การจ ดคนเข าท างาน (Staffing) เป นการจ ดหาบ คคลให เหมาะสมก บความต องการของ ล กษณะงานท ก าหนดไว (put the right man on the right job) การบร หารทร พยากรมน ษย หมายถ ง กระบวนการท ผ บร หารใช ศ ลปะ และ กลย ทธ ในการสรรหา ค ดเล อก และ บรรจ บ คคล ท ม ค ณสมบ ต เหมาะสมให ปฏ บ ต งานในองค การ พร อมท งธ ารงร กษาไว ซ งบ คคล ให ม ความร และ ความสามารถ ม ส ขภาพกาย ใจ ท ด ในการท างาน จนกระท งพ นสภาพจากการท างาน ขอบข ายการบร หารทร พยากรมน ษย 1. การว เคราะห งาน 2. การวางแผนทร พยากรมน ษย 3. การสรรหาบ คคล 4. การค ดเล อก 5. การบรรจ และ การปฐมน เทศ 6. การพ จาณาค าตอบแทน 7. การประเม นผลการปฏ บ ต งาน 8. การเปล ยนแปลงต าแหน ง 9. การธ ารงร กษาทร พยากรมน ษย 1
การว เคราะห งาน (Job Analysis) เป นกระบวนการพ จารณา จ าแนกแยกแยะ ประเม นผลและจ ดข อม ลเก ยวก บงานอย างเป นระบบ โดยม กระบวนการในการว เคราะห งาน ด งร ป งาน (Job) การว เคราะห งาน(Job Analysis) การพรรณางาน การระบ ค ณสมบ ต ของผ ปฏ บ ต งาน (Job Description) (Job Specification) การประเม นค าของงาน (Job Rating) การก าหนดอ ตราค าจ าง (Money Allocation) การก าหนด มาตรฐาน การท างาน การจ าแนกประเภทผ ปฏ บ ต งาน (Employee Classification) การวางแผนทร พยากรมน ษย เป นกระบวนการคาดการณ ถ งความต องการ ของทร พยากรมน ษย ในองค การ ว าต องการ บ คคลประเภทใด ระด บใด จ านวนเท าใด และ ต องการเม อใด พร อมท งก าหนดว ธ การท ได มา ซ งทร พยากรบ คคลท ต องการ 2
ท าไมต องม การวางแผนทร พยากรมน ษย ท าให องค การสามารถด าเน นการ อย างม ประส ทธ ผล และ ม ประส ทธ ภาพ ท าให องค การสามารถด าเน นการอย างม ความม นคงท ามกลางสภาพส งคมท เปล ยนแปลง ท าให องค การม แผนด าเน นการอย างละเอ ยด เป นข นตอน การสรรหา (Recruitment) เป นกระบวนการแสวงหา และ จ งใจ ผ สม ครงานท ม ความสามารถเข ามาท างานในองค การ โดยเร มต นท การ แสวงหาคนเข าท างาน และส นส ดเม อบ คคลได มาสม ครงาน ในองค การ โดยใช การพรรณนางาน และ ค ณสมบ ต ของผ ปฏ บ ต งานมาเป นข อม ลประกอบการพ จารณาด วย แหล งในการสรรหา แหล งจากภายในองค การ : โดยผ บ งค บบ ญชาค ดเล อกเอง หร อ ประกาศร บสม ครจากบ คคลภายในอย างเป นทางการ แหล งจากภายนอกองค การ : โดยการสรรหาบ คคลจาก ท อ น เข ามาปฏ บ ต งานในองค การ 3
ระบบการค ดเล อก การค ดเล อก (Selection) เป นกระบวนการท องค การใช เคร องม อต างๆ หร อเกณฑ ท ก าหนดข น มาพ จารณาค ดเล อกผ สม คร ให เหล อตามจ านวนท องค การต องการ (หร อ เป นการจ บค ล กษณะประจ าต วบ คล ก บ ล กษณะงานให เหมาะสมก นน นเอง...) ระบบค ณธรรม : โดยใช หล กความเสมอภาค ความสามารถ ความม นคงในกฏระเบ ยบ และ เป นกลางทางการเม อง ระบบอ ปถ มภ : ระบบพรรพวก ระบบช บเล ยง ส บสายโลห ต การบรรจ และการปฐมน เทศ (Placement and Orientation) เป นการแนะน าให พน กงานใหม ได ร จ กกฏระเบ ยบ ในการ ปฏ บ ต งาน โดยม จ ดม งหมายเพ อ... ร จ กประว ต และความเป นมาขององค การ ร จ กผ บ งค บบ ญชาระด บต างๆในองค การ ร ถ งการแบ งสายงานในองค การ ร กฎระเบ ยบต างๆ ท ต องปฏ บ ต ขณะท อย ในองค การ เพ อให เก ดความอบอ นใจ คลายความก งวล 4
ค าตอบแทน (Compensation) หมายถ ง จ านวนเง นท บ คคลได ร บ เป นค าตอบแทนจากการท างาน อาจถ อเกณฑ การเหมาจ ายเป นรายเด อน หร อ รายได ประจ า หร อ ถ อเกณฑ เป นจ านวนช วโมงในการท างาน การประเม นการปฏ บ ต งาน (Performance Appraisal) เป นการประเม นค ณค าการท างานของบ คคล โดย ผ บ งค บบ ญชาจะท าการบ นท ก และ ลงความเห นเก ยวก บ การปฏ บ ต งานในระยะเวลาท ก าหนด เพ อใช ประกอบการ พ จารณาความด ความชอบให แก ผ ปฏ บ ต งาน ประโยชน ของการประเม นผลการปฏ บ ต งาน ช วยปร บปร งการปฏ บ ต งาน ช วยพ ฒนาต วพน กงาน ช วยให เก ดส มพ นธ อ นด ระหว างห วหน าและล กน อง เป นโอกาสขย บขยายเปล ยนแปลงหน าท การงาน เป นมาตรการน ามาใช ในการพ จารณาค าตอบแทน ช วยฝ ายบ คคลด านการว าจ างพน กงาน 5
ข อควรพ จารณาในการประเม นผลการปฏ บ ต งาน มาตรฐานการปฏ บ ต งาน การปฏ บ ต งาน และ ศ กยภาพ การก าหนดผ ประเม น การตระหน กถ งค ณสมบ ต ของผ ประเม นท ด การเปล ยนแปลงต าแหน ง (Change of Position) การเปล ยนแปลงต าแหน งม ว ตถ ประสงค เพ อ. ปร บปร งโครงสร างองค การให เหมาะสมย งข น ปร บปร งให คนเหมาะก บงาน ปร บปร งให ม การปฏ บ ต งานตามนโยบาย และ ข อบ งค บขององค การ ปร บปร งการปฏ บ ต งานให เหมาะสม การเปล ยนแปลงต าแหน งงาน ม ความหมายรวมถ ง การเล อนต าแหน ง (Promotion) การโยกย าย (Transfer) การลดข น (Demotion) การงดจ างช วคราว (Lay off) 6
การธ ารงร กษาทร พยากรมน ษย เป นกระบวนการท จะพ ฒนา และ ร กษาทร พยากรมน ษย ให ม ค ณภาพอย าง สม าเสมอ ม ความรอบร และ ม ท กษะ รวมถ งม ท ศนคต ท ด ต อองค การ อ นจะก อ ให เก ดขว ญ และ ก าล งใจ ในการปฏ บ ต งาน ซ งส งท น ามาใช ในการพ ฒนา ทร พยากรมน ษย ก ค อการฝ กอบรม... เทคน คการฝ กอบรม การบรรยาย การประช มเช งอภ ปราย การแสดงบทบาทสมม ต การศ กษากรณ ต วอย าง ว ธ การสาธ ต ว ธ ระดมความค ด เกมจ ดการ การอภ ปรายเป นคณะ 7
แผ นใส. ว ชาองค การและการจ ดการ บทท 5 8