Remedies in Zuid-Afrika en Europa

Transcription

1 Redactie: Jan Smits Gerhard Lubbe Remedies in Zuid-Afrika en Europa Bijdragen over privaatrecht en constitutioneel recht in Zuid-Afrika, Nederland en België INTERSENTIA

2 VII INHOUDSOPGAVE VOORWOORD INHOUDSOPGAVE LIJST VAN AUTEURS LIJST VAN AFKORTINGEN V VII xm XV Pierre Olivier DIE BONA F/DE-BEGINSEL IN DIE SUID-AFRIKAANSE KONTRAKTEREG 1 1. Die Romanistiese benadering 1 2. Die Europese kodifikasies 3 3. Die Engelse reg 6 4. Die posisie ten aansien van die goeie trou en redelikheid en billikheid in die Suid-Afrikaanse kontraktereg volgens die uitsprake van ons howe 8 5. 'n Evaluasie van ons regspraak op dié gebied 14 Jacques du Plessis ENKELE OPMERKINGS OOR REMEDIES, RESTTTUSIE, GEMENGDE REGSTEISELS, EN DIE SOEKTOG NA'N EUROPESE IUS COMMUNE Inleiding Eisoorsake en remedies in algemeen Restitutio in integrunt in gemengde regstelsels Die sistematiek van verrykingsremedies Afsluiting 34

3 vm Inhoudsopgave JAN SMITS CONTRACTUELE REMEDIES IN NEDERLAND EN EUROPA: EENWORDING EN FRAGMENTATIE Inleiding Contractuele remedies naar Nederlands recht Harmonisatie van contractuele remedies door de Europese wetgever Inleiding: het Europeesrechtelijk kader Een nadere analyse Het Europese kader geconfronteerd met het traditionele vermogensrecht Gerhard Lubbe DAADWERKLIKE VERVULLING IN DIE SUID-AFRIKAANSE REG: DIE IMPUKASIES VAN DIE UITOEFENING VAN DIE REGTERLIKE DISKRESIE Die oorsprong en ontwikkeling van die Suid-Afrikaanse benadering tot daadwerklike vervulling Die uitgangspunt van die Suid-Afrikaanse Reg Benson v SA Mutual Life Assurance Society teen die agtergrond van die Suid-Afrikaanse regspraak Die inhoud van die regterlike diskresie Die hantering van relevante oorwegings by die uitoefening van die regterlike diskresie Die verstarring van die diskresie deur die ontwikkeling van reëls aaangaande die verlening van daadwerklike vervulling Regterlike verset teen die verstarring van die diskresie Waarom die verset teen die ontwikkeling van reëls en die besorgdheid oor die behoud van diskresie? Die regterlike diskresie van nader beskou Die hof se diskresie as remediële ingreep (denegatio actionis) Die regterlike diskresie as 'n substantiewe kontraktuele derogering 'n Reg tot daadwerklike vervulling as 'n reg tot 'n remedie 'n Substantiewe reg op daadwerklike vervulling van die verbintenis Die verlening van 'n vervullingsbevel Die weiering van 'n vervullingsbevel Evaluerende opmerkings 73 EricDirix FAILLISSEMENT EN VERRIJKINGSVORDERINGEN 83

4 IX Inhoudsopgave Willem Grosheide EIGENDOM IN DE INFORMATIEMAATSCHAPPIJ Inleidende opmerkingen Eigendom in (de) overgang - 50 jaar rechtsvorming in vogelvlucht Nieuwe wijn in oude zakken? - een oud paradigma voor een nieuwe rijd Afsluitende opmerkingen 116 Hanri Mostert DIE INVLOED VAN DIE GRONDWETLIKE EIENDOMSKLOUSULE OP DIE EIENDOMSKONSEP IN DIE SUID-AFRIKAANSE REG Inleiding Grondeiendomsreg en rassediskriminasie: oorsigtelike historiese perspektiewe Eiendom in privaatregtelike en grondwetlike sin Die regsaard van eiendom in die privaatregtelike sin Eiendomsreg as eenheidkonsep Eindomsreg as 'n bondeltjie regte Teoretiese voorkeure? Die grondwet en die eiendomsbegrip 'Regte in eiendom' Beskermingswaardige 'eiendom' Noodwendigheid van 'n dinamiese eiendomsbegrip Die verskillende funksies van eiendomsreg Meer omvangryke grondwetlike eiendomsbeskerming Wisselwerking tussen privaatreg en grondwet Slotsom 137 Juanita Pienaar DIE BESKERMING VAN ONROERENDE EIENDOM: NUWE ONTWIKKELINGS Inleiding Saaklike remedies Agtergrond Nuwe ontwikkelings Toepassingsgebied van wet 19 van Riglyne uit regspraak Verskillende prosedures Toepassingsgebied van die rei vindicatio Die rol van artikel 26(3) van die Grondwet Riglyne uit regspraak Gevolgtrekking 157

5 Inhoudsopgave Lars van Vliet ACCESSION OF MOVABLES TO LAND IN DUTCH, ENGUSH AND SOUTH AFRICAN LAW Introduction Dutch Law Principles Underlying Accession Is Accession Important only as Regards Real Rights? EnglishLaw South African Law Conclusion 177 André van der Walt 'N NUWE, GRONDWETLIKE, lus COMMUNE? GEDAGTES OOR DIE ONTWIKKELING VAN POST-APARTHEID SUID-AFRIKAANSE REG Inleiding: Transformasie en Normaliteit Normaliteit, Ortodoksie, Selftevredenheid Vernuwing en Hernude Weerstand teen Ortodoksie 184 Henk Botha GRONDWETLIKE BEREGTINGSTYLE: KATEGORISERING, BALANSERING EN PROPORSIONALITEIT Inleiding Kategorisering Balansering en proporsionaliteit Slotopmerkings 197 Lourens du Plessis DIE IMPAK VAN DIE GRONDWET AS 'HOOGSTE REG' OP BESTAANDE REG (TOEGESPTTSOPWETSVERTOLKING) Ten geleide Regterlike selfbeheersing Subsidiariteit Forumsentriese subsidiariteit Geskilpuntsentriese subsidiariteit Grondwetskonforme wetsvertolking Die wetsuitlegvermoede teen onnodige wysiging van die bestaande reg Slotopmerkings 215

6 Inhoudsopgave C.H. (Remco) van Rhee TOWARDS A PROCEDURAL lus COMMUNE? Introduction lus Commune The Reception of the Procedural ius commune in Secular Courts Reception on the Continent Reception in England Codification of Procedure Common Elements of Civil Procedure in Europe Shared Elements of Civil Procedure in 19th Century Europe Convergence of Civil Procedure in the 20th Century Concluding Remarks 232 XI