โครงการ ๑ ช วย ๙ ๑. หล กการและเหต ผล ตามผลการส ารวจโครงการประเม นผลการจ ดศ กษาของประเทศสมาช ก (Program for International Student Assessment -PISA) ขององค การเพ อความร วมม อทางเศรษฐก จและการพ ฒนา (The Organization for Economic Co-operation and Development - OECD) พบว า เยาวชนไทยม ผลส มฤทธ ทางการศ กษาต ากว าเกณฑ มาตรฐาน โดยเฉพาะเม อเปร ยบเท ยบก บนานาประเทศ แม ว าร ฐบาลท ก ช ดจะพยายามปฏ ร ปการศ กษาและจ ดสรรงบประมาณสน บสน น เพ อการลงท นทางการศ กษาก ตาม สะท อนให เห นถ งป ญหาด านการจ ด การศ กษา ท จ าเป นต องม แรงหน นช วยจากภายนอก การสร าง ห วงโซ ค ณภาพทางการศ กษา ของส าน กงานร บรองมาตรฐานและประเม น ค ณภาพการศ กษา (องค การมหาชน) ท หน นเสร มการจ ดการศ กษาต งแต ระด บการศ กษาข นพ นฐาน การอาช วศ กษา และการอ ดมศ กษา ใน การน าผลการประเม นไปใช เพ อพ ฒนาสถานศ กษา โดยใช แนวทาง ๑ ช วย ๙ (๑ สถานศ กษา ช วย ๙ สถานศ กษา) ซ งเป นแนวทางท สน บสน นให สถานศ กษาท ม ผลการประเม นค ณภาพภายนอกรอบสอง (พ.ศ. ๒๕๔๙-๒๕๕๓) ในระด บด มาก ท ม จ ตอาสา สม ครเป นแกนน าใน การให ความร วมม อช วยเหล อการพ ฒนาสถานศ กษาท ม ผลการประเม นค ณภาพภายนอกรอบสองในระด บค ณภาพต ากว าด มากให ม พ ฒนาการ ของค ณภาพการศ กษาการประเม นค ณภาพภายนอกรอบสาม (พ.ศ.๒๕๕๔-๒๕๕๘) เป นความร วมม อระหว าง ส าน กงานร บรองมาตรฐานและ ประเม นค ณภาพการศ กษา (องค การมหาชน) ก บสถานศ กษาท สม ครเข าร วมโครงการฯ เสม อน หม นม ตร ร วมพ ฒนา ในล กษณะ ห วงโซ ค ณภาพทางการศ กษา ท กระจายออกไปอย างกว างขวางและต อเน อง น าไปส ว ถ ช ว ตค ณภาพ ท เช อว าเป นแนวทางหน งท จะน าไปส การพ ฒนา ค ณภาพการศ กษาอย างย งย น ๒. ว ตถ ประสงค ของโครงการ ๒.๑ เพ อส งเสร มให สถานศ กษาท ม ผลการประเม นค ณภาพภายนอกรอบสอง (พ.ศ. ๒๕๔๙-๒๕๕๓) ต ากว าระด บด มาก น าผลการ ประก นค ณภาพภายในและการประเม นค ณภาพภายนอก รวมท งข อเสนอแนะไปใช ในการพ ฒนาค ณภาพการเร ยนการสอน สถานศ กษา และ ระบบบร หารสถานศ กษา ๒.๒ เพ อข บเคล อนให สถานศ กษาท ม ผลการประเม นค ณภาพภายนอกรอบสอง (พ.ศ. ๒๕๔๙-๒๕๕๓) หร อการประเม นค ณภาพ ภายนอกรอบสามในป งบประมาณ พ.ศ. ๒๕๕๔ ในระด บด มาก สามารถพ ฒนาและเพ มพ นศ กยภาพของสถานศ กษาอย างต อเน องส ความเป นเล ศ ๒.๓ เพ อสร างเคร อข ายความร วมม อระหว างสถานศ กษาท ม ผลการประเม นค ณภาพภายนอกรอบสอง (พ.ศ. ๒๕๔๙-๒๕๕๓) หร อการประเม นค ณภาพภายนอกรอบสามในป งบประมาณ พ.ศ. ๒๕๕๔ ในระด บด มากก บสถานศ กษาอ น ๆ ท ผลการ ประเม นระด บต ากว าให สามารถแลกเปล ยนเร ยนร และช วยเหล อซ งก นและก นในการพ ฒนาค ณภาพการศ กษา ๓. เป าหมายของการด าเน นงาน สถานศ กษาท ม ผลการประเม นค ณภาพภายนอกรอบสอง (พ.ศ. ๒๕๔๙-๒๕๕๓) ต ากว าระด บด มากท เข าร วมโครงการ ม ค าเฉล ยผลการประเม นค ณภาพภายนอกรอบสามด ข นกว าผลการประเม นค ณภาพภายนอกรอบสอง (พ.ศ. ๒๕๔๙-๒๕๕๓)
๔. เง อนไขและค ณสมบ ต ของสถานศ กษาท สม ครเข าร วมโครงการ สถานศ กษาท จะเข าร วมโครงการ ๑ ช วย ๙ จะต องอย ภายใต เง อนไขและม ค ณสมบ ต ด งน ๔.๑ เง อนไข ๔.๑.๑ สถานศ กษาเข าร วมโครงการโดยความสม ครใจ และเป นผ เสนอขอเข าร วมโครงการเอง ๔.๑.๒ เป นสถานศ กษาท จ ดการศ กษาในระด บอ ดมศ กษา ด านอาช วศ กษา หร อ การศ กษาข นพ นฐาน สถานศ กษาสามารถสม ครเข าร วมโครงการ ได เพ ยงกล มใดกล มหน ง ค อ สถานศ กษาแกนน า หร อ สถานศ กษาเคร อข ายการพ ฒนา ๔.๑.๓ สถานศ กษาแกนน าจะต องลงนามในบ นท กความร วมม อก บ สมศ. ในการพ ฒนาสถานศ กษาเคร อข ายการพ ฒนาอย างน อย ๙ แห ง และ สถานศ กษาเคร อข ายการพ ฒนาจะต องลงนามในบ นท กความร วมม อก บสถานศ กษาแกนน า ๔.๒ ค ณสมบ ต ของสถานศ กษาท สม ครเข าร วมโครงการ ๔.๒.๑ สถานศ กษาแกนน าหร อเร ยกโดยย อว า สถานศ กษาท เป น ๑ สถานศ กษาท สม ครเข าร วมโครงการในกล มน จะต องม ค ณสมบ ต ด งน ๑) ได ร บการร บรองมาตรฐานค ณภาพจาก สมศ. และม ผลการประเม นค ณภาพภายนอกรอบสอง(พ.ศ. ๒๕๔๙ ๒๕๕๓) ในภาพรวมระด บด มากเท าน น หร อเป นสถานศ กษาท ได ร บการประเม นค ณภาพภายนอกรอบสาม ในป งบประมาณ พ.ศ. ๒๕๕๔ ม ผลการ ประเม นในภาพรวมระด บด มากและได ร บการร บรองมาตรฐานค ณภาพจาก สมศ. ๒) ในกรณ เป นสถานศ กษาท จ ดการศ กษาหลายระด บ เช น สถานศ กษาเด ยวก นจ ดการศ กษาปฐมว ย และการศ กษาข นพ นฐาน จะต องม ผลการประเม นในระด บด มากและได ร บการร บรองท กระด บการศ กษา ๓) ต องม ความพร อมท จะเป นแกนน าในการประสานงานก บสถานศ กษาอ นๆ ท อย ในเคร อข ายการพ ฒนาของตน ๔.๒.๒ สถานศ กษาเคร อข ายการพ ฒนา หร อเร ยกโดยย อว า สถานศ กษาท เป น ๙ เป นสถานศ กษาท ม ผลการประเม นค ณภาพภายนอก รอบสอง ต ากว าระด บด มาก กล าวค อ ๑) กรณ ท เป นสถานศ กษาท จ ดการศ กษาข นพ นฐาน จะต องม ผลการประเม นในระด บด พอใช หร อปร บปร ง ๒) กรณ ท เป นสถานศ กษาท จ ดการศ กษาระด บอ ดมศ กษา หร อการอาช วศ กษา จะต องม ผลการประเม นในระด บด พอใช ควร ปร บปร ง หร อต องปร บปร ง ๕. หล กเกณฑ ส าค ญของการเข าร วมโครงการ ๕.๑ สถานศ กษาแกนน าในโครงการ ๑ ช วย ๙ จะได ร บการประเม นค ณภาพภายนอกรอบสามตามมาตรฐาน ต วบ งช และเกณฑ การ พ จารณา ตามกรอบการประเม นค ณภาพภายนอกรอบสาม ๕.๒ สถานศ กษาเคร อข ายการพ ฒนา จะได ร บการประเม นค ณภาพภายนอกรอบสาม ตามกรอบการประเม นค ณภาพภายนอกรอบ สามเช นเด ยวก บสถานศ กษาอ น ๆ ๕.๓ สถานศ กษาเคร อข ายการพ ฒนาของสถานศ กษาในโครงการ ๑ ช วย ๙ น น อาจเป นสถานศ กษาท จ ดการศ กษาในระด บ เด ยวก น หร อต างระด บก นก ได เช น สถานศ กษาระด บการศ กษาข นพ นฐานในโครงการ ๑ ช วย ๙ ม สถานศ กษาเคร อข ายการพ ฒนาเป น ศ นย พ ฒนาเด ก จ านวน ๒ แห ง และเป นสถานศ กษาท จ ดการศ กษาในระด บการศ กษาข นพ นฐาน จ านวน ๗ แห ง หร อสถานศ กษา ระด บอ ดมศ กษาอาจม สถานศ กษาในเคร อข ายการพ ฒนาท เป นสถานศ กษาระด บอ ดมศ กษา หร อการศ กษาข นพ นฐานก ได เป นต น โดยจะ ต งอย ในพ นท เด ยวก นหร อต างพ นท ก นก ได สถานศ กษาท ม เจ าของเด ยวก นก บสถานศ กษาแกนน าให น บรวมเป นสถานศ กษาเคร อข ายการพ ฒนาก ได แต กรณ น สถานศ กษาแกน น าแต ละแห งจะม สถานศ กษาเคร อข ายการพ ฒนาเช นน ได ไม เก น ๒ แห ง
๕.๔ การท าข อตกลงความร วมม อก นระหว างสมศ. ก บสถานศ กษาท เข าร วมโครงการเก ดจากความสม ครใจของท กฝ าย เป นความ ตกลงความร วมม อก นท ต างฝ ายต างม ให ต อก น โดยมองเห นค ณค าในการพ ฒนาการศ กษาร วมก น เพ อประโยชน ต อประเทศชาต ๖. ข นตอนของโครงการ ๖.๑ สถานศ กษาท ม ความประสงค จะเป นสถานศ กษาแกนน าหร อท เร ยกว า สถานศ กษาท เป น ๑ ต องแสดงความจ านงต อ สมศ. โดยตรง และจ ดท าข อเสนอโครงการให สมศ. ทราบล วงหน าก อนเร มด าเน นการอย างน อย ๖ เด อน หร อ ๑ ภาคการศ กษา พร อมด วยข อม ล และแผนการด าเน นงานท เก ยวข อง เช น แจ งรายช อสถานศ กษาท อย ในเคร อข ายการพ ฒนา จ านวน ๙ แห ง พร อมแผนการพ ฒนาสถานศ กษา สถานศ กษาท เป น ๙ และระยะเวลาท ใช เพ อการพ ฒนา เป นต น เพ อให สมศ. ได จ ดท ากล มสถานศ กษาและเตร ยมการประเม น ๑ ช วย ๙ ๖.๒ คณะกรรมการบร หาร สมศ. พ จารณาให ความเห นชอบ โดยผ านการพ จารณาจากคณะกรรมการว ชาการท เก ยวข อง ได แก คณะกรรมการพ ฒนาระบบการประเม นค ณภาพภายนอกระด บการศ กษาข นพ นฐาน (กพพ.) คณะกรรมการพ ฒนาระบบการประเม นค ณภาพ ภายนอกด าน การอาช วศ กษา (กพศ.) คณะกรรมการพ ฒนาระบบการประเม นค ณภาพภายนอกการอ ดมศ กษา (กพอ.) ๖.๓ สมศ. แจ งผลการพ จารณาให สถานศ กษาท สม ครเข าร วมโครงการทราบ ๖.๔ สถานศ กษาด าเน นการตามแผนงานและรายละเอ ยดโครงการ ตามท ได ร บความเห นชอบจาก สมศ. ๖.๕ สมศ. ด าเน นการประเม นค ณภาพภายนอกรอบสามและการประเม นตามโครงการ ๑ ช วย ๙ ๖.๖ ประกาศผลการประเม นค ณภาพภายนอกรอบสามและผลการประเม นตามโครงการ ๑ ช วย ๙ ๖.๗ สถานศ กษาแกนน าท ผ านการประเม นตามโครงการ ๑ ช วย ๙ จะได ร บต นแบบประต มากรรมค ณภาพ หร อเก ยรต บ ตรให แก สถานศ กษาท งน แสดงไว ตามแผนภาพท ๑
แผนภาพท ๑ แสดงข นตอนการด าเน นงานตามโครงการ ๑ ช วย ๙ ข นตอน ผ ร บผ ดชอบ ก จกรรม ค าอธ บายและก าหนดการ ๑. สถานศ กษาแกนน า สถานศ กษาจ ดท าข อเสนอ จ ดท าข อเสนอโครงการให สมศ. ทราบล วงหน าก อนเร ม ด าเน นโครงการอย างน อย ๖ เด อน หร อ ๑ ภาคการศ กษา พร อมด วยข อม ลและแผนการด าเน นงานท เก ยวข อง เช น โครงการย นความจ านงเข า แจ งรายช อสถานศ กษาท อย ในเคร อข ายการพ ฒนา จ านวน ร วมโครงการต อ สมศ. ๙ แห ง พร อมแผนการพ ฒนาสถานศ กษาเคร อข ายการ พ ฒนา และระยะเวลาท ใช เพ อการพ ฒนา เป นต น ๒. สมศ. จะต องผ านการพ จารณาจากคณะกรรมการว ชาการท คณะกรรมการบร หาร สมศ. พ จารณาให ความเห นชอบและแจ งผลการพ จารณา ให สถานศ กษาทราบ เก ยวข อง ได แก คณะกรรมการพ ฒนาระบบการประเม น ค ณภาพภายนอกระด บการศ กษาข นพ นฐาน (กพพ.) คณะกรรมการพ ฒนาระบบการประเม นค ณภาพภายนอก ด านการอาช วศ กษา (กพศ.) คณะกรรมการพ ฒนาระบบ การประเม นค ณภาพภายนอกการอ ดมศ กษา (กพอ.) ภายใน ๑ เด อน น บจากได ร บข อเสนอโครงการ ๓. สถานศ กษาแกนน า จ ดท ารายงานความก าวหน าของโครงการให แก สมศ. ทราบ ด าเน นการตามแผนงานและรายละเอ ยด โครงการตามท ได ร บความเห นชอบจาก สมศ. ท ก ๖ เด อน น บจากว นท ลงนามในบ นท กความร วมม อ (MOU) ก บ สมศ. และจ ดท ารายงานฉบ บสมบ รณ พร อม แผ นซ ด เม อครบก าหนดเวลาตามแผน ๔. สมศ. การประเม นตามกรอบหล กเกณฑ ว ธ การของการประเม น ด าเน นการประเม นค ณภาพภายนอก รอบสาม ค ณภาพภายนอกรอบสาม ตามรอบระยะเวลาท กฎหมาย ก าหนด ๕ สมศ. ประเม นผลส าเร จของสถานศ กษาแกนน าในการพ ฒนา ประเม นผลส าเร จ โครงการ ๑ ช วย ๙ สถานศ กษาเคร อข ายการพ ฒนา หล งจากท ได ร บรายงาน ฉบ บสมบ รณ จากสถานศ กษาแกนน าและประกาศผล ภายใน ๖ เด อน หร อ ๑ ภาคการศ กษา ๖. สมศ. มอบรางว ลต นแบบประต มากรรมภายในเวลา ๑ ป มอบรางว ลต นแบบ หล งจากประกาศผล ประต มากรรม หร อเก ยรต บ ตร
๗. ผลผล ตของโครงการ ๗.๑ ได ร ปแบบ (Model) การน าผลประก นค ณภาพภายในสถานศ กษา และการประเม นค ณภาพภายนอกไปใช ในการปร บการ เร ยน เปล ยนการสอน และปร บปร งการบร หารของสถานศ กษา ๗.๒ ได เคร อข ายห วงโซ ค ณภาพทางการศ กษา ๑ ช วย ๙ ๗.๓ ได ข อเสนอแนะเช งนโยบายในการน าผลประเม นไปใช ส งเสร มและพ ฒนาค ณภาพการเร ยน การสอน สถานศ กษา และระบบ การศ กษาโดยใช ร ปแบบ ๑ ช วย ๙ ๘. ผลประโยชน ท จะได ร บ ๘.๑ สถานศ กษาแกนน า ๘.๑.๑ ได ร บการยกย อง เช ดช ให เป นต นแบบ เป นต วอย าง เป นผ น าในการพ ฒนาในการเป นสถานศ กษาท ใช โอกาสท ด กว าหร อ ความพร อมท ม อย ของตนเองไปช วยเหล อเก อก ลสถานศ กษาอ น ๆ ท ม ข อจ าก ด หร อพ ฒนาตนเองไม ได ให ได ม โอกาสในการพ ฒนา สถานศ กษาไปส ความส าเร จตามเป าหมายของการจ ดการศ กษา ๘.๑.๒ ประโยชน ท ได ร บ ค อได ร บการยกย องจากส งคม ท จะเป นผ ต ดส น ประเม นค าความด ของสถานศ กษาท เป น ๑ จ งไม ใช ต ว เง น หร อรางว ล หร อคะแนนพ เศษจากการประเม นค ณภาพภายนอกรอบสาม (พ.ศ. ๒๕๕๔-๒๕๕๘) ๘.๑.๓ จะได ร บรางว ลต นแบบประต มากรรม หร อเก ยรต บ ตร ซ งเป นส ญล กษณ แสดงการเป นผ น าทางด านค ณภาพ ม ความเอ อ อาทร ช วยเหล อเก อก ล และร วมก นในการพ ฒนาค ณภาพการศ กษาของชาต ๘.๒ สถานศ กษาเคร อข ายการพ ฒนา ได ร บโอกาส ความช วยเหล อในการพ ฒนาสถานศ กษาให ม ผลการประเม นค ณภาพภายนอกรอบสาม (พ.ศ. ๒๕๕๔-๒๕๕๘) ด ข น กว าผลการประเม นค ณภาพภายนอกรอบสอง (พ.ศ. ๒๕๔๙-๒๕๕๓) ๘.๓ สมศ. เป นองค กรท ร บรองมาตรฐานและประเม นค ณภาพการศ กษาของชาต ปรารถนาจะเห นความร วมม อในการพ ฒนาการศ กษาของ สถานศ กษาด วยก นเอง จากการรวมพล งก นอย างเหน ยวแน นท ก อให เก ดเคร อข ายการพ ฒนาอย างกว างขวาง ท ช วยเหล อเก อก ลก น โดยการ ใช โอกาส ข อได เปร ยบของสถานศ กษาท ม ความเข มแข งและม ความพร อมในด านต างๆ เข าไปช วยเหล อสถานศ กษาท ม โอกาสอย างจ าก ดให ได ร บการพ ฒนามากข น ๘.๔ ประเทศชาต และส งคม ๘.๔.๑ เคร อข ายความร วมม อท เข มแข งท าให ผ เร ยนได ร บการพ ฒนาเต มตามศ กยภาพ ๘.๔.๒ ผ เร ยน ผ ปกครอง ม แหล งเร ยนร ท ม ค ณภาพ ๘.๔.๓ ค ณภาพของสถานศ กษาได ร บการพ ฒนาอย างรวดเร วภายใต ความร วมม อของเคร อข าย ห วงโซ ค ณภาพทางการศ กษา ๘.๔.๔ การศ กษาของประเทศไทยจะได ร บการพ ฒนาส มาตรฐานสากล