Revista Vizion Strategjik - Studime të Sigurisë dhe Mbrojtjes

Size: px
Start display at page:

Download "Revista Vizion Strategjik - Studime të Sigurisë dhe Mbrojtjes"

Transcription

1

2 Revista Vizion Strategjik - Studime të Sigurisë dhe Mbrojtjes Këshilli Botues Gjen. Maj. (Rez) Maksim Malaj Kryetar Kolonel (Rez) Thimi Hudhra Anëtar Z. Igli Hasani Anëtar Z. Hristian Naumov Anëtar Redaktor Z. Hristian Naumov Art design Aferdita Hysaj E Drejta e Autorit Copyright 2013 nga Qendra Kombëtare e Sigurisë dhe Mbrojtjes (QKSM) e Ministrisë së Mbrojtjes së Shqipërisë Copyright 2013 by the National Center for Security and Defence (NCSD) of the Albanian Ministry of Defence. Pikëpamjet dhe opinionet e shprehura në Revistën Vizion Strategjik Studime të Sigurisë dhe Mbrojtjes janë tërësisht të autorit/ autorëve dhe nuk reflektojnë domosdoshmërisht politikat apo pozicionet zyrtare të Qeverisë së Republikës së Shqipërisë, Ministrisë së Mbrojtjes dhe Shtabit të Përgjithshëm. Autori/ Autorët e shkrimeve të Revistës Vizion Strategjik Studime të Sigurisë dhe Mbrojtjes nuk do të jenë subjekt i ndëshkimit për shprehjen e lirë të qëndrimeve e pozicioneve të tyre individuale edhe sikur përmbajtja e tyre të mos jetë në përputhje me qëndrimet zyrtare të institucioneve qeveritare. Njëkohësisht, autori/ autorët mbajnë përgjegjësi për shpifjet, shtrembërimet e fakteve, sharjet si dhe kopjimet e pa referuara të krijimeve dhe mendimeve të autorëve të tjerë. Për çdo informacion të mëtejshëm për botimin e kësaj Reviste, mund të kontaktoni në adresën e mëposhtme: - Mail: Departamenti i Publikimit dhe Bashkëpunimit (Redaksia e VS), Qendra Kombëtare e Sigurisë dhe Mbrojtjes, Bulevardi Zhan D Ark, Nr. 31, Tiranë, Shqipëri - Nr. Tel: dhe Ky botim i Revistës Vizion Strategjik Studime të Sigurisë dhe Mbrojtjes gjendet në website Në rast se nuk mund të merrni informacionin që kërkoni ne internet lutemi të kërkoni një kopje të tij në këtë adresë Botim i Qendrës Kombëtare të Sigurisë dhe Mbrojtjes - QKSM 2

3 PËRMBAJTJA Editoriali i Drejtorit të QKSM 4 Fjala hapëse e konferencës nga Gjeneral Major (R) Maksim Malaj 5 Fjala përshëndetëse e Prof.Dr. Sali Berisha, Kryeministër i Republikës së Shqipërisë 7 Fjala përshëndetëse Zotit Alexandër A. Arvizu, Ambasador i SHBA në Tiranë 9 Fjala përshëndetëse e Zotit Franco Frattini, Kryetar i Këshillit Italian të Atlantikut 11 Fjala e Zotit Arben Imami, Ministër i Mbrojtjes të Republikës së Shqipërisë 14 Fjala e Zonjës Edit Harxhi, Zëvendësministre e Jashtme të Republikës së Shqipërisë 18 Fjala e Zotit Zoran Sajinovic, Asistent Ministër i Mbrojtjes i Bosnje-Hercegovinës 20 Fjala e Zotit Viktor Koprivnjak, Asistent Ministër i Mbrojtjes i Republikës së Kroacisë 23 Fjala e Zotit Talat Xhaferi, Ministër i Mbrojtjes i Ish-Republikës Jugosllave të Maqedonisë_ 25 Fjala e Zotit Panagiotis Karampelas, Zëvendësministër i Mbrojtjes Kombëtare i Republikës së Greqisë 30 Fjala e Zotit Agim Çeku, Ministër i Forcave të Sigurisë i Republikës së Kosovës 32 Fjala e Cdr. Nusret Hanjalic, Drejtor i Bashkëpunimit Dypalësh, Ministria e Mbrojtjes e Malit të Zi 34 Fjala e Zotit Shefqet Bruka, Drejtor i Qendrës Ndëristitucionale Operacionale Detare të Republikës së Shqipërisë 37 Botim i Qendrës Kombëtare të Sigurisë dhe Mbrojtjes - QKSM 3

4 Editorial I dashur lexues, Në cilësinë e Drejtorit të Qendrës Kombëtare të Sigurisë dhe të Mbrojtjes (QKSM), ju paraqes këtë botim të parë të Revistës Vizion Strategjik Studime të Sigurisë dhe Mbrojtjes. Kjo është një Revistë 4 mujore e QKSM në shqip dhe anglisht. Qendra Kombëtare e Sigurisë dhe Mbrojtjes është një institucion i ri kërkimor. Misioni i saj është të mbështesë Ministrinë e Mbrojtjes dhe institucionet e shtetit me studime e kërkime në interes të reformave në fushën e sigurisë dhe të mbrojtjes së vendit për përmbushjen e misionit kushtetues të tyre dhe të detyrimeve të integrimit në NATO dhe BE. Revista Vizion Strategjik Studime të Sigurisë dhe Mbrojtjes është revistë e elitës civiloushtarake në fushën e sigurisë kombëtare, rajonale dhe globale. Ajo synon të promovojë përpunimin e mendimit shkencor, debatin konstruktiv, analizat racionale, argumentimin logjik, e mendimin alternativ për çështje të sigurisë dhe mbrojtjes. Revista është e hapur për të gjithë studiuesit, kërkuesit dhe ekspertët qeveritarë apo jo qeveritarë. Ajo synon të bëhet organ i debatit shkencor në fushën e sigurisë kombëtare, rajonale dhe globale. Si Revistë e pavarur, ajo mbron të drejtat e autorit, qëndron kundër plagjiaturës, dhe mbështet vlerat aplikative të shkrimeve kërkimore. QKSM e nis rrugëtimin e saj me botimin e punimeve të Konferencën Rajonale mbi Sfidat e Sigurisë në Adriatik dhe Jon, një konferencë e organizuar kohët e fundit nga Qendra, ku morën pjesë drejtues të lartë dhe ekspertë të institucioneve kombëtare dhe rajonale që kanë interesa në det, së bashku me disa institucione të specializuara ndërkombëtare. Konferenca vlerësoi rëndësinë e hapësirës detare të vendeve të rajonit tonë për sa i përket lëvizjes së lirë të njerëzve, mallrave dhe shërbimeve, zhvillimit ekonomik, rezervave ujore e nënujore, rritjes së industrisë turistike etj. Ajo identifikoi gjithashtu rreziqet dhe sfidat e pritshme ndaj sigurisë detare, si trafiqet e paligjshme, krimi i organizuar, terrorizmi, ndotja e mjedisit detar etj., dhe shtroi nevojën e një bashkëpunimi më të zgjuar në nivel kombëtar, bilateral dhe rajonal. Qendra Kombëtare e Sigurisë dhe Mbrojtjes do të vazhdojë të botojë studime, analiza, projekte kërkimore dhe konferenca, të cilat trajtojnë çështje të rëndësishme të axhendës së sigurisë kombëtare, rajonale dhe globale. Me këtë rast, janë të mirëpritur të gjithë kërkuesit, studiuesit, analistët dhe ekspertët vendas dhe të huaj për të kontribuar me shkrimet e tyre në këtë Revistë. Rrugë të mbarë! Drejtor i QKSM Gjeneral Major (R) Maksim MALAJ Botim i Qendrës Kombëtare të Sigurisë dhe Mbrojtjes - QKSM 4

5 Gjeneral Major (R) Maksim MALAJ Drejtor i QKSM Fjala e Hapjes e Konferencës mbi Sfidat e Sigurisë në Adriatik dhe Jon S i drejtor i Qendrës Kombëtare të Sigurisë dhe Mbrojtjes, një qendër e themeluar kohët e fundit nga Ministria e Mbrojtjes, është kënaqësi dhe privilegj për mua të hap këtë seancë të parë të Konferencës mbi "Sfidat e sigurisë së Adriatikut dhe Jonit"! Siç jeni në dijeni, kjo konferencë është organizuar nga Ministria e Mbrojtjes së Republikës së Shqipërisë në bashkëpunim me Ambasadën e Shteteve të Bashkuara të Amerikës në Tiranë. Kjo Konferencë nderohet nga personalitete, si Kryeministri i Republikës së Shqipërisë, zoti Berisha; Ambasadori amerikan, zoti Arvizu, Kryetari i Këshillit Italian të Atlantikut dhe Qendrës Ndërkombëtare mbi Sigurinë Brent Scowcroft, zoti Franko Frattini. Shkëlqesi, ju falënderoj për kohën juaj të çmuar në këtë konferencë. Unë gjithashtu shpreh vlerësimin për pjesëmarrjen në këtë konferencë të delegacioneve të Ministrave, Ambasadorëve, përfaqësuesve dhe atasheve ushtarakë nga vendet e rajonit tonë. Faleminderit për praninë tuaj. Së bashku me personalitete të nivelit të lartë të përmendur tashmë, kjo konferencë gjithashtu sjell së bashku përfaqësues të shquar nga organizatat ndërkombëtare në fushën e sigurisë së gjerë ose detare, të tilla si Qendra Marshall, SELEC, JIC TC, ICITAP etj. Faleminderit paraprakisht për pjesëmarrjen tuaj dhe përvojën që ju do të ndani me ne. Ne jemi gjithashtu të privilegjuar që kemi pjesëmarrës nga 15 institucione të sigurisë kombëtare, institucione qeveritare dhe jo-qeveritare. Më lejoni të bëj një falënderim për të gjitha organizatat e përfaqësuara këtu. Botim i Qendrës Kombëtare të Sigurisë dhe Mbrojtjes - QKSM 5

6 Tani, disa fjalë në lidhje me temën kryesore të konferencës. Ne do të diskutojmë sot rreth një çështje shumë të rëndësishme për vendet tona, qeverive tona dhe gjithë rajonin. Të gjitha vendet tona kanë akses apo janë afër me detet Adriatik dhe Jon. Shumë nga rreziqet detare dhe sfidat, të tilla si terrorizmi, përhapja e Armëve të Shkatërrimit në Masë, trafikimi ilegal i drogës, njerëzve dhe armëve, pirateria, ndotja detare - janë të një natyre trans-kombëtare ose globale. Këto rreziqe mund të kapërcejnë kufijtë pa pyetur për pasaporta dhe viza, dhe ne nuk mund t i injorojmë ato me lehtësi. Në këtë kontekst, besoj se të gjithë biem dakord që këto sfida kërkojnë më shumë se përpjekje individuale për t u menaxhuar me sukses. Është e nevojshme të adoptojmë zgjidhje inteligjente dhe të aplikojmë veprime të përbashkëta Kjo është arsyeja pse, kjo konferencë ka sjellë së bashku të gjitha vendet dhe qeveritë tona për të shkëmbyer përvojat dhe praktikat më të mira në fushën e sigurisë detare. E fundit, por jo më pak e rëndësishme, unë kam besim të plotë se, me kontributet dhe diskutimet tuaja të frytshme, konferenca do të gjenerojë ide të freskëta dhe të frytshme, zbulime dhe rekomandime për bashkëpunimin e ardhshëm të vendeve tona. Kjo konferencë do të ketë dy panele. Në panelin e parë do të diskutojnë personalitetet e ftuara, kurse paneli i dytë, do të bashkë-moderohet nga Ministri Imami dhe z Franko Frattini dhe do të përqendrohet në perspektivat kombëtare, si dhe në qasjet ndër-institucionale dhe rajonale. Botim i Qendrës Kombëtare të Sigurisë dhe Mbrojtjes - QKSM 6

7 Prof.Dr. Sali BERISHA Kryeministër i Republikës së Shqipërisë S ë pari, dëshiroj të përshëndes përzemërsisht organizatorët e kësaj konference për një çështje shumë të rëndësishme, e cila ka të bëjë me sigurinë e këtij rajoni, por edhe më gjerë se ky rajon. Detet e rajonit bashkojnë të gjitha vendet, nga veriu në jugun e Ballkanit dhe janë dete në të cilat lundron një fluks i jashtëzakonshëm tregtar nga e mbarë bota në drejtim të Evropës dhe nga mbarë Evropa në drejtim të kontinenteve të tjera. Këto dete bashkojnë disa vende që kanë ndër potencialet më të jashtëzakonshme turistike të planetit. Trashëgimia historike i ka bërë këto vende të lakmuara nga e gjithë bota, për t u vizituar për pasuritë mahnitëse kulturore që kanë. Detet e këtij rajoni janë ndër më të pasurat e planetit. Natyrisht, me shumë propabilitet, në nëntokën e tyre ka rezerva shumë të mëdha hidrokarburesh, por ky rajon ka edhe një specifikë tjetër të madhe dhe kjo specifikë është se si krahu juglindor i Aleancës së Atlantikut të Veriut është direkt i kufizuar me zona të cilat ende nuk kanë stabilitetin e duhur dhe, në këtë kontekst janë më të lidhura apo mund të shfrytëzohen më shumë nga organizata dhe rrethe terroriste si baza për të ndërmarrë veprime qoftë në këto dete, qoftë në vende të tjera të Evropës. Të gjithë këta faktorë së bashku bëjnë të domosdoshëm një përpjekje serioze të madhe. Pra gjithë kjo rëndësi e madhe dhe këto potenciale të këtij rajoni bëjnë të domosdoshëm sundimin e ligjit në detet tona, të ligjit kombëtar dhe ligjit ndërkombëtar. Ky është kushti më themelor për të garantuar sigurinë e tyre. Kjo kërkon një përpjekje shumë të madhe. Unë ju garantoj se Shqipëria përpiqet në mënyrën më serioze për një luftë me tolerancë zero ndaj dhunimit të ligjit në ujërat e saj territoriale. Në këtë kontekst, ne për vite të tëra ndaluam disa mjete lundruese të vogla, skafet, të cilat nuk ishin gjë tjetër përveç se industri e krimit të organizuar. U shpëtuan me Botim i Qendrës Kombëtare të Sigurisë dhe Mbrojtjes - QKSM 7

8 qindra e qindra jetë, por u bë edhe një koordinim më i shkëlqyer i përbashkët me autoritetet italiane në luftën ndaj krimit të organizuar. Sot, falë një ndihme shumë të çmuar që Roja Bregdetare dhe qeveria e Shteteve të Bashkuara i kanë dhënë Shqipërisë, ndihmës që Italia mike i ka dhënë Shqipërisë, përpjekjes sonë për të prodhuar në vend anije bregdetare në një partneritet me autoritetet holandeze, ngritja e Qendrës Ndërinstitucionale Operacionale të Detit, të gjitha këto së bashku kanë forcuar fibrën e kontrollit të ujërave territoriale nga autoritetet shqiptare. Një koordinim i mirë me dy vendet fqinje funksionon dhe është i vazhdueshëm. Mendoj se edhe më shumë duhet të bashkërendojmë përpjekjet për të garantuar flukset e mëdha tregtare, për të garantuar rrugët energjetike që mesa duket do të fillojnë shpejt të lëshojnë shtat. Dhe ky është vetëm fillimi. Ky projekt është projekti i parë i madh, po flukse të tjera të mëdha energjetike nga Mesdheu, nga rajoni, janë potenciale të mundshme. Pra në këtë koordinim të përbashkët vendet tona duhet të marrin përgjegjësi për rajonin, për dete më të sigurta në rajon dhe më gjerë. Siç theksoi miku im Franko Frattini, ky është një rajon i madh evropian, rajon i cili në Evropën e rajoneve duhet të ketë vendin, peshën, rëndësinë dhe perspektivën e tij. Ky është një rajon me potenciale të jashtëzakonshme, por në qoftë se e vështron, ky është rajoni ku mungojnë më shumë se në çdo rajon tjetër projektet e mëdha evropiane. Konsolidimi i konceptit do të bindë vendimmarrësit se zhvillimi i këtij rajoni është interesi jetik më i mirë i të gjitha rajoneve të tjera të Evropës, pasi këtu potencialet janë ndoshta më të mëdha se kudo, por këto janë për t u shfrytëzuar dhe për t u zhvilluar. Prej 20 vitesh diskutohet Korridori i 8-të, e cila është rruga natyrale e njerëzimit. Kur them njerëzimin, kam parasysh edhe dy kontinente të tjera. E vërteta është që ai Korridor është segment i Egnatias, por është në një mënyrë segment i Rrugës së Mëndafshit. Unë ftoj që të bëjmë gjithçka për ndërtimin e tij. Qeveritë e vendeve tona, pavarësisht nga vështirësitë, duhet ta ndërtojnë atë korridor. Duhet ta ndërtojnë atë Korridor si një korridor zhvillimi, promovues zhvillimi të fuqishëm për vendet e tyre, por edhe për rajonin dhe më gjerë. Anëtarësimi në NATO i Shqipërisë dhe Kroacisë e ka bërë më të sigurt rajonin. Uroj dhe dëshiroj që vendet fqinje të rajonit, të ecin me hapa të shpejta dhe kanë mbështetjen e plotë të Shqipërisë në rrugën e anëtarësimit të tyre në Aleancën e Atlantikut të Veriut, çka vetëm do ta bënte rajonin më të sigurt dhe do të ishte një hap i rëndësishëm në sigurinë e mëtejshme të krahut juglindor të Aleancës së Atlantikut të Veriut. Edhe njëherë ju falënderoj shumë për këtë konferencë që keni organizuar dhe, në emër të qeverisë, ju përcjell urimet më të mira. Botim i Qendrës Kombëtare të Sigurisë dhe Mbrojtjes - QKSM 8

9 Z. Aleksandër ARVIZU Ambasador i SHBA në Tiranë D ua të falënderoj posaçërisht ministrin Arben Imami, për organizimin e kësaj konference dhe drejtorin e parë të Qendrës Kombëtare për Sigurinë dhe Mbrojtjen të Republikës së Shqipërisë, Gjeneral Major (R), Maksim Malaj për organizimin dhe drejtimin e kësaj konference. Konferenca e sotme përfaqëson një hap të parë, në një rrugë të gjatë shumëvjeçare drejt bashkëpunimit rajonal për të përmirësuar sigurinë rreth deteve Adriatik dhe Jon dhe gadishullin e Ballkanit. Si e tillë, axhenda është hartuar jo vetëm për paraqitjen e sfidave të sigurisë në rajon, por edhe disa nga përpjekjet për të adresuar këto sfida. Në botën e sotme të globalizuar të komunikimit pothuajse të menjëhershëm, kërcënimet me të cilat përballemi nuk njohin zona të caktuara të përgjegjësisë, kufij ndërkombëtarë, apo ndarje gjeografike. Prandaj, ne duhet të punojmë së bashku në mënyrë që të adresojmë këto kërcënime duke kapërcyer qasjet tona të fragmentuara dhe duke zhvilluar strategji të karakterizuara nga përpjekje me fleksibilitet dhe integritet. Plasaritjet e krijuara prej ndarjes së fragmentuar të përgjegjësive, shfrytëzohen nga ata që mund të krijojnë pasiguri dhe do të kërkojnë të anashkalojnë ligjet e trojeve tona. Vetëm duke i mbyllur ato plasaritje dhe ndarje ne mund të adresojmë në mënyrën më të mirë sfidat e sotme të sigurisë. Mjeti kryesor për ta bërë këtë është komunikimi i hapur, i vazhdueshëm dhe transparent. Shkëmbimi i hapur i informacionit nuk dobëson sigurinë e brendshme. Ai bën të kundërtën. Në shkallë ndërkombëtare, NATO përfaqëson aleancën më të madhe që bota ka njohur ndonjëherë dhe kjo nuk do të ekzistonte pa komunikim të vazhdueshëm dhe shkëmbim të informacionit. Botim i Qendrës Kombëtare të Sigurisë dhe Mbrojtjes - QKSM 9

10 Në shkallë kombëtare, Qendra Ndër-Institucionale Operacionale Detare, ose QNOD, këtu në Shqipëri përfaqëson një manifestim të përpjekjeve për të krijuar një komunikim të hapur dhe koordinim ndërmjet ministrive. Qeveria e Shteteve të Bashkuara ka mbështetur QNOD-në që nga fillimet e saj dhe në 18 muajt e kaluar ka ndihmuar në zhvillimin e saj të vazhdueshëm nëpërmjet një numri konkret stërvitjesh dhe aktivitetesh trajnuese. Në fakt, ne do të kryejmë dy stërvitje të tjera në gusht. Këto stërvitje janë rritur në pikëpamje të kompleksitetit dhe, në muajt dhe vitet e ardhshëm, ato do të vazhdojnë të promovojnë dhe të forcojnë komunikimin dhe bashkëpunimin mes shtatë ministrive shqiptare të përfaqësuara në kuadër të QNOD. Vetëm përmes bashkëpunimit dhe koordinimit, QNOD mund të prodhojë sigurinë detare të nevojshme që Shqipëria të përfitojë nga potenciali ekonomik që ekziston përgjatë bregdetit të saj prej 320 kilometrash të gjatë. Megjithatë, sado e fortë të bëhet QNOD nëpërmjet zhvillimit të kapaciteteve dhe përmirësimit të komunikimit dhe koordinimit ndër-ministror, nuk mund të arrihet një siguri e plotë pa bashkëpunim rajonal. Kjo është arsyeja përse jemi sot këtu për të diskutuar. Ashtu si progresi i QNOD-së është i ngadalshëm, por i qëndrueshëm, arritja e bashkëpunimit rajonal kërkon kohë dhe përpjekje më të mëdha. Por, çdo udhëtim me vlerë nis duke bërë një hap të parë, dhe sot këtu në Tiranë, në Shqipëri, ne po bëjmë hapin e parë. Falënderoj Kryeministrin Berisha për vizionin e kësaj konference, Ministrin Imami dhe Drejtorin Malaj për gjithë punën e vështirë në organizimin e saj. Ambasada e SHBA mirëpret marrjen e hapave së bashku me Shqipërinë dhe partnerët e saj rajonalë për të adresuar sfidat e sigurisë së botës së sotme të ndërlidhur dhe të ndërvarur. Botim i Qendrës Kombëtare të Sigurisë dhe Mbrojtjes - QKSM 10

11 Z. Franko FRATTINI Kryetar i Këshillit Italian të Atlantikut J am veçanërisht i kënaqur që ndodhem sot në Tiranë, veçanërisht për të diskutuar këtë temë të rëndësishme. Italia ka luajtur një rol shumë aktiv në nisjen e "Iniciativës Adriatiko-Joniane", gjatë Konferencës mbi "Zhvillimin dhe Sigurinë në detet Adriatik dhe Jon", në maj të vitit 2000 në Ankona. Kjo iniciativë përfshin të gjitha shtetet përreth deteve Adriatik dhe Jon dhe qëllimi i saj "synon promovimin e zhvillimit në këtë fushë me qëllimin final ambicioz për integrimin e shteteve të Ballkanit Perëndimor në Bashkimin Evropian". Unë mbetem i bindur se ky qëllim ambicioz do të ndihmojë jo vetëm vendet e rajonit, por dhe ndërtimin e një Evrope më të bashkuar. Korridoret e transportit, tubacionet e prodhimit të energjisë, energjia e gjelbër, ekonomia blu, tregëtia dhe investimet, lëvizja e njerëzve, mbrojtja e mjedisit, transporti detar dhe një hapësirë më e sigurt detare, janë sektorë ku ekziston nevoja për të zbatuar projekte strategjike duke krijuar kushtet për inovacion dhe konkurueshmëri. Vizioni është për të ndihmuar në zhvillimin e një fushë të rëndësishme, të ndërlidhur me Evropën Qendrore, me pjesët lindore dhe perëndimore të Evropës, por edhe me rajonin e Mesdheut. Në fakt, nuk ishte rastësi që Deklarata e Përbashkët që Këshilli i Adriatikut dhe Jonit firmosi në Ankona në maj 2010, shpalli krijimin e një makro-rajoni. Dhe ju të gjithë e dini se, si Ministër i Jashtëm i Italisë, kam luajtur një rol shumë aktiv në këtë çështje. Unë jam i kënaqur kur shoh se ky koncept i krijimit të një makro-rajoni Adriatiko- Jonian, i ndërlidhur me makro-rajonet e tjera, tani përdoret si nga Komisioni Evropian ashtu dhe nga Parlamenti Evropian. Botim i Qendrës Kombëtare të Sigurisë dhe Mbrojtjes - QKSM 11

12 Më lejoni të shqyrtojmë për një moment - sidomos kur flasim për sfidat e sigurisë së rajonit Adriatiko-Jonian, e cila është tema e konferencës sonë - ndërvarësinë me makro-rajonin e Mesdheut. Mendoni, për shembull, për perspektivat e përbashkëta mjedisore, bujqësore, dhe çështjet sociale si emigracioni dhe tregjet e punës por edhe për çështje të tilla si rrugët e transportit dhe energjisë. Duke parë sfidat e sigurisë, përveç trafikut tregtar detar, detet Adriatik dhe Jon dhe Deti Mesdhe, janë përdorur nga rrjetet kriminale, për trafikimin e qenieve njerëzore dhe armëve, të cilat gjithashtu janë shfrytëzuar nga rrjetet terroriste transnacionale. Terrorizmi ka një dimension ndër-kufitar dhe prandaj kërkon bashkëpunim ndërkufitar, nëpërmjet shkëmbimit të inteligjencës, sigurisë së kufijve, mbrojtjen e infrastrukturave të rëndësisë së veçantë, menaxhimin e pasojave, ndërgjegjësim më të mirë për kërcënimet, zhvillimin e aftësive të duhura kundër-terrorizmit dhe angazhim më të madh mes organizatave ndërkombëtare, të tilla si NATO dhe BE, si dhe shtetet e interesuara në nivel trans-nacional. Siguria Detare - si në aspektin e bashkëpunimit trans-nacional midis agjencive të zbatimit të ligjit dhe të inteligjencës ashtu dhe në drejtim të mbrojtjes ndaj sulmeve terroriste të infrastrukturave të rëndësisë së veçantë dhe të rrugëve të furnizimit me energji - është një sfidë e përbashkët e sigurisë për vendet në rajonin Adriatik dhe Jon, si dhe për ato në rajonin e Mesdheut. Detet Adriatik dhe Jon janë linja të rëndësishme të transportit të pasagjerëve, mallrave dhe energjisë, rëndësia e të cilave do të vazhdojë të rritet, sidomos kur shikojmë zhvillimin e Gazsjellësit Trans Adriatik (TAP). Unë shpresoj që të gjitha palët e interesuara do të konfirmojnë angazhimin e tyre përkatës për të lëvizur në fazën operacionale të këtij projekti që Italia, Shqipëria dhe Greqia, mes të tjerash, e mbështesin fort. Kapacitetet depozituese në Shqipëri, gjithashtu do të mundësojnë sigurinë e furnizimit me gaz për tregjet evropiane edhe në rast të ndërprerjeve operacionale. Qartësisht, siguria e kësaj infrastrukture kritike kundër sabotimit ose sulmeve terroriste përfaqëson një interes të përbashkët të sigurisë për të gjitha vendet që do të përfitojnë nga Gazsjellësit Trans Adriatik. Siguria e infrastrukturës dixhitale të TAP nga sulmet kibernetike do të jetë gjithashtu e rëndësishme. Unë do të doja të theksoja, në përfundim të fjalës sime, se Koncepti i Ri Strategjik i NATO-s nënvizon rëndësinë e përpjekjeve ndërkombëtare për të siguruar aftësitë e nevojshme kundër sulmeve apo ndërprerjeve të linjave jetike të transportit dhe komunikimit, nga të cilat varet tregtia ndërkombëtare, siguria e energjisë dhe mirëqenia. Ky koncept gjithashtu thekson rëndësinë e sigurisë bashkëpunuese në ballafaqimin me sfidat e sigurisë trans-nacionale, të tilla si krimi i organizuar, terrorizmi ndërkombëtar, siguria e energjisë dhe siguria kibernetike. Botim i Qendrës Kombëtare të Sigurisë dhe Mbrojtjes - QKSM 12

13 Është e rëndësishme të theksohet se vendet që i përkasin rajonit të Adriatikut dhe Jonit janë anëtarë, partnerë, ose aspirojnë të bëhen anëtarë të NATO-s dhe Bashkimit Evropian. Bindja ime e thellë është se nuk ka mundësi të tjera alternative për të gjitha vendet e këtij rajoni, sesa integrimi i plotë Euro-Atlantik. Jam i bindur se përpjekjet e përbashkëta midis NATO-s dhe Bashkimit Evropian do të jenë vendimtare për të menaxhuar në mënyrë efektive sfidat e sigurisë për makro-rajonin Adriatiko-Jonian. Për këtë qëllim, megjithatë, nevojitet drejtim dhe udhëheqje e fortë politike. Mbrojtja e qytetarëve dhe siguria e tyre është dhe duhet të mbetet një prioritet maksimal për të gjitha qeveritë demokratike. Ne, partnerët evropianë, nuk duhet të konsiderohemi si "fuqi të buta", si shtojcë për ofruesin kryesor të sigurisë, SHBA. Pra, qëllimi më i rëndësishëm politik - për të ardhmen e NATO-s dhe në kohërat e krizës ekonomike - është përfshirja më e fortë e partnerëve evropianë, duke inkurajuar zgjidhje të koordinuara politike se ku ne mund të shkurtojmë dhe ku kemi nevojë për investime të reja dhe se si të organizojmë më mirë një ndarje të punës mes aleatëve. Me pak fjalë, na duhet të punojmë edhe më shumë drejt bashkëpunimit se sa dublikimit, duke përdorur tërësisht nismën "Mbrojtja e Zgjuar". Kam thënë se Ballkani Perëndimor është në mënyrë të pakthyeshme pjesë e Evropës. Dhe si e tillë duhet të jetë gjithashtu një komponent i rëndësishëm i një Aleance Atlantike të fortë, të bashkuar dhe vizionare, përmes një proçesi tashmë të nisur me sukses dhe se ne të gjithë jemi të përkushtuar për ta inkurajuar dhe mbështetur atë. Botim i Qendrës Kombëtare të Sigurisë dhe Mbrojtjes - QKSM 13

14 Z. Arben IMAMI Ministër i Mbrojtjes i Republikës së Shqipërisë F aleminderit zotërinj Ministra, Ambasadorë, si dhe Zonja e Zotërinj pjesëmarrës në Konferencën Rajonale mbi "Sfidat e Sigurisë së Adriatikut dhe të Jonit ". Jemi mbledhur në këtë konferencë për dy qëllime kryesore: Së pari, si të shfrytëzojmë mundësitë e ofruara nga zona detare përreth nesh në interes të zhvillimit të përbashkët rajonal, dhe së dyti; si të adresojmë dhe të organizojmë një përgjigje më të mirë rajonale ndaj sfidave që mund të përballemi në këtë hapësirë detare, jetike për të gjithë ne. Si vende anëtare të NATO-s apo si partnerë, ne jemi tani të gjithë më të vetëdijshëm për rëndësinë e projekteve të përbashkëta që mund të ndihmojnë për të sjellë vendet tona të vogla rajonale më afër, përmes një bashkëpunimi më të ngushtë dhe gjithëpërfshirës, të interesuar në mënyrë direkte në një qasje të konceptit të NATO-s për një Mbrojtje të Zgjuar. Rajoni i Adriatikut dhe Jonit është i përbërë nga vende anëtare, aspirantë apo partnerë të NATO-s. Ato gjithashtu janë anëtarë, kandidatë ose kandidatë potencialë të BE-së. Sipas mendimit tim, në qëllimin tonë të përbashkët për një zonë më të sigurt dhe të begatë detare, ne mund të përfitojmë nga sukseset dhe arritjet e njëritjetrit, por gjithashtu mund të mësojmë edhe nga praktikat më të mira të njëritjetrit. Të gjitha vendet pjesëmarrëse në këtë konferencë kanë akses ose ndodhen në afërsi të zonës së Adriatikut dhe Jonit. Vendi im, Shqipëria, ndan një vijë bregdetare prej rreth 410 km, nga të cilat 240 km në detin e Adriatikut dhe 170 km në atë të Jonit. Gjithashtu, pothuajse çdo vend në rajon, direkt dhe indirekt, gëzon avantazhet dhe përfitimet e kësaj hapësire detare. Botim i Qendrës Kombëtare të Sigurisë dhe Mbrojtjes - QKSM 14

15 Duke e konsideruar këtë zonë detare si një aset të vlefshëm për qytetarët tanë, qeveria shqiptare e ka kthyer atë në një fushë prioritare të zhvillimit, duke: - rritur masat e sigurisë në zonat detare, veçanërisht në lidhje me ruajtjen dhe mbikëqyrjen detare; - lehtësuar bashkëpunimin ndër-qeveritar në lidhje me ruajtjen dhe zhvillimin e mëtejshëm të burimeve natyrore dhe habitateve; - mbështetur lëvizjen e lirë të njerëzve, mallrave dhe shërbimeve; - krijuar klimën më të favorshme për mbështetjen e veprimtarive turistike; - promovuar partneritet të ngushtë dhe politika të fqinjësisë së mirë me vendet që ndajnë të njëjtat ujëra. Këto masa kanë ndihmuar në shndërrimin e zonës ujore të detit Adriatik dhe Jon në një hapësirë të mundësive të shumta për zhvillimin e vendit. Shqipëria, dhe besoj se edhe vendet tuaja, janë tërësisht të interesuara dhe sigurisht janë të vendosura për të kapërcyer të gjitha rreziqet dhe sfidat e zonës detare, të cilat kanë rezultuar se janë me komplekse dhe që na përfshijnë të gjithë ne, në fenomene të tilla si: terrorizmi; krimi i organizuar; trafikimi ilegal i qenieve njerëzore; i armëve dhe lëndëve narkotike; materialeve të rrezikshme; kontrabanda detare; ndotja e mjedisit; aksidentet detare; siguria e porteve, etj. Në këtë kontekst, ne mund të prezantojmë me krenari një nga vendimet më të mira që Qeveria e Republikës së Shqipërisë ndërmori për një zonë më të sigurt detare, duke krijuar Qendrën Ndër-institucionale Operacionale Detare (QNOD). Krijimi i kësaj qendre, ishte përfundimi i një qasje ndër-institucionale në një qëllim të përbashkët: rritjen e vazhdueshme të nivelit të sigurisë detare, përmes aktiviteteve të zbatimit të ligjit pa kompromis kundër të gjitha aktiviteteve të paligjshme në det. Ky ishte një objektiv i vlefshëm për Ministrinë e Mbrojtjes, të Brendshme, të Bujqësisë, të Financës, etj. Bashkëpunimi i disa institucioneve në një Qendër të vetme, u bë i mundur nëpërmjet harmonizimit të tre shtyllave kryesore të qasjes ndër-ministrore që kemi adoptuar: 1. Ndërtimi i një strategjie kombëtare gjithëpërfshirëse; 2. Financimi dhe investimi i vazhdueshëm; 3. Zhvillimi i kapaciteteve të kërkuara nga të gjitha institucionet pjesëmarrëse. Botim i Qendrës Kombëtare të Sigurisë dhe Mbrojtjes - QKSM 15

16 Nga ana tjetër, korniza ligjore, ndarja dhe koordinimi i përgjegjësive të dallueshme nga institucionet e përfshira kërkonte një sërë përpjekjesh në mënyrë që ato të ishin funksionale dhe ndër-operacionale. Për këtë qëllim: - U krijua me një ligj të veçantë Qendra Ndër-institucionale Operacionale Detare (QNOD). Ligji përcakton të gjitha detyrat dhe aftësitë për secilin institucion sipas llojit të misionit të tyre. - QNOD ka kontrollin operacional të kapaciteteve të Forcave të Armatosura, Policisë së Shtetit, Ministrisë së Transportit, dhe Ministrisë së Financave etj. Bashkëpunimi i ministrive që kanë interesa në det është duke u bërë gjithnjë e më i konsoliduar; - QNOD ka një sistem modern të mbikqyrjes detare të bazuar në teknologjinë më të përparuar Lockheed Martin, pajisje dhe sisteme të teknologjisë së lartë, të tilla si TIMS dhe MEMEX ; - QNOD përdor dhe kapacitetet e Rojës Bregdetare të Ministrisë së Mbrojtjes, anije roje të patrullimit të bregdetit të prodhuara në RSH në bashkëpunim me kompaninë holandeze Damen ; - QNOD gjithashtu përdor helikopterët Cougar të Ministrisë së Mbrojtjes për operacionet e kërkim-shpëtimit në det, të cilët kanë prioritet në operacionet e kërkuara në hapësirën detare. Unë përfitoj nga ky rast, për të falënderuar në mënyrë të veçantë Departamentin e Mbrojtjes dhe Ambasadën e SHBA-ve për mbështetjen e QNOD në kryerjen e trajnimeve, stërvitjeve të përbashkëta, si dhe mbështetjen për modernizim. Të gjitha këto kanë ndihmuar në krijimin e aftësive të plota profesionale të Qendrës. Përpjekjet e deritanishme të kësaj qasje të integruar kanë dhënë rezultate të rëndësishme. Unë do të përmend këtu vetëm disa prej tyre: - Mbi 60 operacione të Kërkim- shpëtimit në det (SAR) janë kryer për të ndihmuar qytetarët vendas, të huaj dhe turistë; - Mbi 10 ton lëndë narkotike janë bllokuar në periudhën ; - rreth 130 inspektime në bord janë kryer vetëm gjatë vitit 2012; - rreth 2.9 ton lëndë narkotike janë sekuestruar në operacionet anti-trafikim; - 6 automjete dhe 14 njerëz janë bllokuar dhe ndaluar me veprimtari të paligjshme, etj. Jam i sigurt që kolegët e mi nga vendet e rajonit do të sjellin përvojat e tyre në këtë drejtim në luftën për përballimin e sfidave të sigurisë në hapësirën e tyre detare. Botim i Qendrës Kombëtare të Sigurisë dhe Mbrojtjes - QKSM 16

17 Kjo është një përmbledhje e përpjekjeve kombëtare të Republikës së Shqipërisë si një praktikë e mirë në çështjet e sigurisë në hapësirën detare në Adriatik dhe Jon. Ne jemi të interesuar për të shkëmbyer pikëpamjet dhe perspektivat tona kombëtare dhe ne jemi të gatshëm për të ndarë me njëri-tjetrin praktikat tona më të mira, në interes të bashkëpunimit të mëtejshëm në hapësirën e përbashkët detare. Sipas mendimit tim, si anëtarë, partnerë, kandidatë ose kandidatë potencialë të NATO-s ose BE-së, është koha e duhur për të shkuar përtej organizimit dhe qasjeve kombëtare, duke hapur rrugë dhe formate të gjera të veprimit. Sfidat Ndërshtetërore dhe rajonale kërkojnë qasje inteligjente të bazuara mbi zgjidhjet ndërshtetërore dhe rajonale. Sfida Adriatiko-Joniane është njëra prej tyre. Ne kemi diskutuar, ndonëse shkurtimisht mbi këto çështje edhe në raste të tjera të ndryshme, siç janë takimet tona të A-5, diskutimet dypalëshe dhe të tjera formate bashkëpunimi. Unë kujtoj se vende të tilla si Kroacia, Mali i Zi së bashku me Italinë kanë shprehur tashmë mjaft interes në bashkëpunime të tilla. Në këtë kontekst të përgjithshëm, më lejoni të inkurajoj të gjithë, për më shumë përpjekje të përbashkëta, qoftë dy e më shumë palëshe dhe rajonale, të ndjekura nga qasje inteligjente. Së fundi, më lejoni të përdor këtë konferencë për të dhënë një mesazh promovues për Qendrën e krijuar kohët e fundit për Studime të Sigurisë dhe të Mbrojtjes të Ministrisë së Mbrojtjes, dhe Drejtorin e kësaj qendre, Gjeneral Maksim Malaj, ish- Shefi i Shtabit të Përgjithshëm. Kjo konferencë është aktiviteti i parë i iniciuar dhe realizuar nga kjo qendër. I uroj gjithë të mirat kësaj Qendre dhe ju ftoj për të hapur një dritare të re të bashkëpunimit ndërmjet vendeve tona në fushën e kërkim - zhvillimit. Botim i Qendrës Kombëtare të Sigurisë dhe Mbrojtjes - QKSM 17

18 Znj. Edit HARXHI Zëvendësministre, Ministria e Jashtme e Shqipërisë Ë shtë kënaqësi e veçantë të marr pjesë sot në punimet e Konferencës Rajonale mbi Sfidat e Sigurisë Adriatiko-Joniane, sfida këto që padyshim tejkalojnë dimensionet kombëtare. Hapësira detare Adriatike dhe Joniane, përveç se një zonë gjeografike e përbashkët dhe me interes të madh për bashkëpunim ekonomik, mbetet një sfidë në dimensionin e sigurisë rajonale. Kjo konferencë e organizuar sot në Tiranë, nuk është vetëm një dëshmi e progresit të gjithanshëm të Shqipërisë, por edhe një moment reflektimi mbi transformimet pozitive të rajonit tonë. Të gjithë ndihemi të inkurajuar nga progresi i deritanishëm në rajon, përfshirë këtu edhe bashkëpunimin rajonal, i cili synon realizimin e aspiratave të përbashkëta të vendeve të rajonit për integrimin e plotë Euro-Atlantik në një të ardhme të afërt. Ballkani Perëndimor është një rajon me rëndësi strategjike, jo thjesht për pozitën e tij të rëndësishme gjeografike, por edhe për faktin që vlerat demokratike, bashkëpunimi rajonal dhe marrëdhëniet e fqinjësisë së mirë, janë tashmë të konsoliduara, duke i shërbyer kështu paqes dhe stabilitetit në rajonin tonë dhe përtej tij. Shqipëria ka përmbushur të gjitha detyrimet që rrjedhin nga konventat ndërkombëtare dhe nismat rajonale për sigurinë në këto dy dete. Që nga viti 2007 Shqipëria është pjesëmarrëse në Operacionin detar të NATO-s kundër terrorizmit Active Endeavour në Mesdhe. Shqipëria ka demonstruar angazhim tepër serioz në luftën kundër trafiqeve të paligjshme në hapësirën detare duke ndërvepruar intensivisht me vendet fqinje, si Italia. Po ashtu, Ministria e Punëve të Jashtme e Shqipërisë është angazhuar për ta bërë vendin palë të konventave ndërkombëtare mbi detin, si ato që lidhen me kërkim-shpëtimin në det; me të drejtën e detit; me aktet e paligjshme në lundrimin detar; me trashëgiminë kulturore ujore; me ruajtjen e pasurive ujore etj. Botim i Qendrës Kombëtare të Sigurisë dhe Mbrojtjes - QKSM 18

19 Kam kënaqësinë të përmend se kjo konferencë përkon me mbajtjen dy ditë më parë (27 maj 2013) në Bruksel, të Takimit të Këshillit të Ministrave të Punëve të Jashtme të Nismës Adriatiko-Joniane, ku Shqipëria mori për të dytën herë Presidencën e kësaj Nisme, për periudhën Qershor Maj Ky angazhim ilustron më së miri përkushtimin serioz të Shqipërisë ndaj bashkëpunimit rajonal, si dhe synimin për të qenë aktor aktiv në këtë bashkëpunim. Dua të theksoj se Presidenca jonë në Nismën Adriatiko-Joniane, përkon dhe me një moment nga më të rëndësishmet e këtij organizmi rajonal: Strategjinë e BE-së për Makro-Rajonin e Adriatikut e Jonit. Ne kemi besim të plotë se ky dokument strategjik për intensifikimin e bashkëpunimit rajonal, do të miratohet në fund të vitit 2014, gjatë presidencës italiane të BE, ku një pjesë e rëndësishme do të jetë edhe strategjia e detit. Në kontekst të presidencës shqiptare të Nismës Adriatiko-Joniane, do të sugjeroja që t i kushtohet një vëmendje edhe dimensionit të sigurisë detare dhe asaj energjetike, veçanërisht rrugëve të komunikimit detar, sigurisë së porteve, si dhe korridoreve energjike në Adriatik dhe Jon. Për të përballuar sfidat globale dhe ato rajonale të sigurisë, nevojitet më tepër bashkëpunim, ndërveprim dhe partneritet mes nesh. Si vende partnerë, kandidatë potencialë, kandidatë apo anëtarë të NATO-s, apo të BE-së, mendoj se ka ardhur koha të jemi më të guximshëm duke tejkaluar organizimet dhe përqasjet kombëtare, duke i hapur rrugë formateve shumëpalëshe e rajonale, në përballimin e sfidave të përbashkëta. Sfidat e Adriatikut dhe Jonit janë një prej tyre. Në këtë kontekst, do të vlerësoja dhe inkurajoja përpjekjet e përbashkëta për forcimin e bashkëpunimit rajonal në kuadër të hapësirës Adriatiko-Joniane, si dhe për gjetjen e përqasjeve smart në këtë drejtim. Duke ju uruar punë të mbarë dhe suksese, shpreh besimin se ky takim do të çojë më lart nivelin e bashkëpunimit, si dhe përballimin me sukses te të gjitha sfidave të sigurisë me të cilat përballet ky rajon, në shërbim të paqes, stabilitetit dhe prosperitetit. Botim i Qendrës Kombëtare të Sigurisë dhe Mbrojtjes - QKSM 19

20 Z. Zoran SAJINOVIC Ndihmës Ministër, Ministria e Mbrojtjes e BiH Z oti drejtues i konferencës, të nderuar ministra, shkëlqesi, miq e kolegë, është një kënaqësi dhe nder për mua të marr pjesë në diskutimin e sotëm të një teme shumë të rëndësishme; Sfidat e Sigurisë në Detin Adriatik dhe Jon. Në fjalën time dëshiroj të reflektoj mbi nevojën për të identifikuar qartazi sfidat e sigurisë me të cilat përballet rajoni ynë dhe të propozoj masa për të mos lejuar që sfidat e identifikuara të bëhen kërcënime të sigurisë, por për t i kthyer ato në mundësi të reja dhe në terren për avantazhe konkurruese. Në fillim më lejoni të përcjell urimet më të mira të Ministrit të Mbrojtjes së Bosnjës dhe Hercegovinës, Z. Osmic, për një konferencë produktive dhe konstruktive, i cili për shkak të disa angazhimeve të marra më parë, nuk mund të merrte pjesë në këtë konferencë. Fillimi i shekullit të 21-të, jo vetëm për Rajonin e Adriatikut e Jonit, por globalisht, ka qenë i karakterizuar nga fenomeni i sfidave të reja të sigurisë. Lufta, si burim tradicional i rrezikimit të sigurisë, që për fat të keq preku një pjesë të madhe të Evropës Jug-Lindore gjatë viteve 90, është shndërruar dhe (për fat të mirë) i është ulur rëndësia, ndërkohë që vendin ia kanë zënë sfidat e reja të sigurisë. Nga kërkimet e panelit të nivelit të lartë të OKB-së, rezulton se kërcënimet kryesore me të cilat përballet bota e sotme janë: varfëria, sëmundjet ngjitëse, dhe degradimi i mjedisit; konfliktet mes dhe brenda shteteve; armët bërthamore, radiologjike, kimike dhe biologjike; terrorizmi; krimi i organizuar trans-nacional. Kërcënimet e mësipërme janë të pranuara si të tilla, edhe nga shtetet dhe organizata të tjera. Dallimi i vetëm është prioriteti dhe niveli i zhvillimit. Përveç kërcënimeve të Botim i Qendrës Kombëtare të Sigurisë dhe Mbrojtjes - QKSM 20

21 zakonshme, ato që lidhen në mënyrë të veçantë me rajonin e Evropës Juglindore janë korrupsioni dhe krimi i organizuar. Studiuesit e çështjeve të Sigurisë sugjerojnë se kërcënimet dhe sfidat e sigurisë janë në procesin e transformimit të mëtejshëm - nga ato tradicionale konvencionale dhe lehtësisht të parashikueshme - në kërcënime të pazakonta, dinamike, burime të ndërthurura dhe të vështira për t u kuptuar. Krahas kërcënimeve të identifikuara dhe të përpunuara të sigurisë, të përmendura më sipër, rajoni ynë ka trashëgiminë e rezervave të mëdha të armëve dhe municioneve të tepërta, veçanërisht të armëve të kalibrit të lehtë. Nga njëra anë është posedimi i paligjshëm (mbetjet nga luftërat e kaluara dhe aseteve të fshehura nga civilë) dhe në anën tjetër posedimi i ligjshëm, por problematik (teprica të mëdha në forcat e armatosura,...). Në të njëjtën kohë, demokracitë e reja, shtetet në tranzicion, shoqëritë post-komuniste dhe ato post-konfliktuale nën diktaturë të zgjatur, shihen si objektiva më të ndjeshëm dhe më të rrezikuar. Të gjitha këto fakte tregojnë qartë se rajoni ynë është terren potencial për kërcënime të reja të sigurisë. Për t u përballur me këto sfida, nevojitet një strategji gjithëpërfshirëse, e cila të përfshijë një rajon sa më të gjerë dhe shoqërinë brenda tij. Kjo është plotësisht në përputhje me nevojat dhe pritshmëritë e qytetarëve tanë për demokraci, sundimin e ligjit dhe të gjitha aspekteve të sigurisë brenda një shoqërie. Pra, shumë sfida sigurie dhe pyetje të hapura, por cilat janë përgjigjet? Përgjigjet me siguri duhet të përfshijnë një reformë gjithëpërfshirëse të sektorit të sigurisë; bashkëpunim rajonal të bazuar në program dhe të orientuar në detyra, si dhe në fund integrim të plotë i të gjitha vendeve të rajonit në strukturat ekonomike dhe të sigurisë Euro-Atlantike. Gjithsesi, rajoni i Evropës Juglindore, shpeshherë i konsideruar si pjesa më e paqëndrueshme e Evropës, sot, krahas sfidave të shumta të pazgjidhura, tregon përmirësim të konsiderueshëm në marrëveshjet e bashkëpunimit, mes vendeve të NATO-s dhe BE-së dhe vendeve që aspirojnë të bashkohen apo partnerizohen me këto dy organizata. Por, disponueshmëria e burimeve të nevojshme për të përkrahur dhe mbështetur projektet e bashkëpunimit rajonal, mbeten problem. Gjatë muajve të fundit është thënë shumë, por shumë pak është bërë në pikëpamje të sinkronizimit dhe efikasitetit të bashkëpunimit në Evropën Jug-Lindore. Unë do të propozoja që çdo aktivitet dhe projekt i Evropës Jug-Lindore duhet të koordinohet dhe të sinkronizohet pavarësisht formateve të ndryshme të iniciativave rajonale. Për këtë arsye, ne duhet të aplikojmë një qasje të ndërvarur dhe shumëplanëshe, në të cilën të gjitha përpjekjet rajonale, të implementuara nën organizata të ndryshme, duhet të rishikohen dhe të jenë në shërbim të arritjes së një zgjidhje të përbashkët. Botim i Qendrës Kombëtare të Sigurisë dhe Mbrojtjes - QKSM 21

22 Për më tepër, ne mbështesim harmonizimin dhe racionalizimin e takimeve të organizuara nën organizata të ndryshme rajonale, si dhe harmonizimin e takimeve të të njëjtit nivel nën iniciativa të ndryshme të rajonit. Së fundi, më lejoni të shpreh mirënjohjen time të sinqertë për ministrin Imami, për mikpritjen e madhe dhe atmosferën përgjithësisht shumë kreative dhe pozitive që rrethon këtë konferencë. Botim i Qendrës Kombëtare të Sigurisë dhe Mbrojtjes - QKSM 22

23 Z. Viktor KOPRIVNIAK Ndihmës Ministër, Ministria e Mbrojtjes e Kroacisë S ë pari, më lejoni të falënderoj mikpritësit shqiptarë për organizimin e kësaj Konference dhe që na dhanë mundësinë për t iu drejtuar pjesëmarrësve nga vendet e rajonit. Do të doja të shprehja disa fjalë lidhur me sigurinë detare, sepse Detet Adriatik dhe Jon kanë burime natyrore me rëndësi të madhe për zhvillimin e vendeve tona. Si pjesë e rajonit Adriatiko-Jonian, Kroacia është shumë e interesuar për rritjen e aftësive vepruese ndaj rreziqeve të sigurisë në det. Në këtë drejtim, ne po zhvillojmë një strategji që synon sinergji të përbashkët burimesh njerëzore dhe teknike në nivel kombëtar. Në kontekstin e aderimit të afërm të Kroacisë në Bashkimin Evropian, ne mund të presim sfida të reja detare, me të cilat po përballen të gjitha vendet e tjera të Mesdheut. Në mënyrë që t u përgjigjemi këtyre sfidave, institucionet shtetërore po krijojnë baza dhe parakushte ligjore; mundësi njerëzore të përshtatshme dhe burime materiale për operacionet e kontrollit të kufirit detar; për luftën kundër kalimeve të paligjshme të kufirit; terrorizmit; krimit të organizuar; përhapjes së Armëve të Shkatërrimit në Masë; peshkimit të paligjshëm, si dhe për operacionet e kërkim-shpëtimit dhe mbrojtjes mjedisore. Deti Adriatik është lehtësisht i cënueshëm ndaj ndotjeve të ndryshme, dhe është e drejta jonë për të vënë në funksion një sistem efektiv të përgjigjes ndaj krizave, për parandalimin e incidenteve të mundshme. Për të zhvilluar kapacitetet e veta, Republika e Kroacisë merr pjesë në mënyrë aktive në shumë iniciativa rajonale për sigurinë detare. Forcat Detare të Kroacisë janë anëtare aktive të Projektit ADRION përfshirë në Nismën Adriatiko-Joniane, e cila është në mbështetje direkte të zbatimit të Objektivave të Kapaciteteve të Forcave Detare. Ne mbështesim gjithashtu iniciativën e Marinës Italiane për krijimin e Forcës së Gatshme Detare ADRION On Call. Ministria jonë e mbrojtjes është nënshkruese e marrëveshjes për shkëmbimin e informacionit mes Shtabeve Botim i Qendrës Kombëtare të Sigurisë dhe Mbrojtjes - QKSM 23

24 Operacionale të Forcave Detare të Detit Mesdhe dhe të Detit të Zi, përmes projekteve Qendra Virtuale Rajonale e Trafikut Detar dhe Rrjeti Trans Rajonal Detar. Për më tepër, Kroacia mbështet çdo iniciativë për krijimin e një imazhi të vetëm radari dhe baze të dhënash në rajonin Adriatiko-Jonian. Ndër prioritetet në bashkëpunimin tonë rajonal duhet të jenë operacionet e kërkim-shpëtimit, me qëllim rritjen e sigurisë detare. Shumë vende, përfshirë dhe Kroacinë, po përballen me shumë vështirësi financiare dhe organizative në krijimin e një sistemi të qëndrueshëm në përgjigje të krizave, gjë që na drejton drejt bashkëpunimit dhe mbështetjes së përbashkët, në mënyrë të veçantë në raste fatkeqësish të mëdha, ku burimet e një shteti të vetëm janë të pamjaftueshme. Ne jemi të bindur se; në kontekstin e krizës aktuale financiare koncepti i bashkimit dhe përdorimit të përbashkët të strukturave kombëtare, burimeve financiare dhe ekspertizës, mund të kontribuojë në zhvillimin e kapaciteteve tona për përballjen e sfidave të sigurisë. Në këtë aspekt, Strategjia e BE për rajonin Adriatiko-Jonian do të shërbejë si një stimul shtesë për sinkronizimin e përpjekjeve të përbashkëta në mbrojtjen mjedisore; përdorim të përgjegjshëm dhe racional të burimeve detare, si dhe rritje të sigurisë detare, për të siguruar përparim dhe zhvillim të qëndrueshëm të vendeve tona. Si konkluzion, më lejoni të shpreh bindjen time se ne disponojmë forcën e mjaftueshme për të gjitha sfidat më të cilat po përballemi, si dhe aftësitë për të ndërmarrë ndryshimet e nevojshme në nivel kombëtar dhe përtej-kombëtar, me qëllim ofrimin e stabilitetit, sigurisë dhe përparimit në Rajonin Adriatiko-Jonian. Botim i Qendrës Kombëtare të Sigurisë dhe Mbrojtjes - QKSM 24

25 Z. Talat XHAFERI Ministër i Mbrojtjes i ish-republikës Jugosllave të Maqedonisë Ë shtë një kënaqësi e veçantë të jem sot këtu me Ju në Tiranë dhe më lejoni t'ju falënderoj për mikpritjen e ngrohtë nga Ministri i Mbrojtjes së Republikës së Shqipërisë, Shkëlqesia e Tij Imami. Jemi mirënjohës për përpjekjet e Republikës së Shqipërisë që të organizojë një konferencë mbi sfidat dhe perspektivat rajonale të sigurisë bashkë me të gjitha vendet e Nismës Adriatiko-Joniane dhe Ballkanit Perëndimor. Ardhmëria e Republikës së Maqedonisë, si dhe e të gjitha vendeve Ballkanike është në BE. Na gëzon fakti që Republika e Kroacisë pas një muaj do të bëhet anëtarja e 28-të e BE-së dhe që të gjitha vendet tjera në Ballkanin Perëndimor sot ndodhen në të njëjtën rrugë evropiane. E njëjta gjë pritet nga të gjitha nismat rajonale, të përkrahin këtë rrugë dhe të ndihmojnë në përgatitjen e të gjitha vendeve ballkanike për anëtarësim në BE. Me këtë rast më lejoni që shkurtimisht të flas mbi perspektivat e Republikës së Maqedonisë për anëtarësim në BE, mbi kontributin tonë të përkushtuar në bashkëpunimin rajonal, si dhe mbi mundësitë për zgjerimin dhe thellimin e tij. Perspektivat e Republikës së Maqedonisë për anëtarësim në BE Republika e Maqedonisë, sikur edhe gjithë vendet e Ballkanit Perëndimor, e kanë vendin në Evropë, por akoma i gjithë rajoni nuk është i integruar në BE. Afërsia gjeografike, trashëgimia historike, ndërvartësia e madhe midis shteteve, miqësitë e shumta, lidhjet e forta etnike dhe kulturore na bëjnë me dije se të gjitha shtetet nga Nisma Adriatiko-Joniane dhe Ballkani Perëndimor përkasin në një Rajon të vetëm. Duke marrë parasysh karakteristikat specifike të Rajonit tonë të mrekullueshëm, ndërvartësinë sa më të madhe midis ekonomive kombëtare, ndikimin e BE-së dhe NATO-s, si dhe ndikimet e globalizimit, gjithë këto në masë të madhe përcaktojnë sfidat dhe mundësitë e zhvillimit dhe sigurisë në vendet e Rajonit. Lëvizja e lirë e Botim i Qendrës Kombëtare të Sigurisë dhe Mbrojtjes - QKSM 25

26 njerëzve, mallrave dhe shërbimeve janë dobi të shumta nga integrimet evropiane, por njëkohësisht edhe sfida të mëdha. Migracioni ilegal, prania e terrorizmit, tregëtia me njerëz, drogë dhe armë janë sfida sigurie me të cilat përballen të gjitha vendet e Rajonit. Sfidat dhe problemet e përbashkëta kërkojnë edhe zgjidhje të përbashkëta, dhe vetëm së bashku mund të bëjmë shumë më tepër gjatë përballjes me të njëjtat. Mësimet e nxjerra nga e kaluara na tregojnë se kjo është një qasje ku përfitojnë të gjithë pjesëmarrësit (win-win approach). Zgjerimi i BE-së dhe bashkëpunimi i fuqishëm rajonal dhe bilateral janë përgjigja më e mirë ndaj sfidave të përbashkëta dhe investimi më i madh për një Evropë të bashkuar dhe në prosperitet. Parë nga perspektiva jonë, me integrimin në BE nga Maqedonia, Shqipëria, Bosnje- Hercegovina, Kosova, Mali i Zi dhe Serbia do të mund të flitet për një Evropë të bashkuar dhe BE më të fuqishme si një aktor global në skenën ndërkombëtare. Edhe Qeveria dhe qytetarët e Republikës së Maqedonisë janë të vetëdijshëm se prioritetet strategjike - anëtarësimi në BE dhe NATO - mund të realizohen përmes: zbatimit të reformave kombëtare; zhvillimit të bashkëpunimit rajonal dhe ruajtjes së marrëdhënieve ndërfqinjësore; si dhe me anë të kontributit të vazhdueshëm në sigurinë dhe stabilitetin rajonal dhe euroatlantik. Qeveria është fuqimisht e përkushtuar në reformat kombëtare në të gjitha sferat me qëllim të fuqizimit të perspektivave evropiane. Edhe sipas raportit të fundit të Komisionit Evropian nga viti 2012 Republika e Maqedonisë ka arritur progres të përgjithshëm të mirë dhe jemi plotësisht të përgatitur për të filluar negociatat për anëtarësim në BE, sa më shpejt të jetë e mundur. Në pritje të fillimit të negociatave për anëtarësim në BE, Dialogu Aderues i Nivelit të Lartë (HLAD) ka futur një dinamizëm të ri në procesin integrues të Maqedonisë në BE. Arritjet kyçe përfshijnë zbatimin e Marrëveshjes Kornizë të Ohrit, rritjen e efikasitetit të sistemit gjyqësor, vazhdimin e reformave të administratës publike, reformimin e rregullave zgjedhore, si dhe avancimin e ekonomisë së tregut. Mes të tjerash, konsiderueshëm është përmirësuar edhe përfaqësimi i drejtë etnik dhe adekuat nëpër institucionet shtetërore. Në Ushtri, personeli i bashkësive etnike të jo-shumicës përbën rreth 27% të personelit ushtarak. Në këtë pasqyrim pozitiv mbi reformat kombëtare përfshihen edhe reformat në mbrojtje. Ato vazhdimisht janë të drejtuara drejt zhvillimit progresiv të kapaciteteve ushtarake të dislokueshme ndërvepruese të Forcave tona të Armatosura. Transformimi në rrjedhë i Armatës do të përfundojë në vitin 2015 me qëllim të zhvillimit të 50% të njësive dhe kapaciteteve të dislokueshme nga forcat e këmbësorisë të ushtrisë për kontribut në mbrojtjen kolektive të NATO-s dhe në operacionet shumëkombëshe të bashkuara, të udhëhequra nga NATO, BE dhe OKB. Siç është e njohur, Republika e Maqedonisë është vazhdimisht e përkushtuar në kontributin afatgjatë në operacionet ndërkombëtare të udhëhequra nga NATO, BE dhe OKB. Më konkretisht, sot japim kontribut në tre operacione ndërkombëtare Botim i Qendrës Kombëtare të Sigurisë dhe Mbrojtjes - QKSM 26

ITALIA, ARSYET E KRIZËS DHE E ARDHMJA

ITALIA, ARSYET E KRIZËS DHE E ARDHMJA ITALIA, ARSYET E KRIZËS DHE E ARDHMJA (Analizë) Agron Loci Analist, Qendra Kombëtare e Sigurisë dhe Mbrojtjes Tiranë, 2013 QENDRA KOMBETARE E SIGURISE DHE MBROJTJES (QKSM) Page 2 of 9 E drejta e autorit

More information

Ad Hoc Evaluation of the CARDS Programmes. Country: Albania

Ad Hoc Evaluation of the CARDS Programmes. Country: Albania Ad-Hoc Evaluation Final Report Ad Hoc Evaluation of the CARDS Programmes Country: Albania Sectors: Justice and Home Affairs Administrative Capacity Building Economic and Social Development Environment

More information

CIKLI I PUNIMEVE KERKIMORE TE QAM VITI 2008

CIKLI I PUNIMEVE KERKIMORE TE QAM VITI 2008 MINISTRIA E MBROJTJES KOMANDA E DOKTRINES DHE STERVITJES QENDRA E ANALIZAVE TE MBROJTJES CIKLI I PUNIMEVE KERKIMORE TE QAM VITI 2008 Tiranë, Qershor 2009 qam@aaf.mil.al 1 CIKLI I PUNIMEVE KERKIMORE TE

More information

BEDER JOURNAL OF HUMANITIES ISSUE:3 VOLUME: 1 SPRING 2014

BEDER JOURNAL OF HUMANITIES ISSUE:3 VOLUME: 1 SPRING 2014 BJH.. BEDER JOURNAL OF ISSUE:3 VOLUME: 1 SPRING 2014 2 HËNA E PLOTË BEDËR UNIVERSITY About the Journal Beder Journal of Humanities (BJH) is a peer-reviewed journal published by Hena e Plote Beder University

More information

CENSUSI I POPULLSISË DHE BANESAVE NË SHQIPËRI Rezultatet Paraprake

CENSUSI I POPULLSISË DHE BANESAVE NË SHQIPËRI Rezultatet Paraprake CENSUSI I POPULLSISË DHE BANESAVE NË SHQIPËRI Rezultatet Paraprake POPULATION AND HOUSING CENSUS IN ALBANIA Preliminary Results Dhjetor December CENSUSI I POPULLSISË DHE BANESAVE NË SHQIPËRI Rezultatet

More information

ALBANIA. Gert Peshkatari General Manager Albanian Factoring Services (AFS) SH.A INTRODUCTION

ALBANIA. Gert Peshkatari General Manager Albanian Factoring Services (AFS) SH.A INTRODUCTION INTRODUCTION The factoring of accounts receivables in Albania is regulated by law No 9630, dated 30 October 2006 regarding factoring. The Bank of Albania is the supervisory authority that includes factoring

More information

AUDITIMI FINANCIAR KOMUNA E KAÇANIKUT PASQYRAT FINANCIARE PËR VITIN QË PËRFUNDON MË 31 DHJETOR 2007

AUDITIMI FINANCIAR KOMUNA E KAÇANIKUT PASQYRAT FINANCIARE PËR VITIN QË PËRFUNDON MË 31 DHJETOR 2007 Republika e Kosovës Republika Kosova-Republic of Kosovo Zyra e Auditorit Gjeneral/Kancelarija Glavnog Revizora AUDITIMI FINANCIAR KOMUNA E KAÇANIKUT PASQYRAT FINANCIARE PËR VITIN QË PËRFUNDON MË 31 DHJETOR

More information

Information and Communication Technology for a better governance in Albania. Empowered lives. Resilient nations.

Information and Communication Technology for a better governance in Albania. Empowered lives. Resilient nations. Information and Communication Technology for a better governance in Albania Empowered lives. Resilient nations. This brochure is produced by UNDP Albania. Copyright UNDP Albania 2012 TABLE OF CONTENTS

More information

REGJISTRIMI I PËRGJITHSHËM I POPULLSISË E I BANESAVE N. 15

REGJISTRIMI I PËRGJITHSHËM I POPULLSISË E I BANESAVE N. 15 Aiuto alla compilazione in lingua albanese Pyetësori në gjuhën shqipe FLETA E FAMILJES Sistema Statistico Nazionale Istituto Nazionale di Statistica Çfarë duhet bërë? 9 TETOR 0 REGJISTRIMI I PËRGJITHSHËM

More information

APPLICATION ON GIS FOR LAND USE PLANNING: A CASE STUDY IN CENTRAL PART OF ALBANIA

APPLICATION ON GIS FOR LAND USE PLANNING: A CASE STUDY IN CENTRAL PART OF ALBANIA APPLICATION ON GIS FOR LAND USE PLANNING: A CASE STUDY IN CENTRAL PART OF ALBANIA ZBATIMI I GIS-IT PER PLANIFIKIMIN E PERDORIMIT TE TOKES: NJE RAST STUDIMOR NE PJESEN QENDRORE TE SHQIPERISE Lefteri DUSHAJ¹,

More information

AN APPLICATION BASED SOLUTION FOR MANAGING WEB SERVERS. Elton DEMIRXHIU. June 2012

AN APPLICATION BASED SOLUTION FOR MANAGING WEB SERVERS. Elton DEMIRXHIU. June 2012 AN APPLICATION BASED SOLUTION FOR MANAGING WEB SERVERS by Elton DEMIRXHIU June 2012 An Application Based Solution for Managing Web Servers Copyright 2012 Elton Demirxhiu ii To my parents iii ABSTRACT An

More information

Get Instant Access to ebook Libra Shqip Pdf PDF at Our Huge Library LIBRA SHQIP PDF PDF. ==> Download: LIBRA SHQIP PDF PDF

Get Instant Access to ebook Libra Shqip Pdf PDF at Our Huge Library LIBRA SHQIP PDF PDF. ==> Download: LIBRA SHQIP PDF PDF LIBRA SHQIP PDF PDF ==> Download: LIBRA SHQIP PDF PDF LIBRA SHQIP PDF PDF - Are you searching for Libra Shqip Pdf Books? Now, you will be happy that at this time Libra Shqip Pdf PDF is available at our

More information

Elidiana Bashi LEASING ACCOUNTING ITS IMPLEMENTATION IN ALBANIAN BUSINESSES

Elidiana Bashi LEASING ACCOUNTING ITS IMPLEMENTATION IN ALBANIAN BUSINESSES Elidiana Bashi LEASING ACCOUNTING ITS IMPLEMENTATION IN ALBANIAN BUSINESSES Elidiana Bashi LEASING ACCOUNTING ITS IMPLEMENTATION IN ALBANIAN BUSINESSES Elidiana Bashi LEASING ACCOUNTING ITS IMPLEMENTATION

More information

Online Guide to. Educational Systems. Around the World Albania

Online Guide to. Educational Systems. Around the World Albania Online Guide to Educational Systems Around the World Albania Submitted by Barbara B. Glave and Agron Matoshi February 2013 About NAFSA NAFSA: Association of International Educators is a member organization

More information

EU Beautiful Kosovo Programme Renovation of the School Yard 4 dëshmorët in Rahovec/Orahovac

EU Beautiful Kosovo Programme Renovation of the School Yard 4 dëshmorët in Rahovec/Orahovac EU Beautiful Kosovo Programme Renovation of the School Yard 4 dëshmorët in Rahovec/Orahovac The project Renovation of the School Yard 4 dëshmorët in the village Ratkoc/Ratkovac municipality of Rahovec/Orahovac,consists

More information

The Maastricht Doctor of Business Administration

The Maastricht Doctor of Business Administration The Maastricht Doctor of Business Administration The pinnacle of global management scholarship The Globally Networked Management School Doctor of Business Administration This brochure provides an overview

More information

The Maastricht Doctor of Business Administration

The Maastricht Doctor of Business Administration The Maastricht Doctor of Business Administration The pinnacle of global management scholarship Working together for better global management Doctor of Business Administration Dean s Declaration This brochure

More information

DREJTORIA E QEVERISJES PUBLIKE E ZHVILLIMIT TE TERRITORIT. SIGMA-NJë NISMë E PëRBASHKëT E OECD DHE BASHKIMIT EUROPIAN, KRYESISHT E FINANCUAR NGA BE.

DREJTORIA E QEVERISJES PUBLIKE E ZHVILLIMIT TE TERRITORIT. SIGMA-NJë NISMë E PëRBASHKëT E OECD DHE BASHKIMIT EUROPIAN, KRYESISHT E FINANCUAR NGA BE. Për përdorim të gjërë Organisation de cooperation et de Developpement ekonomiques Organisation for Economic Co-peration and Development Organizata për Bashkëpunim dhe Zhvillim Ekonomik 28mars2007 DREJTORIA

More information

Myzafer Elezi, Engjellushe Zenelaj. Drug Production and Trafficking in Albania

Myzafer Elezi, Engjellushe Zenelaj. Drug Production and Trafficking in Albania Myzafer Elezi, Engjellushe Zenelaj University of Vlora, Albania Drug Production and Trafficking in Albania Abstract: Drug trafficking is one of the most profitable illegal activities of organized crime

More information

Environmental Impact Assessment

Environmental Impact Assessment Republic of Albania BYPASS OF FIER AND LEVAN Environmental Impact Assessment FINAL REPORT NON-TECHNICAL SUMMARY Contract CC3785/PO37620 created 20/05/08 DG / RT/SA Modified 15/07/2011 Version : 6 FINAL

More information

SHENIMET E PEDAGOGUT. TEMA 1: Hyrje ne Analizen Financiare

SHENIMET E PEDAGOGUT. TEMA 1: Hyrje ne Analizen Financiare SHENIMET E PEDAGOGUT TEMA 1: Hyrje ne Analizen Financiare A. Hyrje Analistet jane pjese integrale e disa funkioneve, por pergjithesisht vleresojne investimet ne disa tipe letrash me vlere sic jane aksionet

More information

January 2014. Annual Review of Labour Relations and Social Dialogue in South East Europe: Albania. By Nikoll Doçi*

January 2014. Annual Review of Labour Relations and Social Dialogue in South East Europe: Albania. By Nikoll Doçi* 2013 January 2014 Annual Review of Labour Relations and Social Dialogue in South East Europe: Albania By Nikoll Doçi* Content Summary Socio-economic developments Governmental policies and legislation Industrial

More information

Curriculum Vitae Aida Dama Ph.D.

Curriculum Vitae Aida Dama Ph.D. Curriculum Vitae Aida Dama Ph.D. Datëlindja: 07.03.1984 Vendbanimi: Tirane Tel: +355 696014673 E-mail: a.dama@albanianuniversity.edu.al Studime Pasuniversitare Shkurt 2009 Fituar të drejtën për Doktoraturë

More information

I.8. Shteti I destinimit / Modtagerland / Country of destination. Kodi ISO / ISO code Kodi / Code Kodi ISO / ISO code Kodi / Code

I.8. Shteti I destinimit / Modtagerland / Country of destination. Kodi ISO / ISO code Kodi / Code Kodi ISO / ISO code Kodi / Code CERTIFIKATË SHËNDETËSORE PËR MISH TË SHPESËVE,PËR DESTINIM NË REPUBLIKËN E KOSOVËS SUNDHEDSCERTIFIKAT FOR EKSPORT AF FJERKRÆKØD FRA DANMARK TIL KOSOVO HEALTH CERTIFICATE FOR EXPORT OF POULTRY MEAT FROM

More information

KLIMA E BIZNESIT NË KOSOVË

KLIMA E BIZNESIT NË KOSOVË An ZYRA EU E funded project BASHKIMIT managed by the European EVROPIAN Union NË KOSOVË Office in Kosovo INSTITUTI PËR Implemented HULUMTIME by: * RIINVEST ZHVILLIMORE INSTITUTE RIINVEST * * KLIMA E BIZNESIT

More information

Mikaela Minga EDUCATION. PhD Student University of Milan Dipartimento di Beni Culturali e Ambientali Via Noto, 6 20141 Milano

Mikaela Minga EDUCATION. PhD Student University of Milan Dipartimento di Beni Culturali e Ambientali Via Noto, 6 20141 Milano Mikaela Minga PhD Student University of Milan Dipartimento di Beni Culturali e Ambientali Via Noto, 6 20141 Milano E-mail: mikaela_minga@yahoo.it Native language Albanian Foreign Languages Italian, English,

More information

Gusht 2012 Universiteti i Prishtinës Lektore e gjuhës shqipe për studentët e huaj, Seminari XXXI

Gusht 2012 Universiteti i Prishtinës Lektore e gjuhës shqipe për studentët e huaj, Seminari XXXI ROZANA RUSHITI Datëlindje: 22.06.1975, Tiranë Adresa: Rruga e Dibrës, Pall 10/4, Tiranë Cel: (355) 0684003010 e-mail: roirushiti@yahoo.com; roirushiti@gmail.com ARSIMI: 2007-Prill 2012 Grada DOKTOR në

More information

INTEREST RATES IMPACT AND LOAN SYSTEM IN THE ECONOMIC DEVELOPMENT IN REPUBLIC OF KOSOVO ABSTRACT

INTEREST RATES IMPACT AND LOAN SYSTEM IN THE ECONOMIC DEVELOPMENT IN REPUBLIC OF KOSOVO ABSTRACT INTEREST RATES IMPACT AND LOAN SYSTEM IN THE ECONOMIC DEVELOPMENT IN REPUBLIC OF KOSOVO Dr.sc. (c) Shkumbin Gërguri & Msc. Artan Kastrati ABSTRACT The Republic of Kosovo is now at the end of the transition

More information

LIGJI PËR MBROJTJEN E MJEDISIT

LIGJI PËR MBROJTJEN E MJEDISIT UNITED NATIONS United Nations Interim Administration Mission in Kosovo UNMIK NATIONS UNIES Mission d Administration Intérimaire des Nations Unies au Kosovo PROVISIONAL INSTITUTIONS OF SELF GOVERNMENT LIGJI

More information

KOSOVA DHE INTEGRIMI I SAJ NË BASHKIMIN EVROPIAN: Sfida e themelimit të shtetit funksional të bazuar në sundimin e ligjit

KOSOVA DHE INTEGRIMI I SAJ NË BASHKIMIN EVROPIAN: Sfida e themelimit të shtetit funksional të bazuar në sundimin e ligjit KOSOVA DHE INTEGRIMI I SAJ NË BASHKIMIN EVROPIAN: Sfida e themelimit të shtetit funksional të bazuar në sundimin e ligjit Përgatitur nga Dr.jur. Robert Muharremi Universiteti Amerikan në Kosovë (AUK) 13

More information

Konventa Aarhus Kuptimi, rëndësia dhe aspekte të zbatimit të saj në praktikë

Konventa Aarhus Kuptimi, rëndësia dhe aspekte të zbatimit të saj në praktikë Doracak për zyrtarët komunal të mjedisit Konventa Aarhus Kuptimi, rëndësia dhe aspekte të zbatimit të saj në praktikë Përgatiti: Visar Morina Prishtinë, Shtator 2006 Projekti i financuar nga Ministria

More information

National Council of Radio and Television, ALBANIA. BROADCASTING TV DIGITALIZATION in Albania

National Council of Radio and Television, ALBANIA. BROADCASTING TV DIGITALIZATION in Albania National Council of Radio and Television, ALBANIA BROADCASTING TV DIGITALIZATION in Albania Albania Audiovisual Landscape (Public audiovisual sector) The public sector is run by the RTSH (Albanian Radio-Television).

More information

4-476-545-11(1) (AL) Fotoaparat dixhital. Udhëzues DSC-H300

4-476-545-11(1) (AL) Fotoaparat dixhital. Udhëzues DSC-H300 4-476-545-11(1) (AL) Fotoaparat dixhital Udhëzues DSC-H300 AL Udhëzues Më tepër rreth kamerës ( Udhëzuesi i Cyber-shot ) Udhëzuesi i Cyber-shot është manual në internet. Drejtojuni për udhëzime të hollësishme

More information

DECENTRALIZIMI FISKAL DHE SFIDAT E ZHVILLIMIT EKONOMIK LOKAL

DECENTRALIZIMI FISKAL DHE SFIDAT E ZHVILLIMIT EKONOMIK LOKAL Shkruan: Prof. Dr. Abdulmenaf Bexheti DECENTRALIZIMI FISKAL DHE SFIDAT E ZHVILLIMIT EKONOMIK LOKAL 1. Hyrje Numri më i madhë i analistëve politik janë dakord se para dhe gjat luftës së vitit 2001 egzistonte

More information

Udhëzuesi i Praktikave më të Mira për një Klimë Pozitive për Biznesin dhe Investimet

Udhëzuesi i Praktikave më të Mira për një Klimë Pozitive për Biznesin dhe Investimet Udhëzuesi i Praktikave më të Mira për një Klimë Pozitive për Biznesin dhe Investimet Organizata për Sigurim dhe Bashkëpunim në Evropë (OSBE) është një organizëm mbarevropian i sigurisë dhe 55 shtetet anëtare

More information

Kultura e mosndëshkueshmërisë në Kosovë

Kultura e mosndëshkueshmërisë në Kosovë Projekt i Fondacionit të Kosovës për Shoqëri të Hapur Projekat Kosovske Fondacije za Otvoreno Društvo Project of the Kosovo Foundation of Open Society Seria e analizave Çka shkoi ters? Kultura e mosndëshkueshmërisë

More information

Employment and Skills Strategy 2014-2020

Employment and Skills Strategy 2014-2020 Republic of Albania Ministry of Social Welfare and Youth Employment and Skills Strategy 2014-2020 Higher skills and better jobs for all women and men February 2014 (working draft) TABLE OF CONTENTS INTRODUCTION...

More information

Housing Benefit and Council Tax Benefit Claim Form

Housing Benefit and Council Tax Benefit Claim Form COW Benefit Claims 24/11/08 12:34 pm Page 1 Housing Benefit and Council Tax Benefit Claim Form Title (Mr, Mrs, Miss, Ms) Surname/family name First names Address Housing benefit & council tax benefit reference

More information

6. ARSIMI A. REZULTATET ARSIMORE. Gjendja dhe Lëvizjet

6. ARSIMI A. REZULTATET ARSIMORE. Gjendja dhe Lëvizjet 6. ARSIMI Gjendja, lëvizja dhe cilësia e kapitalit njerëzor në Shqipëri, si pasqyrim i rezultateve të shpenzimeve në sektorin e arsimit, janë thuajse të pamjaftueshme për të mbështetur kalimin e Shqiperisë

More information

LISTA E LEGJISLACIONIT RELEVANT PËR FUSHËN E NDËRTIMIT PUBLIKUAR NË GAZETËN ZYRTARE TË REPUBLIKËS SË KOSOVËS

LISTA E LEGJISLACIONIT RELEVANT PËR FUSHËN E NDËRTIMIT PUBLIKUAR NË GAZETËN ZYRTARE TË REPUBLIKËS SË KOSOVËS Departamenti Nr. Rendor i GZ Data publikimit në GZ Numri i LIgjit LISTA E LEGJISLACIONIT RELEVANT PËR FUSHËN E NDËRTIMIT PUBLIKUAR NË GAZETËN ZYRTARE TË REPUBLIKËS SË KOSOVËS Legjislacioni themelor, i

More information

Qëndra e Resurseve Gjenetike Universiteti Bujqësor i Tiranës CURRICULUM VITAE

Qëndra e Resurseve Gjenetike Universiteti Bujqësor i Tiranës CURRICULUM VITAE CURRICULUM VITAE TE DHENA PERSONALE : Emri Mbiemri : Destemona SHEHU Datëlindja : 22.05.1959 Vendlindja : Vlorë, Kombësia : Shqiptare Gjendja civile : E martuar Adresa : Rruga Komuna Parisit, Pallatet

More information

Formular për SYLLABUS të Lëndës

Formular për SYLLABUS të Lëndës Formular për SYLLABUS të Lëndës Të dhëna bazike të lëndës Njësia akademike: Fakulteti Ekonomik Titulli i lëndës: Matematikë Niveli: Bechelor Statusi lëndës: Obligative Viti i studimeve: I parë Numri i

More information

Building Service 32BJ Health Fund Empire Basic Plan

Building Service 32BJ Health Fund Empire Basic Plan HEALTH Building Service 32BJ Health Fund Empire Basic Plan Summary Plan Description January 1, 2015 Translation Notice This booklet contains a summary in English of your Plan rights and benefits under

More information

Ligj për universitetet e hapura qytetare për mësim të përjetshëm

Ligj për universitetet e hapura qytetare për mësim të përjetshëm Ligj për universitetet e hapura qytetare për mësim të përjetshëm Ligj për universitetet e hapura qytetare për mësim të përjetshëm ("Gazeta Zyrtare e Republikës së Maqedonisë" nr. 36/2011 dhe 41/2014).

More information

Comune di Cesate. Comune. Guida. Realizzato con il contributo della Regione Lombardia (Legge 40/98)

Comune di Cesate. Comune. Guida. Realizzato con il contributo della Regione Lombardia (Legge 40/98) Comune di Cesate Comune Comune Comune Comune di Limbiate di Senago di Solaro di Paderno D. Guida Realizzato con il contributo della Regione Lombardia (Legge 40/98) 1 LA DICHIARAZIONE ISEE CHE COS E L ISEE

More information

PËRSHTATSHMËRIA E POLITIKAVE KREDITORE TË BANKAVE KOMERCIALE NË RAPORT ME PERFORMANCEN E NVM-VE NË KOSOVË

PËRSHTATSHMËRIA E POLITIKAVE KREDITORE TË BANKAVE KOMERCIALE NË RAPORT ME PERFORMANCEN E NVM-VE NË KOSOVË 336.77.02:334.72.012.63/.64(497.115) Fisnik Morina, MSc 1 PËRSHTATSHMËRIA E POLITIKAVE KREDITORE TË BANKAVE KOMERCIALE NË RAPORT ME PERFORMANCEN E NVM-VE NË KOSOVË ПРИЛАГОДЕНОСТА НА КРЕДИТОРНИТЕ ПОЛИТИКИ

More information

The Macrotheme Review A multidisciplinary journal of global macro trends

The Macrotheme Review A multidisciplinary journal of global macro trends The Macrotheme Review A multidisciplinary journal of global macro trends The need of legal psychology in investigating violent crimes Aleks Prifti* Lecturer, Ismail Qemali Vlora University aleks2prifti@gmail.com

More information

CURRICULUM VITAE. Prof. Dr. AURELA ANASTASI

CURRICULUM VITAE. Prof. Dr. AURELA ANASTASI CURRICULUM VITAE Prof. Dr. AURELA ANASTASI Adresa e punës: Universiteti Tiranës Fakulteti i Drejtësisë Rr. Milto Tutulani Tiranë-Shqipëri Tel: 04/222537 Cel: 0682031447 Tiranë, 2009 ARSIMI Prill, 07.1965

More information

2002 The Arts Institute at Bournemouth, Bournemouth, Britani e Madhe Multimedia Specializim në Multimedia

2002 The Arts Institute at Bournemouth, Bournemouth, Britani e Madhe Multimedia Specializim në Multimedia Curriculum Vitae ALBAN NIMANI Profesor i Asocuar Intermedia Performancë, Departamenti i Dizajnit Grafik Fakulteti i Arteve, Universiteti i Prishtinës M + 386 49 209 769 M + 355 69 4059117 E alban.nimani@uni-pr.edu

More information

NJOFTIMI PËR KONTRATË FURNIZIM Konform nenit 38 të Ligjit nr.02/l-99, Ligji për Prokurimin Publik në Kosovë, të shpallur me Rregulloren Nr.

NJOFTIMI PËR KONTRATË FURNIZIM Konform nenit 38 të Ligjit nr.02/l-99, Ligji për Prokurimin Publik në Kosovë, të shpallur me Rregulloren Nr. MINISTRIA E KULTURËS, RINISË DHE SPORTIT MINISTARSTVO KULTURE, OMLADINE I SPORTA MINISTRY OF CULTURE, YOUTH ANS SPORTS REPUBLIKA E KOSOVËS REPUBLIKA KOSOVA-REPUBLIC OF KOSOVE QEVERIA-VLADA-GOVERNMENT KOMISIONI

More information

Norton Internet Security 2008 Norton Internet mbrojtje 2008. Udhëzim shfrytëzues

Norton Internet Security 2008 Norton Internet mbrojtje 2008. Udhëzim shfrytëzues Norton Internet Security 2008 Norton Internet mbrojtje 2008 Udhëzim shfrytëzues Përmbajtja Instalimi...3 Para se të filloni...3 Kërkime sistemore...3 Instalimi dhe aktivizimi i Norton Internet Security...4

More information

MAKINAT NUMERIKE KOMPJUTERIKE

MAKINAT NUMERIKE KOMPJUTERIKE UNIVERSITETI I PRISHTINËS FAKULTETI I INXHINIERISË MEKANIKE - PRISHTINË STUDIMET MASTER MAKINAT NUMERIKE KOMPJUTERIKE BAZAT E PROGRAMIMIT ME DORË TË MMP ME DN Dr. sc. Nexhat QEHAJA, prof.ass. Prishtinë,

More information

Systems with Central Monitoring and Control for Data Center Infrastructure and the Effect of Video Frames in the Transmission Bandwidth

Systems with Central Monitoring and Control for Data Center Infrastructure and the Effect of Video Frames in the Transmission Bandwidth International Journal of Engineering & Technology IJET-IJENS Vol: 11 No: 01 117 Systems with Central Monitoring and Control for Data Center Infrastructure and the Effect of Video Frames in the Transmission

More information

HYRJE / PREZANTIMI I SYLLABUSIT. Prof.ass.dr. Nexhmie Berisha-Vokshi

HYRJE / PREZANTIMI I SYLLABUSIT. Prof.ass.dr. Nexhmie Berisha-Vokshi HYRJE / PREZANTIMI I SYLLABUSIT Prof.ass.dr. Nexhmie Berisha-Vokshi Hyrje- KON_2014/15 Njerëzit marrin vendime Transaksionet e biznesit ndodhin Biznesi raporton rezultatet e saj Hyrje- KON_2014/15 1 Hyrje

More information

Kushtet dhe Rregullat e Përgjithshme. Konsumatorët (personat fizikë)

Kushtet dhe Rregullat e Përgjithshme. Konsumatorët (personat fizikë) Kushtet dhe Rregullat e Përgjithshme Konsumatorët (personat fizikë) Këto kushte janë në dispozicion në gjuhën shqipe, serbe dhe angleze. Nëse nuk e keni marrë një kopje në gjuhën tuaj të preferuar nga

More information

ORGANIZIMI DHE STRUKTURA E QEVERISË VENDORE NË SHQIPËRI

ORGANIZIMI DHE STRUKTURA E QEVERISË VENDORE NË SHQIPËRI ORGANIZIMI DHE STRUKTURA E QEVERISË VENDORE NË SHQIPËRI 0 ORGANIZIMI DHE STRUKTURA E QEVERISË VENDORE NË SHQIPËRI Përgatitur nga: Programi KOMPAS Nëntor 2001, Tiranë, SHQIPËRI. KOMUNITET, PUSHTET, ADMINISTRATË

More information

për të gjithë Arben Çokaj PATENTA E KOMPJUTERIT për të gjithë moduli 1-3

për të gjithë Arben Çokaj PATENTA E KOMPJUTERIT për të gjithë moduli 1-3 Bazuar në Microsoft Office XP PATENTA E KOMPJUTERIT për të gjithë moduli 1-3 Arben Çokaj për të gjithë Kurs i shpejtë në Patentën e Kompjuterit (PC) Ushtrime dhe shembuj Modulet që mbulohen: 1. Njohuri

More information

IZHA UDHËZUES PËR SHKOLLAT QENDRA KOMUNITARE

IZHA UDHËZUES PËR SHKOLLAT QENDRA KOMUNITARE IZHA UDHËZUES PËR SHKOLLAT QENDRA KOMUNITARE Tetor, 2014 1 Ky botim publikohet në kuadër të projektit Promovimi i të drejtës së fëmijëve për edukim dhe zhvillim tërësor të organizatës Save the Children,

More information

Gjuha shqipe. Rrahman Paçarizi * Përmbledhje

Gjuha shqipe. Rrahman Paçarizi * Përmbledhje Gjuha shqipe 93 Gjuha shqipe Rrahman Paçarizi * Përmbledhje Gjuha shqipe është gjuhë indoevropiane, e cila konsiderohet, nga shumica e përfaqësuese të gjuhësisë krahasimtare, pasardhëse e drejtpërdrejtë

More information

PERSONAL INCOME TAX REDUCTION OF TAX RATES FROM ( 0%, 5%, 10%, 20% ) TO ( 0%, 4%, 8%, 10% ) MANUAL ON APPLICATION OF NEW TAX RATES

PERSONAL INCOME TAX REDUCTION OF TAX RATES FROM ( 0%, 5%, 10%, 20% ) TO ( 0%, 4%, 8%, 10% ) MANUAL ON APPLICATION OF NEW TAX RATES PERSONAL INCOME TAX REDUCTION OF TAX RATES FROM ( 0%, 5%, 10%, 20% ) TO ( 0%, 4%, 8%, 10% ) MANUAL ON APPLICATION OF NEW TAX RATES January, 2009 1 INTRODUCTION REDUCTION OF RATES ON PERSONAL INCOME TAX

More information

1. Oblast rozvoj spolků a SU UK 1.1. Zvyšování kvalifikace Školení Zapojení do projektů Poradenství 1.2. Financování 1.2.1.

1. Oblast rozvoj spolků a SU UK 1.1. Zvyšování kvalifikace Školení Zapojení do projektů Poradenství 1.2. Financování 1.2.1. 1. O b l a s t r o z v o j s p o l k a S U U K 1. 1. Z v y š o v á n í k v a l i f i k a c e Š k o l e n í o S t u d e n t s k á u n i e U n i v e r z i t y K a r l o v y ( d á l e j e n S U U K ) z í

More information

The Macrotheme Review A multidisciplinary journal of global macro trends

The Macrotheme Review A multidisciplinary journal of global macro trends The Macrotheme Review A multidisciplinary journal of global macro trends An Overview on Intellectual Property Rights Protection and Benefits Mirësi Çela A. Xhuvani University, Albania celamiresi@gmail.com

More information

Lënda: E drejta penale ndërkombëtare (International criminal law)

Lënda: E drejta penale ndërkombëtare (International criminal law) U N I V E R S I T E T I I PRISHTINËS FAKULTETI JURIDIK Lënda: E drejta penale ndërkombëtare (International criminal law) Studime Themelore Lëndë e detyrueshme Semestri i dytë - veror Kodi dhe shifra e

More information

Arkitektura e Internetit... 3 IP Adresimi... 4 Konvertimi decimal dhe binar... 4 Shndërrimi decimal/binar... 5 Shndërrimi binar/decimal...

Arkitektura e Internetit... 3 IP Adresimi... 4 Konvertimi decimal dhe binar... 4 Shndërrimi decimal/binar... 5 Shndërrimi binar/decimal... 1 Arkitektura e Internetit... 3 IP Adresimi... 4 Konvertimi decimal dhe binar... 4 Shndërrimi decimal/binar... 5 Shndërrimi binar/decimal... 6 Klasët e IP-ve... 7 Klasa A e IP-ve... 8 Klasa B e IP-ve...

More information

MANAGEMENT ROLE IN DEVELOPMENT OF TOURISM, KOSOVO CASE

MANAGEMENT ROLE IN DEVELOPMENT OF TOURISM, KOSOVO CASE Socio economic geography; Teachnig & Education in Geography MANAGEMENT ROLE IN DEVELOPMENT OF TOURISM, KOSOVO CASE Halil Halili MEDITERAN University, Kosovo DOI: http://dx.doi.org/10.18509/gbp.2015.45

More information

La Borsa Lavoro Edile Nazionale Istruzioni per l uso. www.blen.it

La Borsa Lavoro Edile Nazionale Istruzioni per l uso. www.blen.it La Borsa Lavoro Edile Nazionale Istruzioni per l uso www.blen.it National Construction Industry Job Exchange User s Guide La Bourse nationale de l emploi dans le BTP Guide de l utilisateur Bursa Națională

More information

RICHMOND HOUSING REGISTER

RICHMOND HOUSING REGISTER For office use only App. type Initial Surname Registration. RICHMOND HOUSING REGISTER CHANGE OF CIRCUMSTANCES FORM GUINNESS TRUST RICHMOND HOUSING REGISTER CHANGE OF CIRCUMSTANCE FORM Please answer all

More information

Komuna e Gjakovës në Vitin 2016

Komuna e Gjakovës në Vitin 2016 REPUBLIKA E KOSOVËS/REPUBLIKA KOSOVA/REPUBLIC OF KOSOVO KOMUNA E GJAKOVËS OPŠTINA DJAKOVICA/MUNICIPALITY OF GJAKOVA Komuna e Gjakovës në Vitin 2016 Gjakovë, 29 Janar, 2016 Mimoza Kusari-Lila Komuna e Gjakovës

More information

I REPUBLIKËS SË SHQIPËRISË

I REPUBLIKËS SË SHQIPËRISË Buletini i Njoftimeve Zyrtare I REPUBLIKËS SË SHQIPËRISË www.legjislacioni.gov.al Botim i Qendrës së Botimeve Zyrtare Viti: 2016 Numri: 17 Tiranë E hënë, 30 maj 2016 Vendim i Gjykatës së Rrethit Gjyqësor

More information

SOCIAL PROTECTION AND SOCIAL INCLUSION IN THE WESTERN BALKANS

SOCIAL PROTECTION AND SOCIAL INCLUSION IN THE WESTERN BALKANS SOCIAL PROTECTION AND SOCIAL INCLUSION IN THE WESTERN BALKANS A SYNTHESIS REPORT European Commission Directorate-General for Employment, Social Affairs and Equal Opportunities Unit E2 Manuscript completed

More information

CURRICULUM VITAE. Shkelzen Cakaj. Informatat themelore

CURRICULUM VITAE. Shkelzen Cakaj. Informatat themelore 1 CURRICULUM VITAE Shkelzen Cakaj Universiteti i Prishtinës Informatat themelore Fakulteti i Inxhinierisë Elektrike dhe Kompjuterike Kosovë, Prishtinë, Rr. Dardania, 1/1 H-1, nr.18 Mobile: +37744 118 608

More information

REPUBLIC OF ALBANIA THE PARLIAMENT LAW. Nr.9901, date 14.04.2008 ON ENTREPRENEURS AND COMPANIES

REPUBLIC OF ALBANIA THE PARLIAMENT LAW. Nr.9901, date 14.04.2008 ON ENTREPRENEURS AND COMPANIES Disclaimer: NOT OFFICIAL TRANSLATION REPUBLIC OF ALBANIA THE PARLIAMENT LAW Nr.9901, date 14.04.2008 ON ENTREPRENEURS AND COMPANIES Pursuant to Articles 78, 83 Paragraph 1 of the Constitution, upon the

More information

The Maastricht Doctor of Business Administration

The Maastricht Doctor of Business Administration The Maastricht Doctor of Business Administration The pinnacle of global management scholarship Working together for better global management Doctor of Business Administration This brochure provides an

More information

Formati MARC: të kuptuarit e njësive bibliografike

Formati MARC: të kuptuarit e njësive bibliografike : Titulli i origjinalit: Understanding MARC Bibliographic Written by Betty Furrie in conjunction with the Data Base Development Department of The Follett Software Company Published by the Cataloging Distribution

More information

Pyetësori i Studentëve. Pyetësor. http://www.che-survey.de/uc/albania_student/ Than you have to enter this individual password

Pyetësori i Studentëve. Pyetësor. http://www.che-survey.de/uc/albania_student/ Than you have to enter this individual password Pyetësor 2011 You can answer this questionnaire paper pencil based or rectly online. If you decided to answer online, please visit: Ju mund t i përgjigjeni këtij pyetësori duke e plotësuar atë në letër

More information

Promotion Influence in Sales Advance and in Increasing the Image to the SMEs in Kosova

Promotion Influence in Sales Advance and in Increasing the Image to the SMEs in Kosova European Journal of Sustainable Development (2013), 2, 4, 163-172 ISSN: 2239-5938 Promotion Influence in Sales Advance and in Increasing the Image to the SMEs in Kosova Rajan Arapi 1 - PhD (c) ABSTRACT:

More information

The Role of Information Technology in Small and Medium Sized Enterprises in Kosova Dr. Mihane Berisha-Namani 1

The Role of Information Technology in Small and Medium Sized Enterprises in Kosova Dr. Mihane Berisha-Namani 1 Small Places Can Change the World The Role of Information Technology in Small and Medium Sized Enterprises in Kosova Dr. Mihane Berisha-Namani 1 Abstract Information technology had a great impact in all

More information

B A S I C S C I E N C E S

B A S I C S C I E N C E S B A S I C S C I E N C E S 10 B A S I C S C I E N C E S F I R S T S E M E S T E R C O U R S E S : H U M A N S T R U C T U R E A N D F U N C T I O N [ H S F I ] M O L E C U L A R B A S I S O F M E D I C

More information

ÜNİVERSİTETİ NİĞDE / TURQIA NIGDE UNIVERSITY / TURKEY

ÜNİVERSİTETİ NİĞDE / TURQIA NIGDE UNIVERSITY / TURKEY ÜNİVERSİTETİ NİĞDE / TURQIA NIGDE UNIVERSITY / TURKEY KOMUNİKİM Nenpunesi i veçantë i Rektoratit Zyra për Çështjet Ndërkombëtare Tel: 0388 225 26 01-02 Tel: 0388 225 21 48 Faks: 0388 225 26 00 Faks: 0388

More information

Opis przedmiotu zamówienia - zakres czynności Usługi sprzątania obiektów Gdyńskiego Centrum Sportu

Opis przedmiotu zamówienia - zakres czynności Usługi sprzątania obiektów Gdyńskiego Centrum Sportu O p i s p r z e d m i o t u z a m ó w i e n i a - z a k r e s c z y n n o c i f U s ł u i s p r z» t a n i a o b i e k t ó w G d y s k i e C eo n t r u m S p o r t us I S t a d i o n p i ł k a r s k i

More information

L a h ip e r t e n s ió n a r t e r ia l s e d e f in e c o m o u n n iv e l d e p r e s ió n a r t e r ia l s is t ó lic a ( P A S ) m a y o r o

L a h ip e r t e n s ió n a r t e r ia l s e d e f in e c o m o u n n iv e l d e p r e s ió n a r t e r ia l s is t ó lic a ( P A S ) m a y o r o V e r s i ó n P á g i n a 1 G U I A D E M A N E J O D E H I P E R T E N S I O N E S C E N C I A L 1. D E F I N I C I O N. L a h ip e r t e n s ió n a r t e r ia l s e d e f in e c o m o u n n iv e l d

More information

INVESTMENTS AND FINANCING SOURCES OF BUSINESSES: * EVIDENCE FROM POLLOG REGION UDC 330.322(497.7) Fitim Deari

INVESTMENTS AND FINANCING SOURCES OF BUSINESSES: * EVIDENCE FROM POLLOG REGION UDC 330.322(497.7) Fitim Deari FACTA UNIVERSITATIS Series: Economics and Organization Vol. 7, N o 2, 2010, pp. 245-251 INVESTMENTS AND FINANCING SOURCES OF BUSINESSES: * EVIDENCE FROM POLLOG REGION UDC 330.322(497.7) Fitim Deari South

More information

1.- L a m e j o r o p c ió n e s c l o na r e l d i s co ( s e e x p li c a r á d es p u é s ).

1.- L a m e j o r o p c ió n e s c l o na r e l d i s co ( s e e x p li c a r á d es p u é s ). PROCEDIMIENTO DE RECUPERACION Y COPIAS DE SEGURIDAD DEL CORTAFUEGOS LINUX P ar a p od e r re c u p e ra r nu e s t r o c o rt a f u e go s an t e un d es a s t r e ( r ot u r a d e l di s c o o d e l a

More information

How To Rate Plan On A Credit Card With A Credit Union

How To Rate Plan On A Credit Card With A Credit Union Rate History Contact: 1 (800) 331-1538 Form * ** Date Date Name 1 NH94 I D 9/14/1998 N/A N/A N/A 35.00% 20.00% 1/25/2006 3/27/2006 8/20/2006 2 LTC94P I F 9/14/1998 N/A N/A N/A 35.00% 20.00% 1/25/2006 3/27/2006

More information

PATRICIA HLADSCHIK GUIDELINES ON HOW TO IDENTIFY DISCRIMINATION IN TEXTBOOKS, FOCUSING ON GENDER AND SEXUAL ORIENTATION.

PATRICIA HLADSCHIK GUIDELINES ON HOW TO IDENTIFY DISCRIMINATION IN TEXTBOOKS, FOCUSING ON GENDER AND SEXUAL ORIENTATION. PATRICIA HLADSCHIK GUIDELINES ON HOW TO IDENTIFY DISCRIMINATION IN TEXTBOOKS, FOCUSING ON GENDER AND SEXUAL ORIENTATION. UDHËZIME SE SI TË IDENTIFIKOHET DISKRIMINIMI NË TEKSTET MËSIMORE, ME THEKS TË VEÇANTË

More information

The Business of Ethics, the Ethics of Business

The Business of Ethics, the Ethics of Business Albania 25 The Business of Ethics, the Ethics of Business Albania By Ilda Londo 26 MEDIA: The Business of Ethics, The Ethics of Business Table of content I. Executive summary...27 II. III. Context...28

More information

G d y n i a U s ł u g a r e j e s t r a c j i i p o m i a r u c z a s u u c z e s t n i k ó w i m p r e z s p o r t o w y c h G d y s k i e g o O r o d k a S p o r t u i R e k r e a c j i w r o k u 2 0

More information

GLOSSARIO TECNICO SULLA SICUREZZA NEI LUOGHI DI LAVORO TECHNICAL GLOSSARY ON SAFETY IN THE WORKPLACE

GLOSSARIO TECNICO SULLA SICUREZZA NEI LUOGHI DI LAVORO TECHNICAL GLOSSARY ON SAFETY IN THE WORKPLACE GLOSSARIO TECNICO SULLA SICUREZZA NEI LUOGHI DI LAVORO TECHNICAL GLOSSARY ON SAFETY IN THE WORKPLACE GLOSSAIRE TECHNIQUE SUR LA SÉCURITÉ SUR LES LIEUX DE TRAVAIL GLOSARIO TÉCNICO SOBRE LA SEGURIDAD EN

More information

SCO TT G LEA SO N D EM O Z G EB R E-

SCO TT G LEA SO N D EM O Z G EB R E- SCO TT G LEA SO N D EM O Z G EB R E- EG Z IA B H ER e d it o r s N ) LICA TIO N S A N D M ETH O D S t DVD N CLUDED C o n t e n Ls Pr e fa c e x v G l o b a l N a v i g a t i o n Sa t e llit e S y s t e

More information

Banka Ekonomike Sh.a. Pasqyrat financiare dhe raporti i auditorit Për vitin që përfundon më 31 Dhjetor të vitit 2011 (sipas BQK-së)

Banka Ekonomike Sh.a. Pasqyrat financiare dhe raporti i auditorit Për vitin që përfundon më 31 Dhjetor të vitit 2011 (sipas BQK-së) Banka Ekonomike Sh.a. Pasqyrat financiare dhe raporti i auditorit Për vitin që përfundon më 31 Dhjetor të vitit 2011 (sipas BQK-së) PËRMBAJTJA FAQE RAPORTI I AUDITORIT TË PAVARUR PASQYRA E POZITËS FINANCIARE

More information

w ith In fla m m a to r y B o w e l D ise a se. G a s tro in te s tin a l C lin ic, 2-8 -2, K a s h iw a z a, A g e o C ity, S a ita m a 3 6 2 -

w ith In fla m m a to r y B o w e l D ise a se. G a s tro in te s tin a l C lin ic, 2-8 -2, K a s h iw a z a, A g e o C ity, S a ita m a 3 6 2 - E ffic a c y o f S e le c tiv e M y e lo id L in e a g e L e u c o c y te D e p le tio n in P y o d e r m a G a n g re n o su m a n d P so r ia sis A sso c ia te d w ith In fla m m a to r y B o w e l D

More information

. g .,, . . , Applicability of

More information

IP Adresimi dhe Subnetimi

IP Adresimi dhe Subnetimi Rrjetat Kompjuterike IP Adresimi dhe Subnetimi Ligjerues Selman Haxhijaha Objektivat Adresimi me IPv4 Klasat e IP adresave IP adresat publike dhe private Procesi i subnetimit Procesi i konveritimit të

More information

CARTOGRAPHIC EDUCATION OF SURVEYORS WITHIN THE UNIVERSITY OF PRISHTINA

CARTOGRAPHIC EDUCATION OF SURVEYORS WITHIN THE UNIVERSITY OF PRISHTINA CARTOGRAPHIC EDUCATION OF SURVEYORS WITHIN THE UNIVERSITY OF PRISHTINA Bashkim IDRIZI * * University of Prishtina, Faculty of Civil Engineering and Architecture * State University of Tetova, Faculty of

More information

BANKRUPTCY AND THE ALTMAN MODELS. CASE OF ALBANIA

BANKRUPTCY AND THE ALTMAN MODELS. CASE OF ALBANIA BANKRUPTCY AND THE ALTMAN MODELS. CASE OF ALBANIA Eni Numani Department of Finance, Faculty of Economy, University of Tirana, Tirana, Albania eninumani@feut.edu.al Abstract: This paper examines the univariate

More information

FLETORJA ZYRTARE E REPUBLIKËS SË SHQIPËRISË

FLETORJA ZYRTARE E REPUBLIKËS SË SHQIPËRISË FLETORJA ZYRTARE E REPUBLIKËS SË SHQIPËRISË Botim i Qendrës së Publikimeve Zyrtare www.legjislacionishqiptar.gov.al Nr.11 13 shkurt 2008 P Ë R M B A J T J A Faqe Vendim i GJK nr.1, datë 25.1.2008 Vendim

More information

W Cisco Kompetanse eek end 2 0 0 8 SMB = Store Mu ll ii gg hh eter! Nina Gullerud ng ulleru@ c is c o. c o m 1 Vår E n t e r p r i s e e r f a r i n g... 2 S m å o g M e llo m s t o r e B e d r i f t e

More information

City Focus: Glasgow, Q3 2011

City Focus: Glasgow, Q3 2011 City Focus: Glasgow, Q3 2011 Part of The Serviced Office Review Series officebroker.com City Focus - Central Glasgow Q3 2011 City Focus reports - part of The Serviced Office Review series produced exclusively

More information

Public Health System Reform

Public Health System Reform 1 forum 2 0 1 5 Public Health System Reform Ilir Begolli, Fatime Arënliu - Qosaj May 2011 Prishtina 2 Publisher: Forum 2015 Financed by: Fondacioni i Kosovës për Shoqëri të Hapur Copyi: 500 3 TABLE OF

More information