เร องน าร เก ยวก บผ ตรวจการแผ นด น นานาสาระ : ภารก จการส งเสร มจ ตส ำน ก ส ภรณ ย งวรการ 1 1 น กว ชาการอาว โสระด บส ง ส ำน กส งเสร มมาตรฐานจร ยธรรม ส ำน กงานผ ตรวจการแผ นด น
ตามท ฉบ บท แล ว ได กล าวไปเบ องต นเก ยวก บ การด ำเน นงานด านจร ยธรรมของผ ตรวจการแผ นด น ว าม ท งส น 3 ประการ ได แก 1. เสนอแนะหร อให ค ำแนะน ำในการ จ ดท ำหร อปร บปร งประมวลจร ยธรรมของผ ด ำรง ต ำแหน งทางการเม อง ข าราชการ และเจ าหน าท ของร ฐแต ละประเภท 2. ส งเสร มให ผ ด ำรงต ำแหน งทางการเม อง ข าราชการ และเจ าหน าท ของร ฐม จ ตส ำน กในด าน จร ยธรรม 3. รายงานการกระท ำท ม การฝ าฝ น ประมวลจร ยธรรม เพ อให ผ ท ร บผ ดชอบในการ บ งค บการให เป นไปตามประมวลจร ยธรรม ด ำเน นการ บ งค บให เป นไปตามประมวลจร ยธรรม โดยได เล าถ ง ค ำว า ประมวลจร ยธรรม ให ได ทราบก นแล ว ว าม ความเป นมาอย างไร และม ความส ำค ญอย างไร ส ำหร บฉบ บน จะมาเล าถ งการด ำเน นงานด านการ ส งเสร มจ ตส ำน กด านจร ยธรรมให แก ผ ด ำรงต ำแหน ง ทางการเม อง ข าราชการ และเจ าหน าท ของร ฐ ซ งส ำน กงานผ ตรวจการแผ นด นได ด ำเน นโครงการ ส งเสร มจ ตส ำน กด านจร ยธรรมให แก กล มเป าหมาย ท ง 3 กล มท ก ำหนดไว แต ผ ตรวจการแผ นด นพ จารณา แล วเห นว าเพ ยงแค 3 กล มน อาจย งไม เพ ยงพอ จ งได ก ำหนดกล มเป าหมายเฉพาะในด านการส งเสร ม จร ยธรรมเพ มเต มเป นพ เศษอ ก 6 กล มสถาบ น ได แก สถาบ นครอบคร ว / ศาสนา / การศ กษา / การเม อง การปกครอง / ส อมวลชน และกล มเคร อข าย ท งน เพ อให เก ดการส งเสร มจร ยธรรมท ครอบคล ม เหมาะสม เพราะท กภาคส วนม ความเก ยวพ นก น ไม สามารถ ส งเสร มเฉพาะกล มใดกล มหน งให เก ดผลอย างม ประส ทธ ภาพได ส ำน กส งเสร มมาตรฐานจร ยธรรม จ งด ำเน น ก จกรรม / โครงการเก ยวก บการส งเสร มจ ตส ำน ก ด านจร ยธรรม ในกล มเป าหมายต าง ๆ มาโดยตลอด ท งท จ ดท ำเอง ร วมม อก บหน วยงานท ร บผ ดชอบ รวมถ งการไปร วมก จกรรมด านจร ยธรรมของ หน วยงานร ฐอ น ๆ ซ งในฉบ บน ขอเสนอโครงการ ท ได จ ดท ำให แก กล มข าราชการคร ท เร ยกว า โครงการพ ฒนาโรงเร ยนต นแบบด านค ณธรรม จร ยธรรม ซ งเป นโครงการท ประสบผลส ำเร จและ ได ร บการตอบร บเป นอย างด และได ขยายผลไปส โครงการพ ฒนาโรงเร ยนค ณธรรม จร ยธรรม ในโครงการกองท นการศ กษา สำ น กงานผ ตรวจการแผ นด น 125
:: โครงการพ ฒนาโรงเร ยนต นแบบด านค ณธรรม จร ยธรรม :: ส บเน องจากว าสถาบ นการศ กษาม ความ ส ำค ญอย างย งท จะเป นจ ดเช อมโยงในการปล กและ ปล กจ ตส ำน กด านค ณธรรมจร ยธรรม เพราะเป น ศ นย กลางของช มชน อ กท งข าราชการคร เป น องค ประกอบส ำค ญในการพ ฒนาล กษณะ อ นพ งประสงค ให เก ดข นในเด กและเยาวชนด วยการ ปล กจ ตส ำน กด านค ณธรรมและจร ยธรรม ด งน น การปล กจ ตส ำน กให ก บข าราชการคร จ งควรด ำเน นการ ค ขนานไปก บการปล กจ ตส ำน กด านค ณธรรมจร ยธรรม ให ก บเด กและเยาวชน และต องอาศ ยการม ส วนร วม ของท กฝ ายท เก ยวข องท งจากบ าน โรงเร ยน และส งคม ส ำน กงานผ ตรวจการแผ นด นร วมม อก บ ศ นย ค ณธรรม (องค การมหาชน) และโรงเร ยน บางม ลนากภ ม ว ทยาคม จ งหว ดพ จ ตร ด ำเน นการ จ ดท ำ โครงการพ ฒนาโรงเร ยนต นแบบด าน ค ณธรรม จร ยธรรม ข น เพ อปล กฝ งจ ตส ำน กด าน จร ยธรรมให ก บเด ก เยาวชน พร อมก บปล กจ ตส ำน ก ให ก บข าราชการคร ในโรงเร ยน และพ ฒนาโรงเร ยน บางม ลนากภ ม ว ทยาคม จ งหว ดพ จ ตร ให เป น โรงเร ยนต นแบบด านค ณธรรม จร ยธรรม โดย ล กษณะของโรงเร ยนต นแบบด านค ณธรรมจร ยธรรม น ม ความสอดคล องก บหล กส ตรแกนกลางการศ กษา ข นพ นฐาน พ.ศ. 2551 แต จะม งเน นท การจ ดก จกรรม พ ฒนาผ เร ยน ได แก ก จกรรมช มน ม / ชมรม และ ก จกรรมเพ อส งคม / สาธารณประโยชน โดยให เป น ก จกรรมท พ ฒนาการส งเสร มจ ตส ำน กด านค ณธรรม จร ยธรรมของคร และน กเร ยน ซ งจะต องร วมก นท ำ ก จกรรมค ณธรรม เร ยกว า โครงงานค ณธรรม กระบวนการพ ฒนาโรงเร ยนต นแบบด าน ค ณธรรม จร ยธรรม ได เร มด ำเน นการต งแต เด อน ก นยายน 2553 โดยก ำหนดย ทธศาสตร การพ ฒนาไว 3 ด าน ได แก การพ ฒนาคร การพ ฒนาน กเร ยน และ การพ ฒนาสภาพแวดล อมท เอ อต อการปล กฝ งค ณธรรม จร ยธรรม โดยม งส เป าหมายเช งค ณธรรม 3 ด าน ค อ ซ อส ตย ร บผ ดชอบ พอเพ ยง และม 6 กล ม โครงงานค ณธรรมหล กเป นต วข บเคล อน เร ยกส น ๆ ว า ย ทธศาสตร 3-6-3 เม อด ำเน นการครบ 1 ป โรงเร ยนบางม ลนากภ ม ว ทยาคม ได พ ฒนามาเป น โรงเร ยนต นแบบด านค ณธรรม จร ยธรรม ได ร บการ ประเม นผลจากน กว จ ยศ นย ค ณธรรม (องค การ มหาชน) และส ำน กงานผ ตรวจการแผ นด น โดยใช CIPPI Model ม ผลส มฤทธ อย ในระด บ ด (78.91%) ในส วนของการประเม นค ณภาพภายนอก รอบ 3 (พ.ศ. 2554-2558) โรงเร ยนบางม ลนาก ภ ม ว ทยาคม ม ผลคะแนนรวมท กต วบ งช ร อยละ 82.74 กล าวค อ ม ผลการประเม นอย ในระด บ ค ณภาพ ด และได ร บการร บรองมาตรฐาน การศ กษา ม จ ดเด น ค อ ผ เร ยนม อ ตล กษณ ด าน ความซ อส ตย ม ความร บผ ดชอบ ม ความพอเพ ยง รวมท งสถานศ กษาม จ ดเน น จ ดเด น เป นโรงเร ยน ต นแบบด านค ณธรรม จร ยธรรม 126 ป ท 7 ฉบ บท 1 มกราคม - ม ถ นายน 2557
หล งจากท ได ด ำเน นโครงการพ ฒนาโรงเร ยน ต นแบบด านค ณธรรม จร ยธรรม จนประสบผลส ำเร จ ส ำน กงานผ ตรวจการแผ นด นได ส งมอบองค ความร กระบวนการพ ฒนาโรงเร ยนต นแบบด านค ณธรรม จร ยธรรมให ก บผ แทนส ำน กงานคณะกรรมการ การศ กษาข นพ นฐาน (สพฐ.) กระทรวงศ กษาธ การ เม อเด อนมกราคม 2556 เพ อน ำไปประย กต ใช พ ฒนา โรงเร ยนอ น ๆ ท วประเทศ โดย สพฐ. ย นด ให ความร วมม อก บส ำน กงานผ ตรวจการแผ นด น โดยมอบหมายให ส ำน กพ ฒนานว ตกรรมการจ ด การศ กษา ส งก ด สพฐ. เป นผ ร บผ ดชอบด ำเน นการ :: โครงการพ ฒนาโรงเร ยนค ณธรรม จร ยธรรม ในโครงการกองท นการศ กษา :: พระบาทสมเด จพระเจ าอย ห วภ ม พลอด ลยเดช ได พระราชทานเง นส วนพระองค ให จ ดต ง โครงการ กองท นการศ กษา เพ อพระราชทานแก เด กท วไป และทรงพระกร ณาโปรดเกล าฯ ให พลเอกเปรม ต ณส ลานนท ประธานองคมนตร เป นประธาน โครงการกองท นการศ กษา โดยม เป าหมาย ค อ เพ อสร างคนด ส ส งคม โดยในป พ.ศ. 2555 คณะกรรมการบร หารโครงการกองท นการศ กษาและ คณะ น ำโดยพลเอกส รย ทธ จ ลานนท องคมนตร (พร อมด วยองคมนตร อ ก 5 ท าน) ให ความสนใจ เข าเย ยมชมศ กษาด งานโรงเร ยนต นแบบฯ เพ อน ำ แนวทางการพ ฒนาไปปร บใช ก บโรงเร ยนในโครงการ กองท นการศ กษา การด ำเน นโครงการกองท นการศ กษา ได น ำองค ความร การพ ฒนาโรงเร ยนต นแบบด าน ค ณธรรม จร ยธรรม (บางม ลนากโมเดล) มาใช ก บ โรงเร ยนท ส ำน กราชเลขาธ การให การสน บสน น ช วยเหล อ โดยม หน วยงานร วมก นเป นภาค เคร อข าย ในการพ ฒนาโรงเร ยนค ณธรรม จร ยธรรม ในโครงการ กองท นการศ กษา ภายใต กรอบอ ำนาจหน าท และ ความร บผ ดชอบของหน วยงานภาค ซ งได ท ำบ นท ก ข อตกลงความร วมม อในการพ ฒนาโรงเร ยนใน โครงการกองท นการศ กษา สำ น กงานผ ตรวจการแผ นด น 127
กล มเป าหมายในการด ำเน นโครงการกองท น การศ กษา ค อ คณะผ บร หารส ำน กงานเขตพ นท การศ กษา ศ กษาน เทศก แต ละเขตพ นท ผ บร หาร คร และบ คลากรทางการศ กษา ซ งเป นไปตามกล ม เป าหมายในการด ำเน นงานส งเสร มจร ยธรรมของ ส ำน กงานผ ตรวจการแผ นด น ค อ กล มข าราชการ (คร ) ท จะต องเป นแบบอย างท ด ให แก เด กและ เยาวชน รวมถ งสถานศ กษาท จะต องเป นหน วยงาน หล กในการอบรม บ มเพาะเด กและเยาวชน ให ม พฤต กรรมท ด งาม พร อมท งสอดแทรก ปล กฝ ง เร องค ณธรรม จร ยธรรม ความด งามให ก บเด ก เพ อให สถานศ กษาเป นแหล งผล ตคนด ส ส งคมไทย ให มากข น ป จจ บ น โครงการกองท นการศ กษาได ด ำเน นงานไปแล วรวม 3 ร น ได แก ร นท 1 ด ำเน นงานเด อนต ลาคม 2555 - ก นยายน 2556 จ ำนวน 20 โรง ในเขตพ นท ภาคกลาง ร นท 2 ด ำเน นงานเด อนพฤษภาคม 2556 - เมษายน 2557 จ ำนวน 27 โรง ในเขตพ นท ภาคกลาง ร นท 3 ด ำเน นงานเด อนกรกฎาคม 2557 - ม ถ นายน 2558 จ ำนวน 25 โรง ในเขตพ นท ภาคอ สานเหน อ อ สานใต และภาคใต นอกจากน ได ด ำเน นการพ ฒนาโรงเร ยนใน โครงการของศ นย โรงเร ยนค ณธรรม ม ลน ธ ย วสถ รค ณ ส ำน กงานทร พย ส นส วนพระมหากษ ตร ย จ ำนวน 27 โรง ในพ นท 3 จ งหว ด ได แก พ จ ตร ลพบ ร และ สระบ ร ท เร มพ ฒนาในเด อนเมษายน 2557 และได ลงนามในบ นท กข อตกลงความร วมม อระหว างม ลน ธ ย วสถ รค ณ ส ำน กงานคณะกรรมการการศ กษาข น พ นฐาน ส ำน กงานผ ตรวจการแผ นด น ศ นย ค ณธรรม (องค การมหาชน) และมหาว ทยาล ยธรรมศาสตร เร อง การพ ฒนาค ณธรรม จร ยธรรม และปร ชญา เศรษฐก จพอเพ ยงให ก บสถานศ กษา เม อว นท 21 พฤษภาคม 2557 ท งน เพ อเป นการขยายผล วงกว างไปย งโรงเร ยนในท กระด บ ท กส งก ด และสถาบ นการอ ดมศ กษาท วภ ม ภาคของประเทศ โดยร วมม อก บหน วยงานภาค เคร อข ายในการเสร มสร าง จ ตส ำน กด านค ณธรรม จร ยธรรม เพ อพ ฒนาให สถาบ น การศ กษาเป นสถานท ในการอบรมบ มเพาะคนด เข าส ส งคมต อไป โครงการพ ฒนาโรงเร ยนต นแบบด านค ณธรรม จร ยธรรม และ โครงการพ ฒนาโรงเร ยนค ณธรรม จร ยธรรม ในโครงการกองท นการศ กษา ท ได กล าวถ ง ในฉบ บน เป นเพ ยงภารก จหน งในการส งเสร มจร ยธรรม ให แก กล มเป าหมายท เป นข าราชการ (คร ) และ กล มเป าหมายพ เศษ (สถาบ นการศ กษา) เท าน น ในฉบ บหน าเราจะมาด ก นถ งภารก จในการส งเสร ม จร ยธรรมให แก กล มผ ด ำรงต ำแหน งทางการเม อง ท งระด บชาต และระด บท องถ น ท ส ำน กงานผ ตรวจ การแผ นด นได ด ำเน นงานมาในหลาย ๆ โครงการ ต ดตาม นานาสาระ : ภารก จการส งเสร มจ ตส ำน ก ด านจร ยธรรม ได ใหม ในฉบ บหน าคะ ** ขอขอบค ณข อม ลจากท มพ ฒนาโรงเร ยน ค ณธรรม จร ยธรรม ** 128 ป ท 7 ฉบ บท 1 มกราคม - ม ถ นายน 2557