The SAS system for windows v9.0

The SAS system for windows v9.0 SAS เป นค าย อมาจาก Statistical Analysis System เข ยนโดย SAS Institute Incorporation Carry, North Carolina, U.S.A. ว ตถ ประสงค - เพ อใช ประโยชน แก น กว จ ยและน กว เคราะห สถ ต โดยตรง ความสามารถ SAS เป นโปรแกรมส าเร จร ปขนาดใหญ ส าหร บว เคราะห ข อม ลทางสถ ต ท ม ประส ทธ ภาพ ม ความสามารถหลายด าน ในท น จะกล าวเฉพาะ การว เคราะห ความแปรปรวน (Analysis of variance) ของข อม ลท ได จากแผนการทดลอง ต าง ๆ เช น - Completely Randomized Design; CRD - Randomized Complete Block Design; CRD - การว เคราะห Treatment แบบ Factorial การใช โปรแกรม SAS 9.0 for MS Windows by Aj. Sriubol Thongpradistha, RMUTSV หน าท 1 / 17

ค ณสมบ ต ท ส าค ญ 1. ว เคราะห ข อม ลทางสถ ต ได แม นย า 2. ม ว ธ การใช งานง าย ไม ม พ นฐานด านเข ยนโปรแกรม 3. ค นหาความผ ดพลาดในการป อนข อม ล และรายงานผลข อม ลท ผ ดพลาดพร อมบอก หมายเลขค าส งเกต องค ประกอบของหน าต างของ SAS system ในระบบ SAS จะแสดง 3 หน าต าง ค อ 1. PGM (Program Editor) : ใช เข ยนค าส ง SAS และแก ไขท ว ๆ ไป 2. Log : ส วนท แสดงล าด บการท างานของช ดค าส งและความผ ดพลาด 3. Output : แสดงส งท ได จากการประมวลผลของช ดค าส ง SAS ข อควรระว งในการใช PGM และ OUTPUT - การใช PGM หากต องการ run file อ น ต อจากท ได run ไปแล ว ให ตรวจด ว าท menu แฟ ม ม ค าว า END หร อไม หากม ให กด แล วต าแหน งน นจะกลายเป น SEND แสดง ว าสามารถ OPEN file อ น ๆ มาได เพราะหากไม ท าเช นน file ท งหมดจะต อก น หากม การ run ก จะได output หลายค า - การใช OUTPUT จะต องไปท menu Globals แล วเล อก Output ด ว าม ข อความอ นหร อไม หากม และไม ต องการ ให ไปท menu Edit แล วเล อก Clear Text การใช โปรแกรม SAS 9.0 for MS Windows by Aj. Sriubol Thongpradistha, RMUTSV หน าท 2 / 17

การค ดลอกโปรแกรมลงใน WORD หากท าการพ มพ ข อม ลออกด วย SAS จะต องใช กระดาษเป น 2 เท าของ Word ทางท ด ควร จะค ดลอกลง Word ด กว า ว ธ การท า - เม อแน ใจว า clear ข อม ลใน PGM และ OUTPUT ของ SAS แล ว ท าการ RUN โปรแกรม เคร องจะแสดงไปท หน าต าง OUTPUT โดยอ ตโนม ต - จากน นให ไปท ให ไปท menu Edit แล วเล อก Select all จะเก ดเป นแถบส ด าท งหมด - ไปท menu Edit อ กคร ง แล วเล อก Copy - หากเป ด Word อย แล วก ให ใช ค าส ง menu Edit อ กคร ง แล วเล อก Paste และต องต งค า หน ากระดาษของ Word ด งน ขอบซ าย และขวา เท าก บ 0.8 เพ อไม ต องจ ดร ปแบบมากมาย ความหมายของ Function Keys กรณ จ าค ย ไม ได สามารถเร ยกด โดยการกด F9 ซ งจะพบว า โครงสร างของค าส ง SAS 1. SAS Keyword - เป นช อเฉพาะของ SAS ท บอกให ทราบว า เป นค าส งชน ดใด และใช เป นค าส งส าหร บใน โปรแกรม SAS ท างาน เช น INPUT, DATA, PROC และ BY เป นต น โดยท แต ละค าส งอาจจะม SAS Keyword 1, 2 หร อมากกว าก ได 2. SAS Name - หมายถ ง ต วแปร (Variable Name) เป นช อต วแปรหร อช อช ดข อม ลท ต งข นเองในการท างาน กฎการต งช อ SAS Name - ประกอบด วย ต วเลข หร อต วอ กษร A Z, 0 9, _ (under score) - ช อท ม ความยาวไม เก น 6 ต ว การใช โปรแกรม SAS 9.0 for MS Windows by Aj. Sriubol Thongpradistha, RMUTSV หน าท 3 / 17

- ข นช อด วยต วอ กษร หร อ - ประกอบด วยช องว างไม ได เช น Name, AGE, Score, NM เป นต น หล กในการเข ยนค าส ง SAS 1. ค าส ง SAS เป นค าส งล กษณะ free format สามารถพ มพ ค าส งเร มต น ท คอล มน ใด ก ได ความยาวเก น 1 บรรท ดก ได 2. ในหน งบรรท ดอาจม หลาย ๆ ค าส ง แต ละค าต องค นด วย เคร องหมาย semicolon ; 3. แต ละค าในค าส งหน ง ๆ ต องเว นห างก นอย างน อย 1 ช องว าง หร อ 1 เคาะ เพ อแสดงการ แยกค า และค าหน งใช อ กษรหร อส ญล กษณ ไม เก น 8 ต ว 4. เม อจบค าส งหน ง ๆ ต องใส เคร องหมาย ; ท กคร ง แสดงว าจบค าส ง ส าหร บรายละเอ ยด อ น ๆ แล วแต โครงสร างของแต ละค าส ง ค าส ง SAS ท จ าเป นต องใช ในการเข ยนโปรแกรม 1. DATA data set name ต องใช ท กคร ง อาจระบ ช อของช ดข อม ล 2. INPUT Variables ต องใช ท กคร ง ส าหร บก าหนดช อ, ต าแหน งและชน ดของต วแปร 3. Program statement ใช เม อต องการด ดแปลงข อม ล 4. CARDS statement ใช ค าส งน ท กคร ง เพ อบ นท กข อม ลลงในโปรแกรม การใช โปรแกรม SAS 9.0 for MS Windows by Aj. Sriubol Thongpradistha, RMUTSV หน าท 4 / 17

PROCESS ANOVA for CRD โครงสร างของโปรแกรม SAS /* Comment */ TITLE COMPLETELY RANDOMIZED BLOCK DESIGN for ต วแปร ค าส งเกต ; DATA แผนการทดลอง; DO ต วแปร TRT =.,.,. ; DO ต วแปร REP = 1 TO n; INPUT ต วแปร ค าส งเกต @@; OUTPUT; CARDS; ช ดข อม ล ; PROC ANOVA; CLASS ต วแปร TRT ; MODEL ต วแปร ค าส งเกต = ต วแปร TRT ; MEANS ต วแปร TRT /ว ธ เปร ยบเท ยบค าเฉล ย; MEANS ต วแปร TRT /ว ธ เปร ยบเท ยบค าเฉล ย ALPHA = 0.01; RUN; ต วอย างท 5.5 จากการทดลองอาหารข นจาก 3 บร ษ ท (A,B,C) ท ม ผลต อการให นมของโคนม ผ ทดลองน า โคท ม ระยะการให นมเด ยวก น และความใกล เค ยงก นในเร องอาย และน าหน ก และความสมบ รณ อ น ๆ จ านวน 12 ต วเข าทดลอง โดยโคนมต วใดจะได ร บอาหารข นจากบร ษ ทใดน นเป นไปอย างส ม ท า การทดลอง 3 เด อน ได ข อม ลปร มาณน านมเฉล ยต อว นเป นก โลกร ม rep1 rep2 rep3 rep4 A 16.5 15.5 17.0 18.0 B 19.0 18.5 20.0 19.5 C 22.5 18.5 23.0 19.0 การใช โปรแกรม SAS 9.0 for MS Windows by Aj. Sriubol Thongpradistha, RMUTSV หน าท 5 / 17

การว เคราะห ข อม ล กด F3 หร อร ป (submit) จะได ผลด งน การใช โปรแกรม SAS 9.0 for MS Windows by Aj. Sriubol Thongpradistha, RMUTSV หน าท 6 / 17

การใช โปรแกรม SAS 9.0 for MS Windows by Aj. Sriubol Thongpradistha, RMUTSV หน าท 7 / 17

การแปรผล สมม ต ฐาน Ho : mean A = mean B = mean C HA : ม mean อย างน อย 1 ค ท ไม เท าก บ เม อ mean A B และ C เป นปร มาณน านมเฉล ยของกล มโคท ได ร บ ส ตรอาหาร A B และC 1. ด ว า Pr > F ไหม ท alpha = 0.01 ถ า ค าในช อง Pr > F ม ค ามากกว า 0.01 น นค อ 0.0142 > 0.01 ยอมร บ HO ค าเฉล ยค น นไม ม ความแตกต างก นทางสถ ต ท ระด บความเช อม นร อยละ 99 (P> 0.01) ท alpha = 0.05 ถ า ค าในช อง Pr > F ม ค าน อยกว า 0.05 น นค อ 0.0142 0.05 ยอมร บ HA ค าเฉล ยค น นม ความแตกต างก นทางสถ ต อย างม น ยส าค ญท ระด บความเช อม นร อย ละ 95 (P 0.05) 2. อ กษรท เหม อนก นของค าเฉล ย หมายถ ง ไม ม ความแตกต างก นทางสถ ต ท ระด บความ เช อม นร อยละ 95 (P>0.05) การเข ยนผลการทดลอง ข อก าหนดในการเข ยนตารางหร อร ปท ได จากการว เคราะห ค าทางสถ ต - เข ยนค าเฉล ยท ม อ กษรภาษาไทย (ต วยก) ก าก บไว เท าน น โดยน าค าเฉล ยต าง ๆ จากผลการ ว เคราะห ค าทางสถ ต ข างต นโปรแกรมได จ ดกล มค าเฉล ยไว ท Duncan grouping (ท ระด บ ความเช อม นร อยละ 95) เป นอ กษรภาษาอ งกฤษก สามารถน ามาแปลงเป นอ กษรไทยด ง แสดงในตารางท 1 - ให ก าก บอ กษรจากน อยไปหามากไว ท ค าเฉล ยท ม ค ามากไปหาน อย - จะต องหากค าส วนเบ ยงเบนมาตรฐาน (S.D.) ต อท ายค าเฉล ยท ได จากผลการว เคราะห ค า ทางสถ ต เพราะจะได ทราบถ งความคลาดเคล อนของผลการทดลองแต ละซ าด งแสดงใน ตารางท 1 - จะต องเข ยนหมายเหต อธ บายค าเฉล ยท ม ต วอ กษรเหม อนก นหร อแตกต างก นในแนวนอน หร อแนวสดมภ ด งน การใช โปรแกรม SAS 9.0 for MS Windows by Aj. Sriubol Thongpradistha, RMUTSV หน าท 8 / 17

ค าเฉล ยท ม ต วอ กษรเหม อนก นในแนวสดมภ ไม ม ความแตกต างก นทางสถ ต ท ระด บความเช อม นร อยละ 95 (P>0.05) ค าเฉล ยท ม ต วอ กษรแตกต างก นในแนวสดมภ ม ความแตกต างก นทางสถ ต อย างม น ยส าค ญท ระด บความเช อม นร อยละ 95 (P 0.05) - ต องแสดงผลการว เคราะห ความแปรปรวนเอาไว ท ภาคผนวกและแสดงความเก ยวโยงมาย ง ตารางท แสดงไว ในผลการทดลอง ตารางท 1 ผลของส ตรอาหารข นต อปร มาณน านมโค ส ตรอาหารข น ปร มาณน านมเฉล ยต อว น (ก โลกร ม) A 16.75 ข ± 1.04 B 19.25 ก ± 0.65 C 20.75 ก ± 2.33 หมายเหต ค าเฉล ยท ม ต วอ กษรเหม อนก นในแนวสดมภ ไม ม ความแตกต างก นทางสถ ต ท ระด บความเช อม นร อยละ 95 (P>0.05) ADVANCED กรณ ท ไม ต องการเข ยนโปรแกรมก บข อม ลท ม เป นช ดเด ยวก น แต ม การว เคราะห ANOVA ก บผลการทดลองค าอ น เช น นอกจาก ปร มาณน านมแล วย งม การช งน าหน ก หร อปร มาณไขม น เป น ต น หร อในการทดลองทาง AGRO INDUSTRY ท ม ต องการว เคราะห ส งทดลองแยกเป น ว น ช วโมง แต ย งใช TRT และ REP เหม อนเด ม (หน วยการทดลองเด ยวก น) ส งท เปล ยนแปลงค อ ค า INPUT และข อม ลท ต องเพ ม เช น ต องการว เคราะห น าหน กโค พร อมก บปร มาณน านม (หร อก ต วก ได ) น าหน กโค (ก โลกร ม) rep1 rep2 rep3 rep4 A 650 550 700 800 B 900 850 1000 950 C 250 850 300 900 การใช โปรแกรม SAS 9.0 for MS Windows by Aj. Sriubol Thongpradistha, RMUTSV หน าท 9 / 17

ร ปแบบการป อนแบบอ น ม ค าส งง าย แต ต องเส ยเวลาในการป อน โดยการระบ Rep และ TRT เช น การใช โปรแกรม SAS 9.0 for MS Windows by Aj. Sriubol Thongpradistha, RMUTSV หน าท 10 / 17

PROCESS ANOVA for RCBD โครงสร างของโปรแกรม SAS /* Comment */ TITLE Randomized Complete Block Design for ต วแปร ค าส งเกต ; DATA แผนการทดลอง; DO ต วแปร TRT =.,.,. ; DO ต วแปร BLOCK = 1 TO n; INPUT ต วแปร ค าส งเกต @@; OUTPUT; CARDS; ช ดข อม ล ; PROC ANOVA; CLASS ต วแปร TRT ต วแปร BLOCK ; MODEL ต วแปร ค าส งเกต = ต วแปร TRT ต วแปร BLOCK ; MEANS ต วแปร TRT /ว ธ เปร ยบเท ยบค าเฉล ย; MEANS ต วแปร TRT /ว ธ เปร ยบเท ยบค าเฉล ย ALPHA = 0.01; RUN; การใช โปรแกรม SAS 9.0 for MS Windows by Aj. Sriubol Thongpradistha, RMUTSV หน าท 11 / 17

ต วอย างท 5.7 การว เคราะห ข อม ล กด F3 หร อร ป การแปรผล จะเหม อนการทดลองแบบ CRD (submit) การใช โปรแกรม SAS 9.0 for MS Windows by Aj. Sriubol Thongpradistha, RMUTSV หน าท 12 / 17

PROCESS ANOVA for Factorial Experiments in CRD โครงสร างของโปรแกรม SAS /* Comment */ TITLE Factorial Experiments for ต วแปร ค าส งเกต ; DATA แผนการทดลอง; DO ต วแปร A =. ;. ;. ; DO ต วแปร B =. ;. ;. ; DO BLOCK = 1 TO n; INPUT ต วแปร ค าส งเกต @@; OUTPUT; END CARDS; ช ดข อม ล ; PROC ANOVA; CLASS ต วแปร A ต วแปร B ; MODEL ต วแปร ค าส งเกต = ต วแปร A ต วแปร B ต วแปร A *ต วแปร B ; MEANS ต วแปร A ต วแปร B ต วแปร A *ต วแปร B /การเปร ยบเท ยบค าเฉล ย; MEANS ต วแปร A ต วแปร B ต วแปร A *ต วแปร B /ว ธ เปร ยบเท ยบค าเฉล ย ALPHA = 0.01; RUN; การใช โปรแกรม SAS 9.0 for MS Windows by Aj. Sriubol Thongpradistha, RMUTSV หน าท 13 / 17

การว เคราะห ข อม ล กด F3 หร อร ป การแปรผล จะเหม อนการทดลองแบบ CRD (submit) การใช โปรแกรม SAS 9.0 for MS Windows by Aj. Sriubol Thongpradistha, RMUTSV หน าท 14 / 17

PROCESS ANOVA for Factorial Experiments in RCBD โครงสร างของโปรแกรม SAS /* Comment */ TITLE Factorial Experiments for ต วแปร ค าส งเกต ; DATA แผนการทดลอง; DO ต วแปร A =. ;. ;. ; DO ต วแปร B =. ;. ;. ; DO BLOCK = 1 TO n; INPUT ต วแปร ค าส งเก ต @@; OUTPUT; END CARDS; ช ดข อม ล ; PROC ANOVA; CLASS ต วแปร A ต วแปร B ต วแปร BLOCK ; MODEL ต วแปร ค าส งเกต = ต วแปร A ต วแปร B ต วแปร A *ต วแปร B ต วแปร BLO MEANS ต วแปร A ต วแปร B ต วแปร A *ต วแปร B /การเปร ยบเท ยบค าเฉล ย; MEANS ต วแปร A ต วแปร B ต วแปร A *ต วแปร B /ว ธ เปร ยบเท ยบค าเฉล ย ALPHA = 0.01; RUN; CK; การใช โปรแกรม SAS 9.0 for MS Windows by Aj. Sriubol Thongpradistha, RMUTSV หน าท 15 / 17

TITLE 'Factorial Experiments for Hydroponic'; DATA FACT_RCB; DO Breed ='GR','RO','GO'; DO Solution = 'Hoagland','Knop'; DO Calcium = '0','20','40'; DO Block = 1 TO 3; INPUT P Cd Cu TSS@@; OUTPUT; CARDS; 0.181 0.149 0.159 4.0 0.171 0.150 0.152 5.0 0.180 0.224 0.165 4.0 0.165 0.147 0.159 5.0 0.203 0.149 0.152 5.0 0.215 0.224 0.162 4.0 0.237 0.151 0.155 6.0 0.159 0.150 0.160 7.0 0.199 0.224 0.152 5.0 0.209 0.229 0.159 6.0 0.136 0.223 0.163 4.0 0.178 0.100 0.158 3.0 0.165 0.124 0.170 5.0 0.154 0.153 0.154 5.0 0.148 0.224 0.158 5.5 0.180 0.074 0.159 6.0 0.147 0.198 0.156 5.0 0.187 0.232 0.180 6.2 0.175 0.144 0.162 3.0 0.188 0.149 0.160 4.0 0.159 0.200 0.184 6.0 0.203 0.149 0.158 5.0 0.221 0.225 0.163 5.5 0.162 0.254 0.187 6.0 0.170 0.174 0.169 6.0 0.194 0.175 0.163 6.0 0.187 0.278 0.158 5.0 0.175 0.149 0.158 4.0 0.169 0.165 0.162 4.5 0.159 0.200 0.194 6.0 0.187 0.174 0.159 5.0 0.165 0.158 0.720 5.5 0.209 0.199 0.160 6.0 0.198 0.174 0.159 6.0 0.194 0.163 0.162 6.5 0.024 0.174 0.188 7.0 0.160 0.200 0.140 4.0 0.163 0.199 0.159 4.5 0.138 0.209 0.195 7.0 0.126 0.149 0.159 7.0 0.181 0.200 0.159 4.5 0.175 0.239 0.160 5.0 0.187 0.166 0.162 5.5 0.165 0.199 0.159 6.0 0.199 0.199 0.172 7.5 0.187 0.200 0.160 5.0 0.165 0.174 0.163 6.0 0.137 0.244 0.159 6.0 0.165 0.144 0.158 6.0 0.188 0.199 0.171 6.5 0.180 0.198 0.158 7.0 0.147 0.173 0.161 7.0 0.187 0.156 0.159 7.0 0.149 0.199 0.162 5.0 ; PROC PRINT; PROC ANOVA; CLASS Breed Solution Calcium Block; MODEL P Cd Cu TSS = Breed Solution Calcium Breed*Solution Breed*Calcium Solution*Calcium Breed*Solution*Calcium Block; MEANS Breed Solution Calcium Breed*Solution Breed*Calcium Solution*Calcium Breed*Solution*Calcium/DUNCAN; RUN; การใช โปรแกรม SAS 9.0 for MS Windows by Aj. Sriubol Thongpradistha, RMUTSV หน าท 16 / 17

ข อก าหนดในการเข ยนตาราง ANOVA ในภาคผนวก 1) การน าผลตาราง ANOVA มาใช ในภาคผนวกต องเป นไปตามมาตรฐานสากล 2) เข ยนช อตารางว า ตารางผนวกท... 3) ก าหนดช อตารางว า การว เคราะห ความแปรปรวนของ... 4) ระบ ค าความน าเช อถ อ (C.V.) ซ งได มาจากผลการว เคราะห ทางสถ ต ในส วนของ Coeff Var ซ งค าการทดลองท ให ความน าเช อถ อ จะต องม ค าน ไม เก นร อยละ 20 5) ต วเลขในตารางว เคราะห ความแปรปรวนไม เก นทศน ยม 2 ต าแหน ง ยกเว นในช อง Pr > F ให ก าหนดตามท ได จากโปรแกรม SAS 6) จะต องก าหนดเคร องหมาย ns (ไม ม ความแตกต างก นทางสถ ต ), * (ม ความแตกต างก นทาง สถ ต อย างม น ยส าค ญ) และ ** (ม ความแตกต างก นทางสถ ต อย างม น ยส าค ญย ง) ต วอย างการเข ยนตารางผนวก แผนการทดลองแบบ CRD ตารางผนวกท 1 การว เคราะห ความแปรปรวนของส ตรอาหารต าง ๆ ต อปร มาณน านมโค แหล งของความแปรปรวน DF Sum of Squares Mean Square F Value Pr > F ส ตรอาหาร 2 32.67 16.33 7.08 0.0142* ความคลาดเคล อน 9 20.75 2.31 รวม 11 53.42 ความน าเช อถ อ = ร อยละ 8.03 หมายเหต * ส ตรอาหารให ค าเฉล ยปร มาณน านมม ความแตกต างก นทางสถ ต อย างม น ยส าค ญท ระด บความเช อม นร อยละ 95 (P 0.05) ผลการว เคราะห ค าเฉล ย แสดงด งตารางท 1 การใช โปรแกรม SAS 9.0 for MS Windows by Aj. Sriubol Thongpradistha, RMUTSV หน าท 17 / 17