de orientación plurianual) fr POP (programme d'orientation pluriannuel) en MAGP (Multiannual Guidance Programme)

104 UAGA (Arabako Nekazari eta Abeltzainen Batasuna) es UAGA (Unión de Agricultores y Ganaderos de Alava) UCI (Txirrindularitzaren Nazioarteko Batasuna) es UCI (Unión Ciclista Internacional) fr UCI (Union Cycliste Internationale) en UCI (International Cycling Union) UEFA (Europako Futbol Elkarteen Batasuna) es UEFA (Unión Europea de las Asociaciones de Fútbol) fr UEFA (Union des Associations Européennes de Football) en UEFA (Union of European Football Associations) UEMA (Udalerri Euskaldunen Mankomunitatea) es UEMA (Mancomunidad de Municipios Euskaldunes) fr UEMA (Communauté des Communes Bascophones) en UEMA (Commonwealth of Monolingual Basque Municipalities) UETS (udaletako euskara-teknikarien sare) UEU (Udako Euskal Unibertsitatea) es UEU (Universidad Vasca de Verano) fr UEU (Université Basque d'été) en UEU (Basque Summer University) UGT (Langileen Batasun Orokorra) es UGT (Unión General de Trabajadores) UHUN; UNED (Urrutiko Hezkuntzarako Unibertsitate Nazionala) es UNED (Universidad Nacional de Educación a Distancia) UIB (unibertsitateko irakasleria-batzorde) es CPU (comisión de profesorado de la universidad) Laburtzapenen Hiztegia 104 UNESCO (Hezkuntza, Zientzia eta Kulturarako Nazio Batuen Erakundea) es UNESCO (Organización de las Naciones Unidas para la Educación, la Ciencia y la Cultura) fr UNESCO (Organisation des Nations Unies pour l'éducation, la Science et la Culture) en UNESCO (United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization) UNICE (Europako Erkidegoko Industrien Batasuna) es UNICE (Unión de las Industrias de la Comunidad Europea) fr UNICE (Union des Industries de la Communauté Européenne) en UNICE (Union of Indutries of the European Community) UNICEF (Haurren Laguntzarako Nazio Batuen Funtsa) es UNICEF (Fondo de las Naciones Unidas para la Infancia) fr FISE (Fonds des Nations Unies pour l'enfance) en UNICEF (United Nations International Children s Emergency Fund) UNITA (Angolaren Independentzia Osorako Batasun Nazionala) es UNITA (Unidad Nacional para la Independencia Total de Angola) UOHEI (Urrutiko Oinarrizko Hezkuntzarako Euskal Ikastegia) es CEVEBAD (Centro Vasco de Educación Básica a Distancia) UPF (Frantziaren Aldeko Batasuna) es UPF (Unión por Francia) fr UPF (Union pour la France) en UPF (Union for France)

105 UPN (Unión del Pueblo Navarro) es UPN (Unión del Pueblo Navarro) UPU (posta-batasun unibertsal) es UPU (unión postal universal) fr UPU (union postale universelle) en UPU (Universal Postal Union) UTB (urteko tasa baliokide) es TAE (tasa anual equivalente) UTC (denbora unibertsal koordinatu) es UTC (tiempo universal coordinado) fr UTC (temps universel coordonné) en UTC (Universal Time Coordinated) UUP (Ulsterko Alderdi Unionista) es UUP (Partido Unionista del Ulster) fr UUP (Parti Unioniste d'ulster) en UUP (Ulster Unionist Party) UVF (Ulsterko Boluntarioen Indarra) es UVF (Fuerza de Voluntarios del Ulster) fr UVF (Force Volontaire de l'ulster) en UVF (Ulster Volunteer Force) VCD (bideo disko trinko) en VCD (Video Compact Disc) VHS (etxeko bideo-sistema) en VHS (Video Home System) VHS (Virtual Hire System) es VHS (sistema de transporte de cinta) fr VHS () en VHS (Virtual Hire System) VRML (errealitate birtuala modelatzeko lengoaia) es VRML (lenguaje de modelación de realidad virtual) fr VRML (langage de modélisation en réalité virtuelle) en VRML (Virtual Reality Modeling Languaje) WTA (Emakumezko Tenislari Profesionalen Elkartea) es WTA (Asociación de Tenistas Femeninas Profesionales) en WTA (Women Tennis Association) WWF (Naturarentzako Mundu Funtsa) es WWF (Fondo Mundial para la Fauna) fr WWF (Fonds Mondial pour la Faune) en WWF (World Wildlife Fund) WWW (mundu zabaleko amaraun) es WWW (telaraña mundial) fr WWW () en WWW (World Wide Web) ZAU (zainketa aringarrietako unitate) es UCP (unidad de cuidados paliativos) fr USP (unité de soins palliatifs) en PCU (Palliative Care Unit) Laburtzapenen Hiztegia 105

106 ZIG (zereginen ikaskuntzarako gela) es AAT (aula de aprendizaje de tareas) ZIU (zainketa intentsiboetako unitate) es UCI (unidad de cuidados intensivos) en ICU (Intensive Care Unit) ZK; CN (zenbakizko kontrol) es CN (control numérico) fr CN (commande numérique) en NC (Numeric Control) ZKK; CNC (zenbakizko kontrol konputerizatu) es CNC (control numérico computerizado) fr CNC (commande numérique par ordinateur) en CNC (Computer Numerical Control) ZNB (zabalkundea neurtzeko bulego) es OJD (oficina de la justificación de la difusión) ZOK (zerga-oinarri kotizagarri) es BIC (base imponible cotizable) ZON (zerga-oinarri negatibo) es BIN (base imponible negativa) ZOPE (Z objektuak argitaratzeko inguru) en ZOPE (Z Object Publishing Environment) Laburtzapenen Hiztegia 106

107 Laburtzapenen Hiztegia 107

108 Laburtzapenen Hiztegia 108 Zerrenda orokorrak

109 Laburtzapenen Hiztegia 109 Forma laburtuen araberako aurkibidea C Celsius gradu; gradu zentigradu F Fahrenheit gradu R Reaumur gradu µ mikro- µa mikroanpere µf mikrofarad µg mikrogramo µm; µ mikrometro; mikra; mikroi µs mikrosegundo Å angstrom %/guzt. ehuneko zati guztizko 1 Erg Erregeak lehen Liburua 1 Jn Joanen lehen Gutuna 1 Ko Korintoarrei lehen Gutuna 1 Kro Kronikak lehen Liburua 1 M Makabearrak lehen Liburua 1 P Pedroren lehen Gutuna 1 Sm Samuelen lehen Liburua 1 Tm Timoteori lehen Gutuna 1 Ts Tesalonikarrei lehen Gutuna 2 Erg Erregeak bigarren Liburua 2 Jn Joanen bigarren Gutuna 2 Ko Korintoarrei bigarren Gutuna 2 Kro Kronikak bigarren Liburua 2 M Makabearrak bigarren Liburua 2 P Pedroren bigarren Gutuna 2 Sm Samuelen bigarren Liburua 2 Tm Timoteori bigarren Gutuna 2 Ts Tesalonikarrei bigarren Gutuna 3 Jn Joanen hirugarren Gutuna A alarguna A adenina A ampere A antizikloi a area a atto- A bira; Ab ampere-bira A. autobide a. aita a. aska a. ale a. ag. aita agurgarri a. ag. h. aita agurgarri hori a. h. aita hori a. lib. aipaturiko liburu a. s. aita santu a. s. t. doh. aita santu txit dohatsu a.-k. adimen-koefiziente a.a. aipaturiko artikulu A

110 Laburtzapenen Hiztegia 110 a.b. A.B. a.e.g. a.h. A.H. a.m. A.M. a.o. A.T. a.z. a.z. A/V AA AA AA AAB AAG AALA AB Ab AB ab. ABB abe. ABEE Abelazk. abelb. ABFT ABK abk armak abl. ABLE ABO ABS abs. abstr. ABU abu. Ac Ac ACB accel. ACTH AD ad. ad. os. ad.-konpl. adb. ADECU ADG adgo ADH adib. adj. adkor. adl. adlag. Admin. Admin. Zuz. admri. admtz. ADP ADP adiera berri Ama Birjina azal eta guzti adiera hertsi abiadura handia ante meridiem Andre Maria ahalordez abiadura txikia adiera zabal alde zergagabe ad valorem Alkoholiko Anonimoak adimen artifizial Asuntzionistak: Jasokundeko Agustindarrak Amnistiaren Aldeko Batzordeak aukera anitzeko galdera arte aplikatuak eta lanbide artistikoak administrazio berezi Abdias Abertzaleen Batasuna abat Araba Buru Batzarra abendu aldi baterako enpresa-elkarte Abelazkuntza abelbide arrantza bideratzeko finantza-tresna Autodeterminazioaren Biltzarrak arma atomiko, biologiko eta kimikoak ablatibo aldi baterako laneko enpresa azterketa-batzorde ofizial blokeoaren kontrako sistema absolutibo; absolutu abstraktu anestesia ondoko bizkorketarako unitate abuztu altocomulus; altokumulu aktinio Saskibaloi Kluben Elkartea accelerando hormona adrenokortikotrofiko Andorra aditz adeitasun osoz aditz-konplementu adberbio Kontsumitzaile eta Erabiltzaileen Defentsarako Elkartea Ekintza Demokratiko Guyanarra adagio hormona antidiuretiko adibide adjektibo adierazkor adlatibo adizlagun Administrazio Administrazio Zuzenbide administrari administratzaile adenosina difosfato pezeta

111 Laburtzapenen Hiztegia 111 ADSL AE AE AE AEB AEB AEB AECE AED AED AEE AEK AENA AENOR Aeron. AES AF af Af. AFA AFB AFBE affettº AFNOR agº; agit. AG Ag AG Ag ag. ag. AGF Ah ah. AHO aholk. AHT ahta. AI AIF AIKP aintz. aip. ait. AIZ Aizk. AJA ak AK AKOB akt. aktu. akus. Akus. AL Al al. Ala ALABA Albait. ald. ald. aldib. abonatu-linea digital asimetriko aurrerapen egokia Arabiar Emirerri Batuak autonomia-estatutu Espainiako Bankuen Elkartea Afrikar Estatuen Batasuna Ameriketako Estatu Batuak Espainiako Merkataritza Elektronikoko Elkartea dirham emirrerribatuar Arrasate Euskaldun Dezagun Amerikako Estatuen Erakundea Alfabetatze Euskalduntze Koordinakundea Espainiako Aireportuak eta Aireko Nabigazioa Espainiako Normalizazio Erakundea Aeronautika Abokatu Euskaldunen Sindikatua Afganistan afrikaans Afrika afgani Frantziako Bankuen Elkartea aktibo finantzarioen bitartekarien elkarte affettuoso Frantziako Normalizazio Erakundea agitato auzitegi goren Ageo Antigua eta Barbuda zilar agurgarri agindu Frantziako Aseguru Orokorrak ampere-ordu ahizpa irakasle aholkulari aholkulari abiadura handiko tren ahaldunduta Amnistia Internazionala Arabako Ikastolen Federakundea azpisarearekiko independente den konbergentzia-protokolo aintzira aipamen aitorle atzerritarraren identifikazio-zenbaki Aizkolaritza antolakuntza- eta jarduera-araudi aurrezki-kutxa aurrezki-kutxa Afrikako, Karibeko eta Ozeano Bareko Herrialdeak aktibo aurrekontu akusatibo Akustika Albania aluminio astelehen alanina Armen Arloko Lankidetzako Antolakunde Bateratua Albaitaritza alderdi aldapa aldi baterako

112 Laburtzapenen Hiztegia 112 aldr. aldz. of. ALET alf. ALHAO Alj. alk. Alk. allº ALL alltto ALO Alp. alt. Am AM Am am am. Am. am. ag. am. ag. h. am. h. AMD AME AMIA AMKP AMMF AMP AMS AMSP AN AN AN an. anagr. anal. anast. Anat. ANC ANC andño. And and. andnº andte Anestesiol. anfib. ANG angl. anim. Animis. anon. ANPE Ant antilog anton. Antr. antz. Antz. ANZUS AO aldiri aldizkari ofizial administrazioko langileen euskarazko trebakuntza alferez Arabako Lurralde Historikoaren Aldizkari Ofiziala Aljebra alkate Alkimia allegro lek allegretto Aurrekontu Lege Orokor Alpinismo altuera amerizio Armenia Amos amharera ama Amerika ama agurgarri ama agurgarri hori ama hori dram arriskuko material espezifikoak ahuleziak, mehatxuak, indarrak eta aukerak azpisarearen mendekotasuna duen konbergentzia-protokolo Andre Mariaren Misiolari Frantziskotarrak adenosina monofosfato Amsterdam Schiphol aireportua azpisarearen mendekotasuna duen sarbide-protokolo Aliantza Nazionala auzitegi nagusi Antillak anaia anagrama analogia anastatiko Anatomia Afrikar Kongresu Nazionala Korsikako Nazio Batasuna andereño Andromeda; Hiru Ahizpak andre andantino andante Anestesiologia anfibio florin antillatar anglikanismo animalia Animismo anonimo Lanpostuetarako Agentzia Nazionala Antlia antilogaritmo antonimo Antropologia antzina Antzerki Australia, Zeelanda Berria eta Ameriketako Estatu Batuen arteko Segurtasun Akordio Militarra Angola

113 Laburtzapenen Hiztegia 113 AON Ap ap. Apache APB APEC api. apok. apost. app. app. jn. APRA Aps aptu. AQ Aql Aqr ar Ar AR AR ar. ARA arakn. arc cos arc cosh arc cot arc coth arc sin arc tan arc tanh Arg arg. Arg. arg. arg. arg. g. argit. Argit. argitp. argk. argtz. argtz. oh. Ari Arit. Ark. ark. Arkit. ARKO Arm. ARNm ARP arp. arpp. arr. Arr. Arraunk. arrunk. ARS Art. art. Art. Ed. Art. Graf. kwanza berri Apokalipsia apaiz adabakizko zerbitzari arrantza-politika bateratu Asia eta Ozeano Bareko Elkarlaguntzarako Foroa apiril apokrifo apostolu apezpiku apezpiku jaun Herri Aliantza Iraultzaile Amerikarra Apus apartamentu Antartika Aquila; Arranoa Aquarius arabiera argon Argentina Araba arro austral araknido arku kosinu arku kosinu hiperboliko arku kotangente arku kotangente hiperboliko arku sinu arku tangente arku tangente hiperboliko arginina argot Argazkigintza argitaletxe argi; argitsu argitaletxerik gabe argitaraldi Argiteknia argitalpen argazki argitaratzaile argitaratzailearen ohar Aries Aritmetika Arkeologia arkaiko Arkitektura Arrasateko Komunikabideak Armagintza azido erribonukleiko mezulari peso artzapez artzapezpiku arrunt Arrantza Arraunketa arrunkeria peso argentinar berri Arte artikulu Arte Ederrak Arte grafikoak

114 Laburtzapenen Hiztegia 114 artrop. arzki. as As As as. As. ASAL ASCII ASEAN ASK ASLE Asn Asp asp. ASPB Astrol. Astron. Astronaut. asz. AT At at. at. ataur. ATB ATCRB ATL Atl. atm ATM ATP ATP ATS AU Au au. at. AuB AUD AuEsZ AuEzZ AUNLU Aur aur. autogr. Autom. auton. auton.-erk. auz. auz.; a. auzob. AVI AVT AWG AX ay AZ az az. az. az. nag. aza. azal. artrodopo aurrizki assamera altostratus; altostratu artseniko astearte Asia arnas sindrome akutu larri informazio-trukerako Amerikako kode estandar Hego-Ekialdeko Asiako Tratatuaren Erakundea Abertzale Sozialisten Komiteak Euskadiko Lan Sozietateen Taldea asparragina azido aspartiko aspaldiko atzerriari eta segurtasunari buruzko politika bateratu Astrologia Astronomia Astronautika aszetika Austria astato atari ataka atariaurre aduana-tarifa bateratu Ipar Euskal Herriko Garraio Kolektiboko Elkartea Hartsfield - Jackson Atlanta nazioarteko aireportua Atletismo atmosfera transmititzeko modu asinkrono adenosina trifosfato Tenislari Profesionalen Elkartea txelin austriar Australia urre aurretik atzerako Autodeterminaziorako Bilgunea dolar australiar aurre-eskuineko zeihar aurre-ezkerreko zeihar azienda-unitateak nekazaritzako lurrak ureztatzeari begira Auriga aurretiko; aurretikoak autografo Automobilismo autonomia autonomia-erkidego auzune auzo auzoberri soinu eta bideo tartekatuak Terrorismoaren Biktimen Elkartea florin arubar azken xedapen aimara Azerbaijan azerbaijanera asteazken azal azoka nagusi azaro azalera

115 Laburtzapenen Hiztegia 115 azk. AZL AZM azp. AZTI aztze. azken administrazio eta zerbitzuetako langileak manat auzapez Arrantzuarekiko Zientzia eta Teknika Iraskundea azaleztatze B banandua b barn B boro B bel b. bide b. ag. bere aginduz b. z. es. beti zure esaneko b. zah. bide zahar b.b. beste bide b.g. besterik gabe b.i.s.g. beste inon sailkatu gabe b.o. babes ofizial b.o.b. bukaera onari baldintzatuta b.s.b. baldin eta soilik baldin b/min bira minutuko Ba Baruk Ba bario BA Bosnia-Herzegovina BAD dinar bosniar BAE bezeroen arretarako eremu BAE Bakearen Aldeko Elkartea BAFE barneko farmazialari egoiliar BAI biztanleria aktiboaren inkesta BAK Bakearen Aldeko Koordinakundea bak. g. bakoitirik gabe Bakter. Bakteriologia balist. balistika BAM; BAB Baiona-Angelu-Miarritze BAME barruko mediku egoiliar banatz. banatzaile BAO Bizkaiko Aldizkari Ofiziala bar. barruti barr. barruan Barzz. Baratzezaintza bas. baserri basel. baseliza Basog. Basogintza bat. batailoi batx. batxilergo batz. batzorde BAZ bezeroarentzako arreta-zerbitzu bazk. bazkide BB Barbados BBB Bizkai Buru Batzarra BBD dolar barbadostar BBK Bilbao Bizkaia Kutxa BBON balio bereko ondorioa duen neurri BBVA Bilbao Vizcaya Argentaria Bankua BC Banku Zentrala Bcc ezkutuko kopia BCN Bartzelonako aireportua BD Bangladesh B

116 Laburtzapenen Hiztegia 116 BDT Be be BE BEAZ BEF beg. os. BEGb BEGd beh. behat. Beirag. bener. Ber. berrinp. BEZ BF BFCE BFF BG bg BGAE BGEB BGL BGM BH BHD BI bi BI Bi Bibl. bibliog. bid. bideg. bidez. BIE BIEZ BIF bik. bik. g. bil. bild. biltz. BIMH BIO Biof. Biogeog. Biokim. Biol. BIQ bir. BIRD birmold. birmoldle. BIZ bizig. bizil. Bizk. bizt. BJ BJA Bk taka berilio bielorrusiera Belgika Bizkaiko Enpresa eta Aurrerapen Zentroa franko belgikar begirune osoz balio erantsi garbi balio erantsi gordin beh ako behatoki Beiragintza beneragarri Bertsogintza berrinprimatze balio erantsiaren gaineko zerga Burkina Faso Atzerri Merkataritzarako Frantziako Bankua CFA franko Bulgaria bulgariera borondatezko gizarte-aurreikuspeneko erakunde Berreraikuntza eta Garapeneko Europako Bankua lev baimendutako gehieneko masa Bahrain dinar bahraindar Burundi bislama batxilergo-institutu bismuto Biblia bibliografia bidaltzaile bidegurutze bidezidor Bizkaiko Ikastolen Elkartea bibliografia eguneratzeko zerbitzu franko burundiar bikoiztu bikoitirik gabe biltegi bilduma biltzaile makina-tresnaren biurteko Bilboko aireportua Biofisika Biogeografia Biokimika Biologia Miarritzeko nazioarteko aireportua biribilgune Berreraikuntza eta Garapeneko Nazioarteko Bankua birmoldatu birmoldatzaile Bizkaia bizigune bizileku Bizkaiera biztanle Benin biztanleria jardueraren arabera berkelio

117 Laburtzapenen Hiztegia 117 BKK bku. bl. BM BM BMD BMHB bn BN BN BNaf. BND BNG BNJ BO bo BOB BOCE BOD BOE BOE bol. Bolb. BOM Boo BOP BOS Bot. Box. BPGb BPGd Bq br BR Br brakiop. BRC brig. briof. brioz. BRL BRR bs BS BSCH BSD BT bta. BTJ BTN BTP BTS BTT Btu btz. btz. arr. btz. orok. btzkde. bud. bul. bul. ter. bul.-zk. BW Don Muang nazioarteko aireportua banku bloke Barne-medikuntza Bermuda dolar bermudatar Barne Merkatua Harmonizatzeko Bulegoa bengalera Batzar Nagusiak Brunei Behe-nafarrera dolar bruneiar Bloke Nazionalista Galiziarra behin-behineko jabe Bolivia tibetera boliviano Espainiako Gorteetako Aldizkari Ofiziala Bordeleko aireportua Estatuko Aldizkari Ofiziala babes ofizialeko etxebizitza bolumen Boleibol bitarte optiko meteorologiko Bootes; Itzaina peso boliviar Bilboko Orkestra Sinfonikoa Botanika Boxeo barne-produktu garbi barne-produktu gordin becquerel bretoiera Brasil bromo brakiopodo kruzeiro brigada briofito briozoo real kruzeiro real bosniera Bahamak Santander Central Hispano Bankua dolar bahamar Bhutan benta behin betiko jabe ngultrum eraikuntza eta herri-lanak sakelako telefono-deien banagune mendiko bizikleta; lur orotako bizikleta unitate termiko britainiar batzar batzar arrunt batzar orokor batzarkide budismo bulego bulego terminal bulego-zenbaki Botswana

118 Laburtzapenen Hiztegia 118 BWP BY BYR BZ BZ bz. BZD BZES bzg. pula Bielorrusia errublo bielorrusiar babes zibil Belize baiezko dolar belizetar banku zentralen Europako sistema buruzagi C C C c C Ca ca ca CA ca. CAD Cae cal cal Cam CAN Can CANA Cap CAP Car Cas CAU Cb Cc CC CD Cd CD cd CDC CDG CDN CDS CDS CDT CDZ Ce CEA CEAPAT CECA CEDEFOP CEEP Cen Cep CEPAL CERET CERN CESCE CESID coulomb karbono zentizitosina kaltzio zentiarea katalan Kanada circa dolar kanadar Caelum calvus kaloria Camelopardalis Nafarroako Aurrezki Kutxa Cancer Aturri eta Errobiko Nekazari Kooperatiba Capricornus profesionalen gaitasun-agiri Carina Cassiopeia erabiltzailearen laguntza-zentro cumulonimbus; kumuloninbo kopia Kanariar Koalizioa Kongoko Errepublika Demokratikoa kadmio disko trinko kandela Kataluniako Konbergentzia Demokratikoa Paris Charles de Gaulle nazioarteko aireportua Nafar Demokraten Elkargunea Demokrata Sozialen Zentroa Zentro Demokratiko eta Soziala Europar Batasuneko Organoen Itzulpen Zentroa zaire berria zerio Energia Atomikorako Ordezkaritza Pertsonen Autonomiaren eta Laguntza Teknikoen Estatuko Zentroa Espainiako Aurrezki Kutxen Konfederazioa Lanbide Heziketa Garatzeko Europako Zentroa Enpresa Publikoen Europako Zentroa Centaurus Cepheus Latinoamerikarako eta Kariberako Batzorde Ekonomikoa Teknologia Hezkuntzako Eskualdeko Zentroa Ikerketa Nuklearrerako Europako Kontseilua Esportaziorako Kreditu Aseguruen Espainiako Konpainia Defentsarako Informazio Zentro Nagusia

119 Laburtzapenen Hiztegia 119 Cet CEV Cf CF CFDT CFI cfr.; cf. CG CG cg CGAC CGD CGPJ CGT CH Cha CHE CHF Ci CI CIA Cir CIRA CITES CiU Cl CL cl; cl CLP cm Cm CM CMa CMF CMi CN CNE CNEC CNJA CNMV CNT CNY Co CO COE Col colog Com con COP cop. CORDIS cos cosec cosech cosh cot coth CP cpf; cpe CR Cetus; Balea Euskadiko Enpresaburuen Bilgunea kalifornio Afrika Erdiko Errepublika Frantziako Lan Konfederazio Demokratikoa nazioarteko finantza-korporazio confer Kongoko Errepublika Koalizio Galiziarra zentigramo Gaur Egungo Artearen Galiziako Zentroa curriculuma garatzeko dekretu Botere Judizialaren Kontseilu Nagusia Lanaren Konfederazio Orokorra Suitza Chamaeleon Ebroko Konfederazio Hidrografikoa franko suitzar curie Boli Kosta Inteligentzia Agentzia Zentrala Circinus Continuity IRA; Real IRA Arriskuan dauden Espezieen Nazioarteko Salmenta Kontrolatzeko Konbentzioa Convergencia i Unió kloro Txile zentilitro peso txiletar zentimetro kurio Kamerun Canis Major; Izarrora Klaretarrak Canis Minor; Xakurra Txina curriculuma norbanakoari egokitze Zinemaren Batzorde Nazionala Laborari Gazteen Konfederazio Nazionala Balore Merkatuaren Batzorde Nazionala Lanaren Konfederazio Nazionala yuan kobalto Kolonbia ekintzetarako talde bereziak Columba kologaritmo Coma Berenices congestus peso kolonbiar copyright Ikerketa eta Garapeneko Europako Erkidegoko Informazio Zerbitzua kosinu kosekante kosekante hiperboliko kosinu hiperboliko kotangente kotangente hiperboliko Pasiotarrak kreolera Costa Rica

120 Laburtzapenen Hiztegia 120 Cr CR CrA CrB CRC cresc. CRS Crt Cru Crv cs Cs CSE CSN CSSR CSV CU Cu Cu CUP CV CVE CVn CY cy Cyg CYP Cys CZ CZK kromo Teatinoak Corona Australis Corona Borealis kolon costarrikar crescendo Segurtasun Konpainia Errepublikanoak Crater Crux Corvus txekiera zesio curriculumera sartzeko egokitzapen Segurtasun Nuklearreko Kontseilua Erredentziokoak Biatoristak Kuba kobre cumulus; kumulu peso kubatar Cabo Verde eskudo caboverdetar Canes Venatici Zipre gales Cygnus libera zipretar zisteina Txekia koroa txekiar d dezi- D depresio D dibortziatua d. data d.c. da capo d.g. datarik gabe d/e datatik egunetara da dekada daniera dag dekagramo dal; dal dekalitro dam dekametro dan dekanewton dat. datibo DB datu-base db dezibel DBH Derrigorrezko Bigarren Hezkuntza DC Demokrazia Kristaua DDMEB Drogen eta Droga Mendekotasunaren Europako Behatokia DDT dikloro difenil trikloroetano de aleman DE Alemania decresc. decrescendo DEE Drogak Eragindakoen Elkartea Dek. Dekorazio dekl. deklinabide Del Delphinus DEM marko aleman D

121 Laburtzapenen Hiztegia 121 Dem. DEN Dermat. dest. destak. det. DFW DG dg DGICYT DGT diagr. dial. diam. dib. Didak. Diet. dim. dinam. dioz. dip. Diplom. diptu. diptu. for. diptu. nag. dis. DIU; UBG DJ DJF DK dk. DKK dl; dl DLEF dm DM DMAIF Dn Dn gr DNA; ADN DNAT DO doh. dok. dol. DOP Dor dpi dptu. Dra Dt DTS dtu. DTW du DUP dv DVD Dy DYA dyn DZ DZD Demografia Denver nazioarteko aireportua Dermatologia destinatibo destakamentu determinatzaile Dallas - Fort Worth nazioarteko aireportua zuzendaritza nagusi dezigramo Ikerketa, Zientzia eta Teknologiako Zuzendaritza Nagusia Trafikoko Zuzendaritza Nagusia diagrama dialekto diametro dibisio Didaktika Dietetika diminuendo dinamika diozesi diputazio Diplomatika diputatu diputatu foral diputatu nagusi diseinu umetoki barneko gailu Djibuti franko djibutiar Danimarka doktore koroa danimarkar dezilitro Diru Lankidetzako Europako Funtsa dezimetro Dominika Diru Merkatuko Aktiboetako Inbertsio Funtsa Daniel Daniel Grekoa azido desoxirribonukleiko Terrorismoaren Aurkako Dibisio Nazionala Dominikar Errepublika dohatsu dokumentu dolce peso dominikar Dorado puntuak hazbeteko departamentu Draco Deuteronomioa Dolby teatro sistema deskontu Detroit Metropolitan Wayne County aireportua duplicatus Ulsterko Alderdi Unionista Demokratikoa maldivera disko digital balioaniztun disprosio Gelditu eta Lagundu dina Aljeria dinar aljeriar

122 Laburtzapenen Hiztegia 122 E erreklamatu E emakumezkoa E ekialde E exae' lurrun-tentsio; lurrun-presio e. etxe e. egun e. erabil e.-m. etxe-multzo e.a.; etab. eta abar E.B. eskuordetzaren bidez e.b. esate baterako e.d. ez dagoelako e.g. egunik gabe e.g.t. erregistro gordineko tonak e.l. etxeko lan E.S. Egoitza Santu e.z. egoera zibil E/A eskari agregatu EA Eusko Alkartasuna ea. erdialde EAB Europako Agiri Bakuna EAE Euskal Autonomia Erkidegoa EAE/ANV Eusko Abertzale Ekintza EAEAN Euskal Autonomia Erkidegoko Justizia Auzitegi Nagusia EAEE; Euratom Energia Atomikoaren Europako Erkidegoa EAEEI Energia Atomikoaren Europako Erkidegoa Eratzeko Ituna EAJ Euzko Alderdi Jeltzalea EAm. Erdialdeko Amerika EAR Berreraikuntzarako Europako Agentzia EAS Donostiako aireportua EB Ezker Batua EB Euskal Batasuna EB Europar Batasuna eb.-er. ebaketa-erreminta ebanj. ebanjelari EBAO Europar Batasunaren Aldizkari Ofiziala EBB Estatu Burujabe Berriak EBB Euzkadi Buru Batzarra EBB elkarrekiko berme-baltzu EBEN Europar Batasuneko Estatu Nagusi Militarra EBI eguneroko batez besteko irabazi EBI Europar Batasunaren Ituna EBLM Europar Batasuneko Lantalde Militarra ebol. eboluzio EBS Europa barneko sareak EBZ Europako Banku Zentrala EC Ekuador ECHO Europako Erkidegoko Bulego Humanitarioa ECS sukre ED Errege Dekretu ed. edizio EDA Europako Diru Akordioa Edafol. Edafologia EDB Euskal Dantzarien Biltzarra EDB Ekonomia eta Diru Batasuna EDF Europako Diru Funtsa EDF Frantziako Elektrizitate Konpainia E

123 Laburtzapenen Hiztegia 123 EDI EDS EDTA EE EE EE EEE EEE EEE EEEH EEEI EEES EEI EEJA EEK EELAA EEZ Ef EFA EFQM EFSA EFTA EG Eg EG eg. eg. eg. anon. eg. oh. EGA EGAF EGEF EGEOBI EGI egiazt. EGIF EGK EGK egkide. EGL EGLU egok. egokle. EGP EGT egun. EH EH EHAA EHBE EHBE EHE EHEU EHGAM EHHA EHI EHIK Ehiz. EHKB EHME EHNA Europako Diru Institutua Europako Diru Sistema azido etilendiamina tetraazetiko Estonia Europako Erkidegoa Euskadiko Ezkerra Europako Ekonomia Erkidegoa Energiaren Euskal Erakundea Europako esparru ekonomiko Erdialdeko eta Ekialdeko Europako Herrialdeak Europako Ekonomia Erkidegoa Eratzeko Ituna ekonomia eremu esklusibo Europako Erkidegoa Eratzeko Ituna Europako Erkidegoetako Justizia Auzitegia koroa Europako Erkidegoetako Lehen Auzialdiko Auzitegia Eskualdeen Europako Zentroa Efesoarrei Gutuna eragozpen fiskaleko asanblada Kalitatearen Kudeaketarako Europako Fundazioa Elikagaien Segurtasuneko Europar Agintaritza Europako Merkataritza Askeko Elkartea Egipto Apostoluen Eginak ezkongabea egoitza egile egile anonimo egilearen ohar euskararen gaitasun-agiri Europako Garapen Funtsa Eskualde Garapeneko Europako Funtsa Europako Erkidegoko Gaietan Espezializatutako Organoen Biltzarra Euzko Gaztedia egiaztagiri Europako Gizarte Funtsa Euskadiko Gazteriaren Kontseilua Ekonomia eta Gizarte Kontseilua egilekide ekonomia eta gizarte lantalde Euskal Gramatika, Lehen Urratsak egokitu egokitzaile libera egiptoar erregistro gordineko tona eguneratu Mendebaldeko Sahara Euskal Herria Euskal Herriko Agintaritzaren Aldizkaria Euskal Herriko Bertsozaleen Elkartea Euskal Herriak Bere Eskola Euskal Herrian Euskaraz Euskal Herriak Euskal Unibertsitatea Euskal Herriko Gay eta Lesbianen Askapenerako Mugimendua Euskal Herriko Hizkuntz Atlasa entzumena eta hizkuntza Euskal Herriko Ikastolen Elkartea; Euskal Herriko Ikastolen Konfederazioa Ehiza Euskal Herriko Kontsumitzaileen Batasuna Euskal Herriko Mendizaleen Elkartea Euskal Herriko Naziotasun Aitormena

124 Laburtzapenen Hiztegia 124 EHNE EHP EHSF EHT EHU Ehung. EI EIA EIB EIE EIET EIF EIN EIN; INE EIOS EITB EITE EIZIE EJ EJABA EJIE EJSN EK ek. EKA eka. EKE EKE EKGK ekinod. EKKO ekl. Ekol. Ekon. EL el el. ELA ELB ELD ELE ELEK Elek. Elektroak. Elektrobiol. Elektrol. Elektrom. elektromag. Elektron. Elektrorradiol. Elektrost. Elektrotek. ELGA elizb. elk. elkg. ELN ELO ELOO emak. EMEA EMK EMN Euskal Herriko Nekazarien Elkartea Europako hezkuntza-proiektu Euskal Herriko Surf Federazioa errolda arteko hazkunde-tasa Euskal Herriko Unibertsitatea Ehungintza Eusko Ikaskuntza Europako Ingurumen Agentzia Europako Inbertsio Bankua Europako ikerketa-esparru Ekonomia Intereseko Europako Taldea Europako Inbertsio Funtsa Enpleguko Institutu Nazionala Estatistikako Institutu Nazionala Estatuko interes orokorreko sare Euskal Irrati Telebista Eusko Teknologi Ikertegien Elkartea Euskal Itzultzaile, Zuzentzaile eta Interpreteen Elkartea Eusko Jaurlaritza ebazpen eta jarraipen batzorde Eusko Jaurlaritzaren Informatika Elkartea ekonomia-jardueren sailkapen nazional Europako Kontseilua ekintza Euskal Herriko Karlista Alderdia ekain Euskal Kultur Erakundea eskolaz kanpoko ekintzak Euskadiko Kooperatiben Goren Kontseilua ekinodermatu Euskal Kulturaren Kontseilu Orokorra eklesiologia Ekologia Ekonomia Eskualdeetako Lantaldea greko; greziera eliza Euzko Langilleen Alkartasuna Eusko Legebiltzarra Errege Lege Dekretua erkidegoko laguntza-esparru elkarren laguntza ekonomikorako kontseilu Elektrizitate Elektroakustika Elektrobiologia Elektrologia Elektrometria elektromagnetismo Elektronika Elektrorradiologia Elektrostatika Elektroteknia Ekonomia Lankidetza eta Garapenerako Antolakundea elizbarruti elkarte elkargo Nazio Askapenerako Armada Estatuko Lege Organikoa Espetxeen Lege Organiko Orokorra emakumezko Sendagaiak Aztertzeko Europako Agentzia Euskadiko Mugimendu Komunista erresonantzia magnetiko nuklear

125 Laburtzapenen Hiztegia 125 en ingeles ENA ENA ENAM ENB Enbriol. Endokr. ENE; EIE ENL Enol. enp. enp. enpr. ent. Entom. entz. ENZN eo EO EOS EP Ep ep. EPEL epem. Epistem. EPK EPL EPN EPNF EPSK Equ Er ER eraik. Eraik. erak. erak. eransk.; er. erat. ERC erd. erg. erg. ergi. Eri erk. Erl. Erloj. Erlzz. Erm erm. erm. ERN ERNE erp. erp. nag. erp. zah. err. Erradiol. Erradiot. erreb. erred. Administrazio Eskola Nazionala euskal nortasun-agiri Euskal Nazio Askapenerako Mugimendua Europako Normalizazio Batzordea Enbriologia Endokrinologia ekialde ipar-ekialde Euskararen Normalizazio Legea Enologia enperadore enparantza enpresa entitate Entomologia entziklika Erregistroen eta Notariotzaren Zuzendaritza Nagusia esperanto eguneko ospitale Euskadiko Orkestra Sinfonikoa Europako Parlamentua Epaileak epilogo Eskuzko Pilota Enpresen Liga epemuga Epistemologia Euskadiko Partidu Komunista Europako Politika Lankidetza energia-plan nazional Euskal Pilotaren Nazioarteko Federazioa Errefuxiatu eta Presoen Sostengu Komitea Equuleus erbio Eritrea eraikin Eraikuntza erakunde erakusle eranskin eratorri Kataluniako Ezker Errepublikanoa erdi; erdiko ergatibo errege erregina Eridanus erkidego Erlijioa Erlojugintza Erlezaintza Erromatarrei Gutuna ermita ermitau nafka Ertzainen Nazional Elkartasuna errepide errepide nagusi errepide zahar erreka Erradiologia Erradioterapia errebal erredaktore

126 Laburtzapenen Hiztegia 126 erref. errekt. errep. errest. erret. Erret. erretr. Errg. errib. Erronk. errto. ertz. ertzz. Es ES es Es ESA ESA ESAIT ESB Esd ESE; EH Esgr. ESIB ESJ ESK ESK esk. Esk. esk. Esk. S. eskat. eskbu. eskde. eskde. erp. eskl. Eskol. eskra. Eskub. Eskular. ESLA esp. esp. espirit. esr. zah. EST Est Est gr Est. Estat. Estil. estim. Estrat. ET et ET et. al. ETA ETB etc. ETE ETE erreferentzia errektore errepublika errestaurazio erretore Erretorika erretratu Errugbi erribera Erronkariera errekasto ertzain ertzaintza Esaera Zaharrak Espainia gaztelania; espainiera einstenio pezeta Europako Espazio Agentzia Euskal Selekzioaren Aldeko Iritzi Taldea Euskal Sozialista Biltzarrea Esdras ekialde hego-ekialde Esgrima Europako Ikasle Elkarteen Batasuna Europako sare judizial Europako Sindikatuen Konfederazioa Ezker Sindikalaren Konbergentzia eskuin; eskuinalde Eskultura eskaini Eskritura Santu eskatologia eskuizkribu eskualde eskualdeko errepide esklamazio Eskolastika eskailera Eskubaloi Eskularrugintza Europako Segurtasun eta Lankidetzako Antolakundea espediente espiritu espiritismo esaera zahar egokitzapen sozialeko teknikari Ester Ester Grekoa Estetika Estatistika Estilistika estimagarri Estratigrafia Eusko Trenbideak estoniera Etiopia et alii Euskadi ta Askatasuna birr etcetera enpresa txiki eta ertainak Europako Terminologia Elkartea

127 Laburtzapenen Hiztegia 127 Etik. Etim. ETIS Etnogr. Etnol. Etol. etorb. ETS etxag. etxde. etxeb. etxte. ETZO Eu eu EUD EUDEL EUDIMA euk. EUMC EUR Eur. Eurofer Eurofound Eurojust Europol Eurostat EUS eusk. eusk. Eusk. Zuz. EUSTAT EUTG ev EWR Ex exg. exist. exp EZ Ez ez. ezk. EZLN EZNK Etika Etimologia Terminologiari buruzko Europako Zerbitzaria Etnografia Etnologia Etologia etorbide euskal teknologia-sare etxaguntza etxalde etxebizitza etxarte enpresa-trafikoaren gaineko zerga orokor europio euskara erizaintzako unibertsitate-diplomadun Euskadiko Udalen Elkartea Euskal Udalerri Intsumituen Mankomunitatea eukaristia Arrazakeriaren eta Xenofobiaren Europako Behatokia euro Europa Burdingintzaren Europako Elkartea Bizitzako eta Laneko Baldintzak Hobetzeko Europako Fundazioa Justizia Lankidetzako Europako Unitatea Poliziaren Europako Bulegoa Europako Erkidegoko Estatistika Bulegoa Euskadi euskalki euskaldun Euskal Zuzenbide Euskal Estatistika Erakundea Gipuzkoako Unibertsitate eta Teknika Ikasketak elektronvolt Newark Liberty nazioarteko aireportua Exodoa exegesi existentzialismo esponentzial ezkondua Ezekiel ezezko; ezeztaile ezker; ezkerralde Askapen Nazionaleko Armada Zapatista Elkarte Zientifikoen Nazioarteko Kontseilua F farad f femto- F fluor f. finka f. forte F. Ag. foru-agindu F. Ar. foru-arau F. D. foru-dekretu F. Zuz. Foru Zuzenbide f.-diptu. foru-diputatu F.I. Fabrikatik Irteeran f.p. forte-piano FA foru-aldundi F

128 Laburtzapenen Hiztegia 128 fa faks. fam. fam. fanerog. FARC Farmakol. fasz. FBI Fe FEATECE fem. FEMP Fenol. Fenomenol. FEVE ff fff.; ff. FI fi FIAC fib FIBA FICP FIE FIFA fil. Fil. Filat. Filol. FIM Fin. Zuz. FINA Finantz. FIRA-AER; FIRA Fis. Fis. atom. Fis. nukl. Fisiol. Fisiopat. Fitogeog. Fitol. Fitopatol. Fitosoz. FIV FJ FJD FK fk. FKP Flm FLN FLNC flo Flp FLV Fm FM FMI FMI FMLN persiera faksimile familia familia; familiarki fanerogamo Kolonbiako Indar Armatu Iraultzaileak Farmakologia faszikulu Ikerketa Bulego Federala burdina Euskadiko Traumatismo Kraneo-entzefalikoen eta Hartutako Kalte Zerebralaren Elkarteen Federazioa femenino Espainiako Probintzien eta Udalerrien Federazioa Fenologia Fenomenologia Espainiako Trenbideen Enpresa Publikoa fula fortissimo Finlandia finlandiera; suomiera Amateurren Txirrindularitzako Nazioarteko Federazioa fibratus Nazioarteko Saskibaloi Federazioa Profesionalen Txirrindularitzako Nazioarteko Federazioa inbertsio estrategikoetarako funts Asoziazio Futbolaren Nazioarteko Federazioa filum; phylum Filosofia Filatelia Filologia marko finlandiar Finantza Zuzenbide Nazioarteko Igeriketa Federazioa Finantzak Nazioarteko Errugbi Amateurraren Federazioa; Europako Errugbi Elkartea Fisika Fisika atomiko Fisika nuklear Fisiologia Fisiopatologia Fitogeografia Fitologia Fitopatologia Fitosoziologia in vitro ernalketa Fiji dolar fijiar Falkland Uharteak; Malvinak fabrika libera falklandar Filemoni Gutuna Nazio Askapenerako Frontea Korsikako Nazio Askapen Frontea floccus Filipotarrei Gutuna Fontes Linguae Vasconum fermio Mikronesia Maria Sortzez Garbiaren Semeak Maria Sortzez Garbiaren Alabak (Marianistak) Askapen Nazionalerako Farabundo Marti Frontea

129 Laburtzapenen Hiztegia 129 FMN FN FO fo fol. folk. Fonet. Fonol. For FORCEM FPDLP FPLP FPR fps FR Fr fr fr. FRA fra fra. FRF FSC FSLN FTP FUT Fut. FW flabin mononukleotido Fronte Nazionala Faroe Uharteak faroera folio folklore Fonetika Fonologia Fornax etengabeko prestakuntza kudeatzeko erakunde paritario Palestina Askatzeko Herri Fronte Demokratikoa Palestina Askatzeko Herri Frontea Ruandako Fronte Patriotikoa markoak segundoko Frantzia frantzio frantses frai Frankfurt nazioarteko aireportua fractus faktura libera Kristau Eskoletako Anaiak Nazio Askapenerako Fronte Sandinista fitxategiak transferitzeko protokolo familia ugariaren txartel Futbol firmware g gramo G giga- G guanina G gauss G gizonezkoa G-10 Hamarreko Taldea G-7 Zazpiko Taldea g. gure; geure g. aip. gure aipamen g. fra. gure faktura g. on. gure onarpen g. tx. gure txeke g.-hezk. gorputz-hezkuntza g.b. goian bego; goian beude g.e. gaur egun g.e. gure eskutitz g.er. gutxi erabilia g.g. gure gutun g.g.b. gutxi gorabehera g.g.er. gaur gutxi erabilia G.g.z.l. Goikoak gorde zaitzala luzaro g.i. gure igorpen g.k. gure kontu g.k.k. gure kontu korronte g.l. gure letra g.o. gure ordainduko g.t. gure taloi GA garapenerako alde ga gaelera; gaeliko Ga Galaziarrei Gutuna G

130 Laburtzapenen Hiztegia 130 Ga GA GAB gaitz. GAL gal. gald. galtz. GAO gar. Garag. garr. gastrop. GATS GATT Gb GB GB GBB GBE GBP Gd GD gd GDM GE GE GE Ge GEEA GEEH GEF gehig. GEL gelt. Gem gen. Geneal. Genet. GEO GEO Geobot. Geod. Geofis. Geogn. Geogr. Geol. Geom. Geomorfol. ger. geral. gerr. GESIN GeV GF GGD GGKE GGNB GH GHC GHIN GI GIB galio Gabon Gobernuen Arteko Biltzarra gaitzesgarri Askapenerako Talde Antiterroristak galeria galdetzaile galtzada Gipuzkoako Aldizkari Ofiziala garaiera Garagardogintza garraio gastropodo zerbitzuen merkataritzari buruzko akordio nagusi merkataritzari eta aduanako tarifei buruzko akordio nagusi gilbert Erresuma Batua gigabyte Gipuzko Buru Batzarra garapen berezirako eremu libera esterlina gadolinio Grenada gaelera; gaeliko gutxieneko datu-multzo Georgia guraso-elkarte gizarte-ekintza germanio Giza Eskubideen Europako Auzitegia Giza Eskubideen Europako Hitzarmena Guraso Elkarteen Federazioa gehigarri lari geltoki Gemini genitibo Genealogia Genetika Operazio Berezietarako Taldeak genetikoki eraldatutako organismo (transgeniko) Geobotanika Geodesia Geofisika Geognosia Geografia Geologia Geometria Geomorfologia gerundio geraleku gerrillari Gizarte Ekonomia Sustatzeko Institutu Nazionala gigaelektronvolt Guyana Frantsesa gizarteratzeko gutxieneko diru-sarrera Garapenerako Gobernuz Kanpoko Erakundea Gurutze Gorriaren Nazioarteko Batzordea Ghana cedi Gorputz Hezkuntzarako Institutu Nazionala Gibraltar giza immunoeskasiaren birus

131 Laburtzapenen Hiztegia 131 GIE GIF GILE Gimn. Ginek. GIP GIP Gip. GIS GITE giz. GJA gk. GKE GL gl Glaziol. GLIN Gliziol. GLL Gln Glotod. Glu Gly GM GMD GMGA GMT gn Gn GN gn. gn. GNE GNO GNS gob. goi. GOT got. gotz. Gozog. GP GPRS GPS GPT GQ GQE GR GR grab. graf. Gram. GRAPO grc GRD Gru GS GS GSDO GSIN GSLO GT Gipuzkoako Ikastolen Elkartea irudi-trukerako formatu Gipuzkoako Irakaskuntzako Langileen Elkartea Gimnastika Ginekologia Gipuzkoa libera gibraltardar Gipuzkera informazio geografikoko sistema gizarte-ikasketetarako talde eragile gizonezko globuluen jalkiera-abiadura gako gobernuz kanpoko erakunde Groenlandia galego; galiziera Glaziologia Gizarte Laguntzako Institutu Nazionala Gliziologia gizarte-larrialdietarako laguntzak glutamina Glotodidaktika azido glutamiko glizina; glikokola Gambia dalasi goi-mailako gaitasunak Greenwich-ko meridianoaren ordu guaraniera Genesia Ginea garren goren Garapeneko Nazioarteko Elkartea garapenaren nahaste orokorrak franko ginear gobernu goi-mailako transaminasa glutamiko-oxalazetiko gotorleku gotzain Gozogintza Guadalupe pakete bidezko irrati-zerbitzu orokor kokatze-sistema orokor transaminasa glutamiko-pirubiko Ekuatore Ginea ekwele ibilbide luze; mendiko ibilbide luze Grezia grabatzaile grafiko Gramatika Urriaren Leheneko Erresistentzia Talde Antifaxistak greko zahar drakma greziar Grus gizarte-segurantza Hegoaldeko Georgiak Gizarte Segurantzaren Diruzaintza Orokorra Gizarte Segurantzako Institutu Nazionala Gizarte Segurantzaren Lege Orokorra Guatemala

132 Laburtzapenen Hiztegia 132 GTQ gtu. gu GU GUI guzt. GW GWP GY Gy GYD gz gz. ag. gzk. ketzal gastu gujaratera Guam irudi-erabiltzailearen interfaze guztira Ginea Bissau peso gineabissautar Guyana gray dolar guyanar gordailu-ziurtagiri guztiz agurgarri gizaki h ordu H hidrogeno H henry H hartzeko h hektoh. hobe h.-adl. hurbiltze-adlatibo h.b. hitz berri h.d. hau da h.d. hartua dut h.e. hitz elkartu h.e.d.g. herririk eta datarik gabe h.e.e.g. herririk eta egunik gabe h.e.u.g. herririk eta urterik gabe h.g. herririk gabe h.h. hitzez hitz ha hektarea Ha lurzoruko hezetasun absolutu ha hausa Hab Habakuk HABE Helduen Alfabetatze eta Berreuskalduntzerako Erakundea HAEE Herri Arduralaritzaren Euskal Erakundea HAEI Herri Administrazioaren Europako Institutua hagiog. hagiografia HAKL Herri Administrazioen Kontratuen Legea hal. halaber Halt. Halterofilia HAm. Hego Amerika hand. handitu HAPN hiri-antolamendurako plan nagusi Har.-jas. Harri-jasotze Harg. Hargintza harr. kanp. harresiz kanpoko HAS hasierako irakaskuntza Has Hasiera HASI Herriko Alderdi Sozialista Iraultzailea haur. haur-hizkera hausn. hausnarkari haut. hautaketa HB Herri Batasuna Hb hemoglobina HB hobetu beharra HBLEM hezkuntza bereziko langileen euskara maila HBP helduarora bideratzeko programa H

133 Laburtzapenen Hiztegia 133 hbru. hd. HDPE he HE He HE Heb hed. Heg. HEGEFU hegt. Hegt. Hazk. Hegtzz. HEL Helmint. Hematol. HEO Her her. Her. Kir. Herald. herb. herk. Herm. herr. hert. herx. HETEL HEZI Hezk. Hf HFO hg Hg HH HH hi hi-fi Hidraul. Hidrodin. Hidrogr. Hidrol. Hidrost. Hidrot. HIES Hig. Higrom. hil. argit. hil. ed. hind. Hirgz. hirib. hiruk. His Hist. Histaur. Histol. hitz. hitzgile. hizk. Hizkl. hiriburu handi dentsitate altuko polietileno hebreera hizkuntza-eskakizun helio Hipoteka Erregelamendua Hebertarrei Gutuna hedaduraz Hegoaldea Hezkuntza eta Gizarte Ekintzetarako Funtsa hegazti Hegazti Hazkuntza Hegaztizaintza Hiri Errentamenduen Legea Helmintologia Hematologia hizkuntza-eskola ofizial Hercules herri Herri Kirol Heraldika herribide herrikoi Hermeneutika herri-mailako herritar herrixka Heziketa Teknikoko Elkartea; Gizarte Ekimenezko Lanbide Heziketako Ikastetxeen Elkartea Hezkuntza Zientzien Institutua Hezkuntza hafnio Hirugarrendar Frantziskotarren ordena hektogramo merkurio haur-hezkuntza helduen hezkuntza hindi goi-fidelitate Hidraulika Hidrodinamika Hidrografia Hidrologia Hidrostatika Hidroterapia hartutako immunoeskasiaren sindrome Higiene Higrometria hilondoko argitaraldi hilondoko edizio hinduismo Hirigintza hiribide hirukoiztu histidina Historia Historiaurre Histologia hitzaurre hitzaurregile hizkuntza Hizkuntzalaritza

134 Laburtzapenen Hiztegia 134 hizt. HK HK HKD HKEE HKG HKZ HL hl; hl HM hm HN HND HNL HNP HNT Ho ho HO Hock. Homeop. hond. Hor HP; ZP HPS hr HR hr. hr. HRK HT ht HTG HTGd HTML HU hu HUF hum hur. hy Hya Hyi HZ HZ Hz hiztegi Hirugarrendar Kaputxinoak Hong Kong dolar hongkongdar Herri Kontuen Euskal Epaitegia Hong Kong nazioarteko aireportua hartutako kalte zerebral Hipoteka Legea hektolitro hipoteka-mailegu hektometro Honduras Tokyo Haneda nazioarteko aireportua lempira hizkuntza naturalaren prozesamendu hizkuntza-normalizazioko teknikari holmio motu herri-ogasun Hockey Homeopatia hondartza Horologium zaldi-potentzia Hizkuntza Politikarako Sailburuordetza kroaziera Kroazia hurrenez hurren kuna Haiti kreolera gourde hilkortasun-tasa gordin hipertestua markatzeko lengoaia Hungaria hungariera; magyarrera forint humilis hurrengo; hurrengoak armeniera Hydra Hydrus Herritarren Zerrenda herri-zerbitzu hertz I iodo I+G ikerketa eta garapena i. irla I.B. Itun Berri i.e. ikusi eta egunetara i.g. inprimategirik gabe I.Z. Itun Zahar IA Ikasle Abertzaleak IAEE Ikatzaren eta Altzairuaren Europako Erkidegoa IAEEI Ikatzaren eta Altzairuaren Europako Erkidegoa Eratzeko Ituna IAH George Bush kontinente arteko aireportua IALK Ipar Atlantikoko Lankidetza Kontseilua IAm. Ipar Amerika I

135 Laburtzapenen Hiztegia 135 IAT IATA IB ib. ibde. IBI ibid. ibki. IBR ICES ICP ICV id ID id. idazk. IDR IE IEHIE IEP IEPA IFK ifr. IFZ Ig ig IG ig. IGA igaitz. igarob. Igelts. Iger. IGI IGI igob. IGP IGPB IH IHHL IHOBE IHP IIS IK IK ik. ik. g. ik. g. IKA IKEI Ikon. ikor. IKT Iktiol. Ikus. ikxe. IL Ile ILP ILS ilustr. IM IMAP ibilgailuen azterketa tekniko Aireko Garraioaren Nazioarteko Elkartea ibilgailu berezi ibai ibilbide irakaskuntza bateratuen ikastetxe ibidem ibiltoki behien infekziozko errinotrakeitis Itsasoa Ikertzeko Zientzialarien Kontseilua ikastetxearen curriculum-proiektu Euskal Uritarren Egitekoak indonesiera Indonesia idem idazkari errupia indonesiar Irlanda; Eire Ipar Euskal Herriko Ikasleen Elkartea libera irlandar ikaslearen erregistro pertsonalaren azalpen identifikazio fiskaleko kode ifrentzu identifikazio fiskaleko zenbaki immunoglobulina igboera; jorubera ikasgaitasunen garapen igande irakaskuntzarako gaitasun agiri iragangaitz igarobide Igeltserotza Igeriketa irakaskuntzarako gaitasun ikastaro Itsasoko Gizarte Institutua igobide interbentzio-gune partehartzaileak Informazio Gizarteko Proiektuen Bulegoa ibilgailu historiko itsasoz haraindiko herrialde eta lurraldeak Ingurumen Jarduketarako Sozietate Publikoa ikastetxearen heziketa-proiektu Interneteko informazio-zerbitzari Iparretarrak identifikazio-kode ikus ikus gainera ikus gainera Ikas eta Ari Ikerkuntzarako Euskal Institutua Ikonografia iragankor informazioaren eta komunikazioaren teknologiak Iktiologia Ikuskizun ikastetxe Israel isoleuzina inbertsioari laguntzeko plan shekel ilustrazio inferentzia motor Interneko mezuak jasotzeko protokolo

136 Laburtzapenen Hiztegia 136 IMO IMSERSO In in in IN inc Ind ind. indal. inf. Inform. infrakl. ingal. ingb. Ingen. INI iniz. inp. inpk. inpr. INR INRA ins. instr. int. int. % interj. interp. ints. IP Ipar. IQ IQD IR Ir Ir IRA ira. irag. iragb. irak. irakask. IRALE IRC ird. irdle. irdz. irl. IRR Irr. irreg. Irrtek. iruzkg. Is IS is ISBN ISDN ISEI ISK isl. ISO Nazioarteko Itsas Erakundea Migrazio eta Gizarte Zerbitzuen Institutua indio intortus hazbete India incus Indus industria industrialde infinitibo Informatika infraklase ingurualde ingurabide Ingeniaritza Industria Institutu Nazionala inizial inprimategi inprimaketa inprimaki errupia indiar Frantziako Ikerkuntza Agronomikorako Institutua inesibo instrumental interes interes-ehuneko interjekzio interprete intsektu Internet protokolo Iparraldea Irak dinar irakiar Iran Irteera iridio Irlandar Armada Errepublikanoa irail iragan iraganbide irakasle irakaskuntza Irakasleen Alfabetatze Euskalduntzea IRC berriketa-zerbitzu irudi irudigile irudizko irarlan rial irandar Irrati irregular Irratiteknia iruzkingile Isaias Islandia islandiera liburuen nazioarteko zenbaki normalizatu zerbitzu integratuetarako sare digital Irakaskuntza Sistema Ebaluatu eta Ikertzeko Erakundea koroa islandiar islamismo Estandarizaziorako Nazioarteko Erakundea

137 Laburtzapenen Hiztegia 137 ISOC ISPA ISZ it IT IT it. itb. ITL Itsas Zi. Itsas. itz. itzle. itzle. oh. IUPAC IZ iz. iz. iz. arr. iz. of. iz. pr. iz.-konpl. IZB izenb. IZFE izg. izk. izlag. IZO IZO izond. izord. izpta. izptz. Internet sozietate aurreatxikitzeko egitura-tresna industria-sorkuntzarako zentro italiera Italia igorpen telegrafiko iturri iturburu lira italiar Itsas zientzia Itsasgintza itzulpen itzultzaile itzultzailearen ohar Kimika Huts eta Aplikaturako Nazioarteko Batasuna identifikazio-zenbaki izaro izen izen arrunt izen ofizial izen propio izen-konplementu ikerketa-zentro bateratu izenburu Informatika Zerbitzuen Foru Elkartea izengoiti izkina izenlagun itzultzaile-zerbitzu ofizial identifikazio-zenbaki orokor izenondo izenordain izenpetua izenpetzaile J joule j. jaio j. di. jatorrizko deitura j.-d. jaiotza-data j.-prob. jaiotza-probintzia j.b.i. jatorrizko benetako izen j.e. jaiotegun J.g.z.l. Jainkoak gorde zaitzala luzaro j.i. jatorrizko izen J.K. Jesukristo ja japoniera jain. jainismo jaits. jaitsiera Jak Jakueren gutuna Jak. Jakintza JAN justizia-auzitegi nagusi Jantzig. Jantzigintza jar. jarraipen jas. jasoa jat. jatorri; jatorrizko jat. argit. jatorrizko argitaraldi jat. ed. jatorrizko edizio jat. izenb. jatorrizko izenburu Jb Job J

138 Laburtzapenen Hiztegia 138 JB JBA JBA Jd. JDK Jdt JEL jen. JFK JGOKA JHL Jkd Jl JM JMD Jn jn. jn. erg. h. jn. erg. t. g. jn. h. jn. lehend. h. jn. min. h. jn. pres. h. jn. t. a. jn. t. ptu. jn. t. ptu. h. jn./and. JO JOD Jok. Jon Jos Jost. JP JPEG JPY Jr Jr gt jr. Ju jud. junt. jur. Jurispr. jatorrizko bertsio jatorrizko bertsioa azpitituluekin justizia eta barne-arazoak Judo jatorri-deitura kontrolatu Judit Jaun-goikoa eta Lagi-Zarra jeneral John F. Kennedy nazioarteko aireportua jarduera gogaikarri, osasun-galgarri, kaltegarri eta arriskutsuak Jabetza Horizontalaren Legea Jakinduria Joel Jamaika dolar jamaikar Joanen Ebanjelioa jaun jaun errege hori jaun errege txit garai jaun hori jaun lehendakari hori jaun ministro hori jaun presidente hori jaun txit argi jaun txit prestu jaun txit prestu hori jaun/andre Jordania dinar jordaniar Jokoak Jonas Josue Jostuntza Japonia argazkigintzako adituen baterako talde yen Jeremias Jeremiasen Gutuna junior Judasen Gutuna judaismo juntagailu juridiko Jurisprudentzia k kilo- K potasio K kelvin k. kale; karrika k. nag. kale nagusi k.-k. kokapen-kode K.; Xto. Kristo K.a. Kristo aurreko; Kristo aurretik k.i. kristau-izen K.o. Kristo ondoko; Kristo ondoren k/k; ktu. kte. kontu korronte ka kiloampere KA konstituzio-auzitegi ka georgiera; kartveliera K

139 Laburtzapenen Hiztegia 139 kal. kalig. kan. kant. kant. kap. kap. kap. kard. Kardiol. kart. Kartogr. Kartzinol. KAS kat. kat. kat. mon. kat. sist. Kazet. kb kb kbps kcal kd. KE KEFU KEM KEO KES kev kfk kg KG kg kgm KGS kgu. KH KHR khz KI kia.; ko. Kim. Kirg. Kirol. KIUB kj kk kktu. kl kl. kl; kl klas. Klimat. KM km km KMF kmol KN kn kn ko kalonje kaligrafia kanon kantoi kantitate kapitulu kapitain kapital kardinal Kardiologia kartoi Kartografia Kartzinologia Koordinakunde Abertzale Sozialista katalogo katolizismo katalogo monografiko katalogo sistematiko Kazetaritza kilobyte kilobit kilobitak segundoko kilokaloria kode Kenya Kooperatiba arteko Elkartasun Funtsa kontzientzia-eragozpen mugimendu kreditu-erakunde ofizial txelin kenyar kiloelektronvolt kapital finkoaren kontsumo kilogramo Kirgizistan kilogauss kilogrametro som kargu Kanbodia riel kilohertz Kiribati konpainia Kimika Kirurgia Kirol kontsumitzaileen informaziorako udal bulego kilojoule kazakhera kontrakontu groenlandiera klase kilolitro klasiko Klimatologia Komoreak khmerera kilometro franko komoretar kilomol Saint Kitts eta Nevis kannada kilonewton koreera

140 Laburtzapenen Hiztegia 140 koad. koadr. Koh Kol kol. kol. kol. konfuz. konkr. konp. konst. Kont. konts. kontsri. kontz. koop. Koop. S. koor. kop. kop. kor. Koreogr. korr. Kosm. Kosmetol. KP kp KP KPI KPW Kr KR kra. kred. kred.-ktu. Kriminol. Kriptogr. krist. Kristalogr. kristol. kronol. krust. KRW KS ks Kt ktdu. KTE ktu. ktu. arr. ktu. kte. zk. ktu.-zk. KU ku kv kva KW kw kω KWD kx. ky KYD koaderno koadrupedo Kohelet Kolosarrei gutuna kolonia kolegio kolore konfuzianismo konkretu konpositore konstituzio Kontabilitate kontseilu kontseilari kontzilio kooperatiba Kooperatiba Sozietate koordinatzaile kopuru kopia korritu Koreografia korridore Kosmologia Kosmetologia kilometro-puntu kilopond; kilogramo-indar Koreako Herri Errepublika Demokratikoa kontsumoko prezioen indize won kripton Koreako Errepublika kontura kreditu kreditu-kontu Kriminologia Kriptografia kristautasun Kristalografia kristologia kronologia krustazeo won komanditazko sozietate kaxmirera Kantarik Ederrena kantonamendu Kultur eta Turismo Ekintzetxea kontu kontu arrunt kontu korrontearen zenbaki kontu-zenbaki kontu-unitate kurduera kilovolt kilovoltampere Kuwait kilowatt kiloohm dinar kuwaitar kalexka kirgizera dolar kaimandar

141 Laburtzapenen Hiztegia 141 KZ KZ; Kd. Zib. KZIT KZT Kazakhstan Kode Zibil konbergentzi zona intertropikal tenge l. laku l. letra l.-gen. leku-genitibo l.a. libreta arrunt L.G. lege-gordailu l.g. lekurik gabe L; l litro La lantano la lacunosus la latin LA Laos LAA lehen auzialdiko auzitegi LAA lurraldearen antolamendurako artezpideak LAAB langile autonomoen araubide berezi LAB Langile Abertzaleen Batzordeak lab. laburdura lab. laburtu Lac Lacerta lag. lagun lagtz. laguntzaile LAK kip lam. lamina LAMAE Latinoamerikako Merkataritza Askearen Elkarte LAN sare lokal Lan Zuz. Lan Zuzenbide lanb. lanbide land. landare LANE Lanaren Nazioarteko Erakundea lank. lankide LAP Lapurdi Lap. Lapurtera Larrug. Larrugintza LAS Las Vegas McCarran nazioarteko aireportua lastb. lasterbide LAX Los Angeles nazioarteko aireportua LB Libano lb libra Lb Lebitarrena lb luxenburgera LBEB Landare Barietateen Erkidegoko Bulegoa LBP libera libanoar LC Santa Luzia LCD kristal likidozko pantaila LD lege-dekretu LDPE dentsitate baxuko polietileno leg. legelari leg.; L. lege LegED legegintzako errege-dekretu lehend. lehendakari LEI lanerako ezintasun iraunkor LEIg lanerako ezintasun iragankor LEL Landa Errentamenduen Legea len lenticularis Lep Lepus L

142 Laburtzapenen Hiztegia 142 ler. LES LESES Leu LG LGAL lgart. LGF LGS LGW LGZ LH LH LHI LHI LHK LHL LHLD LHPA LHR LI LI Li Lib lib. lib.s. libk. libteg. libx. Ling. Liter. litg. Litogr. liz. Lk LK LK; CCOO LKI LKR LL lm LMB LMi LMK ln ln LO lo LO log Log. Logist. LOGSE lok. lorat. Lorezz. LPA LPEE LPEZ LPL LPO LPZ Lr lerrokada lanbideen Estatuko sailkapen Lurzoruaren Ekipamendu eta Sustapeneko Estatu Sozietatea leuzina laneko gaixotasun Lurreko Garraioen Antolamenduari buruzko Legea lagunarteko lurraldeko garapen-funts lanbide arteko gutxieneko soldata London Gatwick aireportua lanbide-gaitasunaren ziurtagiri lurralde historiko lehen hezkuntza lehen hezkuntzako ikastetxe lanbide-heziketarako ikastetxe Lan Harremanen Kontseilua Lurralde Historikoen Legea Lan Harremanei buruzko Lege Dekretua Lanbide Heziketa eta Prestakuntzarako Agentzia London Heathrow aireportua lan-istripu Liechtenstein litio Libra liburu liburu santu liburuki liburutegi liburuxka Linguistika Literatura liturgia Litografia lizentziadun Lukasen Ebanjelioa Sri Lanka Langile Batzordeak; Langile Komisioak Liga Komunista Iraultzailea errupia srilankar Lurzoruaren Legea lumen Latinoamerikako Merkatu Batua Leo Minor Lanaren Mundu Konfederazioa lingala logaritmo nepertar lege organiko laosera lurralde-ordezkaritza logaritmo Logika Logistika Hezkuntza Sistemaren Antolamendu Orokorrerako Legea lokailu lorategi Lorezaintza Las Palmaseko aireportua Lurralde Petrolio Esportatzaileen Erakundea lan pertsonalaren etekinaren gaineko zerga Lan Prozedurari buruzko Legea lanerako prestakuntza eta orientabideak lanpostu-zerrenda lawrentzio

143 Laburtzapenen Hiztegia 143 LR lr. LRD LS LSD LSHIN LSL LSM LSNE LSOEA LSP lt LT LT LTB LTL LTP LTZ Lu LU LUF Lup lurm. lurs. luz. luzab. luzp. LV lv LVL lx LY LYD Lyn Lyr LYS Lys Liberia larunbat dolar liberiar Lesotho azido lisergikoaren dietilamida Laneko Segurtasun eta Higieneko Institutu Nazionala loti maloti Lege Soziologiako Nazioarteko Erakundea Laneko Segurtasun eta Osasunerako Europako Agentzia xede berezietarako hizkuntzak lituaniera Lituania laguntza teknikoak laguntza teknikoko bulego litas lanbide teknikoetarako prestakuntza laguntza teknikoko zerbitzu lutezio Luxenburgo franko luxenburgotar Lupus lurmutur lursail luzera luzabide luzapen Letonia letoniera lat lux Libia dinar libiar Lynx Lyra; Bandera Lyongo aireportua lisina M M megam milim metro m. mende m. mendi m.-ad. mendi-adar m.-adl. muga-adlatibo m.f. mezzo forte m.k.t. multiplo komunetako txikien m.p. mezzo piano m.p. mailegu pertsonal m.v. mezza voce M19 Apirilaren 19ko Mugimendua MA ministro-agindu Ma Mach-en zenbaki MA Maroko ma miliampere MAB Merkatu Antolakunde Bateratua MAD dirham marokoar MAD Madrid - Barajas nazioarteko aireportua magnet. magnetismo

144 Laburtzapenen Hiztegia 144 Mahastzz. mai. mail. maiusk. Malakol. mam Mam. map. mar. mar. Mar. margri. markri. mart. mask. Mat. max. MB MB mb MBA mbru. MC MCC mci MCO MD Md MDL ME MEAT Meatz. MEB med Med. Mek. mekan. MELIN Men mend. Merkat. Merkat. Zuz. merkat.-kd. Met Metaf. Metal. Metalogr. Meteorol. Metod. Metr. Metrol. MeV mf MFS MG mg mg Mg MGA MGF MGM mgn. mgun. Mahastizaintza maiatz mailadi maiuskula Malakologia mamma Mamalogia mapa marrazki martxo Marrazketa margolari marrazkilari martiri maskulino Matematika maximo megabyte Munduko Bankua milibar enpresa-zuzendaritzako master mahaiburu Monako Mondragon Korporazio Kooperatiboa milicurie Orlando nazioarteko aireportua Moldavia mendelebio leu moldaviar mantenu-erdi Mendebaldeko Europako Armamentu Taldea Meatzaritza Mendebaldeko Europar Batasuna mediocris Medikuntza Mekanika mekanografiatu Europako Erabilera Urriko Hizkuntzen Informazio Sarea Mensa menderagailu Merkataritza Merkataritza Zuzenbide merkataritza-kode metionina Metafisika Metalurgia Metalografia Meteorologia Metodologia Metrika Metrologia megaelektronvolt milifarad Munduko Federazio Sindikala Madagaskar malgaxe miligramo magnesio Mugarik Gabeko Albaitariak franko madagaskartar Mugarik Gabeko Medikuak mendigune muga-egun

145 Laburtzapenen Hiztegia 145 MH mh mh MHz Mi mi MIA Mic MIDAS Mikol. Mikrob. Mikroek. Mikrogr. Mil. mil. MIME min min. min. min. min. jen. Miner. minusk. mist. Mit. MK Mk mk mk. mkat. MKD ML Ml ml; ml mler. MLF MLIS MM mm MMA MME MMK MN mn Mn MNT mo MO Mo MO moi. mold. Mon mon. mono. monot. mons. MOP mor. Mor. Morfol. MOS Marshall Uharteak marshallera milihenry megahertz Mikeas maoriera Miami nazioarteko aireportua Microscopium Eremu Urriko eta Eskualdeko Hizkuntzetan Argitaratzen diren Egunkarien Europako Elkartea Mikologia Mikrobiologia Mikroekonomia Mikrografia Arlo militar militar Internet postako xede anitzeko hedapenak minutu ministro minimo ministerio ministro jeneral Mineralogia minuskula mistika Mitologia Mazedonia Markosen Ebanjelioa mazedoniera mozkin mendikate dinar mazedoniar Mali Malakias mililitro mendilerro CFA franko Informazio Eleaniztuneko Gizartea Birmania; Myanmar milimetro Munduko Merkataritza Antolakundea Munduko Meteorologia Erakundea kyat Mongolia mongoliera manganeso tugrik moldaviera mantenu oso molibdeno Macau moila moldatzaile Monoceros moneta monofoniko monoteismo monsignore pataka morendo Moral Morfologia metal-oxidozko erdieroale

146 Laburtzapenen Hiztegia 146 mot. MOV MP MP MPB MQ mr MR MRO MRS ms ms MSC MSP MSSCC Mt mt MT mt. MTA mte. MTL MU MU MUFACE mug. mug. mug. pl. mug. sg. mugg. mugtz. multigr. multz. MUNPAL MUR Mus Mus. mv MV MV MVR MW MΩ mw MW MWK Mx MX MXN MY my MYR MZ MZM motibatibo quick time film Mariana Uharteak merkatuko prezio merkataritza-politika bateratu Martinika marathera Mauritania ouguiya Marseillako aireportua milisegundo malaysiera Misionistak: Jesusen Bihotz Guztiz Santuaren Misionistak Minneapolis - Saint Paul nazioarteko aireportua Bihotz Santuen Misiolariak Mateoren Ebanjelioa maltera Malta mutur Merkatu Tasa Adierazgarria mendate lira maltar Maurizio Mondragon Unibertsitatea Estatuko Administrazio Zibileko Funtzionarioen Mutualitatea mugarte mugatu mugatu plural mugatu singular mugagabe mugatzaile multigrafiatu multzokari Toki Administrazioaren Aurreikuspeneko Mutualitate Nazionala errupia mauriziar Musca Musika milivolt Maldivak megavolt rufiyaa Malawi megaohm miliwatt megawatt kwacha maxwell Mexiko peso berri Malaysia birmaniera ringgit Mozambike metical N N N n n faktore nitrogeno newton nanozenbakizko faktore

147 Laburtzapenen Hiztegia 147 n. nire; neure n. fra. nire faktura n. on. nire onarpen n. or. nire ordainduko N.B. nota bene n.i. nire igorpen n.k. nire kontu n.k.k. nire kontu korronte n.l. nire letra n.t. nire taloi N; I iparralde Na Nahum NA Namibia NA Nafarroa Na sodio na nauruera NAB Nafarroa Beherea Nab. Nabigazio NACE Europako Erkidegoko ekonomia-jardueren nomenklatura orokor NAD dolar namibiar NAF nazioarteko alfabeto fonetiko Naf. Nafarrera; Goi-nafarrera nag. nagusi NAK Nazioarteko Kooperatiba Aliantza nal. nazional NAN nortasun-agiri nazional NAO Nafarroako Aldizkari Ofiziala NARIC Ikasketen Onarpenari buruzko Informazio Zentro Nazionala narr. narrasti nart. nazioarteko Nart. Zuz. Nazioarteko Zuzenbide NASA Espazio Agentzia NATO Ipar Atlantikoko Itunaren Erakundea Naut. Nautika Nb niobio NBB Napar Buru Batzarra NBBEF Nekazaritza Bideratzeko eta Bermatzeko Europako Funtsa NBE Nazio Batuen Erakundea NBE norbera babesteko ekipamendu NBIP Nazio Batuen Ingurumen Programa NBO Nazioarteko Batzorde Olinpiarra NBT nekazaritzako bihurketa-tasa NC Kaledonia Berria Nd neodimio NDF Nazioarteko Diru Funtsa NE Niger ne nepalera Ne Nehemias Ne neon NE; IE ipar-ekialde NEA Nazioarteko Energi Agentzia NEAK Nekazaritza Ekologikoa Arautzeko Kontseilua neb nebulosus NEG nahitaezkoa ez den gastu neg. negatibo NEI Nazioarteko Estatistika Institutua Nekaz. Nekazaritza neol. neologismo Neur. Neurri Neurofis. Neurofisiologia Neurol. Neurologia NEZ norberaren erregistro-zenbaki nf nanofarad

148 Laburtzapenen Hiztegia 148 NG NG NGN NI Ni NIC NIHZ NJAI Nk nl NL NLG nm; mµ NMG NNE; IIE NNW; IIM NO No no NOK NOLEGA nom. Nor NP Np Np NPAO NPB NPR nr NR NRT Ns NSZ Numism. NUP NUTS Nv NW; IM ny NZ NZD nahitaezko gastu Nigeria naira Nikaragua nikel cordoba Nekazaritza Ikerketa eta Hobekuntzarako Zentroa Nazioarteko Justizia Auzitegi Iraunkorra Negar Kantak nederlandera Herbehereak florin nederlandar nanometro; milimikra; milimikroi Nazioarteko Merkataritza Ganbera iparralde ipar-ekialde iparralde ipar-mendebalde Norvegia nobelio norvegiera koroa norvegiar normalizazio-legearen garapen nominatibo Norma Nepal neper neptunio Nafarroako Parlamentuko Aldizkari Ofiziala nekazaritzako politika bateratu errupia nepaldar ndebelera Nauru Tokyo Narita nazioarteko aireportua nimbostratus; ninbostratu nerbio-sistema zentral Numismatika Nafarroako Unibertsitate Publikoa estatistikako lurralde-unitateen nomenklatura ur-lurrunaren frakzio molar ipar-mendebalde chewera Zeelanda Berria dolar zeelandaberritar O oxigeno o. orri O. Carm.; OC Karmeldarrak O. Cart. Kartusiarrak O. Cist.; S. O. Cist. Zistertarrak O. de M. Andre Maria Mesedetakoaren Lagundia; Mesedetakoak O. E. ontzat emana o. edo h. e. oker edo hutsik ezean o.b.e. oraingoz besterik ez o.z. oinarri zergapegarri OA ordainketa-agindu OAD Agustindar Oinutsak OBE operazio aurreko batez besteko egonaldi obj. objektu Obst. Obstetrizia OCD oinarrizko curriculum-diseinu O

149 Laburtzapenen Hiztegia 149 OCD OCR; OCSO Oct Odont. OEH OEI OFM OFM.Cap. OFM.Conv. Oftalmol. OG og. OH oh. oh. OHE ohi. Oihanlz. OIL; Coreper OIN Oinet. oinrt. OJ okult. OLAF OLBE OLT OLZ OM OME OMI OMR OMZ ONCE onomat. OOE op OP op. Op. D. Oph Opt. opusk. or or. or. or. ORD ord. ord. Ori ork. ORL ornd. orng. Ornitol. orok. Ortogr. ORY Os Os os.-eg. OSA Karmeldar Oinutsak Trapakoak; Trapa Octans Odontologia Orotariko Euskal Hiztegia osasun-erregistro industrial Frantziskotarrak Kaputxinoak Komentualak Oftalmologia ohea eta gosaria ostegun San Joan Jainkoarenaren anaiak ohoragarri ohar objektu hegalari ezezagun ohiko Oihanlantza Ordezkari Iraunkorren Lantaldea Osasuneko Institutu Nazionala Oinetakogintza oinarte oinarri juridiko okultismo Iruzurraren aurka Borrokatzeko Europako Bulegoa Opera Lagunen Bilboko Elkartea osasun-laguntzaile tekniko osasun-laguntzako zentro Oman Osasunaren Mundu Erakundea Oblatuak: Maria Sortzez Garbiaren Oblatuak rial omandar osasun mentaleko zentro Espainiako Itsuen Erakundea onomatopeia ordaindu gabeko onarpenen erregistro opacus Domingotarrak opus Opustarrak Ophiuchus Optika opuskulu oriya ordainduko(a) ostiral orrialde Chicago O'Hare nazioarteko aireportua ordena ordinal Orion orkestra Otorrinolaringologia ornodun ornogabe Ornitologia orokor Ortografia Paris Orly aireportua osmio Oseas osasun-egoitza Agustindarrak

150 Laburtzapenen Hiztegia 150 osagar. osagb. OSB OTA Otarg. OTI ots. ott. Oz. Ozeanogr. OZS; OGZ osagarri osagabe Beneditarrak ordenagailu bidezko tomografia axial Otargintza osasun-txartel indibidual otsail ottava Ozeania Ozeanografia ordezko gizarte-zerbitzu; ordezko zerbitzu sozial p piko- P peta- P poise P fosforo p. putzu p. pisu p. posta p. piano p. gb. pisu garbi p. gd. pisu gordin P. Ku. posta-kutxa P.D. posdata; Post Data p.f. piano-forte p.m. post meridiem p.m.; p/m parteak milioika P.S. Post Scriptum Pa pascal PA Panama Pa protaktinio pa punjabera PAB balboa pab. pabiloi PAE Palestina Askatzeko Erakundea PAL fase txandakatzeko linea Paleobot. Paleobotanika Paleogr. Paleografia Paleont. Paleontologia Paleoz. Paleozoologia PAN Palestinar Aginte Nazionala pan pannus Paperg. Papergintza par. nal. paradore nazional Parapsikol. Parapsikologia park. parke park. nal. parke nazional parlri. parlamentari parr. parroko part. partitibo part. partikular part. partitura partik. partikula partiz. partizipio pas. paseabide; pasealeku pas. pasibo pasab. pasabide Patol. Patologia P

151 Laburtzapenen Hiztegia 151 patr. patrist. pau Pav PB Pb PB PBT PCC PCE PCF PCG PCM PCR PCR Pd PDB PDCA PDF PDS PE PEAZ Pedag. Pediatr. PEF Peg PEI PEI pei. PEK PEN Per per perf. perg. perp. perts. Petrogr. Petrokim. pf PFEZ PFL PG PGK PGP ph ph PH Phe Phe PHP PHP PHX PI Pic pil Pil. Pint. Pirotek. PK PK PKK PKL patriarka patristika palauera Pavo posta-barruti berun pentabyte plangintza batzorde tekniko Kataluniako Komunisten Alderdia Espainiako Alderdi Komunista Frantziako Alderdi Komunista Guadalupeko Alderdi Komunista Martinikako Alderdi Komunista Reuniongo Alderdi Komunista polimerasaren kate-erreakzio paladio programatzeko dokumentu bakar planifikatu-egin-egiaztatu-doitu dokumentu garraiagarrien formatu Ezkerraren Alderdi Demokratikoa Peru pazientearen eta erabiltzailearen arreta-zerbitzu Pedagogia Pediatria Prestakuntzako Europako Fundazioa Pegasus; Lau Kantoiak inti pertsonal ez irakasle peioratibo Beijing Capital nazioarteko aireportua sol berria Perseus; Marmaloa perlucidus perfektu pergamino perpaus pertsona Petrografia Petrokimika pikofarad pertsona fisikoen errentaren gaineko zerga Profesionalen Futbol Liga Papua Ginea Berria kina oso pribatutasun on hidrogeno-potentzial fot Filipinak fenilanina Phoenix web-orrialde pertsonalak peso filipinar Phoenix Sky Harbor nazioarteko aireportua posta bidezko igorpen Pictor pileus Pilota Pintura Piroteknia posta-kode Pakistan Kurdistango Langileen Alderdia Prozedura Kriminalaren Legea

152 Laburtzapenen Hiztegia 152 PKR PL pl pl. pl. plan. plg. PLN PM PM Pm PMI PNA Pneumol. Po Poet. pol. Pol. pos. postpos. PP PPDG PPI PPI ppp.; pp. PR Pr PR pra pred. pres. prez. PRI prib. prim. prje. Pro prob. prob. prok. Pros. protest. PS ps PsA Psc PSE Psikiatr. Psikol. PSL PSN PSOE PSP PSUC pt Pt PT PT PTE ptu. ptu. Pu publ. errupia pakistandar Polonia poloniera plural plaza plano plegu zloty Saint-Pierre eta Mikelune polizia militar prometio Palma de Mallorca - Son Sant Joan aireportua Iruñeko aireportua Pneumologia polonio Poetika poligono Politika positibo postposizio Alderdi Popularra Guadalupeko Alderdi Progresista Demokratikoa plano-posizio indikatzaile Italiako Alderdi Popularra pianissimo Puerto Rico praseodimio ibilbide labur; mendiko ibilbide labur praecipitatio predikatu presidente preziatu Alderdi Iraultzaile Instituzionala pribilegio primate paraje prolina probintzia probintzial prokuradore Prosodia protestantismo Alderdi Sozialista paxtuera Piscis Austrinus Pisces Euskadiko Alderdi Sozialista Psikiatria Psikologia Politika eta Segurtasun Lantaldea Nafarroako Alderdi Sozialista Espainiako Alderdi Sozialista Langilea publikoarentzako salmenta-prezio Kataluniako Alderdi Sozialista Batua portuges; portugalera platino Portugal pedagogia terapeutiko eskudo portuges portu prestu plutonio publizitate

153 Laburtzapenen Hiztegia 153 Pup PUZ PVC PW PY PYG Pyx PZL Puppis prozesatzeko unitate zentral polibinil kloruro Palau Paraguai guarani Pyxis Prozedura Zibilaren Legea Q QA QAR qu Qatar riyal qatartar kitxua R r R ra Ra rad Rb RE Re RENFE REPROM Ret Rh RIEV rinf. ritard. riten.; rit. rm rn Rn RNA; ARN RNS ro RO ROL RSBAP RSV Rt RTF RTVE Ru ru RU RUR RW rw rw RWF nahaste-arrazoi röntgen radiatus radio radian rubidio Reunion renio Espainiako Trenbide Sarea memoria hil birprogramagarri Reticulum rodio Nazioarteko Eusko Ikaskuntzen Aldizkaria rinforzando ritardando ritenuto erretorromaniera kirundi radon azido erribonukleiko Renneseko aireportua errumaniera Errumania leu Euskalerriaren Adiskideen Elkartea Pauldarrak Rut testu aberastuko formatu Espainiako Irrati Telebista rutenio errusiera Errusia errublo Ruanda saturazioko nahaste-arrazoia urarekiko kinyaruanda franko ruandar S S S siemens sufre

154 Laburtzapenen Hiztegia 154 s segundo S-HTTP hipertestua transferitzeko protokolo seguru S. San s.a. sine anno s.l. sine loco s.n. sine nomine s.t. senza tempo S; H hegoalde sa sanskrito SA Sozialista Abertzaleak SA Saudi Arabia SA sozietate anonimo SAEGEN salgai arriskutsuak errepidez garraiatzeko erregelamendu nazional SAGAZDE Garapen Eremuen Kudeaketa SA saihb. saihesbide sak. sakan sakab. sakabanatu Sal Salmoak sal. salmenta SALO Sindikatu Askatasunaren Lege Organikoa sant. santutegi SAR riyal saudiarabiar sarj. sarjentu Saskib. Saskibaloi Saskig. Saskigintza SB Salomon Uharteak Sb antimonio sb. sailburu SBD dolar salomondar sbo. sailburuorde SC Seychelleak Sc stratocumulus; estratokumulu Sc eskandio Scl Sculptor Sco Scorpius SCR errupia seychelletar Sct Scutum SD Sudan sd sindhi SDB Salestarrak SDD dinar sudandar SDEP segurtasunerako eta defentsarako Europako politika SDP libera sudandar SE Suedia Se selenio SE; HE hego-ekialde SEA Arabako Enpresariak SEA Seattle-Tacoma nazioarteko aireportua SEATO Asia Hego Ekialdeko Tratatuaren Erakundea sec sekante SECAM memoriadun kolore sekuentzial SEK koroa suediar Sem. Semantika Semiol. Semiologia Semiot. Semiotika sen. senatari sep. separata SEPI Estatuko Industria Partaidetzarako Sozietatea Ser Serpens Ser serina ser. serie ser. serora

155 Laburtzapenen Hiztegia 155 Serol. Sex sf. SFO SG sg SGAE SGD Sge SGML Sgr SH SHA SHEE SHP SHU SI Si Si si SI; SJ SICA Sideromet. sign. SIN sin sin. sing. sinh sint. Sint. SIS sist. SIT SJ SK SK sk SKK sl SL sl. sle. SLL Sm sm SM SM SM SM smorz. SMS Sn SN SNCP so So SO sol. solarte. SOS sos. Serologia Sextans sforzando San Francisco nazioarteko aireportua Singapur sango Egile eta Editoreen Elkartea dolar singapurtar Sagitta markatzeko lengoaia orokor estandar Saggitarius Santa Helena suntsipen handiko armak Soin Hezkuntzako Euskal Erakundea libera santahelenar sailkapen hamartar unibertsal Eslovenia silizio Siraken Jakinduria sinhala Jesusen Lagundia; Jesuitak; Josulagunak aurrezki-kutxen elkarkomunikaziorako zerbitzu Siderometalurgia signatura Changi nazioarteko aireportua sinu sinonimo singular sinu hiperboliko sintetiko Sintaxi Schengengo informazio-sistema sistema tolar Svalbard eta Jan Mayen Uharteak sozietate kolektibo Eslovakia eslovakiera koroa eslovakiar esloveniera Sierra Leona sail sinatzaile leone samario samoera Maristak: Mariaren Lagunartea Marianistak sozietate mugatu San Marino smorzando mezu laburren zerbitzu eztainu Senegal EAEko baxurako arrantzako produktuak merkaturatzeko sistema normalizatu somaliera Sofonias Somalia solairu solairuarteko txelin somaliar sostenuto

156 Laburtzapenen Hiztegia 156 sot. voc. soz. Soziol. SP sp. SPD spi SPP spp. SPRI sq sr Sr sr SR SRG ss SSE; HHE SSP ssp.; subsp. SSS SSW; HHM St St ST st St sta. Sta. M. stacc. STD STEE-EILAS STG STL str stu. stua. subdib. subfam. subfil. subg. subj. subkl. subord. subst. Sukald. superfam. superkl. superord. sv SV SVC SVCD SVD SVQ sw SW; HM SX SXB SY SYP SZ SZL sottovoce soziatibo Soziologia Eskolapioak espezie Alemaniako Alderdi Sozialdemokrata spissatus Poliziako Sindikatu Profesionala espezieak Industriaren Sustapen eta Eraldaketarako Baltzua albaniera estereorradian estrontzio serbiera Surinam florin surinamdar swaziera hegoalde hego-ekialde San Pauloren Jaierazko Elkarte subespezie Sakramentinoak hegoalde hego-mendebalde stratus; estratu Santiagoren Gutuna Sao Tome eta Principe sothoera stokes santa Santa Maria staccato dobra Euskadiko Irakaskuntzako Langileen Sindikatua sexu-transmisiozko gaixotasun Saint Louis Lambert nazioarteko aireportua stratiformis santu sinatua subdibisio subfamilia subfilum subgenero subjektu subklase subordena substantibo Sukaldaritza superfamilia superklase superordena suediera El Salvador colon salvadortar super bideo disko trinko Berbitak: Jainko Hitzaren Misiolariak Sevillako aireportua swahili hego-mendebalde Xabiertarrak Estrasburgoko aireportua Siria libera siriar Swazilandia lilangeni

157 Laburtzapenen Hiztegia 157 T tesla T timina t denbora T terat tona t. txit t. tomo t. taloi t. tontor t. a. txit argi t. ag. txit agurgarri t. bik. txit bikain t. doh. txit dohatsu t. g. txit garai t. hur. eta hurrengoak t. ptu. txit prestu t. s. txit santu t.-kop. taloi-kopuru T.B. Testamentu Berri T.Z. Testamentu Zahar Ta tantalo ta tamilera TAC urteko harrapaketa-kopuru TAIEX Informazioa eta Laguntza Teknikoa Trukatzeko Bulegoa tan tangente tanh tangente hiperboliko TAO trafiko eta aparkamenduaren ordenamendu tao. taoismo TAOL Toki Araubidearen Oinarriak arautzen dituen Legea TAT apertzepzio-test tematiko TAT Torturaren Aurkako Taldea Tau Taurus Taurom. Tauromakia TB terabyte Tb terbio Tb Tobit Tb. Telebista Tc teknezio TD Txad TDCnet Europako Terminologia Dokumentazio eta Informazioko Zentroen Sarea te telugu Te telurio tekn. hitz tekniko Teknol. Teknologia Tel Telescopium tel. telefono teleg. telegrama Telegr. Telegrafia Telekom. Telekomunikazio ten. tenuto Teol. Teologia Terap. Terapeutika Teratol. Teratologia Term. Termika Termodin. Termodinamika Termom. Termometria tetrap. tetrapodo T

158 Laburtzapenen Hiztegia 158 tex. Tf tf. tf. bez. tf. orok. TFT tg TG th TH Th th THB Thr Ti Ti tipogr. tipol. TIR tit. tit. erk. TJ TJR tk TKE Tl tl tld. Tm TM TMM TMP TN tn TNA TND TNT to TO tol. TOP Topog. Topon. TOR Toxik. TP TPE tpi TR tr tr tr. TrA transf. transle. trenb. Trig. TRIPS TRL Trp ts TSJN telex izozte-puntuko tenperatura termodinamiko tarifa tarifa berezi tarifa orokor geruza fineko transistore tajikera Togo thailandiera Thailandia torio termia bath treonina titanio termometro izoztuaren tenperatura termodinamiko tipografia tipologia nazioarteko errepide-garraio titulu titular erkide Tajikistan errublo tajikistandar turkmenera Traineru Kluben Elkartea talio tagalo talde tulio Turkmenistan manat turkmenistandar talde multiprofesional Tunisia tswanera Turismorako Nazioarteko Aliantza dinar tunisiar trinitrotolueno tongera Tonga tolestu pa'anga Topografia Toponimia Hirugarrendar Erregeladunak Toxikologia Ekialdeko Timor eskudo timortar tok pisin Turkia translucidus turkiera troka Triangulum Australe transferentzia transkribatzaile trenbide Trigonometria merkataritzarekin lotutako jabetza intelektualaren eskubideei buruzko alderdiak lira turkiar triptofano tsongera Nafarroako Justizia Auzitegi Nagusia

159 Laburtzapenen Hiztegia 159 Tt TT TTD TTL TTM tub Tuc TV TW Tw TWD txab. txik. Txirrind. Tyr TZ TZS Titori Gutuna Trinidad eta Tobago dolar trinitatear transistore transistore logika truke-tasen mekanismo tuba Tucana Tuvalu Taiwan termometro bustiaren tenperatura termodinamiko dolar taiwandar txabola txikigarri Txirrindularitza tirosina Tanzania txelin tanzaniar U uranio u. urte u.g. urterik gabe UA Unidad Alavesa UA Ukraina UABP urte anitzeko bideratze-programa UAGA Arabako Nekazari eta Abeltzainen Batasuna UAK karbonavets ub. ubide UCI Txirrindularitzaren Nazioarteko Batasuna udal. udalerri udtx. udaletxe UEFA Europako Futbol Elkarteen Batasuna UEMA Udalerri Euskaldunen Mankomunitatea UETS udaletako euskara-teknikarien sare UEU Udako Euskal Unibertsitatea UG Uganda UGS txelin ugandar UGT Langileen Batasun Orokorra UHUN; UNED Urrutiko Hezkuntzarako Unibertsitate Nazionala UIB unibertsitateko irakasleria-batzorde uk ukrainera UM udalerri-muga UMa Ursa Major; Hartz handia UMi Ursa Minor; Hartz txikia un undulatus unc uncinus UNESCO Hezkuntza, Zientzia eta Kulturarako Nazio Batuen Erakundea unib. unibertsitate UNICE Europako Erkidegoko Industrien Batasuna UNICEF Haurren Laguntzarako Nazio Batuen Funtsa unit. unitate UNITA Angolaren Independentzia Osorako Batasun Nazionala UOHEI Urrutiko Oinarrizko Hezkuntzarako Euskal Ikastegia UPF Frantziaren Aldeko Batasuna UPN Unión del Pueblo Navarro UPU posta-batasun unibertsal ur urdu ur-l. ur-laster Urol. Urologia urr. urri U

160 Urreg. urt. urt. US USD UTB UTC UUP UVF Uw UY UYU UZ uz UZS uzt. uztail Laburtzapenen Hiztegia 160 Urregintza urtegi urtarril Ameriketako Estatu Batuak dolar estatubatuar urteko tasa baliokide denbora unibertsal koordinatu Ulsterko Alderdi Unionista Ulsterko Boluntarioen Indarra aire hezearen urarekiko hezetasun erlatibo Uruguai peso uruguaitar Uzbekistan uzbekera sum V V banadio V volt v. gr. verbi gratia v.s. volti subito VA Vatikanoa VA voltanpere Val valina VAr voltampere erreaktibo var. barietate VC Saint Vincent eta Grenadinak VCD bideo disko trinko VE Venezuela ve vendera ve vertebratus VEB bolibar Vel Vela vel velum vel sim. vel simile VG Birjina Uharteak VHS Virtual Hire System VHS etxeko bideo-sistema vi vietnamera VI Birjina Uharteak vid.; v. vide vir virga Vir Virgo VIT Gasteizko aireportua VLC Valentziako aireportua VN Vietnam VND dong Vol Volans VRML errealitate birtuala modelatzeko lengoaia vs versus VU Vanuatu Vul Vulpes VUV vatu W W watt Ω ohm W wolfram; tungsteno W; M mendebalde

161 Laburtzapenen Hiztegia 161 Wb WNW; MIM wo WS WST WSW; MHM WTA WWF WWW weber mendebalde ipar-mendebalde wolofera Samoa tala mendebalde hego-mendebalde Emakumezko Tenislari Profesionalen Elkartea Naturarentzako Mundu Funtsa mundu zabaleko amaraun X x. xafla XAF CFA franko XCD dolar ekikaribear Xe xenon XEU ECU XG xedapen gehigarri xh xhosera XI xedapen iragankor XIg xedapen indargabetzaile xil. xilografia xint. xintoismo xp. xedapen XPF CFP franko Y Y Y y Yb yd YDD YE YER YU YUD YYZ itrio yottayoktoiterbio yarda dinar yemendar Yemen riyal yemendar Jugoslavia dinar berria Toronto Pearson nazioarteko aireportua Z zetta- Z zor z zeptoz. zure z. zubi z. zena z. aip. zure aipamen z. es. zure esaneko z. fra. zure faktura z. on. zure onarpen z. or. zure ordainduko z.a. zuzeneko adiera z.g. zenbakirik gabe z.g. zure gutun Z.g.z.l. Zeruak gorde zaitzala luzaro Z

162 Laburtzapenen Hiztegia 162 z.i. z.k. z.k.h. z.k.k. z.l. z.p. z.t. ZA Za zab. zab. zab. zabal. zah. ZAL zald. ZAR Zar. ZAU zbko. zefalop. zehazt. zehaztgb. zel. Zen zenbk. zenbtz. zenbtz. zehazt. zenbtz. zehaztg. Zeram. Zerga Zuz. zet. Zeta-hazk. Zez. zh zh. zhb. zhk. Ziber. zid. Zientz. ZIG Zig. Zuz. Zin. Zineg. Zirk. Zirkl. Zit. ZIU ziurtg. zk.; zenb. zk.dun. ZK; CN ZK; Zig. Kd. ZKK; CNC ZM zm. ZMK Zn ZNB ZO ZOK ZON zure igorpen zure kontu zatitzaile komunetako handien zure kontu korronte zure letra zerbitzu publiko zure taloi Hegoafrika Zakarias zabalera zabaldu zabalgune zabaletara zaharkitu rand zaldibide rand Zaraitzuera zainketa aringarrietako unitate zenbateko zefalopodo zehaztu zehaztugabe zelai Zenbakiak zenbaketa zenbatzaile zenbatzaile zehaztu zenbatzaile zehaztugabe Zeramika Zerga Zuzenbide zetazeo Zeta-hazkuntza Zezenketa txinera zeharkako zeharbide zeharkale Zibernetika zidor Zientzia zereginen ikaskuntzarako gela Zigor Zuzenbide Zinema Zinegetika Zirku Zirkulazio Zitologia zainketa intentsiboetako unitate ziurtagiri zenbaki zenbakidun zenbakizko kontrol Zigor Kode zenbakizko kontrol konputerizatu Zambia zentimo kwacha zink zabalkundea neurtzeko bulego zerga-oinarri zerga-oinarri kotizagarri zerga-oinarri negatibo

163 Laburtzapenen Hiztegia 163 Zool. Zootek. ZOPE zord.-zk. zoroastr. zp ZP; HZ Zr ztua. zu ZU zub. Zub. Zuhaizl. zum. Zurg. zut. zuz. Zuz. Zuz. Err. Zuz. Hist. Zuz. Kan. Zuz. Orok. Zuz. Pol. Zuz. Proz. Zuz. Zib. ZW ZWD Zoologia Zooteknia Z objektuak argitaratzeko inguru zordun-zenbaki zoroastrismo zor publiko herri-zor; zor publiko zirkonio ziurtatua zuluera Zuberoa zubibide Zuberera Zuhaizlantza zumardi Zurgintza zutabe zuzendari Zuzenbide Zuzenbide Erromatar Zuzenbide Historiko; Zuzenbidearen Historia Zuzenbide Kanoniko Zuzenbide Orokor Zuzenbide Politiko Zuzenbide Prozesal Zuzenbide Zibil Zimbabwe dolar zimbabwetar

164 Laburtzapenen Hiztegia 164 Forma osoen araberako aurkibidea A abat Abdias Abelazkuntza abelbide abendu Abertzale Sozialisten Komiteak Abertzaleen Batasuna abiadura handia abiadura handiko tren abiadura txikia ablatibo Abokatu Euskaldunen Sindikatua abonatu-linea digital asimetriko absolutibo; absolutu abstraktu abuztu accelerando ad valorem adabakizko zerbitzari adagio adberbio adeitasun osoz adenina adenosina difosfato adenosina monofosfato adenosina trifosfato adibide adiera berri adiera hertsi adiera zabal adierazkor adimen artifizial adimen-koefiziente aditz aditz-konplementu adizlagun adjektibo adlatibo administrari administratzaile Administrazio administrazio berezi Administrazio Eskola Nazionala administrazio eta zerbitzuetako langileak Administrazio Zuzenbide administrazioko langileen euskarazko trebakuntza aduana-tarifa bateratu Aeronautika affettuoso afgani ab. Ab Abelazk. abelb. abe. ASK AB A.H. AHT A.T. abl. AES ADSL abs. abstr. abu. accel. A/V Apache adgo adb. ad. os. A ADP AMP ATP adib. a.b. a.h. a.z. adkor. AA a.-k. ad. ad.-konpl. adlag. adj. adl. admri. admtz. Admin. AB ENA AZL Admin. Zuz. ALET ATB Aeron. affettº AFA

165 Laburtzapenen Hiztegia 165 Afganistan AF Afrika Af. Afrika Erdiko Errepublika CF afrikaans af Afrikako, Karibeko eta Ozeano Bareko Herrialdeak AKOB Afrikar Estatuen Batasuna AEB Afrikar Kongresu Nazionala ANC Ageo Ag agindu ag. agitato agº; agit. agurgarri ag. Agustindar Oinutsak OAD Agustindarrak OSA ahaldunduta ahta. ahalordez a.o. ahizpa ah. aholkulari aholk. ahuleziak, mehatxuak, indarrak eta aukerak AMIA aimara ay aintzira aintz. aipamen aip. aipaturiko artikulu a.a. aipaturiko liburu a. lib. aire hezearen urarekiko hezetasun erlatibo Uw Aireko Garraioaren Nazioarteko Elkartea IATA aita a. aita agurgarri a. ag. aita agurgarri hori a. ag. h. aita hori a. h. aita santu a. s. aita santu txit dohatsu a. s. t. doh. aitorle ait. Aizkolaritza Aizk. aktibo akt. aktibo finantzarioen bitartekarien elkarte AFBE aktinio Ac akusatibo akus. Akustika Akus. alanina Ala alarguna A Albaitaritza Albait. Albania AL albaniera sq aldapa ald. alde zergagabe a.z. alderdi ald. Alderdi Iraultzaile Instituzionala PRI Alderdi Popularra PP Alderdi Sozialista PS aldi baterako aldib. aldi baterako enpresa-elkarte ABEE aldi baterako laneko enpresa ABLE aldiri aldr. aldizkari ofizial aldz. of. ale a. aleman de Alemania DE Alemaniako Alderdi Sozialdemokrata SPD Alfabetatze Euskalduntze Koordinakundea AEK alferez alf. Aliantza Nazionala AN Aljebra Alj. Aljeria DZ

166 Laburtzapenen Hiztegia 166 alkate alk. Alkimia Alk. Alkoholiko Anonimoak AA allegretto alltto allegro allº Alpinismo Alp. altocomulus; altokumulu Ac altostratus; altostratu As altuera alt. aluminio Al ama am. ama agurgarri am. ag. ama agurgarri hori am. ag. h. Ama Birjina A.B. ama hori am. h. Amateurren Txirrindularitzako Nazioarteko Federazioa FIAC Amerika Am. Amerikako Estatuen Erakundea AEE Ameriketako Estatu Batuak US Ameriketako Estatu Batuak AEB amerizio Am amharera am Amnistia Internazionala AI Amnistiaren Aldeko Batzordeak AAB Amos Am ampere A ampere-bira A bira; Ab ampere-ordu Ah Amsterdam Schiphol aireportua AMS anagrama anagr. anaia an. analogia anal. anastatiko anast. Anatomia Anat. andante andte andantino andnº andereño andño. Andorra AD andre and. Andre Maria A.M. Andre Maria Mesedetakoaren Lagundia; Mesedetakoak O. de M. Andre Mariaren Misiolari Frantziskotarrak AMMF Andromeda; Hiru Ahizpak And anestesia ondoko bizkorketarako unitate ABU Anestesiologia Anestesiol. anfibio anfib. anglikanismo angl. Angola AO Angolaren Independentzia Osorako Batasun Nazionala UNITA angstrom Å animalia anim. Animismo Animis. anonimo anon. Antartika AQ ante meridiem a.m. Antigua eta Barbuda AG Antillak AN antilogaritmo antilog antimonio Sb antizikloi A Antlia Ant antolakuntza- eta jarduera-araudi AJA antonimo anton.

167 Laburtzapenen Hiztegia 167 Antropologia Antr. Antzerki Antz. antzina antz. apaiz ap. apartamentu aptu. apertzepzio-test tematiko TAT apezpiku app. apezpiku jaun app. jn. apiril api. Apirilaren 19ko Mugimendua M19 Apokalipsia Ap apokrifo apok. apostolu apost. Apostoluen Eginak Eg Apus Aps Aquarius Aqr Aquila; Arranoa Aql Araba AR Araba Buru Batzarra ABB Arabako Enpresariak SEA Arabako Ikastolen Federakundea AIF Arabako Lurralde Historikoaren Aldizkari Ofiziala ALHAO Arabako Nekazari eta Abeltzainen Batasuna UAGA Arabiar Emirerri Batuak AE arabiera ar araknido arakn. area a argazki argk. Argazkigintza Arg. argazkigintzako adituen baterako talde JPEG Argentina AR argi; argitsu arg. arginina Arg argitaletxe arg. argitaletxerik gabe arg. g. argitalpen argitp. argitaraldi argit. argitaratzaile argtz. argitaratzailearen ohar argtz. oh. Argiteknia Argit. argon Ar argot arg. Aries Ari Aritmetika Arit. arkaiko ark. Arkeologia Ark. Arkitektura Arkit. arku kosinu arc cos arku kosinu hiperboliko arc cosh arku kotangente arc cot arku kotangente hiperboliko arc coth arku sinu arc sin arku tangente arc tan arku tangente hiperboliko arc tanh Arlo militar Mil. arma atomiko, biologiko eta kimikoak abk armak Armagintza Arm. Armen Arloko Lankidetzako Antolakunde Bateratua ALABA Armenia AM armeniera hy arnas sindrome akutu larri ASAL Arrantza Arr. arrantza bideratzeko finantza-tresna ABFT

168 Laburtzapenen Hiztegia 168 arrantza-politika bateratu APB Arrantzuarekiko Zientzia eta Teknika Iraskundea AZTI Arrasate Euskaldun Dezagun AED Arrasateko Komunikabideak ARKO Arraunketa Arraunk. Arrazakeriaren eta Xenofobiaren Europako Behatokia EUMC Arriskuan dauden Espezieen Nazioarteko Salmenta Kontrolatzeko Konbentzioa CITES arriskuko material espezifikoak AME arro ar. arrunkeria arrunk. arrunt arr. Arte Art. arte aplikatuak eta lanbide artistikoak AALA Arte Ederrak Art. Ed. Arte grafikoak Art. Graf. artikulu art. artrodopo artrop. artseniko As artzapez arp. artzapezpiku arpp. Asia As. Asia eta Ozeano Bareko Elkarlaguntzarako Foroa APEC Asia Hego Ekialdeko Tratatuaren Erakundea SEATO aska a. Askapen Nazionaleko Armada Zapatista EZLN Askapen Nazionalerako Farabundo Marti Frontea FMLN Askapenerako Talde Antiterroristak GAL Asoziazio Futbolaren Nazioarteko Federazioa FIFA aspaldiko asp. asparragina Asn assamera as astato At astearte as. asteazken az. astelehen al. Astrologia Astrol. Astronautika Astronaut. Astronomia Astron. Asuntzionistak: Jasokundeko Agustindarrak AA aszetika asz. ataka at. atari at. atariaurre ataur. Atletismo Atl. atmosfera atm atto- a Aturri eta Errobiko Nekazari Kooperatiba CANA Atzerri Merkataritzarako Frantziako Bankua BFCE atzerriari eta segurtasunari buruzko politika bateratu ASPB atzerritarraren identifikazio-zenbaki AIZ aukera anitzeko galdera AAG Auriga Aur aurre-eskuineko zeihar AuEsZ aurre-ezkerreko zeihar AuEzZ aurreatxikitzeko egitura-tresna ISPA aurrekontu aktu. Aurrekontu Lege Orokor ALO aurrerapen egokia AE aurretik atzerako au. at. aurretiko; aurretikoak aur. aurrezki-kutxa ak aurrezki-kutxa AK

169 Laburtzapenen Hiztegia 169 aurrezki-kutxen elkarkomunikaziorako zerbitzu SICA aurrizki arzki. austral ARA Australia AU Australia, Zeelanda Berria eta Ameriketako Estatu Batuen arteko Segurtasun Akordio Militarra ANZUS Austria AT autobide A. Autodeterminazioaren Biltzarrak ABK Autodeterminaziorako Bilgunea AuB autografo autogr. Automobilismo Autom. autonomia auton. autonomia-erkidego auton.-erk. autonomia-estatutu AE auzapez azp. auzitegi goren AG auzitegi nagusi AN auzo auz.; a. auzoberri auzob. auzune auz. azal az. azal eta guzti a.e.g. azalera azal. azaleztatze aztze. azaro aza. Azerbaijan AZ azerbaijanera az azido aspartiko Asp azido desoxirribonukleiko DNA; ADN azido erribonukleiko RNA; ARN azido erribonukleiko mezulari ARNm azido etilendiamina tetraazetiko EDTA azido glutamiko Glu azido lisergikoaren dietilamida LSD azienda-unitateak nekazaritzako lurrak ureztatzeari begira AUNLU azken azk. azken xedapen AX azoka nagusi az. nag. azpisarearekiko independente den konbergentzia-protokolo AIKP azpisarearen mendekotasuna duen konbergentzia-protokolo AMKP azpisarearen mendekotasuna duen sarbide-protokolo AMSP azterketa-batzorde ofizial ABO B babes ofizial b.o. babes ofizialeko etxebizitza BOE babes zibil BZ Bahamak BS Bahrain BH baiezko bz. baimendutako gehieneko masa BGM Baiona-Angelu-Miarritze BAM; BAB Bakearen Aldeko Elkartea BAE Bakearen Aldeko Koordinakundea BAK bakoitirik gabe bak. g. Bakteriologia Bakter. balboa PAB baldin eta soilik baldin b.s.b.

170 Laburtzapenen Hiztegia 170 balio bereko ondorioa duen neurri balio erantsi garbi balio erantsi gordin balio erantsiaren gaineko zerga balistika Balore Merkatuaren Batzorde Nazionala banadio banandua banatzaile Bangladesh banku Banku Zentrala banku zentralen Europako sistema Baratzezaintza Barbados barietate bario barn Barne Merkatua Harmonizatzeko Bulegoa Barne-medikuntza barne-produktu garbi barne-produktu gordin barneko farmazialari egoiliar barruan barruko mediku egoiliar barruti Bartzelonako aireportua Baruk baseliza baserri Basogintza batailoi bath batxilergo batxilergo-institutu batzar batzar arrunt Batzar Nagusiak batzar orokor batzarkide batzorde bazkide becquerel begirune osoz behatoki beh ako Behe-nafarrera behien infekziozko errinotrakeitis behin betiko jabe behin-behineko jabe Beijing Capital nazioarteko aireportua Beiragintza bel Belgika Belize Beneditarrak beneragarri bengalera Benin benta Berbitak: Jainko Hitzaren Misiolariak bere aginduz berilio BBON BEGb BEGd BEZ balist. CNMV V B banatz. BD bku. BC BZES Barzz. BB var. Ba b BMHB BM BPGb BPGd BAFE barr. BAME bar. BCN Ba basel. bas. Basog. bat. THB batx. BI btz. btz. arr. BN btz. orok. btzkde. batz. bazk. Bq beg. os. behat. beh. BNaf. IBR BTJ BNJ PEK Beirag. B BE BZ OSB bener. bn BJ bta. SVD b. ag. Be

171 Laburtzapenen Hiztegia 171 berkelio Bk Bermuda BM Berreraikuntza eta Garapeneko Europako Bankua BGEB Berreraikuntza eta Garapeneko Nazioarteko Bankua BIRD Berreraikuntzarako Europako Agentzia EAR berrinprimatze berrinp. Bertsogintza Ber. berun Pb beste bide b.b. beste inon sailkatu gabe b.i.s.g. besterik gabe b.g. beti zure esaneko b. z. es. bezeroarentzako arreta-zerbitzu BAZ bezeroen arretarako eremu BAE Bhutan BT Biatoristak CSV Biblia Bibl. bibliografia bibliog. bibliografia eguneratzeko zerbitzu BIEZ bidaltzaile bid. bide b. bide zahar b. zah. bidegurutze bideg. bideo disko trinko VCD bidezidor bidez. Bielorrusia BY bielorrusiera be Bihotz Santuen Misiolariak MSSCC bikoitirik gabe bik. g. bikoiztu bik. Bilbao Bizkaia Kutxa BBK Bilbao Vizcaya Argentaria Bankua BBVA Bilboko aireportua BIO Bilboko Orkestra Sinfonikoa BOS bilduma bild. biltegi bil. biltzaile biltz. Biofisika Biof. Biogeografia Biogeog. Biokimika Biokim. Biologia Biol. bira minutuko b/min biribilgune bir. Birjina Uharteak VI Birjina Uharteak VG Birmania; Myanmar MM birmaniera my birmoldatu birmold. birmoldatzaile birmoldle. birr ETB bislama bi bismuto Bi bitarte optiko meteorologiko BOM bizigune bizig. bizileku bizil. Bizitzako eta Laneko Baldintzak Hobetzeko Europako Fundazioa Eurofound Bizkai Buru Batzarra BBB Bizkaia BIZ Bizkaiera Bizk. Bizkaiko Aldizkari Ofiziala BAO Bizkaiko Enpresa eta Aurrerapen Zentroa BEAZ Bizkaiko Ikastolen Elkartea BIE biztanle bizt.

172 Laburtzapenen Hiztegia 172 biztanleria aktiboaren inkesta biztanleria jardueraren arabera bloke Bloke Nazionalista Galiziarra blokeoaren kontrako sistema Boleibol Boli Kosta bolibar Bolivia boliviano bolumen Bootes; Itzaina Bordeleko aireportua boro borondatezko gizarte-aurreikuspeneko erakunde Bosnia-Herzegovina bosniera Botanika Botere Judizialaren Kontseilu Nagusia Botswana Boxeo brakiopodo Brasil bretoiera brigada briofito briozoo bromo Brunei budismo bukaera onari baldintzatuta bulego bulego terminal bulego-zenbaki Bulgaria bulgariera burdina Burdingintzaren Europako Elkartea Burkina Faso Burundi buruzagi BAI BJA bl. BNG ABS Bolb. CI VEB BO BOB bol. Boo BOD B BGAE BA bs Bot. CGPJ BW Box. brakiop. BR br brig. briof. brioz. Br BN bud. b.o.b. bul. bul. ter. bul.-zk. BG bg Fe Eurofer BF BI bzg. C Cabo Verde CV Caelum Cae calvus cal Camelopardalis Cam Cancer Can Canes Venatici CVn Canis Major; Izarrora CMa Canis Minor; Xakurra CMi Capricornus Cap Carina Car Cassiopeia Cas cedi GHC Celsius gradu; gradu zentigradu C Centaurus Cen Cepheus Cep Cetus; Balea Cet CFA franko XAF

173 Laburtzapenen Hiztegia 173 CFA franko CFA franko CFP franko Chamaeleon Changi nazioarteko aireportua chewera Chicago O'Hare nazioarteko aireportua circa Circinus colon salvadortar Columba Coma Berenices confer congestus Continuity IRA; Real IRA Convergencia i Unió copyright cordoba Corona Australis Corona Borealis Corvus Costa Rica coulomb Crater crescendo Crux cumulonimbus; kumuloninbo cumulus; kumulu curie curriculuma garatzeko dekretu curriculuma norbanakoari egokitze curriculumera sartzeko egokitzapen Cygnus MLF BFF XPF Cha SIN ny ORD ca. Cir SVC Col Com cfr.; cf. con CIRA CiU cop. NIC CrA CrB Crv CR C Crt cresc. Cru Cb Cu Ci CGD CNE CSE Cyg D da capo d.c. dalasi GMD Dallas - Fort Worth nazioarteko aireportua DFW Daniel Dn Daniel Grekoa Dn gr daniera da Danimarka DK data d. datarik gabe d.g. datatik egunetara d/e datibo dat. datu-base DB decrescendo decresc. Defentsarako Informazio Zentro Nagusia CESID deka- da dekagramo dag dekalitro dal; dal dekametro dam dekanewton dan deklinabide dekl. Dekorazio Dek. Delphinus Del Demografia Dem. Demokrata Sozialen Zentroa CDS

174 Laburtzapenen Hiztegia 174 Demokrazia Kristaua denbora denbora unibertsal koordinatu dentsitate altuko polietileno dentsitate baxuko polietileno Denver nazioarteko aireportua departamentu depresio Dermatologia Derrigorrezko Bigarren Hezkuntza deskontu destakamentu destinatibo determinatzaile Detroit Metropolitan Wayne County aireportua Deuteronomioa dezidezibel dezigramo dezilitro dezimetro diagrama dialekto diametro dibisio dibortziatua Didaktika Dietetika dikloro difenil trikloroetano diminuendo dina dinamika dinar aljeriar dinar bahraindar dinar berria dinar bosniar dinar irakiar dinar jordaniar dinar kuwaitar dinar libiar dinar mazedoniar dinar sudandar dinar tunisiar dinar yemendar diozesi Diplomatika diputatu diputatu foral diputatu nagusi diputazio dirham emirrerribatuar dirham marokoar Diru Lankidetzako Europako Funtsa Diru Merkatuko Aktiboetako Inbertsio Funtsa diseinu disko digital balioaniztun disko trinko disprosio Djibuti dobra dohatsu doktore dokumentu DC t UTC HDPE LDPE DEN dptu. D Dermat. DBH dtu. destak. dest. det. DTW Dt d db dg dl; dl dm diagr. dial. diam. dib. D Didak. Diet. DDT dim. dyn dinam. DZD BHD YUD BAD IQD JOD KWD LYD MKD SDD TND YDD dioz. Diplom. diptu. diptu. for. diptu. nag. dip. AED MAD DLEF DMAIF dis. DVD CD Dy DJ STD doh. dk. dok.

175 Laburtzapenen Hiztegia 175 dokumentu garraiagarrien formatu dolar australiar dolar bahamar dolar barbadostar dolar belizetar dolar bermudatar dolar bruneiar dolar ekikaribear dolar estatubatuar dolar fijiar dolar guyanar dolar hongkongdar dolar jamaikar dolar kaimandar dolar kanadar dolar liberiar dolar namibiar dolar salomondar dolar singapurtar dolar taiwandar dolar trinitatear dolar zeelandaberritar dolar zimbabwetar Dolby teatro sistema dolce Domingotarrak Dominika Dominikar Errepublika Don Muang nazioarteko aireportua dong Donostiako aireportua Dorado Draco drakma greziar dram Drogak Eragindakoen Elkartea Drogen eta Droga Mendekotasunaren Europako Behatokia duplicatus PDF AUD BSD BBD BZD BMD BND XCD USD FJD GYD HKD JMD KYD CAD LRD NAD SBD SGD TWD TTD NZD ZWD DTS dol. OP DM DO BKK VND EAS Dor Dra GRD AMD DEE DDMEB du E EAEko baxurako arrantzako produktuak merkaturatzeko sistema normalizatu ebaketa-erreminta ebanjelari ebazpen eta jarraipen batzorde eboluzio Ebroko Konfederazio Hidrografikoa ECU Edafologia edizio Efesoarrei Gutuna egiaztagiri egile egile anonimo Egile eta Editoreen Elkartea egilearen ohar egilekide Egipto egoera zibil egoitza SNCP eb.-er. ebanj. EJABA ebol. CHE XEU Edafol. ed. Ef egiazt. eg. eg. anon. SGAE eg. oh. egkide. EG e.z. eg.

176 Laburtzapenen Hiztegia 176 Egoitza Santu E.S. egokitu egok. egokitzaile egokle. egokitzapen sozialeko teknikari EST egun e. eguneko ospitale EO eguneratu egun. eguneroko batez besteko irabazi EBI egunik gabe e.g. Ehiza Ehiz. ehuneko zati guztizko %/guzt. Ehungintza Ehung. einstenio Es ekain eka. ekialde E ekialde hego-ekialde ESE; EH ekialde ipar-ekialde ENE; EIE Ekialdeko Timor TP ekinodermatu ekinod. ekintza ek. Ekintza Demokratiko Guyanarra ADG ekintzetarako talde bereziak COE eklesiologia ekl. Ekologia Ekol. Ekonomia Ekon. ekonomia eremu esklusibo EEES Ekonomia eta Diru Batasuna EDB Ekonomia eta Gizarte Kontseilua EGK ekonomia eta gizarte lantalde EGL Ekonomia Intereseko Europako Taldea EIET Ekonomia Lankidetza eta Garapenerako Antolakundea ELGA ekonomia-jardueren sailkapen nazional EJSN Ekuador EC Ekuatore Ginea GQ ekwele GQE El Salvador SV Elektrizitate Elek. Elektroakustika Elektroak. Elektrobiologia Elektrobiol. Elektrologia Elektrol. elektromagnetismo elektromag. Elektrometria Elektrom. Elektronika Elektron. elektronvolt ev Elektrorradiologia Elektrorradiol. Elektrostatika Elektrost. Elektroteknia Elektrotek. Elikagaien Segurtasuneko Europar Agintaritza EFSA eliza el. elizbarruti elizb. elkargo elkg. elkarrekiko berme-baltzu EBB elkarren laguntza ekonomikorako kontseilu ELEK elkarte elk. Elkarte Zientifikoen Nazioarteko Kontseilua EZNK emakumezko emak. Emakumezko Tenislari Profesionalen Elkartea WTA emakumezkoa E Enbriologia Enbriol. Endokrinologia Endokr. Energia Atomikoaren Europako Erkidegoa EAEE; Euratom Energia Atomikoaren Europako Erkidegoa Eratzeko Ituna EAEEI Energia Atomikorako Ordezkaritza CEA

177 Laburtzapenen Hiztegia 177 energia-plan nazional EPN Energiaren Euskal Erakundea EEE Enologia Enol. enparantza enp. enperadore enp. Enpleguko Institutu Nazionala EIN enpresa enpr. Enpresa Publikoen Europako Zentroa CEEP enpresa txiki eta ertainak ETE enpresa-trafikoaren gaineko zerga orokor ETZO enpresa-zuzendaritzako master MBA entitate ent. Entomologia Entom. entziklika entz. entzumena eta hizkuntza EHI Epaileak Ep epemuga epem. epilogo ep. Epistemologia Epistem. Equuleus Equ erabil e. erabiltzailearen laguntza-zentro CAU eragozpen fiskaleko asanblada EFA eraikin eraik. Eraikuntza Eraik. eraikuntza eta herri-lanak BTP erakunde erak. erakusle erak. eranskin eransk.; er. eratorri erat. erbio Er erdi; erdiko erd. erdialde ea. Erdialdeko Amerika EAm. Erdialdeko eta Ekialdeko Europako Herrialdeak EEEH Eremu Urriko eta Eskualdeko Hizkuntzetan Argitaratzen diren Egunkarien Europako Elkartea MIDAS ergatibo erg. Eridanus Eri Eritrea ER erizaintzako unibertsitate-diplomadun EUD erkidego erk. erkidegoko laguntza-esparru ELE Erlezaintza Erlzz. Erlijioa Erl. Erlojugintza Erloj. ermita erm. ermitau erm. Erradiologia Erradiol. Erradioterapia Erradiot. errealitate birtuala modelatzeko lengoaia VRML errebal erreb. erredaktore erred. Erredentziokoak CSSR erreferentzia erref. Errefuxiatu eta Presoen Sostengu Komitea EPSK errege erg. Errege Dekretu ED Errege Lege Dekretua ELD Erregeak bigarren Liburua 2 Erg Erregeak lehen Liburua 1 Erg erregina ergi. erregistro gordineko tona EGT

178 Laburtzapenen Hiztegia 178 erregistro gordineko tonak e.g.t. Erregistroen eta Notariotzaren Zuzendaritza Nagusia ENZN erreka err. errekasto errto. erreklamatu E errektore errekt. errepide erp. errepide nagusi erp. nag. errepide zahar erp. zah. errepublika errep. erresonantzia magnetiko nuklear EMN errestaurazio errest. Erresuma Batua GB erretore erret. Erretorika Erret. erretorromaniera rm erretratu erretr. erribera errib. errolda arteko hazkunde-tasa EHT Erromatarrei Gutuna Erm Erronkariera Erronk. errublo RUR errublo bielorrusiar BYR errublo tajikistandar TJR Errugbi Errg. Errumania RO errumaniera ro errupia indiar INR errupia indonesiar IDR errupia mauriziar MUR errupia nepaldar NPR errupia pakistandar PKR errupia seychelletar SCR errupia srilankar LKR Errusia RU errusiera ru ertzain ertz. Ertzainen Nazional Elkartasuna ERNE ertzaintza ertzz. esaera zahar esr. zah. Esaera Zaharrak Es esate baterako e.b. Esdras Esd Esgrima Esgr. eskailera eskra. eskaini esk. eskandio Sc eskari agregatu E/A eskatologia eskat. esklamazio eskl. Eskolapioak SP Eskolastika Eskol. eskolaz kanpoko ekintzak EKE Eskritura Santu Esk. S. eskualde eskde. Eskualde Garapeneko Europako Funtsa EGEF Eskualdeen Europako Zentroa EEZ Eskualdeetako Lantaldea EL eskualdeko errepide eskde. erp. Eskubaloi Eskub. eskudo caboverdetar CVE eskudo portuges PTE eskudo timortar TPE

179 Laburtzapenen Hiztegia 179 eskuin; eskuinalde eskuizkribu Eskularrugintza Eskultura eskuordetzaren bidez Eskuzko Pilota Enpresen Liga Eslovakia eslovakiera Eslovenia esloveniera Espainia Espainiako Aireportuak eta Aireko Nabigazioa Espainiako Alderdi Komunista Espainiako Alderdi Sozialista Langilea Espainiako Aurrezki Kutxen Konfederazioa Espainiako Bankuen Elkartea Espainiako Gorteetako Aldizkari Ofiziala Espainiako Irrati Telebista Espainiako Itsuen Erakundea Espainiako Merkataritza Elektronikoko Elkartea Espainiako Normalizazio Erakundea Espainiako Probintzien eta Udalerrien Federazioa Espainiako Trenbide Sarea Espainiako Trenbideen Enpresa Publikoa Espazio Agentzia espediente esperanto Espetxeen Lege Organiko Orokorra espezie espezieak espiritismo espiritu esponentzial Esportaziorako Kreditu Aseguruen Espainiako Konpainia Estandarizaziorako Nazioarteko Erakundea Estatistika Estatistikako Institutu Nazionala estatistikako lurralde-unitateen nomenklatura Estatu Burujabe Berriak Estatuko Administrazio Zibileko Funtzionarioen Mutualitatea Estatuko Aldizkari Ofiziala Estatuko Industria Partaidetzarako Sozietatea Estatuko interes orokorreko sare Estatuko Lege Organikoa Ester Ester Grekoa estereorradian Estetika Estilistika estimagarri Estonia estoniera Estrasburgoko aireportua Estratigrafia estrontzio et alii eta abar eta hurrengoak etcetera etengabeko prestakuntza kudeatzeko erakunde paritario Etika Etimologia Etiopia esk. eskbu. Eskular. Esk. E.B. EPEL SK sk SI sl ES AENA PCE PSOE CECA AEB BOCE RTVE ONCE AECE AENOR FEMP RENFE FEVE NASA esp. eo ELOO sp. spp. espirit. esp. exp CESCE ISO Estat. EIN; INE NUTS EBB MUFACE BOE SEPI EIOS ELO Est Est gr sr Est. Estil. estim. EE et SXB Estrat. Sr et. al. e.a.; etab. t. hur. etc. FORCEM Etik. Etim. ET

180 Laburtzapenen Hiztegia 180 Etnografia Etnogr. Etnologia Etnol. Etologia Etol. etorbide etorb. etxaguntza etxag. etxalde etxde. etxarte etxte. etxe e. etxe-multzo e.-m. etxebizitza etxeb. etxeko bideo-sistema VHS etxeko lan e.l. eukaristia euk. euro EUR Europa Eur. Europa barneko sareak EBS Europako Agiri Bakuna EAB Europako Banku Zentrala EBZ Europako Diru Akordioa EDA Europako Diru Funtsa EDF Europako Diru Institutua EDI Europako Diru Sistema EDS Europako Ekonomia Erkidegoa EEE Europako Ekonomia Erkidegoa Eratzeko Ituna EEEI Europako Erabilera Urriko Hizkuntzen Informazio Sarea MELIN Europako Erkidegoa EE Europako Erkidegoa Eratzeko Ituna EEI Europako Erkidegoetako Justizia Auzitegia EEJA Europako Erkidegoetako Lehen Auzialdiko Auzitegia EELAA Europako Erkidegoko Bulego Humanitarioa ECHO Europako Erkidegoko ekonomia-jardueren nomenklatura orokor NACE Europako Erkidegoko Estatistika Bulegoa Eurostat Europako Erkidegoko Gaietan Espezializatutako Organoen Biltzarra EGEOBI Europako Erkidegoko Industrien Batasuna UNICE Europako esparru ekonomiko EEE Europako Espazio Agentzia ESA Europako Futbol Elkarteen Batasuna UEFA Europako Garapen Funtsa EGAF Europako Gizarte Funtsa EGIF Europako hezkuntza-proiektu EHP Europako Ikasle Elkarteen Batasuna ESIB Europako ikerketa-esparru EIE Europako Inbertsio Bankua EIB Europako Inbertsio Funtsa EIF Europako Ingurumen Agentzia EIA Europako Kontseilua EK Europako Merkataritza Askeko Elkartea EFTA Europako Normalizazio Batzordea ENB Europako Parlamentua EP Europako Politika Lankidetza EPL Europako sare judizial ESJ Europako Segurtasun eta Lankidetzako Antolakundea ESLA Europako Sindikatuen Konfederazioa ESK Europako Terminologia Dokumentazio eta Informazioko Zentroen Sarea TDCnet Europako Terminologia Elkartea ETE Europar Batasuna EB Europar Batasunaren Aldizkari Ofiziala EBAO Europar Batasunaren Ituna EBI Europar Batasuneko Estatu Nagusi Militarra EBEN Europar Batasuneko Lantalde Militarra EBLM Europar Batasuneko Organoen Itzulpen Zentroa CDT europio Eu

181 Laburtzapenen Hiztegia 181 Euskadi Euskadi ta Askatasuna Euskadiko Alderdi Sozialista Euskadiko Enpresaburuen Bilgunea Euskadiko Ezkerra Euskadiko Gazteriaren Kontseilua Euskadiko Irakaskuntzako Langileen Sindikatua Euskadiko Kooperatiben Goren Kontseilua Euskadiko Lan Sozietateen Taldea Euskadiko Mugimendu Komunista Euskadiko Orkestra Sinfonikoa Euskadiko Partidu Komunista Euskadiko Traumatismo Kraneo-entzefalikoen eta Hartutako Kalte Zerebralaren Elkarteen Federazioa Euskadiko Udalen Elkartea Euskal Autonomia Erkidegoa Euskal Autonomia Erkidegoko Justizia Auzitegi Nagusia Euskal Batasuna Euskal Dantzarien Biltzarra Euskal Estatistika Erakundea Euskal Gramatika, Lehen Urratsak Euskal Herria Euskal Herriak Bere Eskola Euskal Herriak Euskal Unibertsitatea Euskal Herrian Euskaraz Euskal Herriko Agintaritzaren Aldizkaria Euskal Herriko Bertsozaleen Elkartea Euskal Herriko Gay eta Lesbianen Askapenerako Mugimendua Euskal Herriko Hizkuntz Atlasa Euskal Herriko Ikastolen Elkartea; Euskal Herriko Ikastolen Konfederazioa Euskal Herriko Karlista Alderdia Euskal Herriko Kontsumitzaileen Batasuna Euskal Herriko Mendizaleen Elkartea Euskal Herriko Naziotasun Aitormena Euskal Herriko Nekazarien Elkartea Euskal Herriko Surf Federazioa Euskal Herriko Unibertsitatea Euskal Irrati Telebista Euskal Itzultzaile, Zuzentzaile eta Interpreteen Elkartea Euskal Kultur Erakundea Euskal Kulturaren Kontseilu Orokorra Euskal Nazio Askapenerako Mugimendua euskal nortasun-agiri Euskal Pilotaren Nazioarteko Federazioa Euskal Selekzioaren Aldeko Iritzi Taldea Euskal Sozialista Biltzarrea euskal teknologia-sare Euskal Udalerri Intsumituen Mankomunitatea Euskal Uritarren Egitekoak Euskal Zuzenbide euskaldun Euskalerriaren Adiskideen Elkartea euskalki euskara euskararen gaitasun-agiri Euskararen Normalizazio Legea Eusko Abertzale Ekintza Eusko Alkartasuna Eusko Ikaskuntza Eusko Jaurlaritza Eusko Jaurlaritzaren Informatika Elkartea Eusko Legebiltzarra EUS ETA PSE CEV EE EGK STEE-EILAS EKGK ASLE EMK EOS EPK FEATECE EUDEL EAE EAEAN EB EDB EUSTAT EGLU EH EHBE EHEU EHE EHAA EHBE EHGAM EHHA EHIK EKA EHKB EHME EHNA EHNE EHSF EHU EITB EIZIE EKE EKKO ENAM ENA EPNF ESAIT ESB ETS EUDIMA ICV Eusk. Zuz. eusk. RSBAP eusk. eu EGA ENL EAE/ANV EA EI EJ EJIE ELB

182 Laburtzapenen Hiztegia 182 Eusko Teknologi Ikertegien Elkartea Eusko Trenbideak Euzkadi Buru Batzarra Euzko Alderdi Jeltzalea Euzko Gaztedia Euzko Langilleen Alkartasuna exaexegesi existentzialismo Exodoa ez dagoelako Ezekiel ezezko; ezeztaile Ezker Batua Ezker Sindikalaren Konbergentzia ezker; ezkerralde Ezkerraren Alderdi Demokratikoa ezkondua ezkongabea ezkutuko kopia eztainu EITE ET EBB EAJ EGI ELA E exg. exist. Ex e.d. Ez ez. EB ESK ezk. PDS EZ EG Bcc Sn F fabrika fk. Fabrikatik Irteeran F.I. Fahrenheit gradu F faksimile faks. faktura fra. Falkland Uharteak; Malvinak FK familia fam. familia ugariaren txartel FUT familia; familiarki fam. fanerogamo fanerog. farad F Farmakologia Farmakol. Faroe Uharteak FO faroera fo fase txandakatzeko linea PAL faszikulu fasz. femenino fem. femto- f fenilanina Phe Fenologia Fenol. Fenomenologia Fenomenol. fermio Fm fibratus fib Fiji FJ Filatelia Filat. Filemoni Gutuna Flm Filipinak PH Filipotarrei Gutuna Flp Filologia Filol. Filosofia Fil. filum; phylum fil. Finantza Zuzenbide Fin. Zuz. Finantzak Finantz. finka f. Finlandia FI finlandiera; suomiera fi firmware FW

183 Laburtzapenen Hiztegia 183 Fisika Fis. Fisika atomiko Fis. atom. Fisika nuklear Fis. nukl. Fisiologia Fisiol. Fisiopatologia Fisiopat. Fitogeografia Fitogeog. Fitologia Fitol. Fitopatologia Fitopatol. Fitosoziologia Fitosoz. fitxategiak transferitzeko protokolo FTP flabin mononukleotido FMN floccus flo florin antillatar ANG florin arubar AWG florin nederlandar NLG florin surinamdar SRG fluor F folio fol. folklore folk. Fonetika Fonet. Fonologia Fonol. Fontes Linguae Vasconum FLV forint HUF Fornax For forte f. forte-piano f.p. fortissimo fff.; ff. Foru Zuzenbide F. Zuz. foru-agindu F. Ag. foru-aldundi FA foru-arau F. Ar. foru-dekretu F. D. foru-diputatu f.-diptu. fosforo P fot ph fractus fra frai fr. Frankfurt nazioarteko aireportua FRA franko belgikar BEF franko burundiar BIF franko djibutiar DJF franko ginear GNS franko komoretar KMF franko luxenburgotar LUF franko madagaskartar MGF franko ruandar RWF franko suitzar CHF frantses fr Frantzia FR Frantziako Alderdi Komunista PCF Frantziako Aseguru Orokorrak AGF Frantziako Bankuen Elkartea AFB Frantziako Elektrizitate Konpainia EDF Frantziako Ikerkuntza Agronomikorako Institutua INRA Frantziako Lan Konfederazio Demokratikoa CFDT Frantziako Normalizazio Erakundea AFNOR Frantziaren Aldeko Batasuna UPF frantzio Fr Frantziskotarrak OFM Fronte Nazionala FN fula ff Futbol Fut.

184 Laburtzapenen Hiztegia 184 G Gabon gadolinio gaelera; gaeliko gaelera; gaeliko gaitzesgarri gako Galaziarrei Gutuna galdetzaile galego; galiziera galeria gales galio galtzada Gambia Garagardogintza garaiera garapen berezirako eremu Garapen Eremuen Kudeaketa SA garapenaren nahaste orokorrak Garapeneko Nazioarteko Elkartea garapenerako alde Garapenerako Gobernuz Kanpoko Erakundea garraio garren Gasteizko aireportua gastropodo gastu gaur egun Gaur Egungo Artearen Galiziako Zentroa gaur gutxi erabilia gauss gaztelania; espainiera gehigarri Gelditu eta Lagundu geltoki Gemini Genealogia Genesia Genetika genetikoki eraldatutako organismo (transgeniko) genitibo Geobotanika Geodesia Geofisika Geognosia Geografia Geologia Geometria Geomorfologia George Bush kontinente arteko aireportua Georgia georgiera; kartveliera geraleku GA Gd ga gd gaitz. gk. Ga gald. gl gal. cy Ga galtz. GM Garag. gar. GBE SAGAZDE GNO GNE GA GGKE garr. gn. VIT gastrop. gtu. g.e. CGAC g.g.er. G es gehig. DYA gelt. Gem Geneal. Gn Genet. GEO gen. Geobot. Geod. Geofis. Geogn. Geogr. Geol. Geom. Geomorfol. IAH GE ka geral.

185 Laburtzapenen Hiztegia 185 germanio gerrillari gerundio geruza fineko transistore Ghana Gibraltar gigagigabyte gigaelektronvolt gilbert Gimnastika Ginea Ginea Bissau Ginekologia Gipuzkera Gipuzko Buru Batzarra Gipuzkoa Gipuzkoako Aldizkari Ofiziala Gipuzkoako Ikastolen Elkartea Gipuzkoako Irakaskuntzako Langileen Elkartea Gipuzkoako Unibertsitate eta Teknika Ikasketak Giza Eskubideen Europako Auzitegia Giza Eskubideen Europako Hitzarmena giza immunoeskasiaren birus gizaki Gizarte Ekonomia Sustatzeko Institutu Nazionala Gizarte Laguntzako Institutu Nazionala Gizarte Segurantzako Institutu Nazionala Gizarte Segurantzaren Diruzaintza Orokorra Gizarte Segurantzaren Lege Orokorra gizarte-ekintza gizarte-ikasketetarako talde eragile gizarte-larrialdietarako laguntzak gizarte-segurantza gizarteratzeko gutxieneko diru-sarrera gizonezko gizonezkoa Glaziologia glizina; glikokola Gliziologia globuluen jalkiera-abiadura Glotodidaktika glutamina gobernu Gobernuen Arteko Biltzarra gobernuz kanpoko erakunde goi-fidelitate goi-mailako goi-mailako gaitasunak goian bego; goian beude Goikoak gorde zaitzala luzaro gordailu-ziurtagiri goren Gorputz Hezkuntzarako Institutu Nazionala gorputz-hezkuntza gotorleku gotzain gourde Gozogintza grabatzaile grafiko Gramatika gramo Ge gerr. ger. TFT GH GI G GB GeV Gb Gimn. GN GW Ginek. Gip. GBB GIP GAO GIE GILE EUTG GEEA GEEH GIB gzk. GESIN GLIN GSIN GSDO GSLO GE GITE GLL GS GGD giz. G Glaziol. Gly Gliziol. GJA Glotod. Gln gob. GAB GKE hi-fi goi. GMGA g.b. G.g.z.l. gz gn. GHIN g.-hezk. got. gotz. HTG Gozog. grab. graf. Gram. g

186 Laburtzapenen Hiztegia 186 gray Gy Greenwich-ko meridianoaren ordu GMT greko zahar grc greko; greziera el Grenada GD Grezia GR Groenlandia GL groenlandiera kl Grus Gru Guadalupe GP Guadalupeko Alderdi Komunista PCG Guadalupeko Alderdi Progresista Demokratikoa PPDG Guam GU guanina G guarani PYG guaraniera gn Guatemala GT gujaratera gu Guraso Elkarteen Federazioa GEF guraso-elkarte GE gure aipamen g. aip. gure eskutitz g.e. gure faktura g. fra. gure gutun g.g. gure igorpen g.i. gure kontu g.k. gure kontu korronte g.k.k. gure letra g.l. gure onarpen g. on. gure ordainduko g.o. gure taloi g.t. gure txeke g. tx. gure; geure g. Gurutze Gorriaren Nazioarteko Batzordea GGNB gutxi erabilia g.er. gutxi gorabehera g.g.b. gutxieneko datu-multzo GDM Guyana GY Guyana Frantsesa GF guztira guzt. guztiz agurgarri gz. ag. H Habakuk Hab hafnio Hf hagiografia hagiog. Haiti HT halaber hal. Halterofilia Halt. Hamarreko Taldea G-10 handi hd. handitu hand. Hargintza Harg. harresiz kanpoko harr. kanp. Harri-jasotze Har.-jas. Hartsfield - Jackson Atlanta nazioarteko aireportua ATL hartua dut h.d. hartutako immunoeskasiaren sindrome HIES hartutako kalte zerebral HKZ hartzeko H

187 Laburtzapenen Hiztegia 187 Hasiera hasierako irakaskuntza hau da haur-hezkuntza haur-hizkera Haurren Laguntzarako Nazio Batuen Funtsa hausa hausnarkari hautaketa hazbete Hebertarrei Gutuna hebreera hedaduraz hegazti Hegazti Hazkuntza Hegaztizaintza Hego Amerika hego-ekialde Hego-Ekialdeko Asiako Tratatuaren Erakundea hego-mendebalde Hegoafrika hegoalde hegoalde hego-ekialde hegoalde hego-mendebalde Hegoaldea Hegoaldeko Georgiak hektarea hektohektogramo hektolitro hektometro helduarora bideratzeko programa Helduen Alfabetatze eta Berreuskalduntzerako Erakundea helduen hezkuntza helio Helmintologia Hematologia hemoglobina henry Heraldika Herbehereak Hercules Hermeneutika herri Herri Administrazioaren Europako Institutua Herri Administrazioen Kontratuen Legea Herri Aliantza Iraultzaile Amerikarra Herri Arduralaritzaren Euskal Erakundea Herri Batasuna Herri Kirol Herri Kontuen Euskal Epaitegia herri-mailako herri-ogasun herri-zerbitzu herri-zor; zor publiko herribide Herriko Alderdi Sozialista Iraultzailea herrikoi herririk eta datarik gabe herririk eta egunik gabe herririk eta urterik gabe herririk gabe herritar Has HAS h.d. HH haur. UNICEF ha hausn. haut. in Heb he hed. hegt. Hegt. Hazk. Hegtzz. HAm. SE; HE ASEAN SW; HM ZA S; H SSE; HHE SSW; HHM Heg. GS ha h hg hl; hl hm HBP HABE HH He Helmint. Hematol. Hb H Herald. NL Her Herm. her. HAEI HAKL APRA HAEE HB Her. Kir. HKEE herr. HO HZ ZP; HZ herb. HASI herk. h.e.d.g. h.e.e.g. h.e.u.g. h.g. hert.

188 Laburtzapenen Hiztegia 188 Herritarren Zerrenda HZ herrixka herx. hertz Hz Heziketa Teknikoko Elkartea; Gizarte Ekimenezko Lanbide Heziketako Ikastetxeen Elkartea HETEL Hezkuntza Hezk. hezkuntza bereziko langileen euskara maila HBLEM Hezkuntza eta Gizarte Ekintzetarako Funtsa HEGEFU Hezkuntza Sistemaren Antolamendu Orokorrerako Legea LOGSE Hezkuntza Zientzien Institutua HEZI Hezkuntza, Zientzia eta Kulturarako Nazio Batuen Erakundea UNESCO Hidraulika Hidraul. Hidrodinamika Hidrodin. hidrogeno H hidrogeno-potentzial ph Hidrografia Hidrogr. Hidrologia Hidrol. Hidrostatika Hidrost. Hidroterapia Hidrot. Higiene Hig. Higrometria Higrom. hilkortasun-tasa gordin HTGd hilondoko argitaraldi hil. argit. hilondoko edizio hil. ed. hindi hi hinduismo hind. hipertestua markatzeko lengoaia HTML hipertestua transferitzeko protokolo seguru S-HTTP Hipoteka Erregelamendua HE Hipoteka Legea HL hipoteka-mailegu HM Hiri Errentamenduen Legea HEL hiri-antolamendurako plan nagusi HAPN hiribide hirib. hiriburu hbru. Hirigintza Hirgz. Hirugarrendar Erregeladunak TOR Hirugarrendar Frantziskotarren ordena HFO Hirugarrendar Kaputxinoak HK hirukoiztu hiruk. histidina His Histologia Histol. Historia Hist. Historiaurre Histaur. hitz berri h.b. hitz elkartu h.e. hitz tekniko tekn. hitzaurre hitz. hitzaurregile hitzgile. hitzez hitz h.h. hizkuntza hizk. hizkuntza naturalaren prozesamendu HNP Hizkuntza Politikarako Sailburuordetza HPS hizkuntza-eskakizun HE hizkuntza-eskola ofizial HEO hizkuntza-normalizazioko teknikari HNT Hizkuntzalaritza Hizkl. hiztegi hizt. hobe h. hobetu beharra HB Hockey Hock. holmio Ho Homeopatia Homeop.

189 Laburtzapenen Hiztegia 189 hondartza Honduras Hong Kong Hong Kong nazioarteko aireportua hormona adrenokortikotrofiko hormona antidiuretiko Horologium humilis Hungaria hungariera; magyarrera hurbiltze-adlatibo hurrenez hurren hurrengo; hurrengoak Hydra Hydrus hond. HN HK HKG ACTH ADH Hor hum HU hu h.-adl. hr. hr. hur. Hya Hyi I ibai ibidem ibilbide ibilbide labur; mendiko ibilbide labur ibilbide luze; mendiko ibilbide luze ibilgailu berezi ibilgailu historiko ibilgailuen azterketa tekniko ibiltoki idazkari idem identifikazio fiskaleko kode identifikazio fiskaleko zenbaki identifikazio-kode identifikazio-zenbaki identifikazio-zenbaki orokor ifrentzu igande igarobide igboera; jorubera Igeltserotza Igeriketa igobide igorpen telegrafiko Ikas eta Ari ikasgaitasunen garapen Ikasketen Onarpenari buruzko Informazio Zentro Nazionala Ikasle Abertzaleak ikaslearen erregistro pertsonalaren azalpen ikastetxe ikastetxearen curriculum-proiektu ikastetxearen heziketa-proiektu Ikatzaren eta Altzairuaren Europako Erkidegoa Ikatzaren eta Altzairuaren Europako Erkidegoa Eratzeko Ituna Ikerketa Bulego Federala ikerketa eta garapena Ikerketa eta Garapeneko Europako Erkidegoko Informazio Zerbitzua Ikerketa Nuklearrerako Europako Kontseilua Ikerketa, Zientzia eta Teknologiako Zuzendaritza Nagusia ikerketa-zentro bateratu Ikerkuntzarako Euskal Institutua Ikonografia ib. ibid. ibde. PR GR IB IH IAT ibki. idazk. id. IFK IFZ IK IZ IZO ifr. ig. igarob. ig Igelts. Iger. igob. IT IKA IG NARIC IA IEPA ikxe. ICP IHP IAEE IAEEI FBI I+G CORDIS CERN DGICYT IZB IKEI Ikon.

190 Laburtzapenen Hiztegia 190 Iktiologia Iktiol. ikus ik. ikus gainera ik. g. ikus gainera ik. g. ikusi eta egunetara i.e. Ikuskizun Ikus. ilustrazio ilustr. immunoglobulina Ig in vitro ernalketa FIV inbertsio estrategikoetarako funts FIE inbertsioari laguntzeko plan ILP incus inc India IN indio In Indonesia ID indonesiera id Indus Ind industria ind. Industria Institutu Nazionala INI industria-sorkuntzarako zentro ISZ industrialde indal. Industriaren Sustapen eta Eraldaketarako Baltzua SPRI inesibo ins. inferentzia motor IM infinitibo inf. Informatika Inform. Informatika Zerbitzuen Foru Elkartea IZFE Informazio Eleaniztuneko Gizartea MLIS informazio geografikoko sistema GIS Informazio Gizarteko Proiektuen Bulegoa IGPB informazio-trukerako Amerikako kode estandar ASCII Informazioa eta Laguntza Teknikoa Trukatzeko Bulegoa TAIEX informazioaren eta komunikazioaren teknologiak IKT infraklase infrakl. ingeles en Ingeniaritza Ingen. ingurabide ingb. ingurualde ingal. Ingurumen Jarduketarako Sozietate Publikoa IHOBE inizial iniz. inprimaketa inpk. inprimaki inpr. inprimategi inp. inprimategirik gabe i.g. instrumental instr. Inteligentzia Agentzia Zentrala CIA interbentzio-gune partehartzaileak IGP interes int. interes-ehuneko int. % interjekzio interj. Interneko mezuak jasotzeko protokolo IMAP Internet postako xede anitzeko hedapenak MIME Internet protokolo IP Internet sozietate ISOC Interneteko informazio-zerbitzari IIS interprete interp. inti PEI intortus in intsektu ints. iodo I Ipar Amerika IAm. Ipar Atlantikoko Itunaren Erakundea NATO Ipar Atlantikoko Lankidetza Kontseilua IALK

191 Laburtzapenen Hiztegia 191 Ipar Euskal Herriko Garraio Kolektiboko Elkartea ATCRB Ipar Euskal Herriko Ikasleen Elkartea IEHIE ipar-ekialde NE; IE ipar-mendebalde NW; IM iparralde N; I iparralde ipar-ekialde NNE; IIE iparralde ipar-mendebalde NNW; IIM Iparraldea Ipar. Iparretarrak IK iragan irag. iraganbide iragb. iragangaitz igaitz. iragankor ikor. irail ira. Irak IQ irakaskuntza irakask. irakaskuntza bateratuen ikastetxe IBI Irakaskuntza Sistema Ebaluatu eta Ikertzeko Erakundea ISEI irakaskuntzarako gaitasun agiri IGA irakaskuntzarako gaitasun ikastaro IGI irakasle irak. irakasle aholkulari AHO Irakasleen Alfabetatze Euskalduntzea IRALE Iran IR irarlan irl. IRC berriketa-zerbitzu IRC iridio Ir irla i. Irlanda; Eire IE Irlandar Armada Errepublikanoa IRA Irrati Irr. Irratiteknia Irrtek. irregular irreg. Irteera Ir Iruñeko aireportua PNA irudi ird. irudi-erabiltzailearen interfaze GUI irudi-trukerako formatu GIF irudigile irdle. irudizko irdz. iruzkingile iruzkg. Iruzurraren aurka Borrokatzeko Europako Bulegoa OLAF Isaias Is islamismo isl. Islandia IS islandiera is isoleuzina Ile Israel IL Italia IT Italiako Alderdi Popularra PPI italiera it iterbio Yb itrio Y Itsas zientzia Itsas Zi. Itsasgintza Itsas. Itsasoa Ikertzeko Zientzialarien Kontseilua ICES Itsasoko Gizarte Institutua IGI itsasoz haraindiko herrialde eta lurraldeak IHHL Itun Berri I.B. Itun Zahar I.Z. iturburu itb. iturri it. itzulpen itz.

192 Laburtzapenen Hiztegia 192 itzultzaile itzultzaile-zerbitzu ofizial itzultzailearen ohar izaro izen izen arrunt izen ofizial izen propio izen-konplementu izenburu izengoiti izenlagun izenondo izenordain izenpetua izenpetzaile izkina izozte-puntuko tenperatura termodinamiko itzle. IZO itzle. oh. iz. iz. iz. arr. iz. of. iz. pr. iz.-konpl. izenb. izg. izlag. izond. izord. izpta. izptz. izk. Tf J Jabetza Horizontalaren Legea JHL jainismo jain. Jainkoak gorde zaitzala luzaro J.g.z.l. jaio j. jaiotegun j.e. jaiotza-data j.-d. jaiotza-probintzia j.-prob. jaitsiera jaits. Jakinduria Jkd Jakintza Jak. Jakueren gutuna Jak Jamaika JM Jantzigintza Jantzig. Japonia JP japoniera ja jarduera gogaikarri, osasun-galgarri, kaltegarri eta arriskutsuak JGOKA jarraipen jar. jasoa jas. jatorri-deitura kontrolatu JDK jatorri; jatorrizko jat. jatorrizko argitaraldi jat. argit. jatorrizko benetako izen j.b.i. jatorrizko bertsio JB jatorrizko bertsioa azpitituluekin JBA jatorrizko deitura j. di. jatorrizko edizio jat. ed. jatorrizko izen j.i. jatorrizko izenburu jat. izenb. jaun jn. jaun errege hori jn. erg. h. jaun errege txit garai jn. erg. t. g. jaun hori jn. h. jaun lehendakari hori jn. lehend. h. jaun ministro hori jn. min. h. jaun presidente hori jn. pres. h. jaun txit argi jn. t. a. jaun txit prestu jn. t. ptu. jaun txit prestu hori jn. t. ptu. h. Jaun-goikoa eta Lagi-Zarra JEL jaun/andre jn./and.

193 Laburtzapenen Hiztegia 193 jeneral Jeremias Jeremiasen Gutuna Jesukristo Jesusen Lagundia; Jesuitak; Josulagunak Joanen bigarren Gutuna Joanen Ebanjelioa Joanen hirugarren Gutuna Joanen lehen Gutuna Job Joel John F. Kennedy nazioarteko aireportua Jokoak Jonas Jordania Jostuntza Josue joule judaismo Judasen Gutuna Judit Judo Jugoslavia junior juntagailu juridiko Jurisprudentzia justizia eta barne-arazoak Justizia Lankidetzako Europako Unitatea justizia-auzitegi nagusi jen. Jr Jr gt J.K. SI; SJ 2 Jn Jn 3 Jn 1 Jn Jb Jl JFK Jok. Jon JO Jost. Jos J jud. Ju Jdt Jd. YU jr. junt. jur. Jurispr. JBA Eurojust JAN K kadmio Cd kale nagusi k. nag. kale; karrika k. Kaledonia Berria NC kalexka kx. kalifornio Cf kaligrafia kalig. Kalitatearen Kudeaketarako Europako Fundazioa EFQM kalonje kal. kaloria cal kaltzio Ca Kamerun CM Kanada CA Kanariar Koalizioa CC Kanbodia KH kandela cd kannada kn kanon kan. Kantarik Ederrena Kt kantitate kant. kantoi kant. kantonamendu ktdu. kapitain kap. kapital kap. kapital finkoaren kontsumo kfk kapitulu kap. Kaputxinoak OFM.Cap. karbonavets UAK

194 Laburtzapenen Hiztegia 194 karbono kardinal Kardiologia kargu Karmeldar Oinutsak Karmeldarrak Kartografia kartoi Kartusiarrak Kartzinologia katalan katalogo katalogo monografiko katalogo sistematiko Kataluniako Alderdi Sozialista Batua Kataluniako Ezker Errepublikanoa Kataluniako Komunisten Alderdia Kataluniako Konbergentzia Demokratikoa katolizismo kaxmirera kazakhera Kazakhstan Kazetaritza kelvin Kenya ketzal khmerera kilokiloampere kilobit kilobitak segundoko kilobyte kiloelektronvolt kilogauss kilogrametro kilogramo kilohertz kilojoule kilokaloria kilolitro kilometro kilometro-puntu kilomol kilonewton kiloohm kilopond; kilogramo-indar kilovolt kilovoltampere kilowatt Kimika Kimika Huts eta Aplikaturako Nazioarteko Batasuna kina kinyaruanda kip kirgizera Kirgizistan Kiribati Kirol kirundi Kirurgia kitxua Klaretarrak klase C kard. Kardiol. kgu. OCD O. Carm.; OC Kartogr. kart. O. Cart. Kartzinol. ca kat. kat. mon. kat. sist. PSUC ERC PCC CDC kat. ks kk KZ Kazet. K KE GTQ km k ka kb kbps kb kev kg kgm kg khz kj kcal kl; kl km KP kmol kn kω kp kv kva kw Kim. IUPAC PGK rw LAK ky KG KI Kirol. rn Kirg. qu CMF kl.

195 Laburtzapenen Hiztegia 195 klasiko klas. Klimatologia Klimat. kloro Cl koaderno koad. koadrupedo koadr. Koalizio Galiziarra CG kobalto Co kobre Cu kode kd. Kode Zibil KZ; Kd. Zib. Kohelet Koh kokapen-kode k.-k. kokatze-sistema orokor GPS kolegio kol. kologaritmo colog kolon costarrikar CRC Kolonbia CO Kolonbiako Indar Armatu Iraultzaileak FARC kolonia kol. kolore kol. Kolosarrei gutuna Kol komanditazko sozietate KS Komentualak OFM.Conv. Komoreak KM konbergentzi zona intertropikal KZIT konfuzianismo konfuz. Kongoko Errepublika CG Kongoko Errepublika Demokratikoa CD konkretu konkr. konpainia kia.; ko. konpositore konp. konstituzio konst. konstituzio-auzitegi KA Kontabilitate Kont. kontrakontu kktu. kontseilari kontsri. kontseilu konts. Kontsumitzaile eta Erabiltzaileen Defentsarako Elkartea ADECU kontsumitzaileen informaziorako udal bulego KIUB kontsumoko prezioen indize KPI kontu ktu. kontu arrunt ktu. arr. kontu korronte k/k; ktu. kte. kontu korrontearen zenbaki ktu. kte. zk. kontu-unitate KU kontu-zenbaki ktu.-zk. kontura kra. kontzientzia-eragozpen mugimendu KEM kontzilio kontz. kooperatiba koop. Kooperatiba arteko Elkartasun Funtsa KEFU Kooperatiba Sozietate Koop. S. Koordinakunde Abertzale Sozialista KAS koordinatzaile koor. kopia Cc kopia kop. kopuru kop. Koreako Errepublika KR Koreako Herri Errepublika Demokratikoa KP koreera ko Koreografia Koreogr. Korintoarrei bigarren Gutuna 2 Ko Korintoarrei lehen Gutuna 1 Ko

196 Laburtzapenen Hiztegia 196 koroa koroa danimarkar koroa eslovakiar koroa islandiar koroa norvegiar koroa suediar koroa txekiar korridore korritu Korsikako Nazio Askapen Frontea Korsikako Nazio Batasuna kosekante kosekante hiperboliko kosinu kosinu hiperboliko Kosmetologia Kosmologia kotangente kotangente hiperboliko kreditu kreditu-erakunde ofizial kreditu-kontu kreolera kreolera Kriminologia Kriptografia kripton kristal likidozko pantaila Kristalografia Kristau Eskoletako Anaiak kristau-izen kristautasun Kristo Kristo aurreko; Kristo aurretik Kristo ondoko; Kristo ondoren kristologia Kroazia kroaziera kromo Kronikak bigarren Liburua Kronikak lehen Liburua kronologia krustazeo kruzeiro kruzeiro real Kuba Kultur eta Turismo Ekintzetxea kuna Kurdistango Langileen Alderdia kurduera kurio Kuwait kwacha kwacha kwanza berri kyat EEK DKK SKK ISK NOK SEK CZK korr. kor. FLNC ANC cosec cosech cos cosh Kosmetol. Kosm. cot coth kred. KEO kred.-ktu. ht cpf; cpe Kriminol. Kriptogr. Kr LCD Kristalogr. FSC k.i. krist. K.; Xto. K.a. K.o. kristol. HR hr Cr 2 Kro 1 Kro kronol. krust. BRC BRR CU KTE HRK PKK ku Cm KW ZMK MWK AON MMK L Laborari Gazteen Konfederazio Nazionala laburdura CNJA lab.

197 Laburtzapenen Hiztegia 197 laburtu lab. Lacerta Lac lacunosus la lagun lag. lagunarteko lgart. laguntza teknikoak LT laguntza teknikoko bulego LTB laguntza teknikoko zerbitzu LTZ laguntzaile lagtz. laku l. lamina lam. Lan Harremanei buruzko Lege Dekretua LHLD Lan Harremanen Kontseilua LHK lan pertsonalaren etekinaren gaineko zerga LPEZ Lan Prozedurari buruzko Legea LPL Lan Zuzenbide Lan Zuz. lan-istripu LI Lanaren Konfederazio Nazionala CNT Lanaren Konfederazio Orokorra CGT Lanaren Mundu Konfederazioa LMK Lanaren Nazioarteko Erakundea LANE lanbide lanb. lanbide arteko gutxieneko soldata LGS Lanbide Heziketa eta Prestakuntzarako Agentzia LHPA Lanbide Heziketa Garatzeko Europako Zentroa CEDEFOP lanbide teknikoetarako prestakuntza LTP lanbide-gaitasunaren ziurtagiri LGZ lanbide-heziketarako ikastetxe LHI lanbideen Estatuko sailkapen LES Landa Errentamenduen Legea LEL landare land. Landare Barietateen Erkidegoko Bulegoa LBEB laneko gaixotasun LG Laneko Segurtasun eta Higieneko Institutu Nazionala LSHIN Laneko Segurtasun eta Osasunerako Europako Agentzia LSOEA lanerako ezintasun iragankor LEIg lanerako ezintasun iraunkor LEI lanerako prestakuntza eta orientabideak LPO Langile Abertzaleen Batzordeak LAB langile autonomoen araubide berezi LAAB Langile Batzordeak; Langile Komisioak LK; CCOO Langileen Batasun Orokorra UGT lankide lank. lanpostu-zerrenda LPZ Lanpostuetarako Agentzia Nazionala ANPE lantano La Laos LA laosera lo Lapurdi LAP Lapurtera Lap. lari GEL Larrugintza Larrug. larunbat lr. Las Palmaseko aireportua LPA Las Vegas McCarran nazioarteko aireportua LAS lasterbide lastb. lat LVL latin la Latinoamerikako Merkataritza Askearen Elkarte LAMAE Latinoamerikako Merkatu Batua LMB Latinoamerikarako eta Kariberako Batzorde Ekonomikoa CEPAL lawrentzio Lr Lebitarrena Lb

198 Laburtzapenen Hiztegia 198 lege leg.; L. lege organiko LO Lege Soziologiako Nazioarteko Erakundea LSNE lege-dekretu LD lege-gordailu L.G. legegintzako errege-dekretu LegED legelari leg. lehen auzialdiko auzitegi LAA lehen hezkuntza LH lehen hezkuntzako ikastetxe LHI lehendakari lehend. lek ALL leku-genitibo l.-gen. lekurik gabe l.g. lempira HNL lenticularis len Leo Minor LMi leone SLL Lepus Lep lerrokada ler. Lesotho LS Letonia LV letoniera lv letra l. leu ROL leu moldaviar MDL leuzina Leu lev BGL Libano LB libera FRF libera egiptoar EGP libera esterlina GBP libera falklandar FKP libera gibraltardar GIP libera irlandar IEP libera libanoar LBP libera santahelenar SHP libera siriar SYP libera sudandar SDP libera zipretar CYP Liberia LR Libia LY libra lb Libra Lib libreta arrunt l.a. liburu lib. liburu santu lib.s. liburuen nazioarteko zenbaki normalizatu ISBN liburuki libk. liburutegi libteg. liburuxka libx. Liechtenstein LI Liga Komunista Iraultzailea LKI lilangeni SZL lingala ln Linguistika Ling. lira italiar ITL lira maltar MTL lira turkiar TRL lisina Lys litas LTL Literatura Liter. litio Li

199 Laburtzapenen Hiztegia 199 Litografia litro Lituania lituaniera liturgia lizentziadun logaritmo logaritmo nepertar Logika Logistika lokailu London Gatwick aireportua London Heathrow aireportua lorategi Lorezaintza Los Angeles nazioarteko aireportua loti Lukasen Ebanjelioa lumen Lupus lurmutur lurralde historiko Lurralde Historikoen Legea Lurralde Petrolio Esportatzaileen Erakundea lurralde-ordezkaritza lurraldearen antolamendurako artezpideak lurraldeko garapen-funts Lurreko Garraioen Antolamenduari buruzko Legea lurrun-tentsio; lurrun-presio lursail Lurzoruaren Ekipamendu eta Sustapeneko Estatu Sozietatea Lurzoruaren Legea lurzoruko hezetasun absolutu lutezio lux luxenburgera Luxenburgo luzabide luzapen luzera Lynx Lyongo aireportua Lyra; Bandera Litogr. L; l LT lt litg. liz. log ln Log. Logist. lok. LGW LHR lorat. Lorezz. LAX LSL Lk lm Lup lurm. LH LHL LPEE LO LAA LGF LGAL e' lurs. LESES LL Ha Lu lx lb LU luzab. luzp. luz. Lyn LYS Lyr M Macau Mach-en zenbaki Madagaskar Madrid - Barajas nazioarteko aireportua magnesio magnetismo mahaiburu Mahastizaintza maiatz mailadi mailegu pertsonal maiuskula Makabearrak bigarren Liburua Makabearrak lehen Liburua makina-tresnaren biurteko MO Ma MG MAD Mg magnet. mbru. Mahastzz. mai. mail. m.p. maiusk. 2 M 1 M BIMH

200 Laburtzapenen Hiztegia 200 Malakias Malakologia Malawi Malaysia malaysiera Maldivak maldivera malgaxe Mali maloti Malta maltera Mamalogia mamma manat manat turkmenistandar manganeso mantenu oso mantenu-erdi maoriera mapa marathera margolari Maria Sortzez Garbiaren Alabak (Marianistak) Maria Sortzez Garbiaren Semeak Mariana Uharteak Marianistak Maristak: Mariaren Lagunartea markatzeko lengoaia orokor estandar marko aleman marko finlandiar markoak segundoko Markosen Ebanjelioa Maroko Marrazketa marrazki marrazkilari Marseillako aireportua Marshall Uharteak marshallera Martinika Martinikako Alderdi Komunista martiri martxo maskulino Matematika Mateoren Ebanjelioa Mauritania Maurizio maximo maxwell Mazedonia mazedoniera Meatzaritza Medikuntza mediocris megamegabyte megaelektronvolt megahertz megaohm megavolt megawatt Ml Malakol. MW MY ms MV dv mg ML LSM MT mt Mam. mam AZM TMM Mn MO ME mi map. mr margri. FMI FMI MP SM SM SGML DEM FIM fps Mk MA Mar. mar. markri. MRS MH mh MQ PCM mart. mar. mask. Mat. Mt MR MU max. Mx MK mk Meatz. Med. med M MB MeV MHz MΩ MV MW

201 Laburtzapenen Hiztegia 201 Mekanika Mek. mekanografiatu mekan. memoria hil birprogramagarri REPROM memoriadun kolore sekuentzial SECAM mendate mte. mende m. mendebalde W; M mendebalde hego-mendebalde WSW; MHM mendebalde ipar-mendebalde WNW; MIM Mendebaldeko Europako Armamentu Taldea MEAT Mendebaldeko Europar Batasuna MEB Mendebaldeko Sahara EH mendelebio Md menderagailu mend. mendi m. mendi-adar m.-ad. mendigune mgn. mendikate mkat. mendiko bizikleta; lur orotako bizikleta BTT mendilerro mler. Mensa Men Merkataritza Merkat. Merkataritza Zuzenbide Merkat. Zuz. merkataritza-kode merkat.-kd. merkataritza-politika bateratu MPB merkataritzarekin lotutako jabetza intelektualaren eskubideei buruzko alderdiak TRIPS merkataritzari eta aduanako tarifei buruzko akordio nagusi GATT Merkatu Antolakunde Bateratua MAB Merkatu Tasa Adierazgarria MTA merkatuko prezio MP merkurio Hg Metafisika Metaf. metal-oxidozko erdieroale MOS Metalografia Metalogr. Metalurgia Metal. Meteorologia Meteorol. metical MZM metionina Met Metodologia Metod. Metrika Metr. metro m Metrologia Metrol. Mexiko MX mezu laburren zerbitzu SMS mezza voce m.v. mezzo forte m.f. mezzo piano m.p. Miami nazioarteko aireportua MIA Miarritzeko nazioarteko aireportua BIQ Microscopium Mic Migrazio eta Gizarte Zerbitzuen Institutua IMSERSO Mikeas Mi Mikologia Mikol. mikro- µ mikroanpere µa Mikrobiologia Mikrob. Mikroekonomia Mikroek. mikrofarad µf Mikrografia Mikrogr. mikrogramo µg mikrometro; mikra; mikroi µm; µ Mikronesia FM mikrosegundo µs

202 Laburtzapenen Hiztegia 202 milimiliampere milibar milicurie milifarad miligramo milihenry mililitro milimetro milisegundo militar milivolt miliwatt Mineralogia minimo ministerio ministro ministro jeneral ministro-agindu Minneapolis - Saint Paul nazioarteko aireportua minuskula minutu Misionistak: Jesusen Bihotz Guztiz Santuaren Misionistak mistika Mitologia moila moldatzaile Moldavia moldaviera molibdeno Monako Mondragon Korporazio Kooperatiboa Mondragon Unibertsitatea moneta Mongolia mongoliera Monoceros monofoniko monoteismo monsignore Moral morendo Morfologia motibatibo motu Mozambike mozkin muga-adlatibo muga-egun mugagabe Mugarik Gabeko Albaitariak Mugarik Gabeko Medikuak mugarte mugatu mugatu plural mugatu singular mugatzaile multigrafiatu multiplo komunetako txikien multzokari mundu zabaleko amaraun Munduko Bankua Munduko Federazio Sindikala m ma mb mci mf mg mh ml; ml mm ms mil. mv mw Miner. min. min. min. min. jen. MA MSP minusk. min MSC mist. Mit. moi. mold. MD mo Mo MC MCC MU mon. MN mn Mon mono. monot. mons. Mor. mor. Morfol. mot. ho MZ mk. m.-adl. mgun. mugg. MGA MGM mug. mug. mug. pl. mug. sg. mugtz. multigr. m.k.t. multz. WWW MB MFS

203 Laburtzapenen Hiztegia 203 Munduko Merkataritza Antolakundea Munduko Meteorologia Erakundea Musca Musika mutur MMA MME Mus Mus. mt. N Nabigazio Nab. Nafar Demokraten Elkargunea CDN Nafarrera; Goi-nafarrera Naf. Nafarroa NA Nafarroa Beherea NAB Nafarroako Alderdi Sozialista PSN Nafarroako Aldizkari Ofiziala NAO Nafarroako Aurrezki Kutxa CAN Nafarroako Justizia Auzitegi Nagusia TSJN Nafarroako Parlamentuko Aldizkari Ofiziala NPAO Nafarroako Unibertsitate Publikoa NUP nafka ERN nagusi nag. nahaste-arrazoi r nahitaezko gastu NG nahitaezkoa ez den gastu NEG Nahum Na naira NGN Namibia NA nano- n nanofarad nf nanometro; milimikra; milimikroi nm; mµ Napar Buru Batzarra NBB narrasti narr. Naturarentzako Mundu Funtsa WWF Nauru NR nauruera na Nautika Naut. Nazio Askapenerako Armada ELN Nazio Askapenerako Fronte Sandinista FSLN Nazio Askapenerako Frontea FLN Nazio Batuen Erakundea NBE Nazio Batuen Ingurumen Programa NBIP nazioarteko nart. nazioarteko alfabeto fonetiko NAF Nazioarteko Batzorde Olinpiarra NBO Nazioarteko Diru Funtsa NDF Nazioarteko Energi Agentzia NEA nazioarteko errepide-garraio TIR Nazioarteko Errugbi Amateurraren Federazioa; Europako FIRA-AER; Errugbi Elkartea FIRA Nazioarteko Estatistika Institutua NEI Nazioarteko Eusko Ikaskuntzen Aldizkaria RIEV nazioarteko finantza-korporazio CFI Nazioarteko Igeriketa Federazioa FINA Nazioarteko Itsas Erakundea IMO Nazioarteko Justizia Auzitegi Iraunkorra NJAI Nazioarteko Kooperatiba Aliantza NAK Nazioarteko Merkataritza Ganbera NMG Nazioarteko Saskibaloi Federazioa FIBA Nazioarteko Zuzenbide Nart. Zuz. nazional nal. ndebelera nr

204 Laburtzapenen Hiztegia 204 nebulosus neb nederlandera nl Negar Kantak Nk negatibo neg. Nehemias Ne Nekazaritza Nekaz. Nekazaritza Bideratzeko eta Bermatzeko Europako Funtsa NBBEF Nekazaritza Ekologikoa Arautzeko Kontseilua NEAK Nekazaritza Ikerketa eta Hobekuntzarako Zentroa NIHZ nekazaritzako bihurketa-tasa NBT nekazaritzako politika bateratu NPB neodimio Nd neologismo neol. neon Ne Nepal NP nepalera ne neper Np neptunio Np nerbio-sistema zentral NSZ Neurofisiologia Neurofis. Neurologia Neurol. Neurri Neur. Newark Liberty nazioarteko aireportua EWR newton N ngultrum BTN Niger NE Nigeria NG Nikaragua NI nikel Ni nimbostratus; ninbostratu Ns niobio Nb nire faktura n. fra. nire igorpen n.i. nire kontu n.k. nire kontu korronte n.k.k. nire letra n.l. nire onarpen n. on. nire ordainduko n. or. nire taloi n.t. nire; neure n. nitrogeno N nobelio No nominatibo nom. norbera babesteko ekipamendu NBE norberaren erregistro-zenbaki NEZ Norma Nor normalizazio-legearen garapen NOLEGA nortasun-agiri nazional NAN Norvegia NO norvegiera no nota bene N.B. Numismatika Numism. O objektu objektu hegalari ezezagun Oblatuak: Maria Sortzez Garbiaren Oblatuak Obstetrizia Octans Odontologia obj. OHE OMI Obst. Oct Odont.

205 Laburtzapenen Hiztegia 205 Oftalmologia Oftalmol. ohar oh. ohea eta gosaria OG ohiko ohi. ohm Ω ohoragarri oh. Oihanlantza Oihanlz. oinarri juridiko OJ oinarri zergapegarri o.z. oinarrizko curriculum-diseinu OCD oinarte oinrt. Oinetakogintza Oinet. oker edo hutsik ezean o. edo h. e. okultismo okult. Oman OM onomatopeia onomat. ontzat emana O. E. opacus op Opera Lagunen Bilboko Elkartea OLBE operazio aurreko batez besteko egonaldi OBE Operazio Berezietarako Taldeak GEO Ophiuchus Oph Optika Opt. opus op. opuskulu opusk. Opustarrak Op. D. oraingoz besterik ez o.b.e. ordaindu gabeko onarpenen erregistro OOE ordainduko(a) or. ordainketa-agindu OA ordena ord. ordenagailu bidezko tomografia axial OTA Ordezkari Iraunkorren Lantaldea OIL; Coreper ordezko gizarte-zerbitzu; ordezko zerbitzu sozial OZS; OGZ ordinal ord. ordu h Orion Ori oriya or orkestra ork. Orlando nazioarteko aireportua MCO Ornitologia Ornitol. ornodun ornd. ornogabe orng. orokor orok. orri o. Orotariko Euskal Hiztegia OEH orrialde or. Ortografia Ortogr. osagabe osagb. osagarri osagar. osasun mentaleko zentro OMZ osasun-egoitza os.-eg. osasun-erregistro industrial OEI osasun-laguntzaile tekniko OLT osasun-laguntzako zentro OLZ osasun-txartel indibidual OTI Osasunaren Mundu Erakundea OME Osasuneko Institutu Nazionala OIN Oseas Os osmio Os oso pribatutasun on PGP ostegun og. ostiral or.

206 Laburtzapenen Hiztegia 206 Otargintza Otorrinolaringologia otsail ottava ouguiya oxigeno Ozeania Ozeanografia Otarg. ORL ots. ott. MRO O Oz. Ozeanogr. P pa'anga pabiloi pakete bidezko irrati-zerbitzu orokor Pakistan paladio Palau palauera Paleobotanika Paleografia Paleontologia Paleozoologia Palestina Askatzeko Erakundea Palestina Askatzeko Herri Fronte Demokratikoa Palestina Askatzeko Herri Frontea Palestinar Aginte Nazionala Palma de Mallorca - Son Sant Joan aireportua Panama pannus Papergintza Papua Ginea Berria paradore nazional Paraguai paraje Parapsikologia Paris Charles de Gaulle nazioarteko aireportua Paris Orly aireportua parke parke nazional parlamentari parroko parteak milioika partikula partikular partitibo partitura partizipio pasabide pascal paseabide; pasealeku pasibo Pasiotarrak pataka Patologia patriarka patristika Pauldarrak Pavo paxtuera pazientearen eta erabiltzailearen arreta-zerbitzu Pedagogia TOP pab. GPRS PK Pd PW pau Paleobot. Paleogr. Paleont. Paleoz. PAE FPDLP FPLP PAN PMI PA pan Paperg. PG par. nal. PY prje. Parapsikol. CDG ORY park. park. nal. parlri. parr. p.m.; p/m partik. part. part. part. partiz. pasab. Pa pas. pas. CP MOP Patol. patr. patrist. RSV Pav ps PEAZ Pedag.

207 Laburtzapenen Hiztegia 207 pedagogia terapeutiko PT Pediatria Pediatr. Pedroren bigarren Gutuna 2 P Pedroren lehen Gutuna 1 P Pegasus; Lau Kantoiak Peg peioratibo pei. pentabyte PB perfektu perf. pergamino perg. perlucidus per perpaus perp. Perseus; Marmaloa Per persiera fa pertsona perts. pertsona fisikoen errentaren gaineko zerga PFEZ pertsonal ez irakasle PEI Pertsonen Autonomiaren eta Laguntza Teknikoen Estatuko Zentroa CEAPAT Peru PE peso ARP peso argentinar berri ARS peso berri MXN peso boliviar BOP peso dominikar DOP peso filipinar PHP peso gineabissautar GWP peso kolonbiar COP peso kubatar CUP peso txiletar CLP peso uruguaitar UYU peta- P Petrografia Petrogr. Petrokimika Petrokim. pezeta ESA pezeta ADP Phoenix Phe Phoenix Sky Harbor nazioarteko aireportua PHX pianissimo ppp.; pp. piano p. piano-forte p.f. Pictor Pic piko- p pikofarad pf pileus pil Pilota Pil. Pintura Pint. Piroteknia Pirotek. Pisces Psc Piscis Austrinus PsA pisu p. pisu garbi p. gb. pisu gordin p. gd. plangintza batzorde tekniko PBT planifikatu-egin-egiaztatu-doitu PDCA plano plan. plano-posizio indikatzaile PPI platino Pt plaza pl. plegu plg. plural pl. plutonio Pu Pneumologia Pneumol. Poetika Poet.

208 Laburtzapenen Hiztegia 208 poise P polibinil kloruro PVC poligono pol. polimerasaren kate-erreakzio PCR Politika Pol. Politika eta Segurtasun Lantaldea PSL polizia militar PM Poliziako Sindikatu Profesionala SPP Poliziaren Europako Bulegoa Europol Polonia PL poloniera pl polonio Po portu ptu. Portugal PT portuges; portugalera pt posdata; Post Data P.D. positibo pos. post meridiem p.m. Post Scriptum P.S. posta p. posta bidezko igorpen PI posta-barruti PB posta-batasun unibertsal UPU posta-kode PK posta-kutxa P. Ku. postposizio postpos. potasio K praecipitatio pra praseodimio Pr predikatu pred. presidente pres. Prestakuntzako Europako Fundazioa PEF prestu ptu. preziatu prez. pribilegio prib. primate prim. probintzia prob. probintzial prob. Profesionalen Futbol Liga PFL profesionalen gaitasun-agiri CAP Profesionalen Txirrindularitzako Nazioarteko Federazioa FICP programatzeko dokumentu bakar PDB prokuradore prok. prolina Pro prometio Pm Prosodia Pros. protaktinio Pa protestantismo protest. Prozedura Kriminalaren Legea PKL Prozedura Zibilaren Legea PZL prozesatzeko unitate zentral PUZ Psikiatria Psikiatr. Psikologia Psikol. publikoarentzako salmenta-prezio PSP publizitate publ. Puerto Rico PR pula BWP punjabera pa puntuak hazbeteko dpi Puppis Pup putzu p. Pyxis Pyx

209 Laburtzapenen Hiztegia 209 Q Qatar quick time film QA MOV R röntgen R radian rad radiatus ra radio Ra radon Rn rand ZAR rand ZAL real BRL Reaumur gradu R renio Re Renneseko aireportua RNS Reticulum Ret Reunion RE Reuniongo Alderdi Komunista PCR rial irandar IRR rial omandar OMR riel KHR rinforzando rinf. ringgit MYR ritardando ritard. ritenuto riten.; rit. riyal qatartar QAR riyal saudiarabiar SAR riyal yemendar YER rodio Rh Ruanda RW Ruandako Fronte Patriotikoa FPR rubidio Rb rufiyaa MVR Rut Rt rutenio Ru S Saggitarius Sagitta saihesbide sail sailburu sailburuorde sailkapen hamartar unibertsal Saint Kitts eta Nevis Saint Louis Lambert nazioarteko aireportua Saint Vincent eta Grenadinak Saint-Pierre eta Mikelune sakabanatu sakan sakelako telefono-deien banagune Sgr Sge saihb. sl. sb. sbo. SHU KN STL VC PM sakab. sak. BTS

210 Laburtzapenen Hiztegia 210 Sakramentinoak SSS Salestarrak SDB salgai arriskutsuak errepidez garraiatzeko erregelamendu nazional SAEGEN salmenta sal. Salmoak Sal Salomon Uharteak SB samario Sm Samoa WS samoera sm Samuelen bigarren Liburua 2 Sm Samuelen lehen Liburua 1 Sm San S. San Francisco nazioarteko aireportua SFO San Joan Jainkoarenaren anaiak OH San Marino SM San Pauloren Jaierazko Elkarte SSP sango sg sanskrito sa santa sta. Santa Helena SH Santa Luzia LC Santa Maria Sta. M. Santander Central Hispano Bankua BSCH Santiagoren Gutuna St santu stu. santutegi sant. Sao Tome eta Principe ST sare lokal LAN sarjentu sarj. Saskibaloi Saskib. Saskibaloi Kluben Elkartea ACB Saskigintza Saskig. saturazioko nahaste-arrazoia urarekiko rw Saudi Arabia SA Schengengo informazio-sistema SIS Scorpius Sco Sculptor Scl Scutum Sct Seattle-Tacoma nazioarteko aireportua SEA segundo s Segurtasun Konpainia Errepublikanoak CRS Segurtasun Nuklearreko Kontseilua CSN segurtasunerako eta defentsarako Europako politika SDEP sekante sec selenio Se Semantika Sem. Semiologia Semiol. Semiotika Semiot. senatari sen. Sendagaiak Aztertzeko Europako Agentzia EMEA Senegal SN senza tempo s.t. separata sep. serbiera sr serie ser. serina Ser Serologia Serol. serora ser. Serpens Ser Sevillako aireportua SVQ Sextans Sex sexu-transmisiozko gaixotasun STG Seychelleak SC

211 Laburtzapenen Hiztegia 211 sforzando shekel Siderometalurgia siemens Sierra Leona signatura silizio sinatua sinatzaile sindhi Sindikatu Askatasunaren Lege Organikoa sine anno sine loco sine nomine Singapur singular sinhala sinonimo Sintaxi sintetiko sinu sinu hiperboliko Siraken Jakinduria Siria sistema smorzando sodio Sofonias Soin Hezkuntzako Euskal Erakundea soinu eta bideo tartekatuak sol berria solairu solairuarteko som Somalia somaliera sostenuto sothoera sottovoce Sozialista Abertzaleak soziatibo sozietate anonimo sozietate kolektibo sozietate mugatu Soziologia spissatus Sri Lanka staccato stokes stratiformis stratocumulus; estratokumulu stratus; estratu subdibisio subespezie subfamilia subfilum subgenero subjektu subklase subordena substantibo Sudan Suedia sf. ILS Sideromet. S SL sign. Si stua. sle. sd SALO s.a. s.l. s.n. SG sing. si sin. Sint. sint. sin sinh Si SY sist. smorz. Na So SHEE AVI PEN sol. solarte. KGS SO so sos. st sot. voc. SA soz. SA SK SM Soziol. spi LK stacc. St str Sc St subdib. ssp.; subsp. subfam. subfil. subg. subj. subkl. subord. subst. SD SE

212 Laburtzapenen Hiztegia 212 suediera sufre Suitza Sukaldaritza sukre sum suntsipen handiko armak super bideo disko trinko superfamilia superklase superordena Surinam Svalbard eta Jan Mayen Uharteak swahili swaziera Swazilandia sv S CH Sukald. ECS UZS SHA SVCD superfam. superkl. superord. SR SJ sw ss SZ T tagalo tl Taiwan TW tajikera tg Tajikistan TJ taka BDT tala WST talde tld. talde multiprofesional TMP talio Tl taloi t. taloi-kopuru t.-kop. tamilera ta tangente tan tangente hiperboliko tanh tantalo Ta Tanzania TZ taoismo tao. tarifa tf. tarifa berezi tf. bez. tarifa orokor tf. orok. Tauromakia Taurom. Taurus Tau Teatinoak CR teknezio Tc Teknologia Teknol. Teknologia Hezkuntzako Eskualdeko Zentroa CERET Telebista Tb. telefono tel. Telegrafia Telegr. telegrama teleg. Telekomunikazio Telekom. Telescopium Tel telex tex. telugu te telurio Te tenge KZT Tenislari Profesionalen Elkartea ATP tenuto ten. Teologia Teol. tera- T terabyte TB Terapeutika Terap.

213 Laburtzapenen Hiztegia 213 Teratologia Teratol. terbio Tb termia th Termika Term. Terminologiari buruzko Europako Zerbitzaria ETIS Termodinamika Termodin. Termometria Termom. termometro bustiaren tenperatura termodinamiko Tw termometro izoztuaren tenperatura termodinamiko Ti Terrorismoaren Aurkako Dibisio Nazionala DNAT Terrorismoaren Biktimen Elkartea AVT Tesalonikarrei bigarren Gutuna 2 Ts Tesalonikarrei lehen Gutuna 1 Ts tesla T Testamentu Berri T.B. Testamentu Zahar T.Z. testu aberastuko formatu RTF tetrapodo tetrap. Thailandia TH thailandiera th tibetera bo timina T Timoteori bigarren Gutuna 2 Tm Timoteori lehen Gutuna 1 Tm tipografia tipogr. tipologia tipol. tirosina Tyr titanio Ti Titori Gutuna Tt titular erkide tit. erk. titulu tit. Tobit Tb Togo TG tok pisin tpi Toki Administrazioaren Aurreikuspeneko Mutualitate Nazionala MUNPAL Toki Araubidearen Oinarriak arautzen dituen Legea TAOL Tokyo Haneda nazioarteko aireportua HND Tokyo Narita nazioarteko aireportua NRT tolar SIT tolestu tol. tomo t. tona t Tonga TO tongera to tontor t. Topografia Topog. Toponimia Topon. torio Th Toronto Pearson nazioarteko aireportua YYZ Torturaren Aurkako Taldea TAT Toxikologia Toxik. trafiko eta aparkamenduaren ordenamendu TAO Trafikoko Zuzendaritza Nagusia DGT Traineru Kluben Elkartea TKE transaminasa glutamiko-oxalazetiko GOT transaminasa glutamiko-pirubiko GPT transferentzia transf. transistore transistore logika TTL transkribatzaile transle. translucidus tr transmititzeko modu asinkrono ATM Trapakoak; Trapa OCR; OCSO trenbide trenb.

214 Laburtzapenen Hiztegia 214 treonina Thr Triangulum Australe TrA Trigonometria Trig. Trinidad eta Tobago TT trinitrotolueno TNT triptofano Trp troka tr. truke-tasen mekanismo TTM tsongera ts tswanera tn tuba tub Tucana Tuc tugrik MNT tulio Tm Tunisia TN Turismorako Nazioarteko Aliantza TNA Turkia TR turkiera tr turkmenera tk Turkmenistan TM Tuvalu TV txabola txab. Txad TD Txekia CZ txekiera cs txelin austriar ATS txelin kenyar KES txelin somaliar SOS txelin tanzaniar TZS txelin ugandar UGS txikigarri txik. Txile CL Txina CN txinera zh Txirrindularitza Txirrind. Txirrindularitzaren Nazioarteko Batasuna UCI txit t. txit agurgarri t. ag. txit argi t. a. txit bikain t. bik. txit dohatsu t. doh. txit garai t. g. txit prestu t. ptu. txit santu t. s. U ubide Udako Euskal Unibertsitatea udalerri Udalerri Euskaldunen Mankomunitatea udalerri-muga udaletako euskara-teknikarien sare udaletxe Uganda Ukraina ub. UEU udal. UEMA UM UETS udtx. UG UA

215 Laburtzapenen Hiztegia 215 ukrainera uk Ulsterko Alderdi Unionista UUP Ulsterko Alderdi Unionista Demokratikoa DUP Ulsterko Boluntarioen Indarra UVF umetoki barneko gailu DIU; UBG uncinus unc undulatus un Unión del Pueblo Navarro UPN unibertsitate unib. unibertsitateko irakasleria-batzorde UIB Unidad Alavesa UA unitate unit. unitate termiko britainiar Btu ur-laster ur-l. ur-lurrunaren frakzio molar Nv uranio U urdu ur Urologia Urol. urre Au Urregintza Urreg. urri urr. Urriaren Leheneko Erresistentzia Talde Antifaxistak GRAPO Urrutiko Hezkuntzarako Unibertsitate Nazionala UHUN; UNED Urrutiko Oinarrizko Hezkuntzarako Euskal Ikastegia UOHEI Ursa Major; Hartz handia UMa Ursa Minor; Hartz txikia UMi urtarril urt. urte u. urte anitzeko bideratze-programa UABP urtegi urt. urteko harrapaketa-kopuru TAC urteko tasa baliokide UTB urterik gabe u.g. Uruguai UY uzbekera uz Uzbekistan UZ uztail uzt. V Valentziako aireportua VLC valina Val Vanuatu VU Vatikanoa VA vatu VUV vel simile vel sim. Vela Vel velum vel vendera ve Venezuela VE verbi gratia v. gr. versus vs vertebratus ve vide vid.; v. Vietnam VN vietnamera vi virga vir Virgo Vir Virtual Hire System VHS Volans Vol

216 Laburtzapenen Hiztegia 216 volt voltampere erreaktibo voltanpere volti subito Vulpes V VAr VA v.s. Vul W watt web-orrialde pertsonalak weber wolfram; tungsteno wolofera won won W PHP Wb W wo KPW KRW X Xabiertarrak SX xafla x. xedapen xp. xedapen gehigarri XG xedapen indargabetzaile XIg xedapen iragankor XI xede berezietarako hizkuntzak LSP xenon Xe xhosera xh xilografia xil. xintoismo xint. Y yarda Yemen yen yoktoyottayuan yd YE JPY y Y CNY Z Z objektuak argitaratzeko inguru zabaldu zabalera zabaletara zabalgune zabalkundea neurtzeko bulego zaharkitu zainketa aringarrietako unitate zainketa intentsiboetako unitate zaire berria Zakarias zaldi-potentzia zaldibide Zambia ZOPE zab. zab. zabal. zab. ZNB zah. ZAU ZIU CDZ Za HP; ZP zald. ZM

217 Laburtzapenen Hiztegia 217 Zaraitzuera Zar. zatitzaile komunetako handien z.k.h. Zazpiko Taldea G-7 Zeelanda Berria NZ zefalopodo zefalop. zeharbide zhb. zeharkako zh. zeharkale zhk. zehaztu zehazt. zehaztugabe zehaztgb. zelai zel. zena z. zenbaketa zenbk. zenbaki zk.; zenb. Zenbakiak Zen zenbakidun zk.dun. zenbakirik gabe z.g. zenbakizko faktore n faktore zenbakizko kontrol ZK; CN zenbakizko kontrol konputerizatu ZKK; CNC zenbateko zbko. zenbatzaile zenbtz. zenbatzaile zehaztu zenbtz. zehazt. zenbatzaile zehaztugabe zenbtz. zehaztg. zenti- c zentiarea ca zentigramo cg zentilitro cl; cl zentimetro cm zentimo zm. Zentro Demokratiko eta Soziala CDS zepto- z Zeramika Zeram. zerbitzu integratuetarako sare digital ISDN zerbitzu publiko z.p. zerbitzuen merkataritzari buruzko akordio nagusi GATS zereginen ikaskuntzarako gela ZIG Zerga Zuzenbide Zerga Zuz. zerga-oinarri ZO zerga-oinarri kotizagarri ZOK zerga-oinarri negatibo ZON zerio Ce Zeruak gorde zaitzala luzaro Z.g.z.l. zesio Cs Zeta-hazkuntza Zeta-hazk. zetazeo zet. zetta- Z Zezenketa Zez. Zibernetika Ziber. zidor zid. Zientzia Zientz. Zigor Kode ZK; Zig. Kd. Zigor Zuzenbide Zig. Zuz. zilar Ag Zimbabwe ZW Zinegetika Zineg. Zinema Zin. Zinemaren Batzorde Nazionala CNEC zink Zn Zipre CY zirkonio Zr Zirku Zirk. Zirkulazio Zirkl.

218 Laburtzapenen Hiztegia 218 zisteina Cys Zistertarrak O. Cist.; S. O. Cist. Zitologia Zit. zitosina C ziurtagiri ziurtg. ziurtatua ztua. zloty PLN Zoologia Zool. Zooteknia Zootek. zor Z zor publiko zp zordun-zenbaki zord.-zk. zoroastrismo zoroastr. Zuberera Zub. Zuberoa ZU zubi z. zubibide zub. Zuhaizlantza Zuhaizl. zuluera zu zumardi zum. zure z. zure aipamen z. aip. zure esaneko z. es. zure faktura z. fra. zure gutun z.g. zure igorpen z.i. zure kontu z.k. zure kontu korronte z.k.k. zure letra z.l. zure onarpen z. on. zure ordainduko z. or. zure taloi z.t. Zurgintza Zurg. zutabe zut. Zuzenbide Zuz. Zuzenbide Erromatar Zuz. Err. Zuzenbide Historiko; Zuzenbidearen Historia Zuz. Hist. Zuzenbide Kanoniko Zuz. Kan. Zuzenbide Orokor Zuz. Orok. Zuzenbide Politiko Zuz. Pol. Zuzenbide Prozesal Zuz. Proz. Zuzenbide Zibil Zuz. Zib. zuzendari zuz. zuzendaritza nagusi DG zuzeneko adiera z.a.

219 Laburtzapenen Hiztegia 219 ERREFERENTZIA BIBLIOGRAFIKOAK APRAIZ de ELORZA, J. Hezkuntza Bereziko siglak (argitaratu gabea) (IVAPek helarazia). ARMENDARIZ, X. "Laburtzapenak", in: Administrazioa Euskaraz, 2 zk., 1993ko urria. ARNTZ, R.; PICHT, H. Introducción a la terminología. Madril: Fundación Germán Sánchez Ruipérez; Pirámide ARRIZABALAGA, E. eta beste. "Laburdurak", in: Merkatal Korrespondentzia. Elhuyar/Elkar, AZZARETTI, M. Dictionnaire international d'abréviations scientifiques et techniques. Paris: Maison du Dictionnaire BANDRES, L.M. eta beste. "Ikur eta laburdurak", in: Termodinamika klasikoaren oinarriak. Elhuyar/UEU, EGIA, G. Sigla eta izen berezi batzuen deklinabidea, in: Senez (1986,5 zk.), or. - "Laburtzapena euskaraz" in: Senez (1985,3) or.; (1986,1) or. EHU, Euskara institutua. Lan-zuzenbideko Hiztegia (Azken eguneratzea: ; IVAPek helarazia). ELHUYAR KULTUR ELKARTEA. Hiztegi entziklopedikoa. Usurbil: Elhuyar ENSUNZA, M.; ETXEBARRIA, J.R.; ITURBE, J. Zientzia eta Teknikarako euskara. Zenbait hizkuntzabaliabide. Bilbo: UEU EUSKALTZAINDIA. Euskaltzaindiaren arauak, in: - Euskera. Hiztegi Batua, XLV, 2, 45. liburukia. Bilbo, 2000 (Azken eguneratzea: EUSKO JAURLARITZA. Terminologia-lanaren Metodologiako eskuliburua. Gasteiz: Eusko Jaurlaritza HAEE/IVAP. "Hizkera argiaren bidetik", in: Administrazioa euskaraz, 1994 (Azken eguneratzea: ; IVAPek helarazia). - Kooperatiba Hiztegia. HAEE/IVAP, Gasteiz, 1997 (Azken eguneratzea: ; IVAPek helarazia). - Zirkulazioko Hiztegia. HAEE/IVAP, Gasteiz, 1998 (Azken eguneratzea: ; IVAPek helarazia). ISO [International Organization for Standardization]. ISO World Currencies. Listed by ISO 4217 Currency Abbreviation. (Azken eguneratzea: ). - ISO 639. Code for the representation of names of languages = Code pour la représentation des norms de langue. Geneva, ISO, ISO Code for the representation of names of languages = Code pour la représentation des norms de langue. Geneva: ISO, (Azken eguneratzea: ). KLAUDIO HARLUXET FUNDAZIOA. Euskal Hiztegi Entziklopedikoa. Donostia: K.Harluxet Fundazioa KOCOUREK, R. La langue française de la technique et de la science. Paris: La Documentation Française LOZANO, J. "Nola idatzi helbideak euskaraz", in: Administrazioa euskaraz. Gasteiz: HAEE/IVAP MARTINEZ de SOUSA, J. Diccionario Internacional de Siglas. Madril: Pirámide ODRIOZOLA, J.K. [Zuz.]. Euskara gaurkotzeko bideak. Bilbo: EHUko Argitalpen-Zerbitzua, PALAZIO, G.J. "Laburkindegi orokor baten berezitasunak eta ekarri lexikoa kazetaritza-terminologiaren alorrean", in: Nazioarteko Terminologia Biltzarra. Donostia: UZEI-IVAP "Laburkinen itzulpena kazetagintzan", in: Nazioarteko Terminologia Biltzarra. Donostia: UZEI- IVAP Laburzki, laburtzapen eta akronimoen bilduma, - "Sigla eta akronimoen erabilera eta agertze-maiztasuna euskarazko prentsaren praxian", in: Nazioarteko Terminologia Biltzarra, Donostia: UZEI-IVAP PAVEL, S.; NOLET, D. Leonhardt, Ch. [Itz.] Handbook of terminology. Canada: Terminology and Standardization. Translation Bureau TERMCAT. Metodologia del treball terminològic. Bartzelona: Generalitat de Catalunya. Departament de Cultura

220 Laburtzapenen Hiztegia 220 TOWELL, J.E.; SHEPPARD, H.E. Reverse International Acronyms, Initialisms and Abbreviations Dictionary, Detroit: UGARTEBURU, I., IRAZUSTA, J. "Osasun Zientzietako laburtzapenak", in: Euskera XXXIX, UGARTEBURU, I. "Akronimoen lexikalizazioa: HIESetik hiesera", in: Nazioarteko Terminologia Biltzarra, Donostia: UZEI-IVAP UZEI. Laburtzapenen gidaliburua. Siglak-ikurrak-laburdurak. Erizpideak eta zerrendak. Donostia: Elkar Euskalterm datu-banku terminologikoa, www1.euskadi.net/euskalterm/